นกแก้วราคาเท่าไหร่ ราคาจริงจากฟาร์มและค่าใช้จ่ายที่ตามมา

คำถามว่านกแก้วราคาเท่าไหร่ ตอบเป็นตัวเลขเดียวไม่ได้ เพราะคำว่านกแก้วในตลาดไทยครอบคลุมตั้งแต่หงส์หยกตัวเล็กที่ซื้อได้ด้วยเงินไม่มาก ไปจนถึงมาคอว์สีน้ำเงินที่ราคาเท่ารถยนต์ และไม่ว่าจะเลือกนกชนิดไหน ค่าตัวนกเป็นแค่ส่วนแรกของเงินที่จะจ่ายออกไป

ด้านล่างผมรวบรวมราคาที่ฟาร์มในไทยให้ข้อมูลกับสื่อ เหตุผลที่ราคาต่างกันมาก เอกสารที่ควรได้พร้อมนก และค่าเลี้ยงที่คนมักลืมคำนวณ ตัวเลขราคาเป็นราคาที่ฟาร์มหนึ่งแห่งบอกในช่วงเวลาหนึ่ง ใช้เป็นภาพคร่าวๆ ของตลาด ไม่ใช่ราคากลาง

ตัวอย่างราคาที่ฟาร์มในไทยเปิดเผย

เดือนสิงหาคม 2567 ข่าวสดและบ้านเมืองลงข่าวฟาร์มนกแห่งหนึ่งในอำเภอสิเกา จังหวัดตรัง ที่เพาะมาคอว์ นกกระตั้ว และนกกรงหัวจุก เจ้าของฟาร์มให้ข้อมูลราคาไว้ค่อนข้างละเอียด ผมสรุปเฉพาะส่วนนกแก้วเป็นตารางให้ดูง่าย

สิ่งที่ขาย	ราคาที่ฟาร์มให้ข้อมูล
มาคอว์ทั่วไป	เริ่มต้นราว 35,000 บาท ตัวคุณภาพสูงถึงราว 1,000,000 บาท
บลูแอนด์โกลด์ สการ์เล็ต กรีนวิง แอฟริกันเกรย์	ตั้งแต่ราว 35,000 บาท ไปจนถึงหลักแสน
ลูกมาคอว์ลูกผสม	ราว 150,000 บาทต่อตัว
ไฮยาซินธ์มาคอว์	ราว 900,000 บาท
ไข่แอฟริกันเกรย์	ราว 13,000 บาทต่อฟอง
ไข่บลูแอนด์โกลด์	ราว 20,000 บาทต่อฟอง
ไข่ลูกผสมบลูแอนด์โกลด์กับกรีนวิง	ราว 50,000 บาทต่อฟอง
ไข่ลูกผสมบลูแอนด์โกลด์กับสการ์เล็ต	ราว 80,000 บาทต่อฟอง
ไข่ลูกผสมรุ่นที่สอง	ราว 250,000 บาทต่อฟอง

ฟาร์มเดียวกันยังบอกว่าค่าแรงกับค่าอาหารนกรวมกันราว 70,000 บาทต่อเดือน ตัวเลขนี้ช่วยให้เข้าใจว่าทำไมนกจากฟาร์มที่ดูแลดีถึงไม่ถูก การเลี้ยงพ่อแม่นกให้แข็งแรง ฟักไข่ และป้อนลูกนกด้วยมือทุกสองสามชั่วโมงเป็นงานหนักที่ต้องมีคนอยู่ทั้งวัน

ส่วนนกแก้วขนาดเล็กอย่างหงส์หยก เลิฟเบิร์ด และค็อกคาเทล ผมไม่เจอแหล่งข่าวที่เชื่อถือได้ซึ่งรวบรวมราคาไว้เป็นระบบ ราคาในตลาดนัดและร้านออนไลน์ขยับขึ้นลงตามสีและฤดูเพาะพันธุ์ โดยรวมถูกกว่านกขนาดใหญ่หลายเท่า วิธีที่ดีที่สุดคือเทียบราคาจากฟาร์มสามสี่แห่งในช่วงเวลาเดียวกัน แล้วถามว่าราคานั้นรวมอะไรบ้าง เช่น ใบตรวจเพศ อาหารชุดแรก หรือการรับคืนถ้านกป่วยในสัปดาห์แรก

