เตาอบไฟบนไฟล่าง ใช้ยังไง เลือกไฟให้ตรงเมนูและวางชั้นให้ถูก

เปิดไฟบนและไฟล่างพร้อมกันเป็นค่าเริ่มต้นของการอบเกือบทุกเมนู วางถาดชั้นกลาง อุ่นเตาให้ถึงอุณหภูมิก่อนใส่อาหาร ไฟบนอย่างเดียวใช้ทำหน้าให้เหลืองในช่วงท้าย ไฟล่างอย่างเดียวใช้ตอนต้องการให้ก้นสุกกรอบ เช่น ก้นทาร์ต พิซซ่า หรืออบแบบอ่างน้ำ ปัญหาหน้าไหม้แต่ข้างในไม่สุก หรือก้นแฉะแต่หน้าสวย เกือบทั้งหมดแก้ได้ด้วยการเลือกไฟกับชั้นวางให้เข้ากัน ไม่ต้องซื้อเตาใหม่

ไฟบน ไฟล่าง ไฟบนล่าง และลมร้อน ทำงานต่างกันอย่างไร

เตาอบไฟฟ้ามีขดลวดความร้อนสองชุด ชุดบนติดเพดานเตา ชุดล่างอยู่ใต้พื้นเตา (บางรุ่นซ่อนใต้แผ่นโลหะ) รุ่นที่มีพัดลมจะเพิ่มพัดลมที่ผนังหลัง บางรุ่นมีขดลวดรอบพัดลมด้วย ปุ่มเลือกโหมดคือการเลือกว่าจะเปิดชิ้นไหน

โหมด	ส่วนที่ทำงาน	ความร้อนเข้าอาหารทางไหน	ใช้กับ
ไฟบนล่าง	ขดลวดบนและล่าง	แผ่รังสีจากบน นำความร้อนผ่านถาดจากล่าง อากาศร้อนลอยตัวเอง	อบชั้นเดียว เค้ก ขนมปัง คุกกี้ เนื้อชิ้นใหญ่
ไฟบนอย่างเดียว	ขดลวดบน	แผ่รังสีลงที่ผิวหน้า	ทำหน้าเหลือง ละลายชีส ย่างบาง
ไฟล่างอย่างเดียว	ขดลวดล่าง	ผ่านพื้นเตาและก้นถาด	ก้นทาร์ต พาย อ่างน้ำ อุ่นอาหาร
ลมร้อน	พัดลม (กับขดลวดรอบพัดลม หรือร่วมกับไฟบนล่าง)	อากาศร้อนหมุนเวียนรอบอาหาร	อบหลายชั้นพร้อมกัน คุกกี้หลายถาด ผักอบ
ย่าง (กริลล์)	ขดลวดบนเต็มกำลัง บางรุ่นมีพัดลมร่วม	รังสีแรงจากบน	หมูย่าง ไก่ย่าง ปลาชิ้นบาง

คู่มือสัญลักษณ์เตาของ Bosch อธิบายตรงกับตารางนี้ คือไฟบนล่างใช้อบหรือย่างบนชั้นเดียว ไฟล่างอย่างเดียวเหมาะกับฐานพาย การอบแบบอ่างน้ำ และการอุ่น ส่วนโหมดลมร้อนแบบ 3D ทำอุณหภูมิให้สม่ำเสมอได้ทั้งสามชั้น จึงอบหลายถาดพร้อมกันได้

ข้อสังเกตเรื่องเตาตั้งโต๊ะขนาดเล็ก 20 ถึง 40 ลิตร ขดลวดอยู่ใกล้อาหารมากกว่าเตาบิวท์อิน ความร้อนจากไฟบนแรงกว่าที่สูตรคาดไว้ หลายสูตรที่เขียนจากเตาใหญ่ต้องลดอุณหภูมิลง 10 ถึง 20 องศา หรือขยับถาดลงหนึ่งชั้น

ดูปุ่มบนเตาให้ออก

สัญลักษณ์บนปุ่มหมุนเกือบทุกยี่ห้อใช้เส้นแทนขดลวด

• เส้นบนเส้นเดียว คือไฟบน
• เส้นล่างเส้นเดียว คือไฟล่าง
• เส้นบนและเส้นล่าง คือไฟบนล่าง
• รูปพัดลมในวงกลม คือลมร้อน ถ้ามีเส้นบนล่างร่วมด้วย แปลว่าเปิดพัดลมกับไฟบนล่างพร้อมกัน
• เส้นหยักหรือฟันเลื่อยด้านบน คือย่าง

