เล็บเหลือง เกิดจากอะไร สีทาเล็บ เชื้อรา หรือสัญญาณจากร่างกาย

เล็บเหลืองส่วนใหญ่มาจากสิ่งที่อยู่นอกเล็บ คือคราบสีทาเล็บสีเข้มและคราบควันบุหรี่ แบบนี้ไม่อันตรายและหายเองเมื่อเล็บงอกใหม่ รองลงมาคือเชื้อราที่เล็บ ซึ่งทำให้เล็บเหลือง หนา และร่วน ต้องรักษานานหลายเดือน ส่วนที่พบน้อยแต่ไม่ควรมองข้ามคือเล็บเหลืองที่เป็นสัญญาณของโรคภายใน เช่น โรคปอด หรือกลุ่มอาการเล็บเหลือง

ตัวช่วยแยกที่ดีที่สุดคือรูปแบบ เหลืองที่ผิวหน้าหรือเหลือง-หนา-ร่วน เป็นนิ้วเดียวหรือทุกนิ้ว เล็บมือหรือเล็บเท้า และส่วนที่งอกใหม่ที่โคนยังเหลืองอยู่หรือเปล่า

แยกสาเหตุจากหน้าตาเล็บ

ลักษณะที่เห็น	สาเหตุที่น่าจะเป็น	หายเองไหม
เหลืองส้มสม่ำเสมอ ผิวเล็บเรียบ หลังทาสีเข้มมาหลายรอบ	คราบสีทาเล็บ	หายเมื่อเล็บงอกใหม่
เหลืองน้ำตาลเฉพาะนิ้วชี้และนิ้วกลางข้างเดียว	คราบควันบุหรี่	หายเมื่อเลิกหรือเปลี่ยนมือ
เหลืองเริ่มจากขอบปลายเล็บ เล็บหนา ร่วน มีเศษใต้เล็บ	เชื้อรา	ไม่หาย ต้องรักษา
เหลืองขุ่นเป็นแผ่นที่ปลาย แยกจากเนื้อ	เล็บแยกจากเนื้อ อาจมีเชื้อร่วม	ขึ้นกับสาเหตุ
เหลืองทุกนิ้ว เล็บหนา โค้งมาก งอกช้ามาก	โรคภายใน กลุ่มอาการเล็บเหลือง	ต้องให้แพทย์ประเมิน
เหลืองเป็นจุดหรือหย่อม มีหลุมเล็กๆ บนเล็บ	อาจเป็นสะเก็ดเงิน	ต้องให้แพทย์ประเมิน

AAD จัดเล็บเหลืองไว้ในรายการ 12 การเปลี่ยนแปลงของเล็บที่แพทย์ผิวหนังควรตรวจ โดยอธิบายว่าเล็บที่หนาขึ้น งอกช้า และเหลือง อาจเป็นสัญญาณของโรคปอด ข้ออักเสบรูมาตอยด์ หรือการติดเชื้อที่เล็บแบบรุนแรง และในรายการเดียวกันก็ระบุว่าสีทาเล็บสีแดงที่ทาโดยไม่มีเบส และการสูบบุหรี่ ทำให้เล็บเหลืองได้เช่นกัน

คราบสีทาเล็บ สาเหตุที่พบบ่อยที่สุด

สีทาเล็บสีเข้ม โดยเฉพาะแดง ส้ม และน้ำตาลแดง มีเม็ดสีที่ซึมลงชั้นผิวของแผ่นเล็บได้ ยิ่งทาต่อเนื่องหลายรอบโดยไม่มีเบสรองพื้น และทิ้งไว้นาน เล็บยิ่งเหลืองชัด

AAD แนะนำว่าถ้าจะทาสีแดงหรือส้ม ให้ทาเบสเพิ่มอีกชั้นเพื่อกันเล็บเหลือง และระบุว่าเล็บมักกลับมาปกติภายในไม่กี่สัปดาห์ ถ้าไม่ทาสีนั้นซ้ำ

