ทาสีบ้านราคาเท่าไหร่ เจ้าของบ้านควรรู้ก่อนขอใบเสนอราคาและตกลงจ้าง

ใบเสนอราคาทาสีบ้านสองใบที่ต่างกันเกือบเท่าตัว ผมเปิดดูแล้วมักพบว่าไม่ได้เสนองานเดียวกัน ใบหนึ่งคิดพื้นที่จากพื้นบ้านคูณสาม อีกใบวัดผนังจริง ใบหนึ่งรวมขูดสีลอกและรองพื้น อีกใบทาทับหน้าสองรอบแล้วจบ คำถามว่าทาสีบ้านราคาเท่าไหร่จึงต้องเริ่มจากแยกให้ออกว่าเงินแต่ละก้อนจ่ายให้อะไร แล้วค่อยเทียบตัวเลข

เงินแต่ละก้อนจ่ายให้อะไร

ก้อนค่าใช้จ่าย	รายละเอียด	อะไรทำให้ขยับ
ค่าแรงทาสี	ทารองพื้น ทาสีทับหน้า เก็บขอบ	จำนวนรอบ ความสูง ความละเอียดของงาน
เตรียมผิวและซ่อม	ล้างผนัง ขูดสีลอก อุดรอยร้าว โป๊ว ขัด	สภาพผนัง อายุบ้าน
ค่าสีและรองพื้น	สีทับหน้า รองพื้น วัสดุอุด	เกรดสี พื้นที่ ความพรุนของผนัง
นั่งร้านหรือบันไดสูง	ผนังนอกบ้านสองชั้น หน้าจั่ว ช่องบันได	ความสูง พื้นที่ตั้งนั่งร้าน
คลุมและทำความสะอาด	คลุมพื้น เฟอร์นิเจอร์ ติดเทป เก็บเศษ	ของในบ้านมากน้อย

ในบ้านที่อยู่อาศัยอยู่แล้ว ค่าแรงกับค่าเตรียมผิวมักเป็นก้อนใหญ่ การขยับเกรดสีขึ้นหนึ่งระดับจึงทำให้ราคารวมเพิ่มน้อยกว่าที่คิดจากราคาถัง

ช่วงค่าแรงต่อตารางเมตรโดยประมาณ

ตารางนี้เป็นช่วงตลาดโดยประมาณสำหรับค่าแรงอย่างเดียว ไม่รวมค่าสี ใช้ตั้งงบเบื้องต้นเท่านั้น ราคาจริงต่างตามพื้นที่ ช่วงเวลา และสภาพผนัง ที่มาของตัวเลขและวิธีคิดต้นทุนทีมช่างต่อวัน อธิบายละเอียดใน ค่าแรงช่างทาสี

งาน	ค่าแรงโดยประมาณ (บาทต่อตารางเมตร)
ผนังภายใน สีเดิมดี ทาทับหน้า	ประมาณ 35 ถึง 60
ผนังภายในพร้อมรองพื้น	ประมาณ 50 ถึง 80
ผนังฉาบใหม่ รองพื้นปูนใหม่และทับหน้า	ประมาณ 60 ถึง 100
ฝ้าเพดาน	ประมาณ 50 ถึง 90
ผนังภายนอกชั้นเดียว	ประมาณ 60 ถึง 110
ผนังภายนอกที่ต้องตั้งนั่งร้าน	ประมาณ 90 ถึง 150 ขึ้นไป ค่านั่งร้านมักแยก

งานขูดสีลอกทั้งผนัง ล้างราหนัก หรือโป๊วผนังที่แตกลายงาทั้งด้าน มักคิดแยกเป็นรายการ หรือคิดเป็นวันทำงาน ถามให้ชัดว่ารวมอยู่ในตัวเลขข้างบนหรือไม่

ค่าสีคิดจากพื้นที่ผนังจริง

Dulux Thailand ให้หลักคิดว่าสีหนึ่งลิตรทาได้ราว 4 ตารางเมตรเมื่อทาสองรอบ ตัวอย่างของ Dulux คือห้อง 4 คูณ 6 เมตร สูง 2.5 เมตร ผนังรอบห้องยาว 20 เมตร ได้พื้นที่ 50 ตารางเมตร ต้องใช้สีราว 12.5 ลิตร ถัง 5 แกลลอน (18.925 ลิตร) จึงพอสำหรับผนังราว 70 ตารางเมตร

จากหลักนี้ คำนวณค่าสีได้เอง แค่รู้ราคาต่อลิตรของรุ่นที่จะใช้ ส่วนรองพื้นให้คิดแยกตามอัตราการทาบนฉลาก วิธีหักประตูหน้าต่างและเผื่อสำหรับผนังหยาบอยู่ใน คำนวณปริมาณสีทาบ้าน

ตัวอย่างบ้านหนึ่งหลัง

สมมติทาวน์โฮมสองชั้น ทาภายในทั้งหลัง วัดผนังจริงหักประตูหน้าต่างแล้วได้ราว 260 ตารางเมตร สีเดิมยังแน่น มีรอยร้าวเล็กไม่กี่จุด เจ้าของบ้านซื้อสีเอง ราคาสีในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติเพื่อให้เห็นวิธีคิด ให้แทนด้วยราคาจริงของรุ่นที่เลือก

รายการ	วิธีคิด	ช่วงโดยประมาณ (บาท)
ค่าแรงทาสีพร้อมรองพื้น	260 ตร.ม. × 50 ถึง 80 บาท	13,000 ถึง 20,800
สีทับหน้าสองรอบ	260 ÷ 4 = 65 ลิตร × สมมติ 150 ถึง 250 บาทต่อลิตร	9,750 ถึง 16,250
รองพื้น	ตามอัตราบนฉลาก สมมติราว 30 ลิตร × 120 ถึง 200 บาท	3,600 ถึง 6,000
อุดรอยร้าว เทป ผ้าคลุม	เหมาเป็นวัสดุสิ้นเปลือง	1,000 ถึง 2,500
รวม		27,350 ถึง 45,550

ตัวเลขรวมมีช่วงกว้างเพราะเกรดสีและความละเอียดของงานต่างกัน สิ่งที่ตารางนี้บอกคือ ถ้าได้ใบเสนอราคาภายในบ้านขนาดนี้ที่ต่ำกว่าช่วงล่างมาก ให้ถามว่าตัดอะไรออก และถ้าสูงกว่าช่วงบนมาก ให้ถามว่ารวมงานอะไรเพิ่ม เช่นขูดสีลอกทั้งผนังหรือทาวงกบประตูทั้งหมด

วัดพื้นที่เองก่อนช่างมาดูหน้างาน

ตัวเลขพื้นที่คือจุดที่ใบเสนอราคาต่างกันมากที่สุด บางรายใช้สูตรลัดเอาพื้นที่ใช้สอยของบ้านคูณสามหรือคูณสี่ ซึ่งได้ตัวเลขเกินผนังจริงเกือบทุกครั้ง ให้วัดเองหนึ่งรอบด้วยตลับเมตร ใช้เวลาไม่ถึงชั่วโมงสำหรับทาวน์โฮมหนึ่งหลัง

1. วัดความยาวผนังรอบห้องทีละห้อง คูณความสูงจากพื้นถึงฝ้า
2. หักประตูบานเดียวราว 2 ตารางเมตร และหักหน้าต่างตามขนาดจริง
3. ผนังที่มีตู้บิวท์อินชิดผนัง ไม่ต้องทาส่วนที่ตู้บัง ให้หักออก
4. ฝ้าคิดแยกเป็นอีกบรรทัด ใช้พื้นที่พื้นห้อง
5. รวมทุกห้องแล้วจดไว้ เวลาได้ใบเสนอราคา ให้เทียบตัวเลขนี้ก่อนดูราคาต่อตารางเมตร

ถ้าตัวเลขของช่างมากกว่าที่วัดได้เกินราวหนึ่งในห้า ให้ขอดูว่าวัดอย่างไร

ปัจจัยที่ทำให้บ้านคุณแพงหรือถูกกว่าตัวอย่าง

ผนังเรียบที่สีเดิมแน่นทาได้เร็ว ราคาต่ำกว่าผนังที่ลอก แตกลายงา หรือขึ้นรา ผนังที่ลอกซ้ำๆ ต้องหาต้นเหตุความชื้นก่อน ไม่อย่างนั้นจ่ายค่าทาสีแล้วต้องจ่ายอีกในปีถัดไป

ผนังนอกบ้านใช้สีเกรดทนแดดฝน ทาในที่สูง และต้องรอฟ้าเปิด ค่าแรงและนั่งร้านจึงสูงกว่างานภายในเสมอ การเลือกสีภายนอกที่เหมาะกับอากาศบ้านเราอยู่ที่ สีทาภายนอก

การเปลี่ยนจากสีเข้มเป็นสีอ่อนต้องรองพื้นปิดสีเดิมและทาหลายรอบกว่า ส่วนการเปลี่ยนเป็นเฉดใกล้เคียงกันใช้รอบน้อยกว่า บ้านสองชั้นที่มีช่องบันไดสูง เพดานโถงสูง หรือบัวหน้าจั่ว เพิ่มทั้งเวลาและความเสี่ยง ส่วนบ้านหลังเล็กมีราคาต่อตารางเมตรสูงกว่าเล็กน้อย เพราะเวลาเตรียมงานและเก็บงานเท่าเดิมแต่พื้นที่น้อยกว่า

ความปลอดภัยบนที่สูงก็เป็นต้นทุน

ช่างที่เสนอราคาต่ำมากสำหรับผนังสองชั้นโดยใช้บันไดพาดอย่างเดียว ผมถือว่าเป็นสัญญาณเตือน คู่มือความปลอดภัยบันไดของ OSHA ระบุหลักที่ใช้ได้ทุกบ้าน ให้ตรวจบันไดก่อนใช้ทุกครั้ง จับยึดแบบสามจุดตลอดเวลาที่ขึ้นลง ไม่ยืนบนขั้นบนสุดถ้าบันไดไม่ได้ออกแบบให้ยืน และหลีกเลี่ยงบันไดโลหะใกล้สายไฟ บ้านที่มีสายไฟฟ้าพาดผ่านใกล้ผนังหน้าบ้านต้องคิดเรื่องนี้ตั้งแต่ตอนวางแผนงาน

รายการที่ต้องเขียนในใบเสนอราคา

1. พื้นที่และตำแหน่งที่ทา ผนัง ฝ้า วงกบ รั้ว พร้อมตัวเลขตารางเมตร
2. ยี่ห้อ รุ่น และเฉดสี หรือระบุว่าเจ้าของบ้านซื้อเอง
3. จำนวนรอบ แยกรองพื้นกับสีทับหน้า
4. ขอบเขตเตรียมผิว ล้างผนัง ขูดสีลอก อุดรอยร้าว ล้างรา
5. การคลุมพื้นที่และทำความสะอาดหลังเสร็จ
6. วันเริ่ม จำนวนวันทำงาน และจำนวนช่าง
7. การแบ่งงวดจ่ายเงิน
8. การรับประกันสีลอกพองในงานของช่าง ระยะเวลาและเงื่อนไข

ถ้ารายการไหนไม่ชัด ให้ถามแล้วเขียนเพิ่มในเอกสาร ใบเสนอราคาที่เขียนบรรทัดเดียวว่า "ทาสีทั้งหลัง เหมา" เทียบกับใครไม่ได้

