ประเด็นสำคัญ
- ร้อยไหมคือการสอดเส้นไหมละลายใต้ผิวเพื่อเกี่ยวยกเนื้อเยื่อที่หย่อน และกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนรอบเส้นไหม
- เหมาะกับความหย่อนน้อยถึงปานกลาง ไม่ช่วยริ้วรอยจากกล้ามเนื้อ ร่องจากปริมาตรที่หายไป หรือไขมันส่วนเกิน
- งานวิจัยในจีนพบว่าไหม PDO แบบมีเงี่ยงมักสลายภายในราว 6 เดือน ผลยกจึงไม่ถาวร
- ภาวะแทรกซ้อนที่รายงานบ่อยคือผิวบุ๋ม ผิวเป็นลอน เห็นเส้นไหม และไหมโผล่ ซึ่งสัมพันธ์กับเทคนิคของผู้ทำ
- ก่อนทำควรรู้ชื่อแพทย์ ชนิดและยี่ห้อไหม จำนวนเส้น และแผนแก้ไขถ้าผลไม่เป็นตามที่ตกลง
ร้อยไหม (thread lift) คือหัตถการที่แพทย์สอดเส้นไหมละลายเล็ก ๆ เข้าไปใต้ผิวหนัง เพื่อเกี่ยวเนื้อเยื่อที่หย่อนแล้วดึงกลับขึ้นไป พร้อมกระตุ้นให้ร่างกายสร้างคอลลาเจนรอบเส้นไหม เหมาะกับคนที่เริ่มเห็นกรอบหน้าไม่คม แก้มตกเล็กน้อย หรือมุมปากตก แต่ยังไม่หย่อนมากจนต้องผ่าตัด ผลที่ได้อยู่ได้ตามอายุของไหมและคอลลาเจนที่เกิดขึ้น จึงเป็นการปรับชั่วคราว เราเขียนบทนี้ให้คุณเข้าใจกลไก ข้อจำกัด และความเสี่ยงก่อนเดินเข้าคลินิกนะคะ
ไหมทำงานในผิวยังไง
ผิวหน้าถูกพยุงด้วยหลายชั้น ตั้งแต่ผิวหนัง ไขมัน ไปจนถึงชั้นพังผืดและเอ็นยึด เมื่ออายุมากขึ้น คอลลาเจนและอีลาสตินลดลง เนื้อเยื่อไหลลงตามแรงโน้มถ่วงไปกองที่แก้มล่างและกรอบหน้า ไหมที่ใช้ร้อยทำงานสองทางพร้อมกัน
ทางแรกเป็นแรงดึงทางกล เส้นไหมแบบมีเงี่ยง (cog หรือ barbed) หรือแบบกรวย (cone) เกี่ยวเนื้อเยื่อไว้แล้วยกขึ้น คุณจึงเห็นหน้ายกตั้งแต่ออกจากห้องทำ
ทางที่สองเป็นผลทางชีวภาพ เมื่อมีวัตถุแปลกปลอมอยู่ในผิว ร่างกายตอบสนองด้วยการสร้างเนื้อเยื่อและคอลลาเจนรอบเส้นไหม ผลนี้ค่อย ๆ เกิดในหลายสัปดาห์ และช่วยให้ผิวยังดูแน่นขึ้นหลังจากไหมเริ่มสลาย
ภาพวันแรกที่ดูตึงมากส่วนหนึ่งมาจากอาการบวม เมื่อบวมยุบ ผลจริงมักลดลงจากวันแรกเล็กน้อย ถ้าแพทย์บอกล่วงหน้าเรื่องนี้ คุณจะไม่ตกใจในสัปดาห์ที่สอง
ชนิดของไหม และสิ่งที่ฉลากบอก
| รูปแบบเส้น | ลักษณะ | จุดที่มักใช้ |
|---|---|---|
| ไหมเรียบ (mono) | เส้นเรียบไม่มีเงี่ยง เน้นกระตุ้นเนื้อเยื่อมากกว่ายก | ผิวที่ต้องการความแน่น เช่น ลำคอ |
| ไหมมีเงี่ยง (cog/barbed) | มีหนามเล็ก ๆ เกี่ยวเนื้อเยื่อ ยกได้ทันที | กรอบหน้า แก้มล่าง |
