สรุปประเด็นสำคัญ
- ตัดสินใจก่อนว่าจะแปลงทั้งห้องหรือทำมุมเดียว เพราะงบ ระบบไฟ และเสียงต่างกันมาก ห้องแยกต้องคิดแอร์และปลั๊ก มุมทำงานต้องคิดที่ซ่อนของเมื่อเลิกงาน
- OSHA แนะนำให้วางจอตั้งฉากกับหน้าต่าง ไม่ให้แสงสะท้อนหน้าจอ และให้ท็อปจอไม่สูงกว่าระดับสายตา อยู่ห่างตา 50 ถึง 100 ซม.
- อุณหภูมิทำงานที่ OSHA แนะนำช่วงอากาศร้อนคือ 23 ถึง 26 องศา ความชื้น 30 ถึง 60% ซึ่งใกล้กับการตั้งแอร์ที่ 26 ถึง 27 องศาตามคำแนะนำของ กฟผ.
- ห้องที่ใช้ประชุมออนไลน์ต้องแก้เสียงสะท้อนและเสียงรบกวนก่อน ผ้าม่าน พรม และชั้นหนังสือช่วยได้มากกว่าซื้อไมค์แพง
- งานเพิ่มปลั๊ก วงจรแอร์ หรือเบรกเกอร์ ต้องให้ช่างไฟที่มีใบอนุญาตทำ เพราะอุปกรณ์สำนักงานและแอร์ใช้กระแสต่อเนื่อง
ห้องทำงานที่บ้านที่ใช้ได้ดีมีเงื่อนไขห้าข้อ คือแสงจากหน้าต่างไม่สะท้อนจอ ห้องไม่ร้อนช่วงบ่าย มีปลั๊กพอและเน็ตนิ่ง เสียงในห้องไม่ก้องตอนประชุมออนไลน์ และเลิกงานแล้วปิดห้องหรือซ่อนของได้ สมมติว่าซื้อโต๊ะและเก้าอี้ราคาสูงไปก่อน แล้วค่อยพบว่าห้องบ่ายสี่โมงร้อน จนต้องย้ายกลับไปนั่งโซฟา จึงควรตรวจห้าข้อนี้ก่อนจะซื้อของ
ทำเป็นห้องแยกหรือมุมเดียว ตัดสินจากตารางนี้
| รูปแบบ | ขนาดโดยประมาณ | เหมาะกับ | ต้องคิดเรื่อง |
|---|---|---|---|
| ห้องแยกเต็มห้อง | 9 ตร.ม. ขึ้นไป | ทำงานเต็มวัน ประชุมบ่อย | แอร์ ปลั๊ก ประตูกันเสียง |
| มุมในห้องนอน | 3 ถึง 4 ตร.ม. | งานไม่บ่อยหรือพื้นที่จำกัด | แยกจากเตียงด้วยฉากหรือตู้ ปิดเมื่อเลิกงาน |
| มุมห้องนั่งเล่น | 2 ถึง 3 ตร.ม. | งานเบา ครอบครัวมีเด็ก | เสียงทีวี การเดินผ่าน |
| ใต้บันได | 1.5 ถึง 2 ตร.ม. | คนทำคนเดียว งานเอกสาร | ความสูงเพดาน ระบายอากาศ แสง |
| ระเบียงที่มีหลังคา | 3 ตร.ม. ขึ้นไป | งานช่วงเช้าและเย็น | ความร้อน ความชื้น ฝนสาด ปลั๊กกันน้ำ |
ผมไม่แนะนำให้ใช้ระเบียงเป็นที่ทำงานหลักในบ้านไทย อากาศชื้นและร้อนทำให้อุปกรณ์เสื่อมเร็ว และวัสดุอย่างไม้และกระดาษขึ้นราง่าย เลือกมุมในห้องที่มีแอร์จะง่ายกว่า ส่วนการเลือกโต๊ะ ความสูง และช่องใต้โต๊ะ อ่านเพิ่มที่เลือกโต๊ะทำงานที่บ้าน
วางโต๊ะเทียบกับหน้าต่าง เพื่อไม่ให้จอสะท้อนแสง
OSHA แนะนำให้วางจอตั้งฉากกับหน้าต่างและแหล่งแสง เพื่อไม่ให้แสงตกกระทบหน้าจอ ถ้าหันจอเข้าหาหน้าต่าง แสงหลังจอจะเด่นกว่าจอและตาล้า ถ้าหันหลังให้หน้าต่าง แสงจะสะท้อนเข้าจอและเห็นเงาตัวเอง
| ตำแหน่งโต๊ะ | ผลกับจอ | วิธีแก้ถ้าย้ายไม่ได้ |
|---|---|---|
| หันหน้าเข้าหน้าต่าง | แสงจ้า ตาเมื่อยเร็ว | ม่านโปร่งหรือมู่ลี่ชายครึ่งช่วงกลางวัน |
| หันหลังให้หน้าต่าง | จอสะท้อนเงาและแสง | ปรับมุมจอลงเล็กน้อย ใส่แผ่นกรองแสงหรือเปลี่ยนจอเป็นแบบด้าน |
| ข้างหน้าต่างทางซ้ายหรือขวา | ดีที่สุดสำหรับคนส่วนใหญ่ | ใช้ม่านเมื่อแดดเข้าตรง |
| ไกลหน้าต่าง ไม่มีแสงธรรมชาติ | ต้องพึ่งไฟในห้อง | ใช้ไฟเพดานนุ่มหนึ่งชั้น และโคมโต๊ะหนึ่งชั้น |
OSHA ให้ตัวเลขระดับแสงสำหรับงานเอกสารไว้ที่ 20 ถึง 50 ฟุตแคนเดิลสำหรับจอแบบเก่า และจอแบบ LCD มักต้องใช้สูงถึง 73 ฟุตแคนเดิล คิดเป็นลักซ์ราว 215 ถึง 540 และสูงถึงราว 785 ตามลำดับ ตัวเลขเหล่านี้มาจากแนวทางสากล ไม่ใช่ข้อบังคับของไทย ใช้เป็นกรอบประมาณ ไม่ต้องซื้อเครื่องวัด ถ้ากำลังทำงานเอกสารกระดาษและต้องเพ่ง ก็เพิ่มโคมโต๊ะ ส่วนไฟทั้งห้องเลือกหลอดและตำแหน่งตามหลักในการเลือกหลอด LED
หลักที่ใช้ได้เลยคือ ติดไฟเพดานให้แถวไฟขนานกับสายตา ไม่วางตรงเหนือจอ และใช้โคมโต๊ะที่ไม่ส่องเข้าจอ OSHA แนะนำให้เอียงจอลงเล็กน้อยเพื่อลดแสงสะท้อนจากไฟเพดาน และใช้สีผนังกึ่งด้านรอบโต๊ะแทนสีมันวาว
ความร้อนและแอร์ ห้องทำงานเปิดนานกว่าห้องนอน
ห้องทำงานต้องเย็นตลอดเวลาที่นั่ง OSHA ระบุอุณหภูมิที่แนะนำในฤดูทำความเย็นคือ 23 ถึง 26 องศาเซลเซียส ความชื้นสัมพัทธ์ 30 ถึง 60% และให้ลมไหลเบา ๆ อย่าเป่าตรงที่คนนั่ง กฟผ. แนะนำให้ตั้งแอร์ที่ 26 ถึง 27 องศาเพื่อลดค่าไฟได้สูงสุดราว 10% และใช้พัดลมแทนแอร์เมื่ออากาศไม่ร้อนจัด
ตัวเลขทั้งสองใกล้กัน ตั้งแอร์ที่ 26 ถึง 27 แล้วใช้พัดลมช่วยเกลี่ยลม ก็อยู่ในช่วงที่ OSHA แนะนำ ส่วนที่ต้องคิดคือภาระความร้อนของห้อง ห้องที่ผนังหรือหลังคาโดนแดดบ่ายต้องใช้แอร์ขนาดใหญ่ขึ้น คอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะและจอหลายตัวก็ปล่อยความร้อนเพิ่มเอง การเลือกขนาดแอร์ให้ผู้ติดตั้งคำนวณจากห้องจริง ไม่เลือกตามตารางอย่างเดียว ถ้าห้องร้อนเพราะหลังคา ดูวิธีลดความร้อนที่ฉนวนกันความร้อนหลังคา และถ้ามีหน้าต่างทิศตะวันตก ใช้ม่านกันแดด
