ทำเล็บเท้าเองที่บ้าน ทำยังไง ตั้งแต่แช่เท้าจนสีเล็บแห้ง

ทำเล็บเท้าเองที่บ้านใช้เวลาราว 40-60 นาที และใช้อุปกรณ์ไม่ถึงสิบชิ้น ลำดับที่ได้ผลคือ แช่เท้าให้เล็บนิ่ม ตัดเล็บตรง ตะไบมุม ดูแลหนังรอบเล็บแบบไม่ตัด ขัดส้นเท้า ทาครีม แล้วค่อยทาสี ถ้าทำตามลำดับนี้ เล็บจะเรียบ สีติดนาน และคุณจะเลี่ยงปัญหาที่คนทำเองเจอบ่อยที่สุด คือเล็บขบที่นิ้วโป้งกับแผลติดเชื้อรอบเล็บ

เราแบ่งขั้นตอนตามสิ่งที่ต้องตัดสินใจจริงระหว่างนั่งทำ เช่น แช่นานแค่ไหน ตัดสั้นแค่ไหน ส้นเท้าขัดถึงตรงไหนต้องหยุด และตอนไหนควรวางกรรไกรแล้วไปหาแพทย์

ของที่ต้องมี และของที่ไม่จำเป็นต้องซื้อ

ชุดทำเล็บเท้าในห้างมักรวมของมาเกินจำเป็น บางชิ้นใช้แล้วเสี่ยงกว่าไม่ใช้ เช่น กรรไกรตัดหนัง หรือมีดปาดส้นเท้า ตารางนี้แยกให้ว่าอะไรควรมี

อุปกรณ์	ใช้ทำอะไร	ข้อสังเกตตอนเลือก
กะละมังหรือถังใส่น้ำ	แช่เท้า	ใหญ่พอให้เท้าวางราบทั้งสองข้าง
กรรไกรตัดเล็บเท้า	ตัดเล็บ	ปากตรงและกว้าง ตัดเล็บโป้งได้ในครั้งเดียว
ตะไบเล็บหรือแผ่นขัดเล็บ	ลบมุมคม	เนื้อละเอียดปานกลาง ตะไบเหล็กหยาบเกินสำหรับเล็บบาง
ไม้ส้มหรือแท่งดันหนังปลายยาง	ดันหนังรอบเล็บเบาๆ	ปลายมน ไม่ใช้ปลายเหล็กแหลม
หินขัดเท้าหรือแผ่นขัดส้นเท้า	ขัดผิวหนาที่ส้นและขอบเท้า	ใช้ตอนผิวยังชื้น
ครีมทาเท้า	ให้ความชุ่มชื้น	ส้นแตกให้ดูยูเรีย 10-25%
เบสโค้ท สีทาเล็บ ท็อปโค้ท	ทาสี	สีแดงหรือส้มควรมีเบสโค้ทหนาขึ้นหนึ่งชั้น
แอลกอฮอล์ไอโซโพรพิล 70-90% และแปรงเล็ก	ฆ่าเชื้ออุปกรณ์	ทำทุกเดือน

ของที่ข้ามได้คือกรรไกรตัดหนังรอบเล็บ มีดหรือที่ไสส้นเท้าแบบมีใบมีด และผงแช่เท้าที่โฆษณาว่าทำให้เล็บแข็งแรง สองอย่างแรกเพิ่มโอกาสเกิดแผล อย่างหลังไม่มีหลักฐานว่าช่วยอะไรมากกว่าน้ำอุ่นธรรมดา

แช่เท้ากี่นาที และน้ำอุ่นแค่ไหนถึงพอดี

American Academy of Dermatology (AAD) แนะนำให้ตัดเล็บหลังอาบน้ำ ถ้าทำไม่ได้ ให้แช่ในน้ำอุ่นไม่ร้อนสักไม่กี่นาทีก่อน เล็บที่ดูดน้ำจะนิ่มลง ตัดแล้วไม่แตกเป็นเสี้ยน