| ไหมแบบกรวย (cone) | มีกรวยเล็กเรียงตามเส้นช่วยยึด | แก้มและกรอบหน้า |
| ไหมเกลียว (screw/twist) | เส้นบิดเป็นเกลียว | บริเวณที่ต้องการแรงพยุงเฉพาะจุด |
วัสดุที่พบบ่อยมีสามกลุ่ม PDO (polydioxanone) เป็นไหมที่ใช้มากที่สุด งานวิเคราะห์ภาวะแทรกซ้อนจากการร้อยไหมในจีนที่ตีพิมพ์ใน Plastic and Reconstructive Surgery Global Open ระบุว่าไหม PDO แบบมีเงี่ยงโดยทั่วไปสลายภายในราว 6 เดือน และผู้เขียนเสนอว่าไหมที่สลายช้ากว่าช่วยให้ผลอยู่นานขึ้น อีกสองกลุ่มคือ PLLA (poly-L-lactic acid) และ PCL (polycaprolactone) ซึ่งออกแบบให้สลายช้ากว่า PDO
รายงานกรณีศึกษาอีกฉบับในวารสารเดียวกันชี้ข้อที่คนไข้ไม่ค่อยรู้ คือยังไม่มีข้อมูลเปรียบเทียบความปลอดภัยของวัสดุทั้งสามกลุ่มโดยตรง และการสลายของ PDO ในบางคนช้ากว่าที่ผู้ผลิตระบุ ตัวเลขระยะเวลาที่คลินิกบอกจึงเป็นค่าประมาณเสมอ เรื่องผลอยู่ได้นานแค่ไหนในชีวิตจริงอ่านต่อที่ ร้อยไหมอยู่ได้นานแค่ไหน
ใครเหมาะ และปัญหาไหนที่ไหมแก้ไม่ได้
แพทย์ประเมินสองเรื่องหลัก ความหย่อนอยู่ระดับไหน และผิวยังยืดหยุ่นพอให้ไหมยึดได้หรือไม่ คนที่ได้ผลดีมักเริ่มหย่อนเล็กน้อยถึงปานกลาง ผิวไม่บางมาก และไม่มีไขมันหรือผิวส่วนเกินมาก ส่วนคนที่ผิวหย่อนมากและมีผิวส่วนเกินเยอะ การผ่าตัดยกหน้าให้ผลชัดกว่า
ปัญหาที่ไหมแก้ไม่ตรงจุดมีสามแบบ
| ปัญหาที่เห็น | สาเหตุหลัก | หัตถการที่ตรงกว่า |
|---|---|---|
| รอยตีนกา ร่องหน้าผาก ริ้วระหว่างคิ้ว | กล้ามเนื้อขยับซ้ำ | โบท็อกคืออะไร |
| แก้มตอบ ร่องใต้ตาลึก | ปริมาตรไขมันและกระดูกลดลง | ฟิลเลอร์คืออะไร |
| ผิวหย่อนเล็กน้อย อยากไม่มีแผล | คอลลาเจนลดลง | เครื่องยกกระชับด้วยอัลตราซาวด์ |
การเลือกหัตถการผิดกับปัญหาเป็นสาเหตุที่คนผิดหวังบ่อยที่สุด ถ้าคุณส่องกระจกแล้วไม่แน่ใจว่าหน้าตกเพราะหย่อนหรือเพราะแก้มแฟบ ลองนอนหงายแล้วถือกระจกเหนือหน้า ถ้านอนแล้วดูดีขึ้นมาก ความหย่อนเป็นตัวหลัก ถ้ายังดูตอบเหมือนเดิม ปริมาตรที่หายไปน่าจะเป็นปัญหาหลัก วิธีนี้ใช้คุยกับแพทย์ได้ แต่ไม่ใช้แทนการตรวจจริง
ขั้นตอนโดยทั่วไปในวันทำ
- แพทย์ดูใบหน้าทั้งท่านั่งและท่านอน ลองดันผิวไปในทิศที่จะยก แล้ววาดจุดเข้าเข็มและแนวไหม
