แมวแร็กดอลล์ ตาสีฟ้าใจเย็น นิสัย วิธีเลี้ยง และเรื่องหัวใจ

แร็กดอลล์ตัวแรกที่เราได้อุ้มเป็นแมวลายมิทเท็ดสีน้ำตาลเข้ม ถุงเท้าขาวสี่ข้าง พอยกขึ้นจากพื้น น้องปล่อยตัวสบายๆ พาดบนแขนเหมือนผ้าห่มผืนหนา ไม่ดิ้น ไม่เกร็ง ตาสีฟ้ามองกลับมาเฉยๆ เหมือนถามว่าจะพาไปไหน

คนที่เลี้ยงแร็กดอลล์มักบอกว่านี่คือที่มาของชื่อ แมวตุ๊กตาผ้าที่ตัวอ่อนเมื่อถูกอุ้ม นิสัยแบบนี้ทำให้แร็กดอลล์เป็นแมวที่อยู่ด้วยง่าย และในเวลาเดียวกันก็ทำให้เจ้าของต้องปกป้องน้องมากกว่าแมวพันธุ์ที่ระแวงเก่ง

จากริเวอร์ไซด์ แคลิฟอร์เนีย

CFA เล่าว่าแร็กดอลล์เริ่มต้นจากคุณ Ann Baker ผู้เพาะแมวที่เมืองริเวอร์ไซด์ รัฐแคลิฟอร์เนีย ในทศวรรษ 1960 แมวตั้งต้นของสายเลือดเป็นแมวขาวขนยาวชื่อ Josephine จากนั้นพันธุ์นี้ถูกพัฒนาต่อโดยผู้เพาะอีกหลายกลุ่ม

ปี	เหตุการณ์ตาม CFA
ทศวรรษ 1960	Ann Baker เริ่มเพาะที่ริเวอร์ไซด์ จากแมวชื่อ Josephine
1993	CFA รับขึ้นทะเบียน
2000	ได้สถานะแชมเปี้ยนชิพ เข้าประกวดชิงตำแหน่งได้เต็มรูปแบบ

แร็กดอลล์จึงเป็นพันธุ์ที่ค่อนข้างใหม่เมื่อเทียบกับแมวไทยโบราณหรือแมวเปอร์เซีย แต่ได้รับความนิยมเร็วเพราะนิสัยใจเย็นและตาสีฟ้าที่ทุกตัวต้องมี

ลายสี่แบบ สีหกกลุ่ม ตาสีฟ้าทุกตัว

CFA อธิบายว่าแร็กดอลล์ทุกตัวเป็นแมวสีพอยต์ คือสีเข้มที่หน้า หู ขา และหาง และมีตาสีฟ้า สิ่งที่ต่างกันคือรูปแบบของสีขาวบนตัว

ลาย	ลักษณะ
คัลเลอร์พอยต์ (colorpoint)	สีพอยต์ชัด ไม่มีสีขาว
มิทเท็ด (mitted)	เท้าหน้าขาวเหมือนใส่ถุงมือ ขาหลังขาวถึงข้อเท้า คางขาว
ไบคัลเลอร์ (bicolor)	หน้ามีตัววีกลับหัวสีขาว ขาและท้องขาว
แวน (van)	ตัวขาวเกือบทั้งหมด สีเข้มเหลือแค่หู หน้ากากบางส่วน และหาง

สีพอยต์มีหกกลุ่ม ได้แก่ ซีล (น้ำตาลเข้ม) บลู ช็อกโกแลต ไลแลค เรด และครีม แต่ละสีมีแบบสีพื้น ลายลิงซ์ (มีลายเสือในพอยต์) และลายกระดองเต่า

ลูกแร็กดอลล์เกิดมาขาวเกือบทั้งตัวแล้วสีค่อยขึ้นทีละน้อย CFA ระบุว่าสีเต็มที่ราวอายุ 2 ปี ส่วนมาตรฐานพันธุ์พูดถึงช่วงราว 3 ปีสำหรับขนและสีที่สมบูรณ์ ลูกแมวที่ขายตอนสามเดือนจึงยังไม่ใช่ภาพสุดท้ายของน้อง