ในทางปฏิบัติ เราใช้หลักนี้

1. น้ำอุ่นพอแช่มือได้สบายโดยไม่ต้องรีบดึงออก ถ้ารู้สึกร้อนจนแสบ ให้ผสมน้ำเย็นเพิ่ม น้ำร้อนจะดึงน้ำมันออกจากผิวเท้าและทำให้ส้นแห้งกว่าเดิมหลังทำเสร็จ
2. แช่ประมาณ 5-10 นาที เล็บโป้งที่หนามากหรือคนที่ไม่ได้ตัดเล็บเกินเดือน แช่ใกล้ 10 นาที ส่วนคนเล็บบาง 5 นาทีพอ
3. หยดสบู่อ่อนลงไปเล็กน้อยได้ ไม่ต้องใส่เกลือหรือน้ำส้มสายชู
4. เช็ดเท้าด้วยการซับ ไม่ถู โดยเฉพาะซอกนิ้ว ซอกนิ้วที่ชื้นค้างเป็นที่ที่เชื้อราเท้าชอบ

แช่นานเกิน 15 นาทีไม่ได้ช่วยอะไรเพิ่ม ผิวจะเปื่อยย่น และขัดส้นแล้วลอกลึกเกินกว่าที่ตั้งใจ

ตัดเล็บเท้าให้ตรง ไม่ตัดโค้งตามนิ้ว

ขั้นนี้คือจุดที่เล็บขบเริ่มต้น AAD ระบุให้ตัดเล็บเท้าเป็นแนวตรงเพื่อลดความเสี่ยงเล็บขบ และใช้กรรไกรตัดเล็บเท้า ไม่ใช้อุปกรณ์สำหรับเล็บมือ

วิธีที่เราใช้กับนิ้วโป้งซึ่งเป็นนิ้วที่มีปัญหาบ่อยที่สุด

1. มองเล็บจากด้านบน หาแนวปลายนิ้ว ให้ขอบเล็บหลังตัดอยู่ประมาณแนวเดียวกับปลายเนื้อนิ้ว หรือเลยออกมาเล็กน้อย
2. ตัดเป็นเส้นตรงจากด้านหนึ่งไปอีกด้าน ถ้าเล็บกว้างกว่าปากกรรไกร ให้ตัดสองครั้งต่อกันเป็นแนวเดียว ไม่ตัดเฉียงลงที่มุม
3. มุมเล็บต้องยังมองเห็นอยู่เหนือผิว ไม่จมลงไปในร่องข้างเล็บ ถ้ามุมจมลงไป เวลาเล็บงอกใหม่จะดันเข้าเนื้อแทนที่จะงอกพ้นขึ้นมา
4. นิ้วที่เหลือเล็กกว่า ตัดครั้งเดียวต่อนิ้วได้ แต่ยังใช้หลักตัดตรงเหมือนกัน

ความผิดพลาดที่เจอบ่อยคือการตัดสั้นจนเห็นเนื้อสีชมพูเพราะคิดว่าจะได้ไม่ต้องตัดบ่อย ผลคือเนื้อปลายนิ้วถูกแรงกดจากรองเท้าดันขึ้นมาบังทางงอกของเล็บ ถ้าคุณเป็นคนเล็บขบซ้ำ ลองปล่อยให้ยาวกว่าเดิมสัก 1 มม. ในรอบถัดไป

ส่วนเรื่องความถี่ เล็บเท้างอกช้ากว่าเล็บมือ จึงไม่ต้องตัดบ่อยเท่า วิธีตัดเล็บมือที่ต่างไปเล็กน้อยอ่านต่อได้ใน วิธีตัดเล็บให้ถูก

ตะไบมุมแบบไม่ทำให้เล็บเปราะ

หลังตัด ขอบเล็บมักมีมุมคมที่เกี่ยวถุงเท้า ใช้ตะไบลบเฉพาะความคม ไม่ต้องตะไบจนมุมกลม AAD แนะนำให้ตะไบไปทางเดียว การถูไปกลับทำให้ปลายเล็บแยกชั้นและเปราะ วางตะไบเอียงเล็กน้อยใต้ขอบเล็บ แล้วลากจากด้านข้างเข้าหากลางเล็บ ข้างละ 3-5 ครั้งก็พอ

หนังรอบเล็บ ดันเบาๆ หรือปล่อยไว้เลย

ร้านทำเล็บหลายแห่งตัดหนังรอบเล็บเพื่อให้สีดูคม แต่ AAD แนะนำให้ปล่อยหนังรอบเล็บไว้ การตัดหรือดันแรงเปิดทางให้แบคทีเรียและเชื้อโรคเข้าไปถึงโคนเล็บ เกิดการติดเชื้อรอบเล็บที่บวมแดงและปวดตุบๆ ได้