วิธีเช็กว่าเป็นคราบสีหรือไม่

1. ล้างสีออก แล้วดูโคนเล็บในแสงธรรมชาติ ส่วนที่เพิ่งงอกออกมาควรใสชมพูปกติ
2. ถ่ายรูปเล็บไว้ แล้วเว้นสีเข้ม 2 ถึง 3 สัปดาห์
3. ถ่ายรูปซ้ำในมุมเดิม ถ้าแนวสีเหลืองถูกดันออกไปทางปลายเล็บ และโคนใสขึ้นเรื่อยๆ เป็นคราบจากภายนอก

ระหว่างรอ ถ้าอยากทาสี ให้เลือกสีอ่อนหรือสีนู้ดที่มีเบสคั่น ไม่ต้องหยุดทาสีทั้งหมด

บุหรี่และสารอื่นที่ย้อมเล็บ

คราบจากควันบุหรี่มีลักษณะชัด คือเหลืองน้ำตาลเฉพาะนิ้วที่ใช้คีบบุหรี่ มักเป็นนิ้วชี้กับนิ้วกลางมือข้างถนัด และผิวนิ้วตรงนั้นก็มักเหลืองด้วย AAD ระบุว่าการสูบบุหรี่ทำให้เล็บเหลืองได้

สิ่งอื่นที่ย้อมเล็บให้เหลืองหรือส้มได้ในชีวิตประจำวัน

• ขมิ้น ทั้งการทำอาหารและการพอกผิว สีเหลืองติดเล็บและหนังรอบเล็บได้หลายวัน
• ยาย้อมผมสีเข้มที่ย้อมเองโดยไม่ใส่ถุงมือ
• ครีมผิวแทนหรือโลชั่นปรับสีผิว (DHA) ที่ทาด้วยมือเปล่า
• น้ำยาทำความสะอาดบางชนิด

กลุ่มนี้มีลักษณะร่วมกันคือ สีอยู่ที่ผิวหน้าของเล็บ เล็บไม่หนาขึ้น และจางลงเมื่อเลิกสัมผัส การใส่ถุงมือทำงานบ้านและทำอาหารช่วยได้ทั้งเรื่องคราบและเรื่องเล็บเปราะ

เชื้อราที่เล็บ เหลืองแบบที่ไม่หายเอง

NHS อธิบายว่าเชื้อราที่เล็บทำให้เล็บเปราะ เปลี่ยนสี หรือหนาขึ้น มักเริ่มที่ขอบเล็บแล้วลามไปทั้งเล็บ ทำให้เล็บเป็นสีขาวหรือเหลือง บางครั้งเล็บร่วนหรือหลุด พบที่เล็บเท้าบ่อยกว่าเล็บมือ

ปัจจัยเสี่ยงที่ NHS ระบุตรงกับชีวิตคนไทยหลายข้อ

• เท้าอุ่นและอับชื้นตลอดเวลา เช่น ใส่รองเท้าผ้าใบหรือรองเท้าหุ้มส้นทั้งวัน
• เป็นน้ำกัดเท้าหรือเชื้อราที่ผิวเท้าแล้วลามมาที่เล็บ
• ใช้กรรไกรตัดเล็บ ผ้าเช็ดเท้า หรือรองเท้าร่วมกับคนอื่น

รักษานานแค่ไหน

NHS ให้ข้อมูลว่ายาทาเล็บต้านเชื้อราที่ซื้อได้จากร้านยา ใช้ทุกวันหรือทุกสัปดาห์ตามชนิด นาน 6 ถึง 12 เดือน และกว่าจะเห็นว่าดีขึ้นอาจใช้เวลาหลายเดือน ถ้าไม่ได้ผล แพทย์อาจสั่งยาต้านเชื้อราชนิดกินนานถึง 6 เดือน ซึ่งต้องตรวจเลือดดูการทำงานของตับก่อน และไม่เหมาะกับคนที่มีโรคตับหรือไตบางชนิด

ถือว่าหายเมื่อเล็บใหม่ที่งอกจากโคนเป็นเล็บปกติจนสุดปลาย ไม่ใช่เมื่อสีเหลืองจางลง ความผิดพลาดที่พบบ่อยคือหยุดยาเมื่อดูดีขึ้นแค่ครึ่งเล็บ

