วิธีผสมสีทาบ้าน ผสมน้ำกี่เปอร์เซ็นต์ ทาแล้วไม่บางไม่ลอก

สีน้ำอะคริลิกทาบ้านผสมน้ำสะอาดได้ประมาณ 10 ถึง 15 เปอร์เซ็นต์ของปริมาตรสีเมื่อทาด้วยแปรงหรือลูกกลิ้ง และผสมได้มากขึ้นอีกหน่อยเมื่อใช้ปืนพ่น ตัวเลขนี้มาจากเอกสารข้อมูลทางเทคนิค (TDS) ของผู้ผลิต ไม่ใช่สูตรกลาง ๆ ของช่าง และสีบางชนิด เช่น สีรองพื้นปูนเก่าชนิดน้ำของ TOA ระบุชัดว่าไม่ต้องผสมน้ำเลย ถ้าไม่แน่ใจ ให้ถามหาแผ่น TDS ของสีกระป๋องที่ซื้อ แล้วทำตามตัวเลขในนั้น

ตัวเลขที่ผู้ผลิตระบุไว้ในเอกสาร

ผมเปิดแผ่น TDS ของสี 4 ชนิดมาอ่านเทียบกัน ได้ตัวเลขดังนี้

ผลิตภัณฑ์	ทาแปรง/ลูกกลิ้ง	พ่น
TOA SuperShield Duraclean A Plus Matt (สีภายใน)	น้ำ 10 ถึง 15%	น้ำ 15 ถึง 20%
TOA SuperShield Sheen (สีภายนอก)	น้ำ 10 ถึง 15%	น้ำ 10 ถึง 20%
TOA Duraclean Contact Primer WB (รองพื้นปูนเก่า)	ไม่ต้องผสมน้ำ	ไม่ต้องผสมน้ำ
Dulux Weathershield (สีภายนอก)	โดยทั่วไปไม่ต้องผสม ผสมได้ไม่เกิน 10% เฉพาะรองพื้นผิวใหม่หรือผิวเปลือย	ปืนพ่นทั่วไปไม่เกิน 30% ปืนพ่นแรงดันสูง (airless) ไม่ต้องผสม

TOA ใช้คำว่า Dilution (%) โดยไม่ได้อธิบายต่อในเอกสารว่าฐานคำนวณคืออะไร ส่วน Dulux เขียนไว้ชัดว่า 10 เปอร์เซ็นต์คือน้ำ 1 ส่วนต่อสี 10 ส่วน ผมจึงอ่านตัวเลขของ TOA ในความหมายเดียวกัน แต่ถ้าต้องการความแน่ใจ ให้ถามตัวแทนของยี่ห้อที่ใช้อยู่ นอกจากนั้นทั้งสองยี่ห้อยังเตือนเหมือนกันว่าตัวเลขเป็นค่าเฉลี่ยจากการใช้งานจริง และปริมาณที่เหมาะขึ้นกับอุณหภูมิและความชื้นของวันที่ทา

ตัวอย่างคำนวณ (ตัวอย่างสมมติ ไม่ใช่ข้อมูลหน้างานจริง)

สมมติเปิดสีภายในถังใหญ่ได้ 10 ลิตร และจะใช้ลูกกลิ้งทาที่ 10 เปอร์เซ็นต์ น้ำที่ต้องใช้คือ 10 คูณ 0.10 เท่ากับ 1 ลิตร ถ้าขยับไปที่ 15 เปอร์เซ็นต์ น้ำที่ใช้คือ 1.5 ลิตร ตัวเลขทั้งสองยังอยู่ในช่วงของ TOA ที่ 10 ถึง 15 เปอร์เซ็นต์ ส่วนถ้าเทน้ำเพิ่มจนถึง 2.5 ลิตร ก็คือ 25 เปอร์เซ็นต์ เกินช่วงสำหรับทาด้วยลูกกลิ้งไปแล้ว

จุดที่คนมักพลาดคือตวงน้ำด้วยตาเทียบกับระดับสีในถัง ถ้าสีเหลืออยู่ครึ่งถัง แต่ยังเทน้ำปริมาณเท่าที่ตั้งใจไว้สำหรับถังเต็ม เปอร์เซ็นต์จะกลายเป็นสองเท่าโดยไม่รู้ตัว วิธีที่ปลอดภัยกว่าคือเทสีใส่ถังผสมเล็ก ๆ ทีละส่วน ตวงด้วยแก้วตวงหรือขวดน้ำที่ขีดระดับไว้ แล้วผสมเป็นครั้ง ๆ ไป

ทำไมตัวเลขสำคัญ

สีกันฝนภายนอกของ TOA ที่ผมอ่าน ระบุความหนาฟิล์มเปียก 100 ถึง 110 ไมครอน และฟิล์มแห้ง 35 ถึง 40 ไมครอนต่อหนึ่งรอบ ค่าความหนาแห้งนี้คือสิ่งที่ทำให้สีทนแดดฝนและปิดผิวได้ตามที่ผู้ผลิตออกแบบ ผสมน้ำเกินช่วงก็เท่ากับดึงฟิล์มให้บางกว่าที่ออกแบบไว้ ทั้งที่ยังต้องทาให้ครบตามจำนวนรอบเท่าