ห้องนั่งเล่นเล็กตกแต่งยังไง เริ่มจากนับที่นั่งและเลือกกิจกรรมหลัก

ห้องนั่งเล่นเล็กจัดให้ใช้ได้ดีเมื่อรู้ก่อนว่าห้องนี้ทำหน้าที่อะไรหนึ่งอย่างเป็นหลัก แล้วนับจำนวนที่นั่งที่ใช้จริงทุกวัน ไม่ใช่จำนวนที่เคยเกิดขึ้นปีละครั้งตอนญาติมา ห้องขนาด 8 ถึง 12 ตร.ม. ถ้าวางเฟอร์นิเจอร์ตามภาพห้องโชว์ที่ขนาดสองเท่า ทางเดินจะหายก่อนที่ห้องจะดูสวย

ถามสามข้อนี้ก่อนซื้อของชิ้นแรก

คนที่วางแผนห้องเล็กมักเริ่มด้วยคำถามว่า "ซื้อโซฟาตัวไหนดี" ซึ่งเป็นคำถามที่สอง คำถามแรกมีสามข้อ

1. ห้องนี้ใช้ทำอะไรมากที่สุดในหนึ่งสัปดาห์ ดูทีวี นั่งเล่นกับเด็ก ทำงานจากบ้าน หรือรับแขก
2. วันธรรมดามีคนนั่งพร้อมกันกี่คน และวันที่แน่นที่สุดกี่คน
3. ห้องนี้ต้องเป็นทางผ่านไปห้องอื่น ระเบียง หรือประตูหรือเปล่า

คำตอบกำหนดผัง ถ้าวันปกติมีคนนั่งพร้อมกันสองคน ซื้อโซฟาสามที่นั่งเพื่อวันที่แน่นปีละสองครั้งเป็นการเสียพื้นที่ ถ้ามีเก้าอี้พับสองตัวเก็บหลังประตู วันที่แน่นก็รับได้ ถ้าห้องเป็นทางผ่าน ต้องกันแนวเดินก่อนวางเฟอร์นิเจอร์ แนวเดินกินพื้นที่ห้องเล็กได้ถึงหนึ่งในสี่

ห้อง 10 ตร.ม. วางอะไรได้บ้าง ลองคำนวณจากห้องตัวอย่าง

สมมติห้องกว้าง 2.8 เมตร ยาว 3.6 เมตร คือราว 10 ตร.ม. ประตูทางเข้าอยู่ด้านสั้น หน้าต่างหรือประตูระเบียงอยู่อีกด้านสั้น ตัวเลขด้านล่างเป็นช่วงที่ใช้ได้จริงสำหรับห้องลักษณะนี้ (ค่าประมาณ) ปรับตามเฟอร์นิเจอร์ที่มี

ของ	ขนาดที่ใช้ได้ในห้อง 10 ตร.ม.	หมายเหตุ
โซฟา 2 ที่นั่ง	กว้าง 150 ถึง 180 ซม. ลึก 80 ถึง 90 ซม.	โซฟา 3 ที่นั่งกว้างเกิน 200 ซม. กินผนังเกือบทั้งด้าน
เก้าอี้เดี่ยวหรือเก้าอี้ทรงต่ำ	กว้าง 60 ถึง 75 ซม.	วางหันเข้าหาโซฟาเป็นมุมเฉียง
โต๊ะกลาง	สูง 40 ถึง 45 ซม. กว้าง 50 ถึง 80 ซม.	ระยะจากขอบโซฟาถึงโต๊ะราว 35 ถึง 45 ซม.
โต๊ะข้างหรือสตูล	สูงประมาณระดับแขนโซฟา	ใช้สตูลที่ยกย้ายได้แทนโต๊ะข้างตัวใหญ่
ทางเดินหลัก	อย่างน้อย 70 ถึง 90 ซม.	ทางเดินหลักควรตรงจากประตูไปประตูอื่น
ตู้ทีวีหรือชั้นวาง	ลึก 30 ถึง 40 ซม.	ลึกกว่านี้กินที่เกินความจำเป็น

เมื่อรวมความกว้างโซฟา 170 ซม. เก้าอี้เดี่ยว 65 ซม. และเหลือทางเดิน 80 ซม. ทั้งสามชิ้นอยู่ในด้านยาว 3.6 เมตรได้พอดี ด้านสั้นเหลือสำหรับทีวี ตู้เก็บของ และประตู ถ้าเฟอร์นิเจอร์ที่ซื้อเกินช่วงข้างบน ให้ลองเปลี่ยนแบบมากกว่าเปลี่ยนห้อง เช่น โซฟาแขนเรียว โซฟาที่ขาสูง เห็นพื้นใต้โซฟา และตู้ที่ลึกน้อยลง ชิ้นใหญ่สองชิ้นพอแล้วสำหรับห้องขนาดนี้

