สรุปสั้นๆ
- ไม่มีแหล่งทางการที่จัดอันดับยี่ห้ออาหารกระต่าย บทความนี้จึงให้เกณฑ์อ่านฉลากที่เทียบยี่ห้อไหนก็ใช้ได้
- Merck Veterinary Manual ระบุว่าอาหารเม็ดควรมีใยอาหารหยาบ 15 ถึง 20% และ House Rabbit Society ระบุขั้นต่ำ 18%
- กระต่ายโตเต็มวัยควรได้อาหารเม็ดสูตรหญ้าทิโมธี ลูกกระต่ายใช้สูตรหญ้าอัลฟัลฟาได้ และเปลี่ยนสูตรราวหนึ่งขวบ
- เลี่ยงอาหารเม็ดที่มีผลไม้แห้ง ถั่ว เมล็ด หรือข้าวโพดผสม และไม่ควรเลือกสูตรผสมแบบมูสลี่
- ปริมาณที่ RSPCA ให้ไว้คือ 25 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กก. ต่อวัน และอาหารเม็ดควรเป็นส่วนน้อยของอาหารทั้งหมด
ยังไม่มีแหล่งทางการที่จัดอันดับยี่ห้ออาหารกระต่าย และบทความนี้ก็ไม่จัดให้ สิ่งที่เทียบกันได้จริงคือฉลาก อาหารเม็ดที่ดีควรมีใยอาหารหยาบ 15 ถึง 20% ทำจากหญ้าที่ตรงกับอายุของกระต่าย และไม่มีผลไม้แห้ง ถั่ว หรือเมล็ดปนมา ถ้าถุงไหนผ่านสามข้อนี้ ยี่ห้อที่เหลือเลือกตามราคาและหาซื้อง่าย ส่วนเรื่องหญ้าแห้ง ผัก และของที่ห้ามให้อยู่ใน อาหารกระต่ายกินอะไรได้บ้าง
อาหารเม็ดไม่ใช่อาหารหลัก
ก่อนเลือกยี่ห้อ ต้องรู้ว่าถุงที่เลือกคือส่วนน้อยของมื้อ Merck Veterinary Manual ระบุว่าอาหารของกระต่ายโตราว 85 ถึง 90% ควรเป็นหญ้าแห้งตระกูลหญ้า RSPCA เขียนว่าอาหารเม็ด (nuggets) ควรเป็นราว 5% ของอาหารทั้งหมด ที่เหลือคือหญ้าแห้งที่กินได้ไม่จำกัดกับผักใบ
ผลคือยี่ห้อที่ดีที่สุดก็ไม่ช่วยถ้ากระต่ายได้หญ้าแห้งน้อย ถ้ากำลังตัดสินใจระหว่างซื้ออาหารเม็ดถุงพรีเมียมกับหญ้าแห้งเพิ่ม ให้ซื้อหญ้าแห้งก่อน เพราะเป็นอาหารหลัก รายละเอียดการเลือกหญ้าอยู่ใน กระต่ายกินอะไรได้บ้าง

เกณฑ์อ่านฉลากสี่ข้อ
ใยอาหารหยาบ Merck ให้ช่วง 15 ถึง 20% House Rabbit Society ระบุขั้นต่ำ 18% สองแหล่งไม่ตรงกันเป๊ะ จึงใช้ช่วง 18 ถึง 20% เป็นเกณฑ์ที่ผ่านทั้งคู่ ฉลากไทยบางยี่ห้อเขียนเป็น crude fibre หรือ "เยื่อใย" ให้หาตัวเลขนี้ในตาราง guaranteed analysis บนถุง
ชนิดหญ้าที่เป็นวัตถุดิบหลัก กระต่ายโตเต็มวัยควรได้อาหารเม็ดที่ทำจากหญ้าทิโมธี ส่วนลูกกระต่ายใช้สูตรอัลฟัลฟาได้ House Rabbit Society ระบุว่าตั้งแต่ 3 สัปดาห์ถึง 7 เดือนให้อาหารเม็ดอัลฟัลฟาได้ไม่จำกัด เมื่ออายุ 7 เดือนถึง 1 ปีให้ค่อยๆ เปลี่ยนเป็นทิโมธี Merck ก็บอกว่าเปลี่ยนใกล้อายุ 1 ปี
สิ่งที่ไม่ควรอยู่ในถุง House Rabbit Society ระบุว่าอาหารเม็ดไม่ควรมีผลไม้ เมล็ด ถั่ว ข้าวโพด หรือโยเกิร์ตดรอป Merck ก็ไม่แนะนำผลไม้แห้งและถั่วในอาหารเม็ด
เม็ดเป็นเนื้อเดียวกัน RSPCA ไม่แนะนำสูตรผสมแบบมูสลี่ เพราะกระต่ายเลือกกินเฉพาะชิ้นที่ชอบ แล้วทิ้งส่วนที่มีใยอาหาร อาหารเม็ดอัดที่ทุกเม็ดหน้าตาเหมือนกันแก้ปัญหานี้