เทียบใบเสนอราคาสามใบให้เป็นธรรม

ขอราคาอย่างน้อยสามราย โดยส่งขอบเขตงานชุดเดียวกันให้ทุกราย แล้วเทียบทีละบรรทัด ไม่ใช่ดูแค่ยอดรวม ดูผลงานจริงที่ทาไปแล้วหลายปี เพราะงานเพิ่งเสร็จสวยทุกงาน ถามว่าถ้าระหว่างทำเจอผนังชื้นหรือร้าวที่ไม่เห็นตอนดูหน้างาน จะคิดเพิ่มอย่างไร แล้วเขียนไว้ในข้อตกลง ช่างที่เสนอทาสีทับผนังที่ลอกหรือชื้นโดยไม่แก้ต้นเหตุ ไม่ควรได้งาน ไม่ว่าราคาจะถูกแค่ไหน

ลดค่าใช้จ่ายส่วนที่ลดได้

มีหลายทางที่ลดเงินได้โดยไม่แตะขั้นตอนเตรียมผนัง ย้ายของออกจากผนัง ถอดรูปและฝาครอบสวิตช์เอง ล้างผนังภายในเองก่อนวันช่างเข้า รวมงานซ่อมผนังกับงานทาสีให้ใช้นั่งร้านครั้งเดียว เลือกเกรดสีให้พอดีกับห้อง ผนังห้องเก็บของไม่ต้องใช้รุ่นเดียวกับห้องนั่งเล่น และเลือกช่วงที่ช่างไม่ยุ่ง ซึ่งมักต่อรองได้ง่ายกว่าช่วงปลายฝนที่ทุกบ้านอยากทาพร้อมกัน

ถ้าทาภายในเอง ให้คิดเรื่องอากาศในห้องด้วย EPA ระบุว่าสีและผลิตภัณฑ์เคลือบหลายชนิดปล่อยสารอินทรีย์ระเหยง่ายระหว่างทาและหลังทา แนะนำให้เปิดระบายอากาศ ทำตามฉลาก และซื้อเท่าที่ใช้ การทาเองประหยัดค่าแรงได้จริงสำหรับห้องชั้นเดียว ส่วนผนังนอกบ้านสองชั้น ผมแนะนำให้จ้าง

ค่าใช้จ่ายที่มักโผล่หลังเริ่มงาน

• ซ่อมกันซึมหรือรอยร้าวที่เจอหลังขูดสีเดิมออก
• สีเพิ่มเมื่อต้องปรับเฉดหลังทาตัวอย่าง
• ค่าขนย้ายเฟอร์นิเจอร์ใหญ่
• งานแก้หลังตรวจรับ ถ้าไม่ได้ตกลงว่ารวมในราคา

เผื่องบสำรองราว 10 ถึง 15 เปอร์เซ็นต์สำหรับบ้านเก่า เพราะผนังที่ดูดีจากภายนอกมักซ่อนรอยร้าวไว้ใต้สีเดิม

ตรวจรับก่อนจ่ายงวดสุดท้าย

1. ส่องไฟฉายเฉียงกับผนังหลายมุม หารอยด่าง รอยลูกกลิ้ง และจุดบาง
2. ดูเส้นตัดสีที่วงกบ บัว และมุมฝ้า
3. ตรวจสีเปื้อนพื้น กระจก และเฟอร์นิเจอร์
4. เทียบเฉดกับตัวอย่างที่ตกลง
5. ขอเก็บสีที่เหลือพร้อมรหัสเฉดไว้แต้มภายหลัง
6. จ่ายงวดสุดท้ายหลังช่างแก้ข้อบกพร่องครบ

ทาสีบ่อยแค่ไหนจึงคุ้ม

ผนังนอกที่รับแดดฝนอายุสั้นกว่าผนังภายใน การทาถี่เกินจำเป็นเสียเงิน แต่การปล่อยจนสีลอกเปิดผิวปูนก็แพงกว่า เพราะรอบหน้าต้องเตรียมผิวหนักขึ้นมาก ผมให้ตรวจผนังนอกทุกปี ถ้าเอานิ้วถูแล้วมีผงสีติดนิ้ว หรือเห็นสีซีดเป็นแถบด้านที่รับแดด ให้เริ่มวางแผนทาก่อนสีจะลอก การเลือกชนิดสีให้ทนนานขึ้นตั้งแต่รอบนี้ อ่านต่อที่ คู่มือเลือกสีทาบ้าน