วิธีตรวจก่อนซื้อที่ผมแนะนำเสมอคือเอาเทปกาวกระดาษแปะบนพื้นตามขนาดจริงของเฟอร์นิเจอร์ แล้วเดินผ่านสามวัน เทคนิคนี้ลงรายละเอียดไว้ที่ เฟอร์นิเจอร์ห้องเล็ก แล้ว ที่นี่ขอเน้นว่าห้องนั่งเล่นต้องเดินผ่านพร้อมถือของ เช่น ถาดอาหารหรือตะกร้าผ้า ทดสอบด้วยของจริงดีที่สุด

โซฟากับทีวี ดูผนังก่อนเลือกขนาด

ห้องเล็กส่วนใหญ่ติดปัญหาที่ผนังทีวี คำถามคือทีวีติดผนังหรือวางตู้ ติดผนังประหยัดพื้นที่ ตู้ทีวีลึก 35 ถึง 45 ซม. กินที่เกือบ 0.4 ตร.ม. ใน 10 ตร.ม. คือร้อยละสี่ ความสูงที่ติด สายไฟ และโครงรับผนัง ดูรายละเอียดที่ ผนังทีวี ผนังยิปซัมต้องยึดเข้าโครง ผนังอิฐมวลเบาต้องใช้พุกชนิดที่เหมาะ

ระยะที่นั่งดูขึ้นกับขนาดจอ ถ้าห้องยาว 3.6 เมตร จอ 43 ถึง 50 นิ้วพอดีกว่า 65 นิ้ว ถ้าจอใหญ่เกินระยะ ตาเมื่อยและห้องดูเล็กลง ผมไม่แนะนำให้ซื้อทีวีจากตัวเลขนิ้วที่ใหญ่ที่สุดที่งบพอ ให้วัดระยะนั่งจริงก่อน แล้วเลือกขนาดตามระยะ เลือกโซฟาตามความลึกและความสูงพนักที่ไม่บังหน้าต่าง เกณฑ์เลือกโซฟามีที่ เลือกโซฟา

ถ้าห้องไม่มีที่ว่างกับผนังทีวีเลย อีกทางคือไม่มีทีวี ใช้จอโปรเจกเตอร์ในบางเวลา หรือใช้ทีวีเล็กบนขาตั้งที่ย้ายออกได้ ผนังด้านที่ว่างก็ใช้ติดชั้นหนังสือหรือโต๊ะพับ

ห้องเดียวต้องทำสองหน้าที่ นั่งเล่นกับทำงาน หรือนั่งเล่นกับกินข้าว

คอนโดและทาวน์โฮมจำนวนมากไม่มีห้องแยก ห้องนั่งเล่นเลยต้องรับงานอีกอย่าง วิธีที่ใช้ได้โดยไม่ต้องรื้อ

• นั่งเล่นกับทำงาน: โต๊ะพับติดผนังลึก 40 ถึง 50 ซม. ยาว 100 ถึง 120 ซม. สูงจากพื้นราว 72 ถึง 75 ซม. พับเก็บแล้วเหลือผนังเรียบ เก้าอี้ใช้ตัวเดียวกับชุดรับแขกที่เบาะนุ่มพอ ถ้าต้องนั่งทำงานนาน ดูชนิดโต๊ะที่ โต๊ะทำงาน
• นั่งเล่นกับกินข้าว: โต๊ะกลางที่ปรับความสูงได้ หรือโต๊ะบาร์ติดผนังตัวเดียว นั่งสองคน แทนชุดโต๊ะกินข้าวสี่ที่นั่งที่ปิดทางเดินของห้อง
• นั่งเล่นกับห้องนอนเด็ก: ตู้เก็บของเล่นบานเรียบสูงไม่เกิน 100 ซม. ให้เด็กหยิบเอง และพรมทอแบนที่ซักได้ใต้โซนเล่น

ทุกกรณี ตัดสินจากสิ่งที่ใช้ทุกวัน ไม่ใช่สิ่งที่อยากใช้ ถ้าไม่ได้นั่งทำงานที่โต๊ะอย่างน้อยสามวันต่อสัปดาห์ ให้ใช้โต๊ะพับที่เก็บได้มากกว่าโต๊ะตั้งถาวร