- ทำความสะอาดผิว ฉีดยาชาเฉพาะที่ตามจุดเข้าเข็มและแนวที่ไหมจะผ่าน
- สอดเข็มหรือท่อนำ (cannula) ที่มีไหมอยู่ข้างในไปตามแนวที่วาด ดึงเข็มออกให้ไหมค้างอยู่ แล้วปรับแรงดึง
- ตรวจความสมมาตรสองข้าง ตัดปลายไหมส่วนเกิน และปรับแก้ถ้าจำเป็น
- ประคบเย็นและรับคำแนะนำการดูแลตัวเอง
ทั้งหมดใช้เวลาตั้งแต่ราวครึ่งชั่วโมงถึงมากกว่าหนึ่งชั่วโมง ขึ้นกับจำนวนเส้นและบริเวณที่ทำ ขอให้แพทย์ทิ้งซองไหมที่ใช้ไว้ให้คุณดูหรือถ่ายรูปเก็บไว้ ข้อมูลชนิดและล็อตของไหมมีประโยชน์มากถ้าต้องไปแก้ไขที่อื่นในภายหลัง
สองสัปดาห์แรกหลังร้อยไหม
ช่วงนี้ไหมยังไม่ยึดกับเนื้อเยื่อเต็มที่ ให้ยึดคำสั่งของแพทย์ผู้ทำเป็นหลัก แนวทางที่มักได้รับมีดังนี้
- นอนหงายหนุนหมอนสูงเล็กน้อยเพื่อลดบวม เลี่ยงนอนตะแคงทับด้านที่ร้อย
- เลี่ยงอ้าปากกว้างมาก หาวเต็มที่ หรือกัดอาหารคำใหญ่ ช่วงนี้อาหารนิ่มช่วยได้
- งดนวดหน้า ขัดหน้า ใช้อุปกรณ์นวด หรือทำหัตถการอื่นที่บริเวณเดียวกัน
- งดออกกำลังกายหนัก ซาวน่า และอบไอน้ำ
- ล้างหน้าเบามือด้วยคลีนเซอร์อ่อนโยน ใช้มอยส์เจอไรเซอร์เรียบง่าย และทากันแดดทุกวัน เพราะแดดเร่งการสลายคอลลาเจน
ช่วงนี้งดกรดผลัดผิวและเรตินอยด์บริเวณจุดเข้าเข็มจนแผลปิด แนวทางดูแลผิวหลังหัตถการแบบละเอียดอยู่ที่ ดูแลผิวหลังทำหัตถการ
ผลข้างเคียงที่งานวิจัยรายงาน
อาการที่เจอเกือบทุกคนคือบวม ช้ำ และตึง ส่วนใหญ่ดีขึ้นในหนึ่งถึงสองสัปดาห์ ที่ต้องรู้ไว้คือภาวะแทรกซ้อนที่ต้องแก้ไข งานวิเคราะห์ในจีนรวบรวมคนไข้ 190 คนที่มารักษาภาวะแทรกซ้อนหลังร้อยไหมจากที่อื่น พบปัญหาตามลำดับดังนี้
| ภาวะแทรกซ้อน | จำนวนคนไข้ (จาก 190) |
|---|---|
| ผิวบุ๋ม (dimpling) | 77 คน (40.5%) |
| ผิวเป็นลอนไม่เรียบ | 32 คน (16.8%) |
| เห็นเส้นไหมใต้ผิว | 31 คน (16.3%) |
| ติดเชื้อ | 17 คน (8.9%) |
| ไหมโผล่ออกจากผิว | 10 คน (5.3%) |
| ใบหน้าอ่อนแรงบางส่วน | 5 คน (2.6%) |
ตัวเลขนี้มาจากกลุ่มคนที่มีปัญหาแล้ว จึงใช้บอกได้ว่าปัญหาแบบไหนพบบ่อย ใช้คิดเป็นโอกาสเกิดของคนทั่วไปไม่ได้ ผู้เขียนสรุปว่าปัญหาส่วนใหญ่สัมพันธ์กับเทคนิคการทำและความเข้าใจกายวิภาคใบหน้า และการบาดเจ็บของเส้นประสาทใบหน้าพบน้อยแต่รุนแรง
