บำรุงเล็บ ทำยังไง กิจวัตรตั้งแต่โคนเล็บถึงปลายเล็บ

การบำรุงเล็บที่ได้ผลจริงเรียบง่ายกว่าที่คิด เล็บเป็นเคราตินที่ไม่มีชีวิต สิ่งที่เราทำได้คือดูแลส่วนที่สร้างเล็บใหม่ให้ทำงานได้ดี และปกป้องเล็บที่งอกออกมาแล้วไม่ให้แห้ง แตก หรือลอก ทั้งหมดนี้ใช้ของไม่กี่อย่าง คือครีมทามือแบบเนื้อหนา ถุงมือ กรรไกรตัดเล็บที่คม และตะไบเนื้อละเอียด

เราแบ่งเล็บเป็นสามส่วนเพื่อให้เห็นภาพว่าต้องดูแลอะไรตรงไหน ได้แก่ โคนเล็บกับหนังรอบเล็บ แผ่นเล็บ และปลายเล็บ แต่ละส่วนเสียหายจากคนละสาเหตุ และต้องการการดูแลต่างกัน

เล็บสร้างจากตรงไหน ทำไมบำรุงแล้วเห็นผลช้า

เล็บใหม่สร้างจากเนื้อเยื่อที่อยู่ใต้ผิวหนังบริเวณโคนเล็บ ส่วนสีขาวรูปพระจันทร์ครึ่งเสี้ยวที่เห็นบางนิ้วคือขอบของส่วนนี้ เล็บที่งอกพ้นผิวหนังออกมาแล้วเปลี่ยนแปลงไม่ได้มาก สิ่งที่ทำได้คือกันไม่ให้เสียหายเพิ่ม

เพราะเหตุนี้ ผลของการบำรุงจึงเห็นช้า เล็บมือใช้เวลาหลายเดือนกว่าจะงอกใหม่ได้ทั้งแผ่น เล็บเท้าใช้เวลานานกว่านั้น ถ้าคุณเริ่มกิจวัตรใหม่วันนี้ ให้ดูความเปลี่ยนแปลงที่โคนเล็บก่อน แล้วรอให้เล็บส่วนนั้นค่อยๆ ดันออกไปถึงปลาย การถ่ายรูปเล็บไว้เทียบทุกเดือนช่วยให้เห็นผลชัดกว่าการดูด้วยตาทุกวัน

แรงกดหรือการกระแทกที่โคนเล็บส่งผลกับเล็บที่จะงอกตามมา เช่น การดันหนังรอบเล็บแรงๆ บ่อยๆ ทำให้เล็บใหม่เป็นคลื่นหรือเป็นร่อง ซึ่งจะปรากฏให้เห็นหลังจากนั้นหลายสัปดาห์ หลายคนจึงไม่รู้ว่าสาเหตุคือสิ่งที่ทำไปเมื่อเดือนก่อน

ส่วนที่ 1 โคนเล็บและหนังรอบเล็บ

หนังรอบเล็บ (cuticle) คือแผ่นหนังบางๆ ที่ปิดรอยต่อระหว่างผิวกับโคนเล็บ AAD แนะนำทั้งในเรื่องดูแลเล็บทั่วไปและเรื่องทำเล็บที่ร้านว่าไม่ควรตัดหนังรอบเล็บ เพราะหนังส่วนนี้กันเชื้อโรคไม่ให้เข้าไปถึงส่วนที่สร้างเล็บ ถ้าตัดออก เชื้อเข้าได้ง่าย เกิดการอักเสบบวมแดงรอบเล็บ และถ้าอักเสบนาน เล็บที่งอกใหม่ก็ผิดรูป