ทำไมนกชนิดเดียวกันราคาต่างกันหลายเท่า

นกชนิดเดียวกันที่หน้าตาคล้ายกันแทบทุกอย่างมีราคาห่างกันได้มาก เมื่อถามผู้ขายละเอียดจะเห็นว่าราคาขึ้นกับปัจจัยหลักประมาณนี้

1. ชนิดและขนาดนก นกใหญ่ใช้เวลาโตเป็นพ่อแม่พันธุ์นาน วางไข่น้อยครั้งต่อปี ราคาจึงสูงกว่า
2. สีกลายพันธุ์ สีที่หายากหรือคู่ผสมที่ได้สีเฉพาะทำให้ราคาขึ้นมาก ไข่ลูกผสมราคาหลักแสนในตารางด้านบนเป็นตัวอย่างที่ชัด
3. การป้อนมือ ลูกนกที่ฟาร์มป้อนด้วยมือจนเชื่อง ราคาสูงกว่านกที่พ่อแม่เลี้ยงเอง เพราะใช้แรงงานมากกว่าและนกปรับตัวเข้ากับคนได้ง่ายกว่า
4. การตรวจเพศด้วย DNA นกหลายชนิดดูเพศจากภายนอกไม่ได้ ใบตรวจเพศช่วยคนที่อยากได้คู่ผสมพันธุ์
5. ผลตรวจโรค ฟาร์มที่ตรวจโรคติดเชื้อในพ่อแม่และลูกนกมีต้นทุนเพิ่ม แต่ผู้ซื้อได้ความสบายใจกลับมา
6. เอกสารการครอบครอง นกที่ฟาร์มแจ้งครอบครองไว้ถูกต้องมีความเสี่ยงทางกฎหมายต่ำกว่านกที่ไม่มีเอกสาร

ถ้านกตัวไหนราคาต่ำกว่าตลาดมากโดยไม่มีคำอธิบาย ผมจะถามเรื่องข้อ 5 และข้อ 6 ก่อนเสมอ นกราคาถูกที่ป่วยตั้งแต่วันแรกมักจบที่ค่ารักษาซึ่งแพงกว่าส่วนต่างราคาที่ประหยัดไปได้

เอกสารที่ควรได้พร้อมนก

Thai PBS รายงานเมื่อเดือนมีนาคม 2566 ว่ากรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ออกประกาศให้ผู้ครอบครองสัตว์ป่าควบคุมตามมาตรา 19 รวม 67 ชนิด แบ่งเป็น 4 กลุ่ม ต้องแจ้งการครอบครอง กลุ่มสัตว์ปีกมีช่วงเวลาแจ้งระหว่าง 15 กุมภาพันธ์ ถึง 14 มิถุนายน และนกในกลุ่มนี้ส่วนใหญ่เป็นมาคอว์

กฎหมายเรื่องนี้มีการปรับเป็นระยะ ผมจึงไม่แนะนำให้เชื่อคำว่า "นกตัวนี้ไม่ต้องมีเอกสาร" จากผู้ขายเพียงอย่างเดียว นอกจากเอกสารทางกฎหมายแล้ว ขอใบตรวจเพศ ผลตรวจโรค และบันทึกอาหารที่ลูกนกกินอยู่ด้วย นกจะปรับตัวง่ายขึ้นมากถ้าเราให้อาหารชนิดเดิมไปก่อนช่วงแรก แล้วค่อยเปลี่ยนทีละน้อย

ซื้อจากฟาร์ม ร้าน หรือคนเลี้ยงที่ปล่อยนกต่อ

ฟาร์มเพาะพันธุ์ข้อดีคือได้เห็นพ่อแม่นก รู้ว่าลูกนกอายุเท่าไร ป้อนอาหารอะไร และถามคำถามได้ละเอียด ข้อเสียคือบางฟาร์มอยู่ไกลและต้องจองล่วงหน้าเป็นเดือน

