ต่อเติมครัวหลังบ้าน ไอเดียและข้อควรรู้ที่เจ้าของบ้านควรเช็ก

ครัวหลังบ้านที่ต่อเติมแล้วใช้ดีต้องตอบสามเรื่องให้ได้ก่อนเลือกกระเบื้องหรือตู้ ได้แก่ ควันและกลิ่นออกทางไหน น้ำทิ้งที่มีไขมันไหลไปไหนโดยไม่ตัน และวงจรไฟรองรับเครื่องใช้ไฟฟ้าครัวได้หรือไม่ ส่วนกฎหมายกำหนดว่าครัวในอาคารต้องมีพื้นและผนังเป็นวัสดุถาวรทนไฟ ผนังที่มีหน้าต่างต้องห่างเขตที่ดินตามข้อ 50 และการเพิ่มห้องครัวต่อจากบ้านเดิมเป็นการดัดแปลงอาคารที่ต้องขออนุญาตหรือแจ้งท้องถิ่น เรื่องโครงสร้างส่วนต่อเติมโดยรวมอ่านได้ใน ต่อเติมทาวน์โฮม บทความนี้เน้นเฉพาะส่วนที่ทำให้ห้องครัวต่างจากห้องโล่งธรรมดา

ครัวเบากับครัวหนัก ตัดสินก่อนวาดแบบ

คำว่าครัวในสายตาเจ้าของบ้านมีสองแบบที่ต้องการงานระบบต่างกันมาก

ลักษณะการใช้	ครัวเบา	ครัวหนัก
ปรุงอาหาร	อุ่น ต้มบะหมี่ ทำกับข้าวเบาๆ	ผัด ทอด ต้มน้ำพริก ปิ้งย่าง ทำอาหารไทยทุกมื้อ
ควันและกลิ่น	น้อย	มาก ติดผ้าม่านและเพดาน
เครื่องดูดควัน	ไม่จำเป็น ใช้พัดลมระบายก็พอ	ต้องมีเครื่องดูดที่ท่อออกนอกตัวห้อง
น้ำทิ้ง	น้ำล้างจานไขมันต่ำ	ไขมันสูง ต้องมีบ่อดักไขมัน
ไฟฟ้า	วงจรเดียวพอ	แยกวงจรเตาอบ หม้อทอด ตู้เย็น

ถ้าครอบครัวทำอาหารไทยทุกวัน ให้เลือกครัวหนักแม้ห้องจะเล็ก เพราะการแก้ควันภายหลังด้วยการเจาะผนังเพิ่มท่อมักแพงกว่าทำตั้งแต่แรก ตำแหน่งเตาควรอยู่ติดผนังนอกที่เจาะท่อออกได้ ไม่ควรอยู่กลางห้องหรือด้านที่ติดกับห้องนั่งเล่นเดิม

ควันและกลิ่นต้องมีทางออก

ควันจากครัวไทยมีไอน้ำมันเกาะผนังและเพดาน ถ้าไม่มีทางออก ไอน้ำมันจะกระจายเข้าบ้านทางประตูและเกาะผ้าม่านภายในไม่กี่สัปดาห์ วิธีที่ใช้ได้จริงมีสามระดับ

1. เครื่องดูดควันเหนือเตาพร้อมท่อโลหะต่อออกนอกผนังหรือหลังคา ประสิทธิภาพสูงสุดและเป็นวิธีที่ควรใช้กับครัวผัดทอด
2. พัดลมระบายอากาศติดผนังสูงฝั่งตรงข้ามประตู ช่วยดึงควันที่หลุดจากเครื่องดูด ใช้ร่วมกับข้อ 1
3. ช่องระบายอากาศธรรมชาติใต้ชายคาหรือบนผนังสูง ช่วยเรื่องความร้อน ไม่พอกับควันผัดทอดถ้าใช้เพียงอย่างเดียว

ท่อดูดควันที่ยาวและมีข้องอมากจะลดแรงดูด ควรเลือกเครื่องดูดที่มีกำลังพอสำหรับพื้นที่ และออกแบบให้ท่อสั้นตรงที่สุด ไม่ควรให้ปลายท่อชี้เข้าหน้าต่างบ้านเพื่อนบ้านโดยตรง

ข้อ 18 พื้นผนังเพดานครัวต้องทนไฟ

กฎกระทรวง ฉบับที่ 55 ข้อ 18 ระบุว่า ครัวในอาคารต้องมีพื้นและผนังที่ทำด้วยวัสดุถาวรที่เป็นวัสดุทนไฟ ส่วนฝาและเพดาน หากไม่ได้ทำด้วยวัสดุถาวรที่เป็นวัสดุทนไฟ ก็ให้บุด้วยวัสดุทนไฟ