ตัวใหญ่ โตช้า

CFA ระบุว่าตัวผู้หนักได้ถึงหรือมากกว่า 20 ปอนด์ (ราว 9 กิโลกรัม) ตัวเมียเล็กกว่า และใช้เวลาราว 4 ปีกว่าจะโตเต็มที่ แร็กดอลล์จึงเป็นแมวตัวใหญ่อีกพันธุ์ที่คล้าย เมนคูน ในเรื่องการเตรียมของใช้ กระบะทรายต้องใหญ่ กรงเดินทางต้องกว้าง คอนโดแมวต้องมั่นคง

ข้อต่างคือแร็กดอลล์กระโดดขึ้นที่สูงน้อยกว่าแมวพลังสูงหลายพันธุ์ ชอบอยู่ระดับพื้นหรือบนโซฟา ชั้นแมวที่ติดสูงเกือบเพดานจึงไม่จำเป็นเท่าที่นอนนุ่มใกล้คน

นิสัยแบบแมวที่ไม่รีบร้อน

CFA บรรยายแร็กดอลล์ว่าว่าง่าย ใจเย็น ส่งเสียงเบา และเรียนเกมคาบของกลับมาให้ได้ ในบ้านที่เราเห็น นิสัยออกมาแบบนี้

• เดินตามเจ้าของไปทุกห้อง แล้วนอนรออยู่ใกล้ๆ
• ร้องเสียงเบามาก บางตัวแทบไม่ร้องเลยนอกจากตอนหิว
• นอนหงายท้องกลางห้องโดยไม่ระวังตัว
• ยอมให้เด็กอุ้มและแต่งตัวได้นานกว่าแมวส่วนใหญ่
• ชอบเล่นแต่ไม่หักโหม เล่นสิบนาทีแล้วนอนพัก

CFA จัดระดับกิจกรรมไว้ปานกลาง และแนะนำให้ระวังเมื่อพาแร็กดอลล์ไปอยู่กับสัตว์เลี้ยงที่เล่นแรง เพราะน้องไม่ใช่แมวที่สู้กลับ

ขนยาวที่ดูแลง่ายกว่าที่คิด

ขนแร็กดอลล์ยาวปานกลางถึงยาว นุ่มเหมือนกระต่าย CFA อธิบายว่าพันธุ์นี้มีขนชั้นในน้อย ขนจึงพันกันน้อยกว่าแมวขนยาวหลายพันธุ์ และแนะนำให้หวีด้วยหวีเหล็กสัปดาห์ละ 1 ถึง 2 ครั้ง

จุดที่ควรหวี	เหตุผล
หลังหูและใต้คาง	ขนละเอียด พันง่ายที่สุด
ใต้รักแร้	เสียดสีขณะเดิน
กางเกงขนขาหลัง	ทรายและคราบติดหลังเข้ากระบะ
หาง	ขนยาวที่สุด แต่หวีเบาๆ ไม่ดึง

ในอากาศร้อนชื้น ช่วงผลัดขนเราเพิ่มเป็นวันเว้นวัน และใช้แปรงสลิกเกอร์ตามหวีเหล็กเพื่อเก็บขนตาย ซึ่งช่วยลดก้อนขนที่น้องกลืนลงไปตอนเลียตัว วิธีเลือกแปรงสำหรับแมวขนยาวอยู่ใน แปรงขนแมว

ชอบกิน ต้องคุมน้ำหนัก

CFA ระบุตรงๆ ว่าแร็กดอลล์ชอบกินและน้ำหนักเกินได้ง่าย เมื่อรวมกับนิสัยไม่ค่อยวิ่ง แมวที่ได้อาหารแบบเติมชามตลอดวันจะอ้วนเร็ว และขนยาวทำให้เจ้าของมองไม่เห็นจนน้ำหนักเกินไปมาก

สิ่งที่เราทำ

1. ตวงอาหารเป็นมื้อ วันละสองถึงสามมื้อ ไม่เติมชามทิ้งไว้
2. ชั่งน้ำหนักทุกเดือน จดในโทรศัพท์
3. ลูบมือตามข้างลำตัว ซี่โครงควรคลำเจอได้โดยไม่ต้องกด
4. ใช้เกมไม้ตกแมวสั้นๆ ก่อนมื้ออาหาร ให้ได้ขยับตัว