ถ้าคุณอยากให้โคนเล็บดูเรียบขึ้นก่อนทาสี ทำแบบนี้แทน

• ทำหลังอาบน้ำหรือหลังแช่เท้า ตอนผิวรอบเล็บนิ่มที่สุด
• ใช้ไม้ส้มหรือแท่งปลายยางดันเบาๆ แค่ให้หนังถอยกลับเล็กน้อย ถ้ารู้สึกเจ็บหรือเห็นผิวแดง แสดงว่าดันแรงเกิน
• เศษหนังที่ลอกเป็นชิ้นแข็ง ตัดได้เฉพาะส่วนที่หลุดลอยออกมาแล้ว ไม่ดึงให้ขาด เพราะจะฉีกลึกเข้าไปถึงผิวดี
• ทาครีมหรือน้ำมันบำรุงรอบเล็บหลังทำเสร็จ หนังที่ชุ่มชื้นจะแตกเป็นขุยน้อยลง

ส้นเท้าหนา ขัดแค่ไหนต้องหยุด

ส้นเท้าที่หนาและแตกเป็นร่องคือเหตุผลที่หลายคนอยากทำเล็บเท้าเอง เพราะดูไม่สะอาดเวลาใส่รองเท้าเปิดส้น สิ่งที่ต้องรู้คือผิวหนาตรงส้นมีหน้าที่รับแรงกด เป้าหมายจึงเป็นการทำให้ผิวนุ่มและไม่แตก ไม่ใช่ขัดจนบาง

ขั้นตอนที่เราแนะนำ

1. ขัดตอนผิวยังชื้นหลังแช่ ใช้หินขัดหรือแผ่นขัดลากไปทางเดียว เบาๆ ประมาณ 10-15 ครั้งต่อข้าง
2. หยุดเมื่อผิวเรียบขึ้นและไม่มีขุยขาว ถ้าเริ่มรู้สึกร้อนหรือเห็นผิวชมพู หยุดทันที
3. ทาครีมภายในไม่กี่นาทีหลังซับให้หมาดๆ AAD แนะนำครีมที่มียูเรีย 10-25% หรือกรดเอเอชเอ หรือกรดซาลิไซลิก สำหรับส้นเท้าแห้งแตก
4. ก่อนนอน ทาปิโตรเลียมเจลลีบางๆ ทับ แล้วใส่ถุงเท้า เจลลีจะเคลือบกันน้ำระเหยตลอดคืน และไม่เลอะผ้าปูที่นอน
5. ส้นที่แตกเป็นร่องลึกตอนกลางวัน AAD แนะนำให้ใช้พลาสเตอร์เหลว (liquid bandage) ทาปิดรอยแตกเพื่อลดเจ็บและกันเชื้อโรค

ส้นเท้าที่ดีขึ้นแล้วกลับมาแตกอีกบ่อยๆ มักมาจากรองเท้า AAD ระบุว่ารองเท้าเปิดส้นอย่างแตะหรือรัดส้น รองเท้าที่พื้นสึก และรองเท้าที่ไม่พอดีเท้า ทำให้ส้นแตกง่าย ถ้าผิวแห้งลามขึ้นไปถึงหน้าแข้งด้วย ดูวิธีดูแลต่อได้ใน ขาแห้งแตกเป็นขุย แก้ยังไง

ทาสีเล็บเท้าให้ติดนานและไม่ทำให้เล็บเหลือง

สีเล็บเท้าติดได้นานกว่าเล็บมือ เพราะเล็บเท้าไม่ได้ใช้งานหนัก คนที่ทาดีมักอยู่ได้ 2-3 สัปดาห์ จุดที่ทำให้สีหลุดเร็วคือความมันที่ค้างบนผิวเล็บจากครีม

1. ทาครีมเท้าก่อนทาสี แต่เช็ดผิวเล็บด้วยสำลีชุบน้ำยาล้างเล็บหรือแอลกอฮอล์อีกรอบ ให้เล็บไม่มีความมัน
2. คั่นนิ้วด้วยที่คั่นนิ้วหรือทิชชูม้วน นิ้วเท้าชิดกันกว่านิ้วมือ ถ้าไม่คั่นจะเลอะข้างนิ้ว
3. ทาเบสโค้ทบางๆ หนึ่งชั้น ถ้าใช้สีแดงหรือส้ม AAD แนะนำให้ทาเบสโค้ทเพิ่มอีกชั้นเพื่อกันเล็บเหลือง
4. ทาสีสองชั้นบางๆ เว้นระยะชั้นละ 2-3 นาที ชั้นหนาชั้นเดียวแห้งช้าและยุบเป็นรอยเมื่อสวมรองเท้า
5. ทาท็อปโค้ท และลากปิดขอบปลายเล็บด้วย ขอบปลายคือจุดที่สีกะเทาะก่อน
6. รออย่างน้อย 30-45 นาทีก่อนใส่ถุงเท้าหรือรองเท้าหุ้มส้น สีที่ผิวแห้งแล้วข้างในยังนิ่มอยู่

ถ้าเล็บเหลืองหลังล้างสีเข้มออก AAD ระบุว่าเล็บมักกลับมาเป็นปกติในหลายสัปดาห์ถ้าเลิกใช้สีนั้น แต่ถ้าเหลืองพร้อมหนาหรือร่อน สาเหตุอื่นที่ต้องแยกให้ออกมีอธิบายใน เล็บเหลือง เกิดจากอะไร

งดโกนขนหน้าแข้งก่อนวันทำเล็บเท้า

ข้อนี้คนส่วนใหญ่ไม่รู้ AAD แนะนำให้โกนขนหน้าแข้งหลังทำเล็บเท้า ไม่ใช่ก่อน และงดโกนอย่างน้อย 24 ชั่วโมงก่อนทำ เพราะรอยมีดบาดเล็กๆ ที่มองไม่เห็นคือทางเข้าของเชื้อเวลาแช่เท้า คำแนะนำนี้เขียนไว้สำหรับร้านทำเล็บที่ใช้อ่างแช่ร่วมกับลูกค้าคนอื่น แต่ใช้กับที่บ้านได้เหมือนกัน โดยเฉพาะถ้ากะละมังใบนั้นใช้ร่วมกันทั้งบ้าน

ถ้าคุณไปร้านเป็นบางครั้งสลับกับทำเอง ให้สังเกตตามที่ AAD แนะนำ คือ ช่างล้างมือระหว่างลูกค้า โต๊ะและอุปกรณ์ไม่มีของใช้แล้ววางทิ้ง อ่างแช่เท้าและตัวกรองถูกฆ่าเชื้อ และถามได้ว่าร้านทำความสะอาดอุปกรณ์อย่างไร ถ้าร้านดูไม่สะอาด ลุกออกมาได้เลย คนที่ไปร้านบ่อยจะพกกรรไกรและตะไบของตัวเองไปใช้ก็ได้

ล้างและฆ่าเชื้ออุปกรณ์หลังใช้

อุปกรณ์ทำเล็บเท้าสัมผัสทั้งเศษผิวและเชื้อราที่อาจซ่อนอยู่ในซอกเล็บ หลังใช้ทุกครั้งให้ล้างด้วยน้ำสบู่และเช็ดให้แห้ง ส่วนการฆ่าเชื้อ AAD แนะนำให้ทำทุกเดือน โดยใช้แปรงเล็กจุ่มแอลกอฮอล์ไอโซโพรพิล 70-90% ขัดกรรไกรและอุปกรณ์โลหะ ล้างด้วยน้ำร้อน แล้วเช็ดให้แห้งสนิทก่อนเก็บ

ของบางอย่างฆ่าเชื้อไม่ได้จริง เช่น ตะไบกระดาษ แผ่นขัดฟองน้ำ และหินขัดเท้าที่มีรูพรุน ให้ใช้เป็นของส่วนตัว ไม่ใช้ร่วมกับคนในบ้าน และเปลี่ยนใหม่เมื่อเริ่มสึกหรือมีคราบที่ล้างไม่ออก

อุปกรณ์	หลังใช้ทุกครั้ง	ทุกเดือน	เมื่อไรควรเปลี่ยน
กรรไกรตัดเล็บเท้า	ล้างน้ำสบู่ เช็ดแห้ง	ขัดด้วยแอลกอฮอล์ 70-90%	ใบมีดไม่คม ตัดแล้วเล็บแตก
ไม้ส้ม	ทิ้งได้ถ้าเป็นแบบใช้ครั้งเดียว	ไม่มี	ปลายแตกหรือเปื้อน
ตะไบกระดาษ	เคาะเศษออก	ไม่มี	ผิวตะไบเรียบลื่น
หินขัดเท้า	ล้าง ตากให้แห้งนอกห้องน้ำ	แช่น้ำสบู่และขัด	มีกลิ่นหรือคราบดำในรู