ความสูง 2.60 เมตร ใช้ผนังแทนพื้น

กฎกระทรวงฉบับที่ 55 (พ.ศ. 2543) ข้อ 22 กำหนดระยะดิ่งจากพื้นถึงพื้นของห้องพักอาศัยไม่ต่ำกว่า 2.60 เมตร ห้องเล็กส่วนใหญ่ในบ้านและคอนโดจึงสูงพอจะใช้ผนังได้มาก แม้พื้นจะแคบ แนวทางที่ใช้ได้ผล

• ชั้นลอยผนังเหนือหัวนั่ง ลึก 20 ถึง 25 ซม. สูงจากพื้นราว 1.80 ถึง 2.10 เมตร ของใช้ที่เบา เช่น หนังสือและกล่องผ้า ต้องยึดเข้าผนังที่รับน้ำหนักได้
• ตู้เก็บของสูงจรดเพดานด้านที่ไม่ใช่ผนังหน้าต่าง ใช้ชั้นบนเก็บของที่ใช้ปีละครั้ง
• รางม่านติดเพดานและม่านยาวลงถึงพื้น ผนังที่หน้าต่างดูสูงกว่าจริง
• ไฟแขวนเหนือโต๊ะข้างแทนโคมตั้งพื้นที่กินที่ ปลายโคมต้องสูงพอไม่ชนศีรษะผู้เดินผ่าน

ข้อควรระวังคือผนังที่ไม่ใช่ผนังก่ออิฐหรือคอนกรีต เช่น ผนังเบาและผนังยิปซัม ใช้ติดชั้นหนักเกินน้ำหนักที่โครงรับไม่ได้ ดูชนิดผนังและน้ำหนักที่รับได้ที่ ผนังยิปซัม ก่อนติด ส่วนผนังคอนกรีตเจาะได้เมื่อไม่มีท่อหรือสายไฟฝังอยู่ ถ้าไม่แน่ใจ ให้ช่างตรวจด้วยเครื่องสแกนก่อนเจาะ

พรม ผ้า และสีผนัง ทำให้ห้องเล็กดูโล่งหรือรกได้ในราคาไม่สูง

ข้อผิดพลาดที่พบได้บ่อยในห้องนั่งเล่นเล็กคือพรมเล็กหลายผืน แต่ละผืนตัดสายตาพื้นเป็นชิ้น ห้องจึงดูแคบ ผืนเดียวใหญ่พอให้ขาหน้าของโซฟาและเก้าอี้อยู่บนพรมจะรวมโซนนั่งให้เป็นหนึ่งเดียว ห้อง 2.8 x 3.6 เมตร ใช้พรมราว 160 x 230 ซม. ได้ ถ้าพรมขนยาวเก็บฝุ่นและชื้น เลือกพรมทอแบนที่ซักหรือตากได้ ดูเกณฑ์เลือกที่ เลือกพรมปูพื้น

ผนังและผ้าม่านควรอยู่ในโทนเดียวกัน ผนังสีอ่อนและผ้าม่านสีใกล้ผนังทำให้ขอบห้องหายไปในสายตา ผนังด้านเดียวทาสีเข้มทำได้ในห้องที่มีแสงจากหน้าต่างพอ แต่ห้องทิศตะวันตกที่ร้อนควรเลี่ยงสีเข้มเพราะดูดความร้อน ตัวอย่างสีที่ใช้ได้อยู่ที่ สีห้องนั่งเล่น ม่านที่ติดรางสูงเกือบเพดานและยาวถึงพื้นมีชนิดและวิธีแขวนที่ ชนิดของม่าน

กระจกบานใหญ่ตรงข้ามหน้าต่างหรือด้านข้างทำให้แสงกระจายและห้องดูกว้างขึ้น วางให้สะท้อนทิศที่สะอาดตา ไม่สะท้อนกองของหรือประตูห้องน้ำ

แสงอุ่นหลายจุด ใช้ได้ผลกว่าไฟเพดานสว่างดวงเดียว

ห้องเล็กที่เปิดไฟเพดานสีขาวดวงเดียวดูแบนและแข็ง ตามตารางของ DOE แสง 2700K เป็นแสงอุ่น เป็นกันเองและส่วนตัว 3000K เป็นแสงนุ่ม ทั้งสองใช้ในบ้านได้ ส่วน 4100K เป็นแสงเย็นสำหรับสำนักงาน ในห้องเล็ก ใช้ไฟเพดานแบบหรี่ได้หนึ่งชุด โคมตั้งพื้นหรือโคมโต๊ะอีกหนึ่งถึงสองจุด ทั้งหมดแสงสีเดียวกัน