ร้านขายสัตว์เลี้ยงสะดวกกว่า แต่ร้านส่วนใหญ่รับนกมาจากหลายแหล่ง ข้อมูลพ่อแม่นกและประวัติโรคจึงน้อยกว่า ถ้าซื้อจากร้าน ผมดูว่านกทุกตัวในร้านสุขภาพดีหรือไม่ ไม่ใช่ดูแค่ตัวที่จะซื้อ เพราะนกอยู่อากาศเดียวกัน

นกจากคนเลี้ยงที่ต้องย้ายบ้านหรือดูแลต่อไม่ไหวเป็นอีกทางที่ถูกมองข้าม นกโตแล้วราคาต่ำกว่าลูกนกมาก และเรารู้นิสัยจริงของมันได้ก่อนตัดสินใจ ข้อควรระวังคือถามเหตุผลที่ปล่อยให้ชัด นกที่มีปัญหาพฤติกรรมอย่างกัดแรงหรือถอนขนต้องใช้เวลาฟื้นฟูนาน

ค่าเลี้ยงที่ตามมาหลังจ่ายค่าตัว

Merck Veterinary Manual ให้ข้อมูลอายุขัยของนกแก้วแต่ละกลุ่มไว้ในตาราง Popular Pet Birds ตัวเลขนี้ควรอยู่ในหัวทุกครั้งที่คิดเรื่องเงิน

ชนิดนก	อายุขัยโดยประมาณ (Merck)	สิ่งที่ต้องเตรียมเพิ่มจากค่าตัว
หงส์หยก	5 ถึง 10 ปี	กรงเล็ก อาหารเม็ด ของเล่นเปลี่ยนบ่อย
ค็อกคาเทล เลิฟเบิร์ด	ได้ถึงราว 20 ปี	กรงขนาดกลาง ตรวจสุขภาพประจำปี
คอนัวร์	ได้ถึงราว 25 ถึง 30 ปี	กรงใหญ่ขึ้น ของเล่นกัดแทะจำนวนมาก
แอฟริกันเกรย์ แอมะซอน	30 ถึง 50 ปี	กรงใหญ่ อาหารคุณภาพ ค่าตรวจรักษา
มาคอว์	30 ถึง 60 ปี	กรงใหญ่มากหรือห้องนก แผนดูแลเมื่อเจ้าของไม่อยู่

ของที่ต้องซื้อครั้งแรก ได้แก่ กรงที่ขนาดและระยะซี่ถูกต้อง คอนหลายขนาด ถ้วยสองชุด ตาชั่งกรัม และกล่องเดินทาง สำหรับนกใหญ่ กรงดีๆ หนึ่งหลังบางครั้งราคาใกล้ค่าตัวนกขนาดกลางแล้ว รายละเอียดการเลือกอ่านได้ที่ กรงนก เลือกยังไง

ค่าใช้จ่ายรายเดือนคืออาหารเม็ด ผักผลไม้สด ของเล่นที่ถูกกัดพังเป็นประจำ และวัสดุรองถาด ส่วนค่าใช้จ่ายรายปีคือการตรวจสุขภาพกับสัตวแพทย์ที่รักษานก ซึ่งในไทยมีไม่มากและมักอยู่ในเมืองใหญ่ ถ้านกป่วยฉุกเฉิน ค่าตรวจเลือด เอกซเรย์ และนอนโรงพยาบาลรวมกันไม่น้อย ดูภาพรวมค่ารักษาได้ที่ ค่ารักษาสัตว์เลี้ยง

ราคาเวลา ไม่ได้จ่ายเป็นเงิน

ค่าใช้จ่ายที่หนักที่สุดของนกแก้วตัวใหญ่ไม่ได้อยู่ในใบเสร็จ นกแก้วเป็นสัตว์สังคมที่ต้องการให้คนอยู่ด้วยทุกวัน นกที่เบื่อหรือขาดการกระตุ้นมักกัด ร้องกรีด และถอนขนตัวเอง ซึ่งแก้ยากและใช้เวลานาน