ระหว่างรักษา ป้องกันไม่ให้ลาม

ตามคำแนะนำของ NHS ให้ตัดเล็บสั้น รักษาเท้าให้สะอาดแห้ง เปลี่ยนถุงเท้าทุกวัน ใส่รองเท้าแตะในห้องอาบน้ำรวมหรือสระว่ายน้ำ และไม่ใช้กรรไกรตัดเล็บร่วมกับคนอื่น เราขอเพิ่มอีกข้อสำหรับคนที่ทาสีเล็บ ให้แยกตะไบสำหรับเล็บที่เป็นเชื้อรา หรือใช้แบบใช้แล้วทิ้ง วิธีตัดเล็บเท้าที่หนาโดยไม่ให้ขบ เราเขียนไว้ในวิธีตัดเล็บ

เมื่อเล็บเหลืองเป็นสัญญาณจากร่างกาย

ถ้าเล็บเหลืองทุกนิ้ว ทั้งมือและเท้า ไม่ได้ทาสี ไม่สูบบุหรี่ และไม่มีลักษณะเชื้อรา ให้นึกถึงสาเหตุภายใน

DermNet อธิบายกลุ่มอาการเล็บเหลือง (yellow nail syndrome) ว่ามีลักษณะหลักสามอย่าง คือเล็บเปลี่ยนแปลง อาการบวมจากระบบน้ำเหลืองซึ่งมักเห็นที่ขา และอาการทางระบบหายใจ เล็บในกลุ่มนี้งอกช้ามากหรือดูเหมือนหยุดงอก มักเริ่มในวัยกลางคน และพบร่วมกับภาวะน้ำในช่องเยื่อหุ้มปอด หลอดลมโป่งพอง หลอดลมอักเสบเรื้อรัง ไซนัสอักเสบ ข้ออักเสบรูมาตอยด์ ภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง และมะเร็งบางชนิด

AAD ในรายการสีเล็บที่บอกโรค ก็ระบุว่าเล็บเหลืองอาจเกี่ยวกับโรคปอดหรือการติดเชื้อที่เล็บ กรณีนี้เล็บเป็นแค่ตัวบอก สิ่งที่ต้องรักษาคือโรคต้นเหตุ

สัญญาณที่บอกว่าควรนัดแพทย์ ไม่ใช่รอดูเอง

• เหลืองหลายนิ้วพร้อมกันโดยไม่มีเหตุจากภายนอก
• เล็บแทบไม่ต้องตัดเลยหลายเดือน
• ไอเรื้อรัง เหนื่อยง่าย หรือขาบวมโดยไม่ทราบสาเหตุ
• ข้อนิ้วบวมเจ็บร่วมกับเล็บเปลี่ยน
• มีเส้นดำหรือน้ำตาลแนวยาวในเล็บร่วมด้วย ซึ่ง AAD แนะนำให้แพทย์ตรวจเสมอ

เล็บเหลืองหลังถอดเจลหรืออะคริลิค

หลังถอดเล็บเจลหรืออะคริลิค หลายคนเห็นเล็บซีดหรือเหลืองอ่อน ผิวไม่เรียบ ส่วนใหญ่มาจากผิวเล็บชั้นบนถูกตะไบ และคราบสีเจลที่ทาซ้ำหลายรอบ แบบนี้ดีขึ้นเมื่อเล็บงอกใหม่

แต่ถ้าใต้เจลที่ถอดออกมาเป็นสีเหลืองขุ่น เขียว หรือมีเล็บแยกจากเนื้อ ให้หยุดทำเล็บและดูวิธีแยกอาการในเรื่องเล็บเจลล่อน การทาเจลทับเล็บที่มีเชื้อหรือแยกจากเนื้อ ทำให้ความชื้นขังและเชื้อลามได้ง่ายขึ้น เรื่องความเสียหายจากเจลแบบอื่นๆ อยู่ในเรื่องเล็บเจลทำให้เล็บเสียไหม

ถ้าคุณจะไปพบแพทย์ เตรียมอะไรไป

การนัดแพทย์เรื่องเล็บมักใช้เวลาไม่นาน ข้อมูลที่คุณเตรียมไปจึงช่วยให้แพทย์แยกสาเหตุได้เร็วขึ้น เราแนะนำให้จดเรื่องเหล่านี้ไว้ในโทรศัพท์ก่อนไป

