ประเด็นสำคัญ
- คำว่ากันน้ำบนฉลากไม่ได้การันตีว่าเหงื่อหรือน้ำตาจะไม่ทำให้เลอะ ให้ดูว่าเป็นสูตรฟิล์มกันน้ำจริง สูตรทนน้ำ หรือสูตรทิวบิง (tubing) ที่ลอกออกเป็นหลอด
- ถ้าล้างไม่หมดทุกคืน มาสคาร่ากันน้ำจะสะสมที่โคนขนตา ซึ่ง AAO ระบุว่าควรล้างเครื่องสำอางตาออกก่อนนอนทุกครั้ง
- ล้างด้วยคลีนซิ่งชนิดน้ำมันหรือบาล์มโดยวางสำลีค้าง 15 ถึง 20 วินาที แล้วเช็ดจากโคนไปปลาย ไม่ถูไปมา
- มาสคาร่าทุกชนิดควรทิ้งภายใน 2 ถึง 4 เดือนหลังเปิดใช้ ไม่เติมน้ำหรือน้ำลายเมื่อแห้ง
- หัวแปรงมีผลต่อการแยกเส้นและความหนามากกว่ายี่ห้อ เลือกซิลิโคนเมื่อขนตาสั้นถึงปานกลาง และไฟเบอร์เมื่ออยากได้ความหนา
มาสคาร่ากันน้ำที่ดีคือตัวที่ไม่เลอะใต้ตาตอนเหงื่อออกหรือน้ำตาไหล และล้างออกได้หมดโดยไม่ต้องถูแรง สองข้อนี้ต้องมาพร้อมกัน ถ้าเกาะแน่นแต่ล้างยาก ขนตาจะหักก่อนเวลา ถ้าล้างง่ายแต่เลอะตั้งแต่เที่ยง ก็ไม่ตอบโจทย์คนที่ต้องการกันน้ำ เราไม่จัดอันดับยี่ห้อ แต่จะแยกสูตร หัวแปรง และวิธีใช้ที่ทำให้ยี่ห้อไหนก็ตามทำงานได้ดีหรือแย่
คำว่ากันน้ำบนฉลาก มีสามความหมายที่ต่างกัน
ฉลากไทยและต่างประเทศใช้คำปนกัน ตารางนี้ช่วยแยกสิ่งที่คุณซื้อจริง
| ชนิดสูตร | ทำงานอย่างไร | ล้างออกอย่างไร | เหมาะกับ |
|---|---|---|---|
| กันน้ำ (waterproof) | ฟิล์มไขและพอลิเมอร์ไม่ละลายในน้ำ | ต้องใช้คลีนซิ่งชนิดน้ำมันหรือบาล์ม | ว่ายน้ำ งานกลางแจ้ง ฝนตก |
| ทนน้ำหรือทนเหงื่อ (water-resistant) | ฟิล์มบางกว่า น้ำจำนวนน้อยไม่ทำให้เลอะ | น้ำอุ่นกับคลีนซิ่งอ่อนบางส่วนก็ออก | ใช้ทุกวันในอากาศร้อนชื้น |
| ทิวบิง (tubing) | เกาะเป็นแท่งหลอดรอบขนตา | แช่น้ำอุ่นแล้วรูดออกเป็นหลอด | คนที่ไม่อยากถูแรง แต่ต้องการกันน้ำ |
ถ้าบนฉลากเขียนแค่ "long wear" หรือ "smudge proof" โดยไม่มีคำว่า waterproof หรือ water-resistant ให้ถือว่ากันเหงื่อได้ในระดับหนึ่งเท่านั้น
สูตรทิวบิงเป็นตัวเลือกที่น่าสนใจสำหรับคนที่ขนตาบางหรือล้างแล้วหลุดง่าย เพราะการรูดหลอดออกไม่ต้องดึงขนตาโดยตรง แต่ถ้าแช่น้ำไม่นานพอ หลอดจะค้างและต้องดึง ผลเสียกลับมาเหมือนเดิม