จดหมายถึงบรรณาธิการใน Dermatologic Therapy เล่ากรณีผิวบุ๋มและไหมโผล่สามราย รายที่ไหมโผล่แก้ด้วยการดึงไหมออกในทิศตรงข้ามกับที่สอดเข้า รายที่บุ๋มจากเงี่ยงแก้ด้วยการนวดคลายแรงดึงโดยแพทย์ ส่วนรายที่บุ๋มรุนแรงต้องใช้เข็มเลาะพังผืด (subcision) สามครั้งในสามเดือน ผู้เขียนยังเน้นให้ผู้ทำระวังหลอดเลือด เส้นประสาทใบหน้า และท่อน้ำลายพาโรติดในบริเวณที่สอดไหม
ส่วนรายงานกรณีติดเชื้อจากไหม PDO ชี้ว่าการติดเชื้อเกิดล่าช้าได้หลังทำไปนาน และการเอาไหมออกเมื่อเวลาผ่านไปทำได้ยาก เพราะไหมเปราะและขาดเป็นท่อน นี่คือเหตุผลที่คุณควรรู้ตั้งแต่ก่อนทำว่าคลินิกมีแผนแก้ไขอย่างไร
ร้อยไหมเทียบทางเลือกอื่น
| ทางเลือก | หลักการ | เหมาะกับ | ข้อสังเกต |
|---|---|---|---|
| ร้อยไหม | เกี่ยวยกด้วยเส้นไหมและกระตุ้นเนื้อเยื่อ | หย่อนน้อยถึงปานกลาง | เห็นผลทันที มีช่วงบวมช้ำ |
| เครื่องอัลตราซาวด์หรือคลื่นวิทยุ | ใช้ความร้อนให้เนื้อเยื่อหดและสร้างคอลลาเจน | หย่อนเล็กน้อย ไม่อยากมีแผล | ผลค่อยเป็นค่อยไป |
| ฟิลเลอร์ | เติมปริมาตรให้แก้มหรือกรอบหน้า | หย่อนเพราะปริมาตรลด | พยุงจากด้านล่าง ไม่ได้ดึงยก |
| ผ่าตัดยกหน้า | ตัดผิวส่วนเกินและเย็บพยุงชั้นลึก | หย่อนมาก | ผลชัดและนานกว่า พักฟื้นนานกว่า |
หลายคลินิกเสนอแพ็กเกจทำหลายอย่างในวันเดียว ก่อนตกลงให้ถามว่าแต่ละอย่างแก้ปัญหาไหน และการทำพร้อมกันเพิ่มความเสี่ยงหรือระยะพักฟื้นแค่ไหน
ความเข้าใจผิดที่เจอบ่อย
- "ร้อยแล้วหน้าเรียวถาวร" ไหมไม่เปลี่ยนกระดูกหรือไขมัน ผลเป็นการยกผิวและกระตุ้นเนื้อเยื่อ และค่อย ๆ ลดลงตามเวลา
- "ยิ่งหลายเส้นยิ่งยกได้มาก" เส้นมากเกินไปเพิ่มโอกาสเป็นปม ผิวเป็นลอน และตึงผิดธรรมชาติ
- "ไม่ต้องผ่าตัด ใครทำก็ได้" ไหมเข้าไปอยู่ใกล้หลอดเลือดและเส้นประสาท ต้องทำโดยแพทย์ที่มีใบอนุญาตเท่านั้น
- "ไหมละลายหมด ไม่มีอะไรตกค้าง" ไหมละลายได้จริง แต่ใช้เวลาต่างกันในแต่ละคน และบางรายเกิดการอักเสบช้าหลังทำ
คำถามที่ควรถามก่อนนัดทำ
| หัวข้อ | สิ่งที่ควรได้คำตอบ |
|---|---|
| ผู้ทำ | ชื่อแพทย์ เลขใบอนุญาต และประสบการณ์ร้อยไหมโดยเฉพาะ |
| ไหม | วัสดุ (PDO, PLLA, PCL) รูปแบบเส้น ยี่ห้อ จำนวนเส้น และทะเบียนเครื่องมือแพทย์ในไทย |
| ความคาดหวัง | ผลที่คาดได้จริงกับใบหน้าของคุณ และระยะเวลาโดยประมาณ |