เตาราคาประหยัดบางรุ่นมีปุ่มแยกสองปุ่ม ปุ่มหนึ่งเลือกไฟ อีกปุ่มเลือกพัดลม บางรุ่นตั้งอุณหภูมิไฟบนและไฟล่างแยกกันได้ ซึ่งใช้ดีมากกับขนมไทยและเค้กที่ต้องการก้นสุกแต่หน้าไม่เข้ม ถ้าเตาที่บ้านไม่มีสัญลักษณ์และหาคู่มือไม่เจอ เปิดเตาเปล่าทีละโหมด 2 นาที แล้วมองว่าขดลวดชุดไหนแดง

ชั้นวางต้องไปด้วยกันกับไฟที่เลือก

ไฟเดียวกันแต่ถาดอยู่คนละชั้น ผลต่างกันมาก ยึดหลักว่าอาหารอยู่ใกล้ขดลวดไหน ด้านนั้นสุกเร็ว

ชั้น	ใช้คู่กับไฟ	เหมาะกับ
ชั้นบน (ห่างเพดาน 8 ถึง 12 ซม.)	ไฟบนหรือย่าง	ทำหน้าเหลือง ละลายชีส ย่างชิ้นบาง
ชั้นกลาง	ไฟบนล่าง	เค้ก ขนมปัง คุกกี้ถาดเดียว ไก่ทั้งตัว
ชั้นล่าง	ไฟล่าง หรือไฟบนล่างสำหรับของสูง	พาย ทาร์ต พิซซ่า ชีสเค้กอบน้ำ เนื้อชิ้นสูง
หลายชั้นพร้อมกัน	ลมร้อน	คุกกี้หลายถาด ผักอบสองถาด

ของที่สูงเกิน 8 เซนติเมตร เช่น ไก่ทั้งตัว ขนมปังทรงสูง เค้กชิฟฟอน ให้ขยับลงหนึ่งชั้นจากชั้นกลาง เพื่อให้ผิวบนอยู่ห่างขดลวดบนพอๆ กับอาหารเตี้ยที่วางชั้นกลาง

เมนูที่บ้านอบบ่อย ใช้ไฟไหน ชั้นไหน กี่องศา

ตัวเลขนี้เป็นจุดตั้งต้นสำหรับเตาไฟฟ้าขนาดกลางที่อุ่นเตาแล้ว เตาเล็กลดอุณหภูมิตามที่บอกไว้ข้างบน และเปิดดูก่อนเวลาที่สูตรเขียน

เมนู	ไฟ	ชั้น	อุณหภูมิ	เวลาโดยประมาณ
เค้กเนย ปอนด์	บนล่าง	กลาง	160 ถึง 170 องศา	40 ถึง 55 นาที
คุกกี้ถาดเดียว	บนล่าง	กลาง	170 ถึง 180 องศา	10 ถึง 14 นาที
คุกกี้สามถาด	ลมร้อน	ทุกชั้น	ลดลง 10 ถึง 20 องศาจากสูตร	ใกล้เคียงสูตร สลับถาดครึ่งทาง
ขนมปังก้อน	บนล่าง	กลางค่อนล่าง	180 ถึง 200 องศา	25 ถึง 35 นาที
พายและทาร์ต	ไฟล่างช่วงแรก แล้วบนล่าง	ล่าง	180 ถึง 200 องศา	30 ถึง 45 นาที
ชีสเค้กอบน้ำ	บนล่าง หรือไฟล่างกับอ่างน้ำ	ล่าง	150 ถึง 160 องศา	50 ถึง 70 นาที
ไก่ทั้งตัว 1.2 ถึง 1.5 กก.	บนล่าง	ล่าง	180 ถึง 190 องศา	60 ถึง 80 นาที
น่องไก่ ปีกไก่	บนล่าง แล้วไฟบน 5 นาทีท้าย	กลาง	200 องศา	30 ถึง 40 นาที
มันฝรั่งอบชิ้น	ลมร้อน หรือบนล่าง	กลาง	200 องศา	25 ถึง 35 นาที
ขนมปังหน้าชีส	ไฟบน	บน	200 องศา	3 ถึง 6 นาที เฝ้าหน้าเตา