แปลเป็นงานจริง

• พื้นเป็นพื้นคอนกรีตปูกระเบื้องหรือหินขัด ผนังอิฐก่อหรืออิฐมวลเบาฉาบปูน ผ่านเกณฑ์ ผนังไม้อัดหรือผนังยิปซัมธรรมดากับโครงไม้ที่ไม่มีวัสดุทนไฟบุ ไม่ควรใช้ในครัวที่มีเตา
• ฝ้าเพดานควรเป็นแผ่นที่ผู้ผลิตระบุคุณสมบัติทนไฟ หรือฝ้าเหล็ก/ซีเมนต์ ไม่ใช้ฝ้าพลาสติกที่ติดไฟง่ายเหนือเตา
• โครงหลังคาเหล็กหรือไม้เหนือเตาควรมีฝ้าปิดคั่นระหว่างความร้อนและโครง
• ผนังหลังเตาปูกระเบื้องหรือแผ่นสแตนเลสสูงอย่างน้อย 60 เซนติเมตรเหนือเตา เพื่อกันไอน้ำมันและความร้อนที่เกาะผนัง

ข้อนี้เป็นข้อบังคับด้านความปลอดภัยจากไฟ เลือกตามกฎก่อนค่อยดูลวดลาย ผู้รับเหมาที่เสนอผนังเบาราคาถูกสำหรับครัวควรอธิบายเป็นลายลักษณ์อักษรว่าวัสดุทนไฟอย่างไร ถ้าอธิบายไม่ได้ ให้เลือกวัสดุอื่น

ตำแหน่งหน้าต่างและช่องระบายอากาศกับระยะรั้ว

ครัวมักต้องมีหน้าต่างหรือช่องระบายอากาศ และตำแหน่งนี้ผูกกับกฎระยะห่างเขตที่ดิน ข้อ 50 ระบุว่าผนังที่มีหน้าต่าง ประตู ช่องระบายอากาศ หรือช่องแสง ของอาคารสูงไม่เกิน 9 เมตร ต้องอยู่ห่างเขตที่ดินไม่น้อยกว่า 2 เมตร ถ้าห่างน้อยกว่านั้น ผนังต้องห่างอย่างน้อย 50 เซนติเมตร เว้นแต่ก่อสร้างชิดเขตที่ดินโดยมีหนังสือยินยอมจากเจ้าของที่ดินข้างเคียง และผนังที่ชิดหรือใกล้เขตต้องเป็นผนังทึบ

ทาวน์โฮมหลายหลังมีหลังบ้านลึกประมาณ 4-6 เมตร ถ้าต่อเติมครัว 3 เมตรออกไป ที่ว่างด้านหลังที่เหลือมักไม่เกิน 3 เมตร ผนังด้านหลังที่หันหารั้วจึงเสี่ยงติดข้อห้ามช่องเปิด วิธีที่ใช้บ่อยคือเปิดหน้าต่างด้านข้างที่หันเข้าสวนของตัวเอง ใช้ผนังทึบด้านที่ชิดรั้ว และเอาช่องระบายอากาศไปไว้ใต้ชายคาหรือด้านที่ห่างเขตพอ

พื้นที่ว่างด้านหลังอย่างน้อย 2 เมตรของบ้านแถวตามข้อ 36 ยังมีผลกับครัวที่ต่อเติมใหม่ ดูรายละเอียดข้อยกเว้นของบ้านเก่าที่ ต่อเติมทาวน์โฮม ให้ถามสำนักงานเขตของคุณว่าครัวชั้นเดียวหลังบ้านนับเป็นการดัดแปลงที่ต้องยื่นขอหรือแจ้งอย่างไรในพื้นที่นั้น เพราะแต่ละท้องถิ่นมีรายละเอียดต่างกัน

น้ำทิ้ง ไขมัน และความลาดเอียง

น้ำล้างจานจากครัวไทยมีน้ำมันและเศษอาหาร ไขมันเย็นตัวในท่อแล้วเกาะเป็นก้อน ครัวที่เดินท่อน้ำทิ้งตรงเข้าท่อรวมโดยไม่มีบ่อดักไขมัน มักตันภายในปีแรกหรือสองปี

หลักการเดินท่อ

• ใช้ท่อ PVC น้ำทิ้งขนาด 2 นิ้วสำหรับอ่างล้างจาน และ 3-4 นิ้วเมื่อรวมกับพื้น โดยให้ช่างระบุตามจำนวนอุปกรณ์
• ลาดเอียงท่อต่อเนื่องประมาณ 1-2% (ประมาณ 1-2 เซนติเมตรต่อความยาวท่อ 1 เมตร) ท่อที่ลาดน้อยกว่านี้ตะกอนจะสะสม ท่อที่ชันเกินไปน้ำไหลเร็วจนทิ้งของแข็งไว้
• ติดตั้งบ่อดักไขมันก่อนต่อเข้าท่อรวมหรือบ่อเกรอะ ตัวบ่อต้องเปิดฝาล้างได้ง่าย
• ติดตะแกรงกรองเศษอาหารที่อ่างและทำความสะอาดทุกวัน
• ทิ้งน้ำมันทอดใช้แล้วใส่ขวด ไม่เทลงอ่าง

อ่างล้างจานที่ต่อเติมใหม่ต้องมีท่อน้ำดีและท่อทิ้งต่อจากระบบเดิมของบ้าน การติดตั้งอ่างและก๊อกอ่านขั้นตอนได้ที่ ติดตั้งอ่างล้างจาน