ฉลากไม่ได้บอกทุกอย่าง แหล่งที่เปิดดูไม่ได้ระบุตัวเลขโปรตีนหรือแคลเซียมเป็นเกณฑ์ บทความนี้จึงไม่ตั้งเกณฑ์สองตัวนี้ให้ ถ้าต้องการเกณฑ์เพิ่ม ให้ถามสัตวแพทย์ที่ดูแลกระต่ายโดยตรง
อายุกับสูตรที่ควรเลือก
| ช่วงอายุ | สูตรอาหารเม็ด | ปริมาณที่แหล่งระบุ |
|---|---|---|
| 3 สัปดาห์ถึง 7 เดือน | อัลฟัลฟา | ไม่จำกัด (House Rabbit Society) |
| 7 เดือนถึง 1 ปี | ค่อยๆ เปลี่ยนเป็นทิโมธี | ครึ่งถ้วย (House Rabbit Society) |
| 1 ถึง 5 ปี | ทิโมธี | 1/4 ถ้วยต่อ 6 ปอนด์ต่อวัน (House Rabbit Society) |
| กระต่ายโตทั่วไป | ทิโมธี | 25 กรัมต่อ 1 กก. ต่อวัน (RSPCA) |
House Rabbit Society ใช้หน่วยเป็นถ้วยและปอนด์ ซึ่งแปลงตรงๆ ได้ไม่แน่นอน เพราะน้ำหนักถ้วยต่างกันตามขนาดเม็ด RSPCA ใช้กรัมต่อกิโลกรัม จึงอ่านง่ายกว่าเมื่อมีตาชั่งในครัว ตัวอย่างคำนวณ (สมมติเพื่อให้เห็นภาพ): กระต่ายโตหนัก 1.8 กก. ได้อาหารเม็ดราว 45 กรัมต่อวัน ซึ่งเป็นแค่หนึ่งกำมือเล็กๆ ต่อวัน
ซื้อถุงใหม่แล้วเปลี่ยนอย่างไร
RSPCA แนะนำให้เปลี่ยนอาหารช้าๆ ใน 14 ถึง 28 วัน โดยผสมอาหารใหม่เพิ่มทีละน้อยในอาหารเดิม

สิ่งที่ยังตรวจสอบไม่ได้
ราคาอาหารเม็ดในไทยเปลี่ยนตามร้านและขนาดถุง และหน้าสินค้าที่เปิดดูไม่มีราคาที่ยืนยันได้ จึงไม่ใส่ราคา ส่วนสูตรของแต่ละยี่ห้อก็เปลี่ยนได้ ให้อ่านฉลากถุงที่ถืออยู่เสมอ ไม่ใช่จดจำจากรีวิว
เรื่องเตรียมตัวเลี้ยงกระต่ายครั้งแรกทั้งหมดอยู่ใน วิธีเลี้ยงกระต่ายสำหรับมือใหม่
เช็กก่อนจ่ายเงิน
- อาหารเม็ดเป็นสูตรทิโมธีสำหรับกระต่ายโต หรืออัลฟัลฟาสำหรับลูกกระต่าย
- ใยอาหารหยาบบนฉลากอยู่ราว 18 ถึง 20%
- ไม่มีผลไม้แห้ง ถั่ว เมล็ด ข้าวโพด หรือขนมสีสันปนมา
- เม็ดหน้าตาเหมือนกันทุกเม็ด ไม่ใช่มูสลี่
- มีหญ้าแห้งให้กระต่ายกินได้ไม่จำกัดพอๆ กับที่ซื้ออาหารเม็ด
ถุงไหนผ่านครบห้าข้อ ซื้อได้เลย ถุงไหนตกข้อ 3 หรือ 4 ให้วางลง
คำถามที่พบบ่อย
กระต่ายควรกินอาหารเม็ดวันละเท่าไร
RSPCA ให้ 25 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กก. ต่อวัน เช่น กระต่ายหนัก 2 กก. ได้ราว 50 กรัม Merck ให้ราว 1/4 ถ้วยต่อน้ำหนัก 5 ปอนด์ (ราว 2.3 กก.) ต่อวัน ตัวเลขสองแหล่งใกล้กัน ให้ใช้เป็นเพดานแล้วถามสัตวแพทย์ถ้ากระต่ายอ้วนหรือผอมผิดปกติ
เปลี่ยนยี่ห้ออาหารเม็ดได้เมื่อไร
เปลี่ยนได้ แต่ RSPCA แนะนำให้ค่อยๆ เปลี่ยนในเวลา 14 ถึง 28 วัน โดยผสมอาหารใหม่เพิ่มทีละน้อย ไม่ควรเปลี่ยนทั้งถุงในวันเดียว
ทำไมกระต่ายโตไม่ควรกินสูตรอัลฟัลฟา
Merck ระบุว่าอัลฟัลฟามีแคลเซียมสูงเกินไปสำหรับกระต่ายโตที่ไม่ได้ตั้งท้องหรือให้นม House Rabbit Society ก็ให้ลูกกระต่ายกินอัลฟัลฟา แล้วเปลี่ยนเป็นทิโมธีเมื่อโตเต็มวัย
แหล่งอ้างอิง
- Diet | House Rabbit Society
- What do rabbits eat? Rabbit diet advice | RSPCA
- Diet for Rabbits | Merck Veterinary Manual





