สรุปสั้นๆ
- ผู้เชี่ยวชาญพฤติกรรมสัตว์จาก UC Davis มองว่าการกินหญ้าเป็นพฤติกรรมปกติที่สืบทอดมา ไม่ใช่ป้ายบอกว่าหมาป่วยหรือขาดสารอาหาร
- จากเจ้าของที่ตอบแบบสำรวจทางเว็บ 1,571 ราย 68% บอกว่าหมากินพืชทุกวันหรือทุกสัปดาห์ แต่มีเพียง 22% ที่หมาอาเจียนหลังกินเป็นประจำ
- อาหารที่ให้ไม่ได้ทำนายว่าหมาจะกินหญ้า หมาที่กินอาหารสำเร็จรูปกับหมาที่กินเศษอาหารหรืออาหารดิบ กินหญ้าไม่ต่างกัน
- หมาที่ดูไม่สบายมาก่อนมีโอกาสอาเจียนหลังกินหญ้ามากกว่า ถ้าอาเจียนไม่หยุดหรือมีอาการอื่น ต้องพบสัตวแพทย์
- อันตรายจริงของการกินหญ้าคือสารเคมีบนสนามหญ้าและพืชมีพิษ ไม่ใช่ตัวหญ้า
หมาส่วนใหญ่กินหญ้าเพราะเป็นพฤติกรรมปกติที่ติดตัวมา ไม่ใช่เพราะป่วยหรือขาดอาหาร ศาสตราจารย์ Benjamin Hart นักพฤติกรรมสัตว์ที่ UC Davis เสนอว่านี่คือ "แนวโน้มโดยกำเนิด" ที่สืบมาจากบรรพบุรุษหมาป่า และหมากินพืชโดยไม่ต้องเรียนรู้ ส่วนที่เจ้าของต้องเฝ้าระวังคือสองเรื่อง หมาที่ซึมหรือเบื่ออาหารมาก่อนแล้วกินหญ้า กับสนามหญ้าที่ฉีดสารเคมีหรือมีพืชมีพิษ
งานสำรวจพบอะไร
Hart เป็นผู้เขียนบทความใน dvm360 ซึ่งสรุปผลสำรวจสามชุดที่ UC Davis
| กลุ่มที่สำรวจ | สิ่งที่พบ |
|---|---|
| นักศึกษาสัตวแพทย์ (25 ราย) | หมาทุกตัวกินหญ้า ไม่มีตัวไหนดูป่วยก่อนกิน และ 8% อาเจียนเป็นประจำหลังกิน |
| เจ้าของที่โรงพยาบาลสัตว์ของมหาวิทยาลัย (47 ราย) | 79% เคยเห็นหมากินพืช ในกลุ่มที่ตอบรายละเอียด 33 ราย หมา 4 ตัวดูไม่สบายก่อนกิน และ 6 ตัวอาเจียนบางครั้ง |
| แบบสำรวจทางเว็บ (ใช้ได้ 1,571 ราย จากกว่า 3,000) | 68% กินพืชทุกวันหรือทุกสัปดาห์ 8% ดูไม่สบายก่อนกินบ่อย ๆ และ 22% อาเจียนหลังกินเป็นประจำ |
ตัวเลขนี้หมายความว่า หมากินหญ้าเป็นเรื่องธรรมดา และคนส่วนน้อยเท่านั้นที่เห็นหมาอาเจียนตามมาบ่อย ๆ ข้อควรระวังคือแบบสำรวจนี้ถามเจ้าของ ไม่ได้ตรวจหมาจริง และบทความเองก็ระบุว่าความชุกของการกินพืชในหมายังไม่เคยมีการบันทึกอย่างเป็นระบบ
เรื่องที่ถูกอธิบายว่าเป็นสาเหตุ แต่ข้อมูลยังไม่รองรับ
ขาดไฟเบอร์ หรืออาหารไม่ดี
Hart รายงานว่าอาหารไม่ใช่ตัวทำนาย หมาที่กินเศษอาหารบนโต๊ะหรืออาหารดิบ ไม่ได้กินหญ้ามากกว่าหมาที่กินอาหารสำเร็จรูป และอาหารไฟเบอร์ต่ำก็ไม่สัมพันธ์กับการกินหญ้า ดังนั้นการเปลี่ยนยี่ห้ออาหารเพื่อให้หมาเลิกกินหญ้าไม่มีหลักฐานรองรับ
กินหญ้าเพื่ออาเจียน
เจ้าของมักเห็นลำดับ กินหญ้า แล้วอาเจียน จึงสรุปว่าหมากินหญ้าเพื่อให้อาเจียน Hart สรุปในทางตรงกันข้าม ว่าการอาเจียนเป็นเรื่องที่ตามมา ไม่ได้เกิดจากการกินพืช เพราะเมื่อดูสถิติ หมาส่วนใหญ่กินหญ้าโดยไม่อาเจียน
แต่มีข้อยกเว้น หมาที่ดูไม่สบายอยู่ก่อนมีโอกาสอาเจียนหลังกินหญ้ามากกว่า บทความจึงเสนอว่าอาจมีความปั่นป่วนของกระเพาะหรือลำไส้เล็กน้อย ที่กระตุ้นให้หมากินหญ้าในบางตัว
พยาธิ
ผู้เขียนเสนอว่าพืชอาจเคลื่อนผ่านลำไส้ กระตุ้นการเคลื่อนไหว และพันพยาธิตัวกลมออกไป โดยเทียบกับชิมแปนซีป่าที่กลืนใบไม้ทั้งใบ แต่เขาเขียนชัดว่ายังต้องมีการศึกษาเพิ่ม และพบว่าหมาอายุน้อยกินพืชบ่อยกว่าหมาอายุมาก ซึ่งอาจสัมพันธ์กับการดื้อพยาธิที่ยังไม่เต็มที่และการเติบโต
ถ้าหมากินหญ้าบ่อยและมีอาการอื่นของพยาธิ เช่น ท้องป่อง ผอมลง หรืออุจจาระเหลว ไม่ควรเดาเอง ดูตารางที่ วิธีถ่ายพยาธิหมา
อันตรายที่แท้จริงอยู่ที่สนามหญ้า
ตัวหญ้าไม่ใช่ปัญหา Hart แนะนำให้กันหมาออกจากสนามที่ฉีดสารเคมี และจากพืชมีพิษ
ในไทยสนามหญ้าตามหมู่บ้านและสวนสาธารณะมักมีการฉีดยากำจัดวัชพืชหรือแมลง ผมจึงเห็นว่ากฎง่าย ๆ คือ ถ้าไม่รู้ว่าหญ้าตรงนั้นฉีดอะไรมาและเมื่อไร ให้พาหมาไปทางอื่น และอย่าให้ลูกสุนัขแทะพืชในบ้านที่ไม่รู้จัก
ASPCA Animal Poison Control มีรายการพืชที่เป็นพิษต่อสุนัข ค้นตามชื่อสามัญหรือชื่อวิทยาศาสตร์ได้ รายการมีประมาณ 1,000 รายการ และมีตัวกรอง "เป็นพิษต่อสุนัข" ศูนย์ยังเปิดสายด่วนพิษ 24 ชั่วโมง แต่เป็นหมายเลขสหรัฐ หากสงสัยว่าหมากินพืชมีพิษในไทย ให้โทรหาโรงพยาบาลสัตว์ใกล้บ้านก่อน พร้อมถ่ายรูปพืชไปด้วย
เมื่อไรที่การกินหญ้าบอกว่าต้องไปหาหมอ
ใช้เกณฑ์ที่ Hart ระบุ คือ ถ้าหมาดูไม่สบายก่อนกินหญ้า หรืออาเจียนต่อเนื่อง ให้พาไปตรวจ ในทางปฏิบัติ ให้สังเกตสิ่งเหล่านี้ร่วมกัน
- กินหญ้าแล้วอาเจียนซ้ำหลายครั้งในวันเดียว
- เบื่ออาหาร ซึม หรือน้ำลายไหลมากก่อนจะกินหญ้า
- ท้องเสียหรืออุจจาระมีเลือดปน ดูเพิ่มที่ หมาอ้วก ท้องเสีย ทำยังไง
- ท้องร้องดังพร้อมอาการไม่สบาย ดูได้ที่ หมาท้องร้องคืออะไร
ถ้าหมาไม่มีอาการอื่นใดเลย พฤติกรรมนี้ไม่จำเป็นต้องหยุด แต่ควรควบคุมจุดที่กินให้เป็นสนามที่ปลอดภัย
ถ้ารำคาญหรืออยากให้เลิก
ข้อมูลจากแหล่งที่ตรวจสอบไม่ได้บอกวิธีทำให้หมาเลิกกินหญ้า ทางที่ผมคิดว่าสมเหตุสมผลและไม่เสี่ยงคือ
- พาไปเดินในเส้นทางที่เลือกเองและหลีกจุดที่ฉีดสารเคมี ใช้สายจูงสั้น
- เตรียมกิจกรรมแทน เช่น ของเล่นแก้เบื่อ อ่านต่อที่ ของเล่นแก้เบื่อสุนัข
แมวก็กินหญ้า แต่ข้อมูลเบื้องต้นที่ Hart อ้างระบุว่าแมวกินน้อยกว่าหมา แทบไม่อาเจียนหลังกิน และกินพืชอื่นนอกจากหญ้ามากกว่า อ่านต่อที่ แมวทำไมกินหญ้า
คำถามที่พบบ่อย
หมากินหญ้าแล้วอาเจียน แปลว่าท้องไม่ดีหรือเปล่า
ไม่เสมอไป งานของ UC Davis สรุปว่าการอาเจียนเป็นเรื่องบังเอิญที่ตามมา ไม่ได้เกิดจากการกินพืช แต่หมาที่ดูไม่สบายอยู่ก่อนมักอาเจียนหลังกินมากกว่า จึงควรดูว่าก่อนกินหญ้าหมาเบื่ออาหารหรือซึมหรือไม่
หมากินหญ้าเป็นเพราะมีพยาธิหรือเปล่า
เป็นสมมติฐานหนึ่งที่ยังต้องพิสูจน์ ผู้เขียนงานวิจัยเสนอว่าพืชอาจช่วยกวาดพยาธิตัวกลมออกจากลำไส้ แต่ย้ำว่าต้องมีการศึกษาเพิ่ม วิธีที่แน่ใจกว่าคือถ่ายพยาธิและตรวจอุจจาระตามตารางที่สัตวแพทย์แนะนำ
แหล่งอ้างอิง
- Why do dogs and cats eat grass? | dvm360 (Benjamin L. Hart, DVM, PhD, DACVB)
- Toxic and Non-Toxic Plants | ASPCA Animal Poison Control