เลือกตามสถานการณ์จริง
ส่วนใหญ่ไม่ได้ต้องใช้สูตรกันน้ำเต็มทุกวัน ลองจับคู่ตามสถานการณ์
| สถานการณ์ | สูตรที่เหมาะ | เหตุผล |
|---|---|---|
| ออฟฟิศห้องแอร์ ไม่เจอฝน | สูตรธรรมดา | ล้างง่าย ไม่ต้องใช้คลีนซิ่งน้ำมัน |
| เดินทางตอนฝนตก ฤดูฝน | ทนน้ำหรือกันน้ำ | น้ำฝนและเหงื่อทำให้สูตรธรรมดาเลอะเร็ว |
| งานแต่ง งานรับปริญญา มีน้ำตา | กันน้ำ | น้ำตาไหลแล้วไม่เลอะ |
| ว่ายน้ำ ทะเล สระ | กันน้ำเต็มสูตร | น้ำเค็มและคลอรีนทำให้สูตรธรรมดาหลุดทันที |
| ตาแห้ง ใส่คอนแทคเลนส์ | ทนน้ำหรือทิวบิง ไม่มีวิบวับ | ล้างง่ายกว่า ลดการขยี้ตา |
| ตาแพ้ง่ายหรือผิวรอบตาระคายง่าย | สูตรธรรมดา ผ่านการทดสอบจักษุแพทย์ | ล้างเบา ไม่ต้องใช้ตัวทำละลายแรง |
คนผิวมันที่ขอบตาเป็นเงามักคิดว่าต้องใช้กันน้ำ แต่ปัญหาจริงคือความมันทำให้ฟิล์มมาสคาร่าไหลลงใต้ตา ถ้ายังไม่ได้ลองคุมความมันเปลือกตาด้วยแป้งโปร่งแสงบางๆ ลองก่อนค่อยเปลี่ยนสูตร ทางเลือกในการคุมความมันทั้งหน้าอยู่ที่ การดูแลผิวมัน
หัวแปรงสำคัญกว่าชื่อยี่ห้อ
ผลลัพธ์ที่เห็นบนขนตาส่วนใหญ่มาจากหัวแปรงมากกว่าเนื้อมาสคาร่า
| หัวแปรง | ได้อะไร | เหมาะกับขนตา | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|---|
| ซิลิโคนซี่สั้นถี่ | แยกเส้น ปัดถึงขนตาเล็กที่หัวตา | สั้นถึงปานกลาง ขนตาเล็ก | ความหนาปานกลาง |
| ไฟเบอร์หรือขนแปรงนุ่ม | เพิ่มความหนา เก็บเนื้อเยอะ | ขนตาบาง ห่าง | ถ้าปัดเยอะจะติดกันเป็นก้อน |
| โค้งงอ (curved) | ช่วยงอนขนตา | ขนตาตรงหรือชี้ลง | ใช้ยากตอนปัดเส้นล่าง |
| แปรงเล็กจิ๋ว (mini) | ปัดเส้นล่างและหัวตาได้ละเอียด | ทุกแบบ ใช้เสริม | ต้องปัดรอบเดียว ไม่ทำให้หนา |
มาสคาร่ากันน้ำเนื้อแห้งเร็ว ถ้าหัวแปรงแบบไฟเบอร์เก็บเนื้อมาก ขนตาจะติดกันก่อนที่จะแยกได้ทัน ให้ปัดทีละชั้นบางๆ แล้วรอ 10 ถึง 15 วินาทีก่อนชั้นที่สอง ถ้าก้อนเกิดแล้ว อย่าใช้เข็มหรือของแหลมแยกขนตา AAO เตือนว่าเสี่ยงทิ่มตา ใช้หวีขนตาที่สะอาดแทน
ล้างออกยังไงให้หมดโดยไม่ทำให้ขนตาหลุด
นี่คือส่วนที่ทำให้คนเลิกใช้มาสคาร่ากันน้ำมากที่สุด และมักเป็นสาเหตุที่ขนตาบางลง
- ชุบสำลีแผ่นด้วยคลีนซิ่งชนิดน้ำมันหรือรีมูฟเวอร์เฉพาะตา ให้ชุ่มแต่ไม่หยด
- วางแนบเปลือกตาบนแล้วหลับตา กดค้างเบาๆ 15 ถึง 20 วินาที ให้สูตรเริ่มละลาย
- เช็ดจากโคนไปปลายขนตาในทิศทางเดียว ครั้งละหนึ่งสัมผัส
- ส่วนที่ติดแน่นตรงโคน ใช้ก้านสำลีเปียกคลีนซิ่งไล่ตามแนวขนตา
- ล้างหน้าตามปกติ แล้วล้างน้ำให้สะอาดไม่ให้เหลือน้ำมัน
- สำหรับสูตรทิวบิง แช่ผ้าอุ่นบนเปลือกตา 30 วินาที แล้วรูดเบาๆ
AAO แนะนำให้ล้างเครื่องสำอางตาทุกคืนก่อนนอน และเลี่ยงครีมล้างหน้าชนิดขัดถูบริเวณรอบตา สำหรับคลีนซิ่งออยล์ที่ใช้ได้ผล ดูเปรียบเทียบที่ คลีนซิ่งบาล์มกับออยล์ และข้อควรทำก่อนล้างหน้าที่ คลีนซิ่งออยล์ ใช้ยังไง
ทดสอบที่บ้าน 3 วัน ก่อนตัดสินว่าตัวไหนใช้ได้
อย่าตัดสินมาสคาร่าจากการแต่งครั้งเดียว ลองวิธีนี้กับตัวใหม่ทุกครั้งก่อนใส่ไปงานสำคัญ
- วันแรก ปัดบนขนตา 2 ชั้นบางๆ แล้วรอ 1 นาที จากนั้นหยดน้ำที่หลังมือที่ทาไว้ข้างๆ เพื่อดูว่าฟิล์มลอกหรือไหล ถ้าเส้นที่ลากบนหลังมือเป็นทางสีดำทันที สูตรนี้ไม่กันน้ำจริง
- วันที่สอง ใส่ตลอดวันโดยไม่ลงน้ำ จดเวลาที่เริ่มเห็นรอยใต้ตา ถ้าเกิดก่อน 4 ชั่วโมง อาจเป็นเพราะเปลือกตามันหรือครีมตาไม่ซึม
- วันที่สาม ล้างออกตามขั้นตอนข้างต้น นับจำนวนครั้งที่เช็ด ถ้าเกิน 3 ครั้งยังไม่หมด ให้เปลี่ยนตัวล้างก่อนจะเลิกใช้มาสคาร่า
- ตรวจขอบตาหลังล้าง ถ้าแดง แสบ หรือคันเกิน 1 ชั่วโมง หยุดใช้และเก็บหลอดไว้เป็นหลักฐานเมื่อพบแพทย์
ราคาของมาสคาร่ากันน้ำมีช่วงกว้าง ตั้งแต่ราว 100 บาทจนถึงหลายร้อยบาทต่อหลอด ซึ่งต่างกันตามร้านและช่วงโปรโมชัน แต่เพราะต้องทิ้งภายใน 2 ถึง 4 เดือน หลอดแพงไม่ได้ใช้ได้นานกว่า คนที่ใช้ทุกวันจะหมดเนื้อก่อนครบกำหนด ส่วนคนที่ใช้เดือนละครั้งสองครั้งควรซื้อตัวราคาประหยัดและเปลี่ยนเมื่อครบเวลา
ขนตาหลุด ตาแห้ง ตาระคาย สาเหตุเริ่มจากตรงไหน
เมื่อขนตาบางลงหลังใช้มาสคาร่ากันน้ำ ให้ไล่ดูตามลำดับนี้ก่อนจะโทษสูตร