เรื่องมันฝรั่ง FDA แนะนำให้อบหรือทอดจนได้สีเหลืองทอง แทนสีน้ำตาลเข้ม เพราะส่วนที่เป็นสีน้ำตาลมีสารอะคริลาไมด์มากกว่า ข้อนี้ใช้กับขนมปังที่อบด้วยไฟบนด้วย หยุดตอนสีทองอ่อนก็พอ

เปิดไฟบนอย่างเดียว ใช้ตอนไหน และต้องเฝ้าอย่างไร

ไฟบนอย่างเดียวคือเครื่องมือเก็บงานช่วงท้าย ไม่ใช่โหมดอบหลัก ความร้อนลงที่ผิวหน้าเกือบทั้งหมด ข้างในอาหารแทบไม่ได้ความร้อนเพิ่ม

• ใช้ 3 ถึง 8 นาทีสุดท้าย เพื่อให้หนังไก่กรอบ หน้าลาซานญ่าเหลือง ชีสบนขนมปังละลายเป็นจุดสีทอง
• วางชั้นบน อาหารห่างขดลวดราว 8 ถึง 12 เซนติเมตร ใกล้กว่านี้ไหม้ภายในหนึ่งถึงสองนาที
• อยู่หน้าเตาตลอด ส่องผ่านกระจก ห้ามตั้งเวลาแล้วเดินไปทำอย่างอื่น
• อาหารที่มีน้ำตาลหรือน้ำผึ้งทาหน้า ไหม้เร็วกว่าที่คิดมาก ลดเวลาลงครึ่งหนึ่ง

ไฟล่างอย่างเดียว ใช้กับอะไร

ไฟล่างทำให้ก้นภาชนะร้อนก่อน ก้นอาหารสุกและเซ็ตตัวก่อนที่หน้าจะเปลี่ยนสี

ก้นทาร์ตและพายที่ชอบแฉะ

อบแป้งพายเปล่าด้วยไฟล่างชั้นล่าง 10 ถึง 15 นาทีก่อนใส่ไส้ ก้นจะเซ็ตตัว แล้วค่อยใส่ไส้และเปลี่ยนเป็นไฟบนล่างจนสุก ถาดอลูมิเนียมสีเข้มหรือพิมพ์เหล็กดำช่วยให้ก้นกรอบเร็วขึ้น เรื่องวัสดุและสีถาดที่มีผลต่อก้นขนมอ่านต่อได้ใน ถาดอบขนม เลือกอย่างไร

อบแบบอ่างน้ำ

ชีสเค้ก คัสตาร์ด สังขยา ต้องการความร้อนอ่อนสม่ำเสมอ วางพิมพ์ในถาดที่ใส่น้ำร้อนสูงราวครึ่งพิมพ์ ไฟล่างทำให้น้ำร้อนคงที่ เนื้อขนมไม่แตกและไม่เป็นรูพรุน

อุ่นอาหารโดยหน้าไม่แห้ง

ข้าวอบ กับข้าวในถาดที่ปิดฟอยล์ ใช้ไฟล่าง 150 ถึง 160 องศา 15 ถึง 20 นาที หน้าไม่แห้งแข็ง

สลับไฟระหว่างอบ ตัวอย่างพิซซ่าถาดเดียว

หลายเมนูได้ผลดีที่สุดเมื่อใช้มากกว่าหนึ่งโหมด ตัวอย่างพิซซ่าแป้งสดขนาด 10 นิ้ว ในเตา 40 ลิตร

1. อุ่นเตาไฟบนล่าง 220 องศา พร้อมถาดเปล่าในชั้นล่าง 15 นาที (ถาดร้อนช่วยให้ก้นกรอบ)
2. วางพิซซ่าบนถาดร้อน เปลี่ยนเป็นไฟล่างอย่างเดียว 5 ถึง 6 นาที ก้นเริ่มแข็งและมีจุดสีน้ำตาล
3. เปลี่ยนกลับเป็นไฟบนล่าง ย้ายถาดขึ้นชั้นกลาง อีก 5 ถึง 7 นาที ชีสละลายและขอบพองขึ้น
4. ถ้าชีสยังไม่มีจุดสีทอง เปิดไฟบนอย่างเดียว 1 ถึง 2 นาที เฝ้าหน้าเตา