ถ้าน้ำหนักเริ่มเกิน แนวทางเลือกอาหารและลดน้ำหนักแบบปลอดภัยอยู่ใน อาหารแมวคุมน้ำหนัก ห้ามอดอาหารแมวเพื่อลดน้ำหนักเร็ว เพราะเสี่ยงโรคตับ ให้ปรึกษาสัตวแพทย์ก่อนเริ่มลด

เกมที่เหมาะกับแมวใจเย็น

แร็กดอลล์ไม่ต้องการเกมวิ่งไล่ยาวครึ่งชั่วโมงเหมือนแมวพลังสูง แต่ยังต้องการการเล่นทุกวันเพื่อคุมน้ำหนักและกันเบื่อ เกมที่เราเห็นว่าได้ผลกับพันธุ์นี้คือเกมสั้น ช้า และมีรางวัล

• คาบของ CFA ระบุว่าแร็กดอลล์เรียนเกมคาบของได้ เริ่มจากโยนลูกบอลผ้าหรือกระดาษขยำให้ไกลแค่ครึ่งเมตร แล้วให้ขนมเมื่อน้องเอากลับมาใกล้มือ
• ไม้ตกแมวแบบลากช้าบนพื้น ให้เหยื่อซ่อนหลังเก้าอี้ แล้วค่อยโผล่ออกมา แมวใจเย็นชอบการซุ่มมากกว่าการวิ่ง
• ขนมในกล่องกระดาษที่เจาะรู ให้ใช้เท้าเขี่ยออกมา ได้ใช้สมองและเท้าโดยไม่ต้องเหนื่อยมาก
• ฝึกคำสั่งง่ายๆ เช่น นั่ง หรือแตะมือ ใช้อาหารเม็ดจากมื้อปกติเป็นรางวัล ไม่เพิ่มพลังงาน

เล่นรอบละห้าถึงสิบนาที วันละสองหรือสามรอบ หยุดเมื่อน้องเริ่มนอนลงหรือหันหนี ไม่ต้องเร่งให้เล่นต่อ

อยู่กับเด็ก หมา และแมวตัวอื่น

นิสัยว่าง่ายทำให้แร็กดอลล์เข้ากับครอบครัวที่มีเด็กได้ดี ข้อระวังกลับอยู่ฝั่งคน เด็กเล็กมักอุ้มแร็กดอลล์ไปไหนมาไหนเพราะน้องไม่ดิ้น สอนเด็กให้อุ้มโดยรองทั้งก้นและอก ไม่หิ้วใต้รักแร้ และวางน้องลงเมื่อน้องเริ่มขยับตัวหนี เพราะแมวที่ไม่ค่อยข่วนก็ยังเจ็บหรือเครียดได้

กับหมาและแมวตัวอื่น ให้แนะนำตัวช้าๆ ผ่านการแลกกลิ่นและประตูกั้น ตามที่ CFA แนะนำให้ระวังสัตว์ที่เล่นแรง จัดที่หลบและที่สูงให้แร็กดอลล์เดินหนีได้เสมอ และแยกชามอาหารเพื่อให้รู้ว่าแต่ละตัวกินไปเท่าไร ซึ่งช่วยเรื่องคุมน้ำหนักด้วย

แร็กดอลล์วัยชรา

เพราะโตช้าและใช้ชีวิตแบบไม่หักโหม แร็กดอลล์หลายตัวดูยังเด็กแม้อายุมาก การเปลี่ยนแปลงในวัยชราจึงค่อยเป็นค่อยไปจนเจ้าของมองข้าม สิ่งที่ควรจดไว้ทุกเดือนคือ น้ำหนัก ปริมาณน้ำที่กิน และขนที่เริ่มพันกันมากขึ้น ขนพันในแมวสูงวัยมักแปลว่าน้องเลียตัวได้น้อยลงจากปวดข้อหรือฟัน รายละเอียดการปรับบ้านและการตรวจตามวัยอยู่ใน ดูแลแมวสูงวัย