ที่พบบ่อยคือโต๊ะวางใต้ช่องลมแอร์ ลมเป่าหัวและไหล่ตลอดวัน ย้ายโต๊ะให้ลมผ่านด้านข้าง ปรับบานสวิงขึ้นหรือใช้แผ่นกั้นลม ความชื้นสูงก็เป็นศัตรูของกระดาษและอุปกรณ์ ถ้าห้องไม่มีแอร์ตลอดวัน ใช้เครื่องลดความชื้นเล็กหรือถุงดูดความชื้นในตู้เอกสาร
ปลั๊ก สายไฟ และอินเทอร์เน็ต
อุปกรณ์สำนักงานใช้ไฟต่อเนื่อง ต่างจากเครื่องใช้ไฟฟ้าทั่วไปที่เปิดปิดเป็นช่วง แอร์ จอ คอมพิวเตอร์ เครื่องพิมพ์ และเครื่องชาร์จรวมกันบนวงจรเดียวทำให้เบรกเกอร์ทริปถ้าวงจรไม่พอ หลักที่ควรรู้ตามคำอธิบายของ PEA คือค่า AT บนเบรกเกอร์คือกระแสที่เบรกเกอร์ทนได้ในการใช้งานปกติ ถ้ากระแสเกินจะตัดวงจร และควรเลือก AT ให้เหมาะกับการใช้ไฟจริงของบ้าน การเลือกเบรกเกอร์และเพิ่มวงจรเป็นงานของช่างไฟที่มีใบอนุญาต
ที่เจ้าของบ้านทำเองได้คือใช้ปลั๊กรางมาตรฐานที่มีเครื่องหมายรับรอง ไม่ต่อปลั๊กพ่วงซ้อนกัน และไม่ลากสายข้ามทางเดิน ส่วนงานต่อไปนี้ให้ช่างไฟทำ
- เพิ่มเต้ารับเหนือผิวโต๊ะ (ราว 110 ถึง 120 ซม. จากพื้น) หรือใต้โต๊ะให้เข้าถึงง่าย
- แยกวงจรแอร์จากวงจรเต้ารับ
- ตรวจว่ามีสายดินและเครื่องตัดไฟรั่วที่ทำงาน ดูพื้นฐานระบบไฟบ้านที่ระบบไฟฟ้าในบ้าน
- เดินท่อร้อยสายแลนในผนังหรือเพดานก่อนปิดฝ้า
สำหรับอินเทอร์เน็ต สายแลนไปที่โต๊ะนิ่งกว่าไวไฟเสมอ โดยเฉพาะผนังปูนหนาและห้องที่อยู่ไกลเราเตอร์ ถ้าเดินสายไม่ได้ ให้ย้ายเราเตอร์ไปไว้กลางบ้านและสูงจากพื้น หรือใช้อุปกรณ์ขยายสัญญาณแบบมีสายหลักไปห้องนั้น งานเดินสายแลนผ่านผนังคอนกรีตควรปรึกษาช่างก่อนเจาะ เพราะเสี่ยงชนท่อและเหล็ก
ระยะจอ เก้าอี้ และท่านั่งที่ตรวจเองได้
OSHA ระบุไว้ว่าให้นั่งห่างจอ 50 ถึง 100 ซม. อย่างน้อย 50 ซม. ขอบบนของจอไม่สูงกว่าระดับสายตา กึ่งกลางจอควรต่ำกว่าแนวสายตาราว 15 ถึง 20 องศา วางจอตรงหน้า หันไม่เกิน 35 องศาจากซ้ายหรือขวา และเอียงจอประมาณ 10 ถึง 20 องศา
| จุดตรวจ | เกณฑ์ที่ใช้ | ถ้าไม่ผ่านทำอย่างไร |
|---|---|---|
| ระยะจอ | 50 ถึง 100 ซม. จากตา | ขยับโต๊ะหรือเพิ่มขนาดตัวอักษร |
| ขอบบนจอ | ไม่สูงกว่าระดับตา | ปรับขาจอหรือรองฐาน |