รวมราว 12 ถึง 15 นาทีหลังใส่พิซซ่า เตาที่มีโหมดพิซซ่าในตัว (ลมร้อนร่วมกับไฟล่างแรง) ทำขั้น 2 และ 3 ให้อัตโนมัติ คู่มือ Bosch แนะนำโหมดนี้กับคีช ทาร์ต และอาหารแช่แข็งด้วย

อาการแบบนี้ แก้ที่ไฟหรือแก้ที่ชั้น

อาการ	สาเหตุที่เจอบ่อย	แก้อย่างไร
หน้าไหม้ ข้างในยังดิบ	ใกล้ไฟบนเกินไป หรืออุณหภูมิสูงไป	ลดลงหนึ่งชั้น ลดอุณหภูมิ 10 ถึง 20 องศา ปิดฟอยล์หลวมๆ ช่วงหลัง
ก้นไหม้ หน้าซีด	ถาดอยู่ชั้นล่างสุด หรือถาดสีเข้มบาง	ขึ้นหนึ่งชั้น วางถาดเปล่าซ้อนใต้ถาดจริง
ก้นพายแฉะ	ไฟล่างไม่พอ ไส้เปียก	อบแป้งเปล่าด้วยไฟล่างก่อน ใช้ชั้นล่าง
เค้กยอดแตกเป็นภูเขา	ไฟบนแรง เตาเล็ก	ลดอุณหภูมิ 10 องศา ใช้ชั้นกลางค่อนล่าง
คุกกี้ถาดหน้าสุกไม่เท่าถาดหลัง	จุดร้อนในเตา	หมุนถาดครึ่งทาง หรือใช้ลมร้อน
อบสองถาดชั้นบนสุก ชั้นล่างดิบ	ใช้ไฟบนล่างกับหลายชั้น	เปลี่ยนเป็นลมร้อน

ถ้าลองแก้ทุกข้อแล้วยังไม่ได้ผล เป็นไปได้ว่าอุณหภูมิจริงในเตาไม่ตรงกับหน้าปัด วิธีวัดด้วยเทอร์โมมิเตอร์เตาอบมีอธิบายไว้ใน เตาอบไฟฟ้า ยี่ห้อไหนดี ส่วนการเริ่มใช้เตาครั้งแรกและการอุ่นเตาดูได้ที่ เตาอบใช้ยังไงสำหรับมือใหม่

เนื้อสัตว์ ตัดสินความสุกด้วยเทอร์โมมิเตอร์

สีผิวบอกได้แค่ว่าไฟบนทำงาน ไม่ได้บอกว่าข้างในสุก ไก่ที่หนังเหลืองสวยจากไฟบนอาจยังชมพูที่ข้อต่อ FDA กำหนดอุณหภูมิภายในขั้นต่ำที่ปลอดภัยไว้ดังนี้

อาหาร	อุณหภูมิภายในขั้นต่ำ
ไก่และสัตว์ปีกทุกส่วน	165°F (ราว 74°C)
เนื้อบด หมูบด	160°F (ราว 71°C)
เนื้อวัว หมู แกะ ชิ้นใหญ่ สเต๊ก	145°F (ราว 63°C) แล้วพัก 3 นาที
ปลา	145°F (ราว 63°C) หรือเนื้อขุ่นแยกเป็นชั้นด้วยส้อมได้
อาหารเหลือ หม้ออบ	165°F (ราว 74°C)

เสียบเทอร์โมมิเตอร์ตรงส่วนหนาที่สุด ไม่โดนกระดูก ไก่ทั้งตัววัดที่โคนสะโพกด้านใน

แปะไว้ข้างเตา

• ไม่แน่ใจ ใช้ไฟบนล่าง ชั้นกลาง อุ่นเตาก่อน
• หลายถาดพร้อมกัน ใช้ลมร้อน ลดอุณหภูมิ 10 ถึง 20 องศา
• อยากให้หน้าเหลือง ไฟบนช่วงท้าย 3 ถึง 8 นาที ยืนเฝ้า
• อยากให้ก้นกรอบ ไฟล่างช่วงแรก ชั้นล่าง
• ของสูงเกิน 8 เซนติเมตร ขยับลงหนึ่งชั้น
• เนื้อสัตว์ เชื่อเทอร์โมมิเตอร์ ไม่เชื่อสี
• คราบที่หยดลงขดลวดล่างทำให้มีควันและกลิ่นในการอบครั้งถัดไป เช็ดออกหลังเตาเย็น วิธีล้างอยู่ใน ทำความสะอาดเตาอบ