• เริ่มสังเกตว่าเล็บเหลืองตั้งแต่เมื่อไร และเป็นนิ้วไหนบ้าง ทั้งมือและเท้า
• ช่วงสามเดือนที่ผ่านมาทาสีเล็บ ทำเจล ต่ออะคริลิค หรือดิปพาวเดอร์ไหม สีอะไร ทำบ่อยแค่ไหน
• สูบบุหรี่ หรือใช้ขมิ้น ยาย้อมผม ครีมผิวแทนเป็นประจำไหม
• เคยทายาหรือกินยาเชื้อรามาก่อนไหม ใช้นานเท่าไร
• โรคประจำตัว เช่น เบาหวาน โรคปอด โรคข้อ และยาที่กินอยู่
• อาการอื่นที่ดูไม่เกี่ยวกับเล็บ เช่น ไอนาน เหนื่อยง่าย ขาบวม ข้อนิ้วเจ็บ

อย่าทาสีเล็บหรือทาเจลไปในวันนัด และถ้าเป็นไปได้ อย่าตัดเล็บที่หนาหรือร่วนจนสั้นก่อนไป เพราะแพทย์อาจต้องขูดเศษใต้เล็บส่วนนั้นไปตรวจหาเชื้อ การมีรูปถ่ายเล็บย้อนหลังสักสองสามรูปก็ช่วยให้เห็นว่าอาการเปลี่ยนไปเร็วหรือช้า

รอดูเองได้แค่ไหน

เล็บมืองอกช้า ส่วนที่เหลืองจากภายนอกต้องใช้เวลาหลายเดือนกว่าจะงอกพ้นออกไปจนหมด เล็บเท้านานกว่านั้นมาก ไม่ต้องรอให้หายหมดก่อนจะรู้ผล ดูที่โคนเล็บเป็นหลัก

ผ่านไป	ถ้าเป็นคราบภายนอก	ถ้าเป็นเชื้อราหรือสาเหตุภายใน
2 ถึง 3 สัปดาห์	โคนเล็บใสขึ้นเป็นแถบเล็กๆ	โคนยังเหลืองหรือขุ่นเหมือนเดิม
1 ถึง 2 เดือน	แถบใสกว้างขึ้นชัด	เล็บหนาขึ้น ร่วน หรือลามไปนิ้วอื่น
3 เดือนขึ้นไป	เหลืองเหลือแค่ปลาย ตัดออกได้	ไม่ดีขึ้น ต้องพบแพทย์

เริ่มจากตรงนี้

• เหลืองหลังทาสีเข้ม ผิวเล็บเรียบ หยุดสีเข้ม ใช้เบสสองชั้น ถ่ายรูปเทียบทุก 2 สัปดาห์
• เหลืองเฉพาะนิ้วที่คีบบุหรี่ คราบจะหายเมื่อเลิก และการเลิกบุหรี่ช่วยเรื่องอื่นมากกว่าเล็บ
• เหลือง หนา ร่วน ที่เล็บเท้า ไปร้านยาเพื่อถามเรื่องยาทาเชื้อรา หรือพบแพทย์ถ้าเป็นหลายนิ้ว
• เหลืองทุกนิ้ว งอกช้า มีไอหรือขาบวม นัดแพทย์อายุรกรรมหรือแพทย์ผิวหนัง และเล่าอาการทั้งหมด ไม่ใช่แค่เรื่องเล็บ

ถ้าไม่แน่ใจว่าอยู่กลุ่มไหน ถ่ายรูปเล็บทุกนิ้วในแสงธรรมชาติไปให้แพทย์ผิวหนังดู แพทย์อาจขูดเล็บไปตรวจหาเชื้อ ซึ่งช่วยไม่ให้คุณต้องทายาเชื้อรานานเป็นปีกับเล็บที่ไม่ได้มีเชื้อ ระหว่างนั้นดูแลเล็บพื้นฐานตามวิธีบำรุงเล็บได้เลย