| จอตรงหน้า | หันไม่เกิน 35 องศา | ย้ายจอหลักมาตรงหน้า จอรองไว้ข้าง |
| เท้า | วางราบกับพื้นหรือที่วางเท้ามั่นคง | เพิ่มที่วางเท้าถ้าปรับโต๊ะไม่ได้ |
ถ้าใช้แล็ปท็อปเป็นเครื่องหลัก ต้องแยกคีย์บอร์ดกับเมาส์ออก แล้วยกจอขึ้นด้วยแท่นรอง เพราะจอที่อยู่ระดับโต๊ะทำให้ก้มคอ OSHA ไม่ได้พูดถึงแล็ปท็อปโดยตรง แต่หลักเรื่องความสูงจอใช้ได้เหมือนกัน
เสียงสะท้อนและพื้นหลังตอนประชุมออนไลน์
ห้องที่มีผนังเรียบ พื้นกระเบื้อง และกระจกมากจะก้อง ไมค์รับเสียงสะท้อนจนเสียงเราเหมือนพูดในห้องน้ำ แก้ได้โดยเพิ่มวัสดุนุ่มก่อนซื้อไมค์ใหม่
- ผ้าม่านหนาอย่างน้อยหนึ่งผืนที่หน้าต่างด้านที่หันเข้าหาโต๊ะ
- พรมใต้โต๊ะขนาด 1.6 x 2.3 เมตรขึ้นไป โดยเฉพาะพื้นกระเบื้องหรือพื้นปูน เลือกพรมตามเนื้อและขนที่พรมปูพื้น
- ชั้นหนังสือหรือตู้ข้างหลังหรือข้างโต๊ะ ผิวไม่เรียบช่วยกระจายเสียง
- ประตูมีซีลยางรอบวงกบ ลดเสียงจากห้องอื่น ดูแนวคิดที่วัสดุกันเสียง
พื้นหลังที่เห็นในกล้องควรเรียบและสว่างพอ วางโต๊ะให้ผนังด้านหลังเป็นผนังสีกลางหรือมีชั้นหนังสือเรียบ ๆ ไม่มีกองซักผ้าหรือประตูห้องน้ำ แสงต้องมาจากหน้าหรือข้างตัว ไม่ใช่หลังตัว ไม่งั้นหน้าจะมืด ถ้าห้องไม่มีแสงธรรมชาติ ใช้โคมตั้งโต๊ะวางเยื้องหน้ากล้อง
ทดสอบเสียงก่อนวันจริงด้วยการอัดเสียงตัวเองพูดหนึ่งนาทีในห้อง แล้วฟังย้อนด้วยหูฟัง ถ้าได้ยินเสียงก้องตามหลัง ให้เพิ่มวัสดุนุ่มก่อน ไม่ต้องรีบเปลี่ยนอุปกรณ์
ที่เก็บของและการปิดงานหลังเลิก
ปัญหาของคนทำงานที่บ้านคือเอกสารและอุปกรณ์เลื้อยไปทั่วบ้าน ห้องทำงานที่ดีมีที่เก็บให้ครบก่อนเริ่มทำ ใช้ตู้เอกสารหรือชั้นเปิดที่เข้าถึงง่ายสำหรับของที่ใช้ทุกวัน กล่องมีฝาสำหรับของที่ใช้เดือนละครั้ง และลิ้นชักล็อกสำหรับเอกสารสำคัญ ถ้าเป็นมุมในห้องนั่งเล่นหรือห้องนอน ให้เลือกตู้ที่ปิดบานได้ เมื่อเลิกงานปิดตู้เหมือนปิดห้อง การแยกสถานที่ทำงานกับพักผ่อนช่วยให้ไม่เอางานเข้านอน
ชั้นหนังสือสูงต้องยึดผนังกันล้ม ผนังยิปซัมต้องยึดเข้าโครงเคร่าหรือใช้พุกเฉพาะ ตามคำแนะนำในผนังยิปซัม ถ้าต้องการตู้บิลท์อินที่ซ่อนโต๊ะทำงาน ดูข้อดีข้อเสียที่บิลท์อินดีไหม
งบโดยประมาณสำหรับห้องทำงาน 9 ตร.ม.