| ความเสี่ยง | ผลข้างเคียงที่พบบ่อย และสิ่งที่ต้องทำถ้าเกิดผิวบุ๋มหรือไหมโผล่ |
| ค่าใช้จ่าย | ราคารวมค่าไหม ค่าแพทย์ และการนัดติดตามผล รวมถึงค่าแก้ไขถ้าจำเป็น |
คุณตรวจรายชื่อแพทย์ได้ที่เว็บไซต์แพทยสภา และตรวจสถานพยาบาลได้กับกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ วิธีคัดคลินิกแบบทีละขั้นอยู่ที่ เลือกคลินิกความงามยังไง คลินิกที่ราคาต่ำผิดปกติ ไม่บอกชื่อไหม หรือรีบให้ตัดสินใจภายในวันเดียว คือสัญญาณให้ถอยออกมาก่อน
ถ้าผิวคุณเป็นแบบนี้ ให้เริ่มที่...
| สภาพผิวและใบหน้า | จุดเริ่มต้นที่เหมาะกว่า |
|---|---|
| กรอบหน้าเริ่มไม่คม แก้มล่างตกเล็กน้อย ผิวยังยืดหยุ่น | ปรึกษาแพทย์เรื่องร้อยไหมหรือเครื่องยกกระชับ |
| แก้มตอบ ร่องใต้ตาลึก | ประเมินเรื่องปริมาตรก่อนคิดเรื่องไหม |
| ริ้วรอยเวลายิ้มหรือขมวดคิ้ว | ดูเรื่องการคลายกล้ามเนื้อ |
| ผิวหย่อนมาก มีผิวส่วนเกินที่คางและลำคอ | ปรึกษาศัลยแพทย์ตกแต่งเรื่องผ่าตัด |
| ผิวหมองและริ้วรอยตื้นจากแดด | เริ่มจากกันแดดทุกวันและเรตินอยด์ก่อนหัตถการใด ๆ |
คำถามที่พบบ่อย
ร้อยไหมแล้วหน้าเรียวเลยไหม
ร้อยไหมช่วยยกผิวที่หย่อนเล็กน้อยถึงปานกลางให้กระชับขึ้น แต่ไม่ได้ลดไขมันหรือเปลี่ยนโครงกระดูก ถ้าหน้ากลมเพราะโครงหรือไขมัน ผลที่เห็นจะไม่ชัด ควรให้แพทย์ประเมินก่อนว่าปัญหาของคุณมาจากอะไร
ร้อยไหมเจ็บไหม และพักฟื้นกี่วัน
ส่วนใหญ่ใช้ยาชาเฉพาะที่ จึงรู้สึกตึงหรือถูกดึงมากกว่าเจ็บ งานวิจัยส่วนใหญ่รายงานว่าช้ำและบวมอยู่ราวหนึ่งถึงสองสัปดาห์ และบางคนรู้สึกตึงเวลาอ้าปากกว้างในช่วงแรก
ใครไม่ควรร้อยไหม
ผู้ที่ผิวหย่อนมากจนต้องผ่าตัด ผู้ที่มีการติดเชื้อที่ผิวบริเวณนั้น หญิงตั้งครรภ์ ผู้ที่เป็นแผลเป็นนูนง่าย หรือมีโรคเลือดออกง่าย ควรบอกแพทย์ให้ครบก่อน เพราะบางภาวะเป็นข้อห้าม
แหล่งอ้างอิง
- Facial Thread Lifting Complications in China: Analysis and Treatment | Plastic and Reconstructive Surgery Global Open (PMC)
- Complications of thread lift about skin dimpling and thread extrusion | Dermatologic Therapy (PMC)
- Barbed PDO Thread Face Lift: A Case Study of Bacterial Complication | Plastic and Reconstructive Surgery Global Open (PMC)