ความสว่างดูที่ลูเมน ตาม DOE หลอด 800 ลูเมนเทียบหลอดไส้ 60 วัตต์ และใช้ LED ราว 5.9 ถึง 10.5 วัตต์ หลอด 450 ลูเมนเทียบหลอดไส้ 40 วัตต์ ใช้ LED ราว 4.5 ถึง 7 วัตต์ ห้องเล็กขนาด 10 ตร.ม. มักพอด้วยดาวน์ไลท์สามถึงสี่ดวงที่ 450 ถึง 800 ลูเมน ประมาณการนี้ปรับได้ตามสีผนังและม่าน ผนังสีเข้มต้องการแสงมากกว่า ตำแหน่งและองศาลำแสงดูที่ ดาวน์ไลท์ การเดินสาย เปลี่ยนสวิตช์ หรือเพิ่มจุดไฟให้ช่างไฟที่มีใบอนุญาตทำ

ห้องเล็กในคอนโด กลิ่นอับ ความชื้น และการเก็บของที่มองไม่เห็น

ห้องนั่งเล่นเล็กในคอนโดมักปิดแอร์นานและไม่มีหน้าต่างด้านที่ลมผ่าน โซฟาผ้า พรม และตู้ไม้จึงเสี่ยงกลิ่นอับ EPA แนะนำให้ความชื้นสัมพัทธ์ในอาคารต่ำกว่า 60 เปอร์เซ็นต์ และอยู่ที่ 30 ถึง 50 เปอร์เซ็นต์ถ้าทำได้ ให้ใช้แอร์หรือเครื่องลดความชื้นเมื่อจำเป็น และทำให้วัสดุที่เปียกแห้งภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมง ผมแนะนำเครื่องวัดความชื้นเล็กๆ วางบนชั้นหนึ่งตัวและดูค่าสัปดาห์ละครั้งช่วงหน้าฝน

• เว้นหลังตู้และชั้นจากผนังด้านนอกราวหนึ่งฝ่ามือ
• ยกพรมซักหรือตากแดดทุกเดือนในหน้าฝน
• ใช้เบาะโซฟาที่ถอดปลอกซักได้
• เปิดประตูระเบียงรับลมวันละ 15 ถึง 30 นาทีถ้าอากาศภายนอกไม่ชื้นจัด
• ถ้าผนังมีรอยชื้นหรือราขึ้นอยู่เดิม ให้แก้ต้นเหตุก่อนแต่งห้อง ดูที่ ผนังชื้นและราขึ้น

ที่เก็บของในห้องนั่งเล่นเล็กควรปิดบาน ของที่ใช้ประจำใส่กล่องตื้นบนชั้นหรือใต้โต๊ะกลาง ส่วนของที่ใช้ปีละครั้งไว้ชั้นบนสุดของตู้สูง

ก่อนซื้อหรือจ้างช่างจัดห้องนั่งเล่นเล็ก เช็กสิ่งนี้

ข้อ	เช็กอะไร	ผ่านเมื่อ
1	วัดกว้าง ยาว สูง และตำแหน่งประตู หน้าต่าง ปลั๊ก	มีแบบกระดาษพร้อมตัวเลข
2	แปะเทปกาวขนาดโซฟา โต๊ะ ตู้	เดินผ่านพร้อมถือของได้ ทางหลักอย่างน้อย 70 ถึง 90 ซม.
3	วัดผนังที่จะติดทีวีและชั้น	รู้ชนิดผนังและโครงรับ
4	หลอดไฟ	แสง 2700K ถึง 3000K สีเดียวกันทั้งห้อง
5	ผ้าและพรม	ซักหรือถอดตากได้ในหน้าฝน
6	ความชื้นในห้อง	ค่าต่ำกว่า 60 เปอร์เซ็นต์ในเวลาที่ปิดแอร์
7	งานไฟ ปลั๊ก และสวิตช์ใหม่	มีช่างไฟที่มีใบอนุญาตรับงาน

ลำดับที่คุ้มสุดสำหรับงบจำกัดคือแก้ผังและไฟก่อน แล้วค่อยเปลี่ยนม่านและพรม เฟอร์นิเจอร์ชิ้นใหญ่ซื้อทีหลังสุดเมื่อวัดจริงครบ