ตัวเลขเป็นช่วงประมาณ ไม่ใช่ใบเสนอราคา ราคาจริงขึ้นกับร้านและคุณภาพ
| รายการ | งบโดยประมาณ (บาท) | ลำดับ |
|---|---|---|
| ม่านทึบแสงหรือม่านม้วน | 1,500 ถึง 8,000 | ต้น ๆ |
| โคมโต๊ะและหลอดไฟ | 500 ถึง 2,500 | ต้น ๆ |
| ปลั๊กรางมาตรฐานและที่เก็บสาย | 300 ถึง 1,500 | ต้น ๆ |
| พรมใต้โต๊ะ | 1,500 ถึง 6,000 | กลาง |
| สายแลนและเดินท่อ | 1,500 ถึง 6,000 | กลาง ถ้าเดินก่อนปิดฝ้า |
| เพิ่มเต้ารับหรือวงจรโดยช่างไฟ | 1,500 ถึง 8,000 ต่อจุดหรือวงจร | ตามสภาพ |
| ติดตั้งแอร์ใหม่หรือย้ายแอร์ | 15,000 ถึง 35,000 | ตามขนาดและเครื่อง |
| ตู้เก็บเอกสารและชั้นหนังสือ | 3,000 ถึง 20,000 | ปลาย |
ก่อนจ้างช่างหรือสั่งของ เช็กสิ่งนี้
- วัดห้องและตำแหน่งหน้าต่าง วาดผังโต๊ะให้จอตั้งฉากกับหน้าต่าง
- ดูแดดบ่ายว่าเข้าตรงจุดไหน และเตรียมม่านที่ใช้ได้จริง
- ถามช่างไฟว่าวงจรห้องนี้รับอุปกรณ์ทั้งหมดและแอร์ได้หรือไม่ ขอให้ตรวจค่า AT ของเบรกเกอร์และสายดิน
- ถามผู้ติดตั้งแอร์ให้คำนวณขนาดจากห้องจริง อย่าดูแค่ตร.ม.
- ถ้าจะเดินสายแลนให้เดินก่อนปิดฝ้าและก่อนทาสี
- ทดสอบเสียงและพื้นหลังก่อนประชุมจริงสักหนึ่งครั้ง
- ปรึกษานักกายภาพบำบัดหรือแพทย์ถ้ามีอาการปวดคอ ปวดหลัง หรือชามือ ที่ไม่หายหลังปรับท่านั่ง
คำถามที่พบบ่อย
ห้องทำงานที่บ้านควรมีขนาดเท่าไร
ห้องขนาด 6 ถึง 9 ตร.ม. พอสำหรับโต๊ะหนึ่งตัว เก้าอี้ ตู้เก็บเอกสารเล็ก และที่ว่างเดินรอบเก้าอี้ ราว 80 ซม. ถ้าต้องมีแขกหรือโต๊ะประชุมเล็ก ควรเริ่มที่ 12 ตร.ม. ขึ้นไป
ควรวางโต๊ะหันหน้าเข้าผนังหรือหันเข้าห้อง
ถ้าประชุมออนไลน์บ่อย ให้หันหน้าเข้าผนังที่มีของตกแต่งเรียบ ๆ ด้านหลังจะเป็นห้องหรือผนังก็ได้ แต่ควรสะอาดสายตา ถ้าทำงานเอกสารเป็นหลัก ให้เลือกหันตามแสงหน้าต่างด้านข้างและไม่นั่งหันหลังให้ทางเข้าห้องถ้าไม่ชอบถูกขัดจังหวะ
แหล่งอ้างอิง
- eTools : Computer Workstations - Workstation Environment | Occupational Safety and Health Administration (OSHA)
- eTools : Computer Workstations - Workstation Components - Monitors | Occupational Safety and Health Administration (OSHA)
- 5 เทคนิคอยู่บ้านหน้าร้อนให้ประหยัดไฟ | การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.)
- ค่า AT และ AF บนเบรกเกอร์บอกอะไรเรา | การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (PEA)