- วิธีล้าง: ถ้าต้องเช็ดมากกว่า 3 รอบ แปลว่าค้างเวลาไม่พอหรือใช้ตัวล้างไม่เหมาะกับสูตร
- ไม่ได้ล้างทุกคืน: มาสคาร่าที่ค้างข้ามคืนทำให้ตาระคาย และสะสมที่โคนขนตา
- ที่ดัดขนตาและขนตาปลอม: ดัดขนตาตอนมาสคาร่าแห้งแล้วทำให้ขนตาหัก ดัดก่อนปัดเสมอ
- มาสคาร่าหมดอายุ: เนื้อแห้งแข็งดึงขนตาขณะปัด
- โรคผิวหนังหรือโรคที่ขอบตา: ขอบตาแดง คัน ลอกเป็นขุย ควรพบแพทย์ ไม่ควรแก้เองด้วยการเปลี่ยนสูตร
AAD ระบุว่าเครื่องสำอางที่เสื่อมสภาพมีแบคทีเรียและเชื้อราสะสม ทำให้ติดเชื้อที่ตาหรือที่ผิวหนังได้
อายุการใช้งานและวิธีเก็บ
หัวแปรงมาสคาร่าสัมผัสแบคทีเรียที่ขนตาและผิวทุกครั้งที่ปัด FDA ระบุว่าผู้ผลิตมักแนะนำให้ทิ้งมาสคาร่าภายใน 2 ถึง 4 เดือนหลังซื้อ AAO และ AAD ระบุสามเดือน สำหรับคนที่ไม่แน่ใจ ให้เขียนวันเปิดใช้ด้วยปากกากันน้ำบนหลอด และตั้งเตือนในมือถือไว้ที่ 3 เดือน
- ไม่เติมน้ำหรือน้ำลายเมื่อมาสคาร่าเริ่มแห้ง เพราะเป็นการเติมแบคทีเรียและทำให้สารกันเสียเจือจาง
- ไม่ปั๊มแปรงเข้าออกหลอด ปั๊มจะดันอากาศเข้าและทำให้เนื้อแห้งเร็ว ให้หมุนแปรงในหลอดแทน
- ไม่เก็บในรถร้อนหรือห้องน้ำที่อับชื้น ความร้อนทำให้สารกันเสียเสื่อม
- ทิ้งทันทีถ้าตาติดเชื้อ แม้ซื้อมาไม่นาน
- ไม่ยืมและไม่ให้ใครยืม ไม่ลองเทสเตอร์ที่เปิดแล้วโดยตรงกับขนตา
ถ้าซื้อออนไลน์ ดูวันผลิตและเลขล็อตเมื่อสินค้ามาถึง และตรวจเลขที่ใบรับแจ้งกับฐานข้อมูล อย. ฉลากต้องมีส่วนประกอบครบ FDA ระบุว่าเครื่องสำอางขายปลีกที่ไม่มีรายการส่วนประกอบถือว่าติดฉลากไม่ถูกต้อง
คนใส่คอนแทคเลนส์ ต่อขนตา หรือตาแห้ง ควรปรับอย่างไร
- คอนแทคเลนส์: ใส่เลนส์ก่อนแต่งตา และถอดเลนส์ก่อนล้าง เลือกมาสคาร่าที่ไม่มีไฟเบอร์ยาวและวิบวับ เพราะเศษที่หลุดเข้าตาทำให้ระคายและติดเชื้อได้
- ต่อขนตา: กาวต่อขนตากับสูตรกันน้ำแบบน้ำมันไม่เข้ากัน ปรึกษาช่างต่อขนตาว่าทำอะไรได้ ส่วนมากไม่แนะนำให้ปัดมาสคาร่าทับขนตาปลอม
- ตาแห้ง: เลือกสูตรทนน้ำที่ล้างง่าย และแต่งน้อยลงในวันที่ตาแห้งมาก ถ้ามีอาการแสบ ปรึกษาจักษุแพทย์ก่อนเปลี่ยนสูตร
- ผิวแพ้ง่าย: ทดสอบด้วยการปัดที่ขนตาข้างเดียวก่อน 2 ถึง 3 วัน ดูอาการคันหรือแดง ถ้ามีประวัติแพ้เครื่องสำอางควรอ่านเรื่อง ผิวแพ้ง่าย
ผิวรอบดวงตาบางกว่าผิวหน้าส่วนอื่น การขยี้ซ้ำๆ เป็นสาเหตุหนึ่งของถุงใต้ตาและความคล้ำ ดูแนวทางจัดการเพิ่มเติมที่ ถุงใต้ตา
ขั้นตอนเลือกมาสคาร่ากันน้ำก่อนซื้อ
| ถ้าคุณเป็นแบบนี้ | เลือก | ล้างด้วย |
|---|---|---|
| ใช้ทุกวัน อากาศร้อนชื้น | ทนน้ำหรือทนเหงื่อ หัวซิลิโคน | น้ำอุ่นกับคลีนซิ่งอ่อน หรือไมเซลลาร์ |
| ลงน้ำหรือไปทะเล | กันน้ำเต็มสูตร | คลีนซิ่งชนิดน้ำมันหรือบาล์ม |
| ขนตาบางและหลุดง่าย | ทิวบิง | ผ้าอุ่นแช่แล้วรูดออก |
| ตาแห้ง ใส่เลนส์ | ทนน้ำ ไม่มีวิบวับหรือไฟเบอร์ยาว | คลีนซิ่งชนิดน้ำมันเบา |
| ใช้เป็นครั้งคราว | สูตรธรรมดา ซื้อตัวราคาประหยัด | น้ำอุ่นกับคลีนซิ่งทั่วไป |
ก่อนซื้อ ให้ดูว่าที่บ้านมีตัวล้างที่เหมาะกับสูตรนั้นไหม เพราะต้นทุนจริงของมาสคาร่ากันน้ำรวมค่าคลีนซิ่งแล้ว ถ้ามีอาการระคายหรือขนตาหลุดมากผิดปกติ ให้พบจักษุแพทย์หรือแพทย์ผิวหนัง และนำหลอดที่ใช้ไปด้วย
คำถามที่พบบ่อย
ใช้มาสคาร่ากันน้ำทุกวันได้ไหม
ได้ถ้าล้างออกหมดทุกคืนและเปลือกตาไม่ระคาย แต่ถ้าล้างด้วยการถูแรงหรือเช็ดหลายรอบ ขนตาจะหักและผิวรอบตาจะแห้ง วิธีที่ถนอมกว่าคือใช้สูตรกันน้ำเฉพาะวันที่ต้องใช้ และใช้สูตรธรรมดาในวันอื่น
ขนตาหลุดหลังใช้มาสคาร่ากันน้ำ เกิดจากตัวมาสคาร่าไหม
ส่วนใหญ่เกิดจากการล้างที่ดึงรั้ง ไม่ใช่สารในมาสคาร่า ลองเปลี่ยนวิธีล้างให้ค้างสำลีนานขึ้น ถ้าขนตาหลุดมากผิดปกติ ขอบตาแดง หรือบวม ให้พบจักษุแพทย์หรือแพทย์ผิวหนัง
แหล่งอ้างอิง
- How To Use Cosmetics Safely Around Your Eyes | American Academy of Ophthalmology (AAO)
- Eye Cosmetic Safety | U.S. Food and Drug Administration (FDA)
- Shelf Life and Expiration Dating of Cosmetics | U.S. Food and Drug Administration (FDA)
- When to toss your makeup and sunscreen | American Academy of Dermatology (AAD)