สิ่งที่ควรทำกับหนังรอบเล็บ

• ทาครีมหรือน้ำมันที่หนังรอบเล็บหลังล้างมือและก่อนนอน นวดเบาๆ ให้ซึม
• ถ้ามีเสี้ยนหนังยื่นออกมา ตัดเฉพาะส่วนที่หลุดลอยด้วยกรรไกรสะอาด ไม่ดึงด้วยนิ้วหรือฟัน
• ไม่ดันหนังรอบเล็บด้วยของแข็งหรือแหลม ถ้าอยากให้ดูเรียบร้อย ใช้ผ้าขนหนูดันเบาๆ หลังอาบน้ำ
• ถ้าโคนเล็บบวมแดง เจ็บ หรือมีหนอง ให้หยุดทำเล็บและไปพบแพทย์

ส่วนที่ 2 แผ่นเล็บ

แผ่นเล็บเสียหายจากสองทางที่ตรงข้ามกัน คือเปียกบ่อยเกินไปและแห้งเกินไป

AAD แนะนำให้รักษาเล็บให้แห้งและสะอาด เพราะการแช่น้ำนานหรือล้างจานบ่อยทำให้เล็บแยกชั้นและเปราะ และความชื้นใต้เล็บยังเปิดทางให้เชื้อแบคทีเรีย ขณะเดียวกัน AAD ก็แนะนำให้ทาครีมบำรุงที่มือและเล็บ เพราะเล็บที่แห้งจะหักง่าย ฟังดูขัดกัน แต่จริงๆ คือให้เล็บไม่เปียกนาน และไม่ปล่อยให้แห้งกร้าน

ในทางปฏิบัติ

• ใส่ถุงมือยางที่มีถุงมือผ้าฝ้ายบางด้านใน เวลาล้างจาน ซักผ้า หรือใช้น้ำยาทำความสะอาด
• หลังล้างมือ เช็ดให้แห้งถึงซอกเล็บ แล้วทาครีมทันที
• เลือกน้ำยาล้างเล็บที่ไม่มีอะซิโตนสำหรับสีเล็บธรรมดา และใช้ไม่บ่อยเกินจำเป็น AAD ระบุว่าน้ำยาล้างเล็บทำให้เล็บแห้ง จึงควรทาครีมบำรุงทุกครั้งหลังใช้

สีทาเล็บ ทาได้ แต่ต้องมีจังหวะพัก

สีทาเล็บไม่ได้ทำร้ายเล็บเท่ากับการล้างออกบ่อยๆ และการทาสีเข้มโดยไม่มีเบส AAD แนะนำว่าถ้าทาสีแดงหรือส้ม ให้ทาเบสเพิ่มอีกชั้นเพื่อกันเล็บเหลือง ถ้าเล็บของคุณเหลืองอยู่แล้วและอยากรู้ว่าเกิดจากสีหรือจากสาเหตุอื่น ดูวิธีแยกได้ในเรื่องเล็บเหลือง

เรื่องน้ำยาเสริมความแข็งของเล็บ AAD อธิบายว่าทำให้เล็บแข็งทื่อขึ้น ซึ่งไม่ได้แปลว่าเล็บแข็งแรงขึ้นเสมอ เล็บที่แข็งเกินไปหักได้ง่ายเมื่อโดนแรง ส่วนการแช่เล็บในเจลาติน AAD ระบุว่าไม่มีหลักฐานว่าช่วยให้เล็บแข็งแรง

ถ้าคุณทำเจลหรือต่อเล็บเป็นประจำ ให้เว้นช่วงพักให้เล็บใหม่ที่ไม่ถูกตะไบงอกออกมาบ้าง ระหว่างพักใช้สีทาเล็บธรรมดาหรือไม่ทาเลยก็ได้ สีที่ไม่ทำให้เล็บแห้งมากและล้างออกง่าย อ่านเรื่องการเลือกได้ที่สีทาเล็บแบบไหนดี

ส่วนที่ 3 ปลายเล็บ

ปลายเล็บรับแรงมากที่สุดในชีวิตประจำวัน ทั้งพิมพ์งาน แกะของ เปิดกระป๋อง ส่วนนี้แตกหรือลอกเป็นชั้นได้ง่าย