พื้นลาดเทและกันลื่น

พื้นครัวเปียกบ่อยจากน้ำล้างจานและถูพื้น ควรลาดพื้นเข้าหาท่อระบายน้ำที่พื้นอย่างน้อยหนึ่งจุด ด้วยความลาดประมาณ 1% ก่อนปูกระเบื้อง เลือกกระเบื้องผิวด้านหรือผิวหยาบที่ไม่ลื่นเมื่อเปียก และยาแนวชนิดกันคราบน้ำมัน เทคนิคการปูและยาแนวดูได้ที่ ปูกระเบื้องพื้น และ ยาแนวกระเบื้อง

ถ้าครัวติดกับห้องน้ำหรือมีมุมเปียกต่อเนื่อง ให้ทากันซึมใต้กระเบื้องบริเวณพื้นและผนังสูงจากพื้นอย่างน้อยหลายสิบเซนติเมตร ตัวอย่างวัสดุอยู่ที่ สีกันซึม ผนังหลังอ่างล้างจานเป็นจุดที่น้ำกระเด็นตลอด ควรใช้กระเบื้องหรือแผ่นกันน้ำสูงถึงใต้ชั้นแขวน

ไฟฟ้าและแก๊สในครัวต่อเติม

ครัวหนึ่งห้องมักมีโหลดสูงในเวลาเดียวกัน เช่น กระติกน้ำร้อน ไมโครเวฟ หม้อหุงข้าว และตู้เย็น ถ้าดึงสายต่อพ่วงจากปลั๊กห้องอื่น สายร้อนและเบรกเกอร์ตัดบ่อย แนวทางที่ปลอดภัยคือให้ช่างไฟที่มีความรู้เดินวงจรแยกสำหรับครัว ใช้สายขนาดพอ ติดตั้งเครื่องตัดไฟรั่ว (RCD) กับวงจรที่ใกล้น้ำ และวางเต้ารับสูงจากพื้นเพื่อกันน้ำกระเด็น

ถ้ายังใช้เตาแก๊ส ให้วางถังแก๊สนอกห้องในที่ระบายอากาศดี ใช้สายและหัวปรับแรงดันที่ได้มาตรฐาน และตรวจรอยรั่วด้วยน้ำสบู่เมื่อเปลี่ยนถัง

ตู้ครัวและท็อป

ครัวต่อเติมเปียกชื้นและร้อนกว่าครัวในตัวบ้าน วัสดุจึงต้องทนความชื้น ท็อปและตู้ที่ใช้ไม้ MDF ทั่วไปบวมน้ำที่ขอบ ลองดูตัวเลือกท็อปที่ วัสดุท็อปครัว และแนวทางจัดวางที่ ไอเดียรีโนเวทห้องครัว ตู้ล่างควรยกเท้าจากพื้นอย่างน้อยหลายเซนติเมตรเพื่อกันน้ำเวลาถูพื้น

งบตัวอย่าง ครัวหนักขนาด 3 x 4 เมตร

ต้นทุนต่อไปนี้เฉพาะส่วนที่ทำให้ห้องเป็นครัว ไม่รวมโครงสร้างห้องที่ได้ประมาณไว้ใน ต่อเติมทาวน์โฮม ช่วงประมาณปลายปี 2569

รายการ	ประมาณ (บาท)
ผนังหลังเตาและพื้นกระเบื้อง ยาแนวกันคราบ	15,000-35,000
ตู้ครัวล่าง-บน 3-4 เมตร พร้อมท็อป	30,000-120,000
เครื่องดูดควันพร้อมท่อและติดตั้ง	8,000-30,000
อ่างล้างจาน ก๊อก ท่อน้ำดีและน้ำทิ้ง	8,000-25,000
บ่อดักไขมันและท่อเชื่อมระบบเดิม	6,000-20,000
วงจรไฟครัว เต้ารับ RCD	8,000-25,000
ฝ้า เพดานทนไฟ ไฟส่องสว่าง	12,000-35,000

รวมเฉพาะส่วนครัวประมาณ 87,000-290,000 บาท ถ้าต้องสร้างห้องใหม่ทั้งห้องด้วยจะบวกงบโครงสร้างอีกประมาณ 150,000-350,000 บาท ตู้ครัวเป็นบรรทัดที่ยืดหยุ่นที่สุด ใช้ตู้ปูนก่อกับท็อปปูนและกระเบื้องแทนตู้สำเร็จรูปจะคุมงบได้และทนชื้นกว่า

ถ้าตั้งงบได้ไม่เต็ม ตัดอะไรทีหลังได้

ตัดตู้ครัวและท็อปหรูก่อนได้ เพราะเปลี่ยนทีหลังง่าย ส่วนท่อน้ำทิ้ง บ่อดักไขมัน ท่อดูดควัน วงจรไฟ และวัสดุทนไฟต้องทำตอนก่อสร้างเพราะฝังอยู่ในผนังและพื้น แก้ภายหลังคือรื้อ ถ้าคุณวางแผนมุงหลังคาด้วยเมทัลชีทให้ดู หลังคาเมทัลชีท เรื่องฉนวนและเสียงฝน เพราะห้องครัวร้อนจากเตาเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว