สครับผิวกาย ทำเองยังไง สูตรน้ำตาล เกลือ กาแฟ และวิธีขัดไม่ให้ผิวพัง

สครับผิวกายทำเองได้จากของสองอย่างในครัว คือเม็ดขัดกับน้ำมัน ในสัดส่วนประมาณ 2 ต่อ 1 คนส่วนใหญ่ทำสำเร็จตั้งแต่ครั้งแรก ส่วนที่พลาดกันบ่อยคือการขัดแรงและถี่เกินไป จนผิวแดงแสบแทนที่จะเนียน เราจึงแบ่งเนื้อหาเป็นสองครึ่ง ครึ่งแรกคือสูตร ครึ่งหลังคือวิธีใช้ซึ่งสำคัญกว่า

สูตรตั้งต้น เม็ดขัด 2 ส่วน น้ำมัน 1 ส่วน

สำหรับใช้ทั้งตัว 3-4 ครั้ง เตรียมแบบนี้

ส่วนผสม	ปริมาณ	หน้าที่
น้ำตาลทรายขาวละเอียด	1/2 ถ้วยตวง (ประมาณ 100 กรัม)	เม็ดขัด ละลายน้ำได้ ขอบไม่คม
น้ำมันพืช เช่น น้ำมันมะพร้าว น้ำมันรำข้าว หรือน้ำมันมะกอก	1/4 ถ้วยตวง (ประมาณ 60 มล.)	หล่อลื่นให้เม็ดไม่ครูดผิว และทิ้งความนุ่ม
น้ำผึ้ง (ไม่บังคับ)	1 ช้อนชา	ช่วยให้เนื้อจับตัว

ถ้าต้องการเนื้อที่หยาบขึ้นหรือเบาขึ้น ปรับด้วยสัดส่วน ไม่ใช่ด้วยการเปลี่ยนเม็ดขัดเป็นของที่คมกว่า น้ำมันมากขึ้น (เช่น 3 ต่อ 2) ได้เนื้อนุ่มลื่น ขัดเบา เหมาะกับคนผิวแห้ง น้ำมันน้อยลง (3 ต่อ 1) ได้เนื้อแห้งร่วน ขัดหนักขึ้น เหมาะกับส้นเท้าและข้อศอกเท่านั้น

เลือกเม็ดขัดจากความคมของขอบ

ของที่ใช้ขัดผิวในครัวไทยมีหลายแบบ แต่ละแบบให้ความรู้สึกต่างกันมาก เกณฑ์ที่ใช้ตัดสินคือขนาดเม็ด ความคมของขอบ และละลายน้ำได้หรือไม่ เม็ดที่ละลายได้จะค่อยๆ เล็กลงระหว่างขัด จึงให้อภัยกว่าเม็ดที่แข็งคงรูป

เม็ดขัด	ความหยาบ	ข้อดี	ข้อควรรู้
น้ำตาลทรายขาวละเอียด	ต่ำ	ละลายเร็ว อ่อนโยนที่สุด	ใช้ได้เกือบทั้งตัว
น้ำตาลทรายแดง	ต่ำมาก	เม็ดนุ่ม ชื้นกว่า	ละลายไวมาก ขัดได้สั้น
น้ำตาลทรายเม็ดใหญ่	กลาง	ขัดได้นานกว่า	หยาบเกินไปสำหรับผิวบาง
เกลือทะเลป่น	กลางถึงสูง	ขัดหนัก ผิวรู้สึกเกลี้ยง	แสบบนผิวที่เพิ่งโกนหรือมีรอยข่วน
กากกาแฟบด	กลาง	หาง่าย กลิ่นดี	อุดท่อระบายน้ำ คราบติดยาแนวกระเบื้อง
ข้าวโอ๊ตบดละเอียด	ต่ำมาก	นุ่ม เหมาะคนผิวแห้ง	ขัดได้น้อย เน้นความชุ่มชื้น

ของที่เราไม่แนะนำ ได้แก่ เปลือกไข่บด เปลือกถั่วหรือเมล็ดผลไม้บด และทรายจริง เพราะบดเองที่บ้านแล้วขอบคมไม่เท่ากัน ทำให้เกิดรอยถลอกเล็กๆ ที่มองไม่เห็นด้วยตา ส่วนเบกกิ้งโซดามีความเป็นด่างสูง ไม่เหมาะเป็นส่วนผสมหลักของสครับที่ใช้ประจำ

เลือกน้ำมันตามผิวและอากาศ

น้ำมัน	เนื้อ	เหมาะกับ	หมายเหตุ
น้ำมันมะพร้าว	แข็งตัวเมื่ออากาศเย็นกว่าราว 24 องศา	ผิวแห้ง	คนที่เป็นสิวที่หลังง่ายควรเลี่ยงใช้บริเวณหลัง
น้ำมันรำข้าว	บางเบา	ผิวปกติ	ล้างออกง่าย
น้ำมันมะกอก	ข้นปานกลาง	ผิวแห้งถึงปกติ	กลิ่นค่อนข้างแรง
น้ำมันเมล็ดทานตะวัน	บางเบา	ผิวปกติถึงผสม	หาซื้อง่าย ราคาไม่สูง
น้ำมันอัลมอนด์	ปานกลาง	ผิวแห้ง	คนแพ้ถั่วควรเลี่ยง

ถ้าใช้น้ำมันมะพร้าวในห้องแอร์ เนื้อจะแข็งเป็นก้อน ให้ผสมกับน้ำมันรำข้าวครึ่งต่อครึ่งเพื่อให้ยังตักได้

ลงมือทำ 6 ขั้น

1. ล้างกระปุกแก้วฝาเกลียวขนาดประมาณ 200 มล. แล้วเช็ดให้แห้งสนิท ความชื้นที่เหลือในกระปุกคือสาเหตุอันดับแรกที่สครับเสีย
2. ใส่เม็ดขัดลงชามแห้ง
3. เทน้ำมันทีละครึ่ง คนด้วยช้อนสะอาด หยุดเมื่อเนื้อเปียกทั่วแต่ยังเป็นเม็ด เหมือนทรายเปียก ไม่ใช่โคลน
4. ใส่น้ำผึ้งถ้าใช้ คนอีกรอบ
5. ตักใส่กระปุก ไม่ต้องกดแน่น
6. เขียนวันที่ผสมไว้บนฝา

ถ้าอยากเติมกลิ่น เราแนะนำให้เลี่ยงน้ำมันหอมระเหยกลุ่มส้ม เช่น เบอร์กามอตหรือมะนาว เพราะบางชนิดทำปฏิกิริยากับแดดแล้วเกิดรอยด่างดำ ถ้าจะใส่น้ำมันหอมระเหยชนิดอื่น ใส่ไม่เกิน 2-3 หยดต่อสูตรนี้ และลองบนท้องแขนก่อน

วิธีขัดตามแนวทางของแพทย์ผิวหนัง

American Academy of Dermatology (AAD) ให้หลักการผลัดเซลล์ผิวที่บ้านไว้ชัดเจน สำหรับสครับให้วนเป็นวงกลมเล็กๆ เบาๆ ประมาณ 30 วินาที แล้วล้างออกด้วยน้ำอุ่น ไม่ใช่น้ำร้อน จากนั้นทามอยส์เจอไรเซอร์ทันทีเพราะการผลัดผิวทำให้ผิวแห้ง

ลำดับในห้องน้ำที่ได้ผลดีที่สุด

1. อาบน้ำและฟอกสบู่ตามปกติก่อน ผิวที่อุ่นและชื้นจะผลัดง่าย ไม่ต้องออกแรง
2. ปิดฝักบัว ตักสครับประมาณ 1 ช้อนโต๊ะต่อแขนหรือขาหนึ่งข้าง
3. วนเบาๆ ราว 30 วินาทีต่อบริเวณ ใช้แค่น้ำหนักของมือ ถ้าต้องกดจนผิวแดงแปลว่าแรงเกิน
4. ล้างด้วยน้ำอุ่น ซับตัวเบาๆ
5. ทาครีมขณะผิวยังหมาด ถ้าน้ำมันในสครับทิ้งความลื่นไว้มากพอแล้ว ใช้โลชั่นบางลงได้

ขัดบ่อยแค่ไหน แยกตามส่วนของร่างกาย

AAD ไม่ได้ให้ตัวเลขตายตัว แต่ให้หลักว่ายิ่งวิธีขัดแรง ยิ่งต้องเว้นระยะนาน และการขัดมากเกินไปทำให้ผิวแดงระคายเคือง ตารางนี้คือจุดเริ่มต้นที่เราใช้ ถ้าผิวแดงหรือแสบหลังขัด ให้ลดลงหนึ่งขั้น

บริเวณ	ความถี่เริ่มต้น	เม็ดขัดที่เหมาะ	หมายเหตุ
แขน ขา	สัปดาห์ละ 1 ครั้ง	น้ำตาลละเอียด	ผิวแห้งมากเว้น 10-14 วัน
ข้อศอก เข่า	สัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง	น้ำตาลเม็ดใหญ่	ทาครีมหนาตามทันที
ส้นเท้า	สัปดาห์ละ 2 ครั้ง	เกลือหรือน้ำตาลเม็ดใหญ่	ผิวหนาทนได้มากกว่า
หลัง	สัปดาห์ละ 1 ครั้ง	น้ำตาลละเอียด	ถ้ามีสิวอักเสบ งดสครับเม็ด
รักแร้ ขาหนีบ	เว้น หรือ 2 สัปดาห์ครั้ง	น้ำตาลแดง	ห้ามขัดวันเดียวกับโกน
ใบหน้า	ไม่ใช้สูตรนี้	ไม่ใช้	ผิวหน้าบางกว่า ใช้วิธีอื่น

เรื่องผิวหน้ามีคำตอบแยกไว้ในความถี่ของการขัดหน้าที่ไม่ทำร้ายผิว และถ้าคุณกำลังพยายามแก้ข้อศอกกับเข่าที่คล้ำหยาบ สครับเป็นแค่ส่วนหนึ่ง รายละเอียดอยู่ในวิธีดูแลข้อศอกและเข่าดำ

ผิวหนังไก่ ขนคุด และรอยดำ ใช้สครับได้แค่ไหน

ผิวหนังไก่ (keratosis pilaris) คือตุ่มเล็กสากๆ ที่ต้นแขนและต้นขา หลายคนพยายามขัดออกแรงๆ ซึ่งได้ผลตรงข้าม AAD แนะนำในหน้าการดูแลตัวเองของภาวะนี้ว่าให้ผลัดผิวเบาๆ ด้วยใยขัด ฟองน้ำขัดตัว หรือผ้าเช็ดตัวเนื้อหยาบ และเลี่ยงการขัดถูแรงเพราะทำให้ระคายและตุ่มชัดขึ้น จากนั้นใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีกรดผลัดผิว เช่น กรดแลคติก กรดไกลโคลิก กรดซาลิไซลิก หรือยูเรีย แล้วทาครีมตาม

สำหรับคนที่มีผิวหนังไก่ สครับน้ำตาลแบบน้ำมันมากใช้ได้สัปดาห์ละครั้ง แต่ตัวที่ทำงานจริงคือครีมที่มียูเรียหรือแลคติกแอซิด ซึ่ง AAD แนะนำให้ทาบนผิวหมาดภายใน 5 นาทีหลังอาบน้ำ

ขนคุดจากการโกนหรือแว็กซ์ได้ประโยชน์จากการผลัดผิวสม่ำเสมอเช่นกัน แต่ต้องขัดก่อนวันโกนหนึ่งวัน ไม่ใช่วันเดียวกัน วิธีจัดการขนคุดแบบครบขั้นตอนอยู่ในคู่มือแก้ขนคุดและป้องกันซ้ำ

ส่วนคนที่ผิวสีเข้มหรือเป็นรอยดำง่ายหลังยุงกัดหรือสิว AAD เตือนว่าการผลัดผิวแรงๆ ทั้งแบบเม็ดขัดและแบบกรดทำให้สีผิวเข้มขึ้นได้ ให้ใช้น้ำตาลละเอียดกับน้ำมันมากๆ และขัดสั้นกว่า 30 วินาที

วันที่ไม่ควรขัด

• ผิวไหม้แดดหรือแดงแสบจากแดด AAD ระบุชัดว่าห้ามผลัดผิวบริเวณที่ไหม้แดด ดูวิธีดูแลช่วงนี้ได้ที่การดูแลผิวไหม้แดด
• มีแผล รอยข่วน หรือแผลถลอกจากการโกน
• ช่วงที่ใช้ยาทาเรตินอยด์ เรตินอล หรือเบนซอยล์เปอร์ออกไซด์บริเวณนั้น เพราะผิวไวและลอกง่ายอยู่แล้ว
• วันเดียวกับการแว็กซ์ ใช้ครีมกำจัดขน หรือเลเซอร์กำจัดขน
• ผิวที่เป็นผื่นผิวหนังอักเสบกำเริบ มีตุ่มน้ำ หรือคันมาก

เก็บรักษาสครับทำเองให้ปลอดภัย

สครับทำเองไม่มีสารกันเสีย ตัวน้ำตาลกับน้ำมันเองไม่ค่อยเสียง่าย แต่เมื่อมีน้ำจากมือหรือฝักบัวหยดเข้าไป เชื้อราและแบคทีเรียโตได้ หลักที่เราใช้

• ตักด้วยช้อนแห้งทุกครั้ง ห้ามล้วงด้วยมือเปียก
• ปิดฝาให้สนิท เก็บนอกห้องน้ำถ้าทำได้
• ผสมครั้งละพอใช้ 1-2 สัปดาห์ สูตรในตารางแรกพอดีกับช่วงนี้
• ทิ้งทันทีเมื่อกลิ่นหืน กลิ่นเปรี้ยว มีน้ำแยกชั้นที่ก้น หรือเห็นจุดสีเขียวดำ
• สูตรที่ใส่ผลไม้สด โยเกิร์ต หรือนม ทำแล้วใช้ให้หมดในครั้งเดียว ห้ามเก็บ

สครับทำเองกับสครับสำเร็จรูป ต่างกันตรงไหน

สครับที่ขายตามร้านมีสารกันเสีย สารทำให้ข้น และมักมีสารชำระล้างผสมอยู่ จึงเก็บในห้องน้ำได้หลายเดือนและล้างออกง่ายกว่า สครับทำเองชนะเรื่องการคุมส่วนผสมได้ทุกตัว ไม่มีน้ำหอม และต้นทุนต่ำ สูตรในตารางแรกใช้น้ำตาลกับน้ำมันรวมกันไม่กี่สิบบาทต่อกระปุก ข้อเสียคือเก็บได้สั้นและทิ้งความมันบนผิวมากกว่า ถ้าคุณอาบน้ำในห้องน้ำรวมหรือไม่มีที่เก็บแห้งๆ สครับสำเร็จรูปสะดวกกว่า แต่ถ้าผิวแพ้น้ำหอมง่าย สูตรทำเองคือทางที่คุมได้ดีที่สุด

ถ้าผิวคุณเป็นแบบนี้ ให้เริ่มที่สูตรนี้

สภาพผิว	เม็ดขัด	น้ำมัน	สัดส่วน	ความถี่
ผิวแห้ง หน้าแข้งเป็นขุย	น้ำตาลทรายละเอียด หรือผสมโอ๊ตครึ่งหนึ่ง	มะกอกหรืออัลมอนด์	3 ต่อ 2	สัปดาห์ละ 1 ครั้ง
ผิวปกติ อยากให้เนียน	น้ำตาลทรายละเอียด	รำข้าวหรือทานตะวัน	2 ต่อ 1	สัปดาห์ละ 1 ครั้ง
ผิวมัน เหงื่อเยอะ	น้ำตาลเม็ดใหญ่	รำข้าว	3 ต่อ 1	สัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง
ผิวหนังไก่ที่ต้นแขน	น้ำตาลทรายแดง	มะพร้าวผสมรำข้าว	3 ต่อ 2	สัปดาห์ละ 1 ครั้ง ร่วมกับครีมยูเรีย
ส้นเท้าแตก	เกลือป่น	มะพร้าว	2 ต่อ 1	สัปดาห์ละ 2 ครั้ง
ผิวแพ้ง่าย เป็นรอยดำง่าย	โอ๊ตบดละเอียด	ทานตะวัน	1 ต่อ 1	2 สัปดาห์ครั้ง

เริ่มจากสูตรในแถวที่ตรงกับคุณ ใช้ 3-4 ครั้งแล้วสังเกตผิวในวันรุ่งขึ้น ถ้าผิวนุ่มขึ้นโดยไม่แดง แปลว่าลงตัว ถ้าแดงหรือแสบ เพิ่มน้ำมันหรือเว้นระยะให้นานขึ้นก่อนจะคิดเปลี่ยนเม็ดขัด และถ้าหลังขัดมีผื่นคันที่ไม่หายใน 2-3 วัน ให้หยุดใช้ส่วนผสมนั้นทั้งหมด ข้อมูลวิธีผลัดผิวแบบอื่นที่ไม่ใช้เม็ดขัด อ่านต่อได้ที่เปรียบเทียบการผลัดเซลล์ผิวแบบกายภาพกับกรด