ผมแนะนำให้คิดเวลาที่ต้องให้นกต่อวันจริงๆ ก่อนซื้อ นกขนาดกลางถึงใหญ่ควรได้ออกจากกรงมาเล่นกับคนวันละหลายชั่วโมง ช่วงเช้ากับเย็นเป็นช่วงที่นกร้องเรียกมากที่สุด ถ้าทำงานนอกบ้านทั้งวันแล้วกลับดึก นกขนาดเล็กที่อยู่เป็นคู่น่าจะเหมาะกว่า คนที่สนใจนกกระตั้วเป็นพิเศษควรอ่าน วิธีดูแลนกกระตั้ว ก่อน เพราะนกกลุ่มนี้ต้องการคนมากกว่านกแก้วส่วนใหญ่

อีกเรื่องคือแผนระยะยาว มาคอว์ที่ซื้อตอนเราอายุ 30 มีโอกาสอยู่จนเราอายุ 80 ถ้าย้ายบ้าน ย้ายงาน หรือมีลูก นกจะไปอยู่ตรงไหน คนเลี้ยงนกใหญ่หลายคนเขียนชื่อคนที่จะรับนกต่อไว้ล่วงหน้า ฟังดูเกินไป แต่ผมคิดว่านี่คือความรับผิดชอบที่มาพร้อมราคานก

ค่าใช้จ่ายเล็กๆ ที่คนลืมอีกอย่างคือช่วงที่เราไม่อยู่บ้าน กลับต่างจังหวัดช่วงสงกรานต์หรือไปเที่ยวต่างประเทศหลายวัน นกแก้วต้องมีคนเปลี่ยนน้ำ ให้อาหารสด และพูดคุยด้วยทุกวัน ฝากเพื่อนบ้านได้ถ้าเขาเคยเลี้ยงนก ถ้าไม่มีใครเลย ต้องหาที่ฝากเลี้ยงที่รับนกโดยเฉพาะ ซึ่งมีไม่มากและควรไปดูสถานที่ก่อน ลองดูวิธีเลือก ที่ฝากเลี้ยงสัตว์ แล้วนำไปปรับใช้กับนก ถามเรื่องการแยกนกต่างเจ้าของออกจากกันและระยะห่างจากสุนัขกับแมวด้วย เพราะนกที่เครียดจากเสียงเห่าทั้งวันกลับบ้านมาแล้วซึมได้หลายวัน

สัญญาณที่บอกว่าไม่ควรซื้อจากผู้ขายรายนี้

• ไม่ยอมให้ไปดูนกหรือพ่อแม่นกที่ฟาร์ม
• ไม่มีเอกสารการครอบครองสำหรับนกที่ควรมี หรือบอกว่าจะส่งตามมาทีหลัง
• ขายลูกนกที่ยังกินเองไม่ได้ให้คนที่ไม่เคยป้อนลูกนก
• นกขนฟู ซึม มีคราบรอบรูจมูก หรือก้นเปื้อนมูล
• ราคาต่ำกว่าฟาร์มอื่นมากและเร่งให้โอนมัดจำทันที

ถ้าต้องตัดสินใจภายในเดือนนี้

เริ่มจากตอบให้ได้ว่ามีเวลาให้นกวันละเท่าไร มีพื้นที่ในบ้านวางกรงขนาดเท่าไร และพร้อมดูแลนกนานแค่ไหน คำตอบสามข้อนี้จะเลือกชนิดนกให้เอง แล้วค่อยไปดูราคา จะได้ไม่เริ่มจากราคาแล้วค่อยหาเหตุผลให้ตัวเอง

ถ้ายังไม่เคยเลี้ยงนกปากงุ้มมาก่อน ผมแนะนำให้เริ่มจากนกขนาดเล็กที่ค่าตัวและค่าเลี้ยงต่ำกว่า เรียนรู้การอ่านอาการ การจัดอาหาร และการฝึกขึ้นมือไปสักปีสองปี รายละเอียดการเริ่มต้นอยู่ใน เลี้ยงนกแก้วสำหรับมือใหม่ แล้วค่อยขยับไปนกตัวใหญ่เมื่อมั่นใจว่าชีวิตเรารองรับได้จริง