AAD ให้คำแนะนำที่ใช้กับปลายเล็บโดยตรง

1. ตัดเล็บตรงด้วยกรรไกรที่คม แล้วมนปลายเป็นโค้งอ่อนๆ ทรงนี้แข็งแรงที่สุด
2. ตะไบด้วยตะไบกระดาษทราย ไปทางเดียว ไม่ถูไปมา
3. ไม่ใช้เล็บเป็นเครื่องมือ เช่น งัดฝา แกะสติกเกอร์ หรือขูดสิ่งต่างๆ เพราะเล็บหักหรือแยกจากเนื้อได้
4. ถ้าเล็บแตกหรือมีขอบคม ตะไบเก็บทันที ไม่ปล่อยให้เกี่ยวผ้าแล้วฉีกลึก

ถ้าเล็บแตกกลางเล็บจนถึงเนื้อ อย่าดึงส่วนที่แตกออก ให้ตัดเล็บส่วนที่ห้อยอยู่ให้ชิดรอยแตกเท่าที่ทำได้โดยไม่โดนเนื้อ ตะไบขอบให้เรียบ แล้วปิดพลาสเตอร์ไว้จนกว่าเล็บจะงอกพ้น ถ้าเลือดออกมาก หรือเล็บใต้รอยแตกช้ำดำและปวดตุบๆ ให้ไปพบแพทย์

ความยาวก็มีผล เล็บยาวเป็นเหมือนคานงัด ยิ่งยาวแรงที่ปลายยิ่งส่งไปที่โคนมาก ถ้าเล็บคุณเปราะหรือลอกบ่อย ลองไว้สั้นราว 1 ถึง 2 มิลลิเมตรพ้นปลายนิ้วสักสองเดือน แล้วดูว่าเล็บแตกน้อยลงไหม ขั้นตอนตัดและตะไบโดยละเอียดอยู่ในวิธีตัดเล็บ

กิจวัตรบำรุงเล็บ รายวันถึงรายเดือน

ความถี่	สิ่งที่ทำ	ใช้อะไร
ทุกครั้งหลังล้างมือ	เช็ดให้แห้ง ทาครีมที่มือ เล็บ และหนังรอบเล็บ	ครีมทามือเนื้อหนา
เวลาทำงานบ้าน	ใส่ถุงมือ	ถุงมือยาง ด้านในเป็นผ้าฝ้าย
ก่อนนอน	ทาครีมหนาหรือน้ำมันที่หนังรอบเล็บ	ปิโตรเลียมเจลลี่ หรือน้ำมันบำรุงเล็บ
สัปดาห์ละครั้ง	ตัดหรือตะไบเก็บทรง ดูเล็บทุกนิ้ว	กรรไกรคม ตะไบเนื้อละเอียด
ทุกครั้งที่ล้างสี	ทาครีมบำรุงตาม	น้ำยาล้างเล็บแบบไม่มีอะซิโตนสำหรับสีธรรมดา
เดือนละครั้ง	ฆ่าเชื้อกรรไกรและเครื่องมือ	แอลกอฮอล์
ทุก 2 ถึง 3 รอบสีเข้ม	พักสี หรือใช้สีอ่อนสลับ	เบสรองพื้น

ครีมทามือที่ดีสำหรับเล็บคือเนื้อหนาที่มีส่วนผสมช่วยกักความชื้น เช่น ปิโตรเลียม หรือเชียบัตเตอร์ ไม่จำเป็นต้องเป็นครีมสำหรับเล็บโดยเฉพาะ ถ้าครีมที่ใช้อยู่ซึมเร็วจนรู้สึกแห้งเร็ว ลองดูวิธีเลือกในครีมทามือแบบไหนดี

เลิกกัดเล็บ ทีละขั้น

การกัดเล็บทำร้ายทั้งสามส่วนพร้อมกัน ปลายเล็บแตก หนังรอบเล็บเป็นแผล และเชื้อจากปากเข้าไปที่รอยแผลได้ AAD จัดการกัดเล็บไว้ในข้อที่ไม่ควรทำ และมีคำแนะนำเรื่องการเลิกโดยเฉพาะ