หัวใจ ตรวจยีนก่อนซื้อ

Science for Animal Welfare ของ UFAW อธิบายว่าโรคกล้ามเนื้อหัวใจหนา (HCM) ในแร็กดอลล์เกี่ยวกับการกลายพันธุ์ในยีน MYBPC3 ตำแหน่งโคดอน 820 ซึ่งต่างจากตำแหน่งที่พบในเมนคูน

ข้อมูลจาก Science for Animal Welfare	ค่า
แร็กดอลล์ในสหราชอาณาจักรที่มียีนนี้	ราว 30%
สหรัฐอเมริกา มียีนหนึ่งชุด	28%
สหรัฐอเมริกา มียีนสองชุด	8%
แมวที่มียีนสองชุด	มักเกิดหัวใจล้มเหลวหรือลิ่มเลือดก่อนอายุ 2 ปี

ข้อแนะนำที่ชัดที่สุดจากแหล่งนี้คือ ควรตรวจยีนลูกแมวก่อนซื้อ เว้นแต่จะรู้แน่ว่าพ่อแม่ทั้งสองตัวผลเป็นลบ และการตรวจยีนตัวนี้ทำครั้งเดียวก็พอ CFA เองก็ระบุว่าพบ HCM ในพันธุ์นี้ และผู้เพาะที่รับผิดชอบตรวจพ่อแม่พันธุ์

สัญญาณที่เจ้าของเห็นได้คือ หายใจเร็วขณะหลับ อ้าปากหายใจ เหนื่อยง่าย และขาหลังอ่อนแรงทันทีพร้อมร้องเจ็บ ในแมวใจเย็นที่ปกติก็ไม่ค่อยวิ่ง การเหนื่อยง่ายสังเกตยาก ให้ใช้วิธีนับการหายใจขณะน้องหลับสนิท ถ้าเร็วขึ้นกว่าที่เคยนับไว้ชัดเจน หรือเห็นหน้าท้องขยับแรง ให้นัดสัตวแพทย์ ขอให้สัตวแพทย์บอกตัวเลขอ้างอิงที่เหมาะกับน้อง

ก่อนรับลูกแร็กดอลล์

1. ขอผลตรวจยีน HCM ของพ่อแม่ ถ้าไม่มี ให้ตรวจลูกแมวก่อนตกลง
2. ดูสมุดวัคซีนและการถ่ายพยาธิ ที่มีลายเซ็นสัตวแพทย์
3. ถามว่าพ่อแม่หนักเท่าไร เพื่อประเมินขนาดเมื่อโต
4. เตรียมกระบะใหญ่ กรงเดินทางกว้าง และตาข่ายระเบียงก่อนวันรับ
5. ถ้าอยู่คอนโด ดูวิธีจัดพื้นที่ใน เลี้ยงแมวในคอนโด

ตารางดูแล และพาไปหาหมอทันทีถ้า

ความถี่	งาน
ทุกวัน	เล่นสั้นๆ สองรอบ ตวงอาหาร ล้างชามน้ำ ตักกระบะ
สัปดาห์ละ 1 ถึง 2 ครั้ง	หวีเหล็กทั้งตัว เน้นหลังหู รักแร้ กางเกงขน
ทุก 2 สัปดาห์	ตัดเล็บ เช็ดมุมตา
ทุกเดือน	ชั่งน้ำหนัก นับการหายใจขณะหลับหนึ่งครั้ง
ปีละครั้ง	ตรวจสุขภาพ วัคซีน ฟังหัวใจ

พาไปหาหมอทันทีถ้า

• หายใจเร็วขณะหลับ หรืออ้าปากหายใจ
• ขาหลังอ่อนแรงกะทันหัน ขาเย็น ร้องเจ็บ
• ไม่กินเกินหนึ่งวัน โดยเฉพาะในแมวที่อ้วน
• เข้ากระบะบ่อยแต่ไม่มีปัสสาวะ
• ซ่อนตัวผิดปกติ ไม่ออกมาหาเจ้าของทั้งที่ปกติเดินตามทั้งวัน