ตารางทำเล็บเท้าเองตลอดเดือน

ไม่จำเป็นต้องทำทุกขั้นทุกสัปดาห์ ผิวที่ขัดบ่อยเกินกลับหนาขึ้นเร็ว ตารางนี้เป็นจังหวะที่ใช้ได้กับคนส่วนใหญ่

ช่วงเวลา	สิ่งที่ทำ	ใช้เวลา
ทุกวัน	เช็ดซอกนิ้วให้แห้งหลังอาบน้ำ ทาครีมที่ส้น	2 นาที
ทุกคืนช่วงส้นแตก	ปิโตรเลียมเจลลีบางๆ ใส่ถุงเท้า	2 นาที
สัปดาห์ละครั้ง	ขัดส้นเบาๆ ตอนผิวชื้น	5 นาที
ทุก 3-4 สัปดาห์	แช่เท้า ตัดเล็บ ตะไบ ดูแลหนังรอบเล็บ ทาสี	40-60 นาที
ทุกเดือน	ฆ่าเชื้อกรรไกรและอุปกรณ์โลหะ	10 นาที

ระหว่างรอบทำเล็บ ถ้าสีกะเทาะที่ปลายเล็บนิดหน่อย ทาท็อปโค้ททับได้หนึ่งชั้นเพื่อยืดเวลาไปอีกไม่กี่วัน แต่ถ้าสีลอกเกินครึ่งเล็บ ล้างออกทั้งหมดดีกว่า สีที่ลอกเป็นหย่อมทำให้มองไม่เห็นความผิดปกติของเล็บ และเราอยากให้คุณเว้นช่วงพักเล็บ 1-2 สัปดาห์ทุกสองสามรอบ เพื่อให้เห็นสีเล็บจริง หลักการดูแลเล็บระหว่างพักสีอ่านต่อได้ที่ วิธีดูแลเล็บให้แข็งแรง

สัญญาณที่ควรวางกรรไกร แล้วให้แพทย์ดูแทน

การทำเล็บเท้าเองเหมาะกับเล็บและผิวที่ปกติ มีหลายอาการที่การตัดหรือขัดเองทำให้แย่ลง

• มุมเล็บโป้งจมลงในเนื้อ บวมแดง ปวดเวลาใส่รองเท้า หรือมีหนอง อย่าแคะมุมเล็บออกเอง ให้ไปพบแพทย์
• เล็บหนาขึ้น เปลี่ยนสีเป็นเหลืองขุ่นหรือน้ำตาล ร่อนเป็นผง สงสัยเชื้อรา การตัดเล็บที่ติดเชื้อด้วยกรรไกรเดียวกับเล็บดีจะกระจายเชื้อไปนิ้วอื่น
• มีเส้นสีน้ำตาลหรือดำพาดตามยาวเล็บที่เพิ่งเกิดขึ้น หรือรูปทรงเล็บเปลี่ยนไปโดยไม่มีสาเหตุ AAD แนะนำให้พบแพทย์ผิวหนังเมื่อสี เนื้อ หรือรูปทรงของเล็บเปลี่ยน
• ผิวซอกนิ้วเปื่อยขาว คัน มีกลิ่น ซึ่งมักเป็นเชื้อราที่เท้า ต้องรักษาให้หายก่อนกลับมาแช่และขัด
• คนที่เป็นเบาหวานหรือเท้าชา ให้แพทย์หรือพยาบาลดูแลเท้าเป็นหลัก และทำเองเพียงการล้าง เช็ดแห้ง และทาครีม

ถ้าเล็บเท้าและผิวเท้าคุณปกติดี เริ่มจากรอบแรกแบบง่ายที่สุด แช่ 10 นาที ตัดตรง ตะไบมุม ไม่แตะหนังรอบเล็บ ทาครีมส้นเท้า แล้วยังไม่ต้องทาสี สังเกตสองสัปดาห์ว่าไม่มีมุมเล็บกดเนื้อ จากนั้นค่อยเพิ่มขั้นขัดส้นและทาสีในรอบถัดไปค่ะ