วิธีที่ AAD แนะนำ

• ตัดเล็บให้สั้น เล็บสั้นกัดได้ยากกว่า
• ทาสีเล็บรสขม ซึ่งหาซื้อได้ทั่วไป
• ทำเล็บเป็นประจำ คนที่จ่ายเงินให้เล็บสวยมักไม่อยากกัด
• หาสิ่งทดแทน เช่น ลูกบอลบีบคลายเครียด เมื่อรู้สึกอยากกัด
• สังเกตว่าตัวเองกัดเล็บตอนไหน เบื่อ เครียด หรือตอนดูหนัง แล้วเตรียมทางเลี่ยงไว้
• เลิกทีละน้อย เช่น เลิกกัดนิ้วโป้งก่อน แล้วค่อยเพิ่มนิ้วอื่น

AAD ระบุด้วยว่าถ้าลองหลายวิธีแล้วยังเลิกไม่ได้ หรือการกัดเล็บเกี่ยวกับความเครียดหรือปัญหาทางอารมณ์ ให้ปรึกษาแพทย์ผิวหนัง ซึ่งช่วยวางแผนและส่งต่อการดูแลเรื่องพฤติกรรมได้

ร้านทำเล็บ ไปได้ ถ้ารู้ว่าต้องดูอะไร

การไปร้านทำเล็บไม่ได้ขัดกับการบำรุงเล็บ ถ้าร้านสะอาดและช่างไม่ทำร้ายหนังรอบเล็บ AAD ให้คำแนะนำไว้หลายข้อ

1. เลือกร้านที่ช่างมีใบอนุญาตหรือประสบการณ์ตามที่ท้องถิ่นกำหนด สถานที่สะอาด และช่างล้างมือระหว่างลูกค้า
2. ดูว่าเครื่องมือผ่านการฆ่าเชื้อ หรือพกชุดเครื่องมือของตัวเองไป
3. บอกช่างว่าไม่ต้องตัดหนังรอบเล็บ
4. ไม่โกนขนขาก่อนไปทำเล็บเท้าในวันเดียวกัน เพราะรอยโกนเล็กๆ เป็นทางเข้าของเชื้อจากอ่างแช่เท้า
5. ถ้าทำเจล ทาครีมกันแดดที่หลังมือก่อนเข้าเครื่องอบ

ถ้าคุณทำเจลแล้วเล็บบางลงเรื่อยๆ หรือลอกเป็นชั้น การบำรุงตามกิจวัตรข้างบนช่วยได้ แต่ต้องคู่กับการพักจากเจลด้วย

ถ้าเล็บคุณเป็นแบบนี้ ให้เริ่มที่

• เล็บเปราะ แตกปลาย ลอกเป็นชั้น เริ่มที่ถุงมือเวลาทำงานบ้านและครีมหลังล้างมือ แล้วอ่านต่อที่วิธีแก้เล็บเปราะ
• หนังรอบเล็บแห้ง เป็นเสี้ยน เริ่มที่ครีมหนาก่อนนอน และเลิกตัดหนัง
• เล็บเหลืองหลังทาสีเข้ม เริ่มที่พักสีเข้มและใช้เบสสองชั้น
• กัดเล็บ เริ่มที่ตัดสั้นและสีขม แล้วเลิกทีละนิ้ว
• เล็บบางหลังถอดเจล เริ่มที่พักจากเจลอย่างน้อยหนึ่งรอบการงอกของโคนเล็บ และบำรุงตามตาราง

ทั้งหมดนี้ต้องใช้เวลาหลายเดือนกว่าจะเห็นเล็บใหม่ทั้งแผ่น ถ้าระหว่างนั้นเล็บเปลี่ยนสี หนาขึ้น แยกจากเนื้อ มีเส้นดำแนวยาว หรือรูปร่างเปลี่ยน AAD แนะนำให้พบแพทย์ผิวหนัง เพราะความเปลี่ยนแปลงของเล็บบางแบบเป็นสัญญาณของโรคที่ครีมทามือช่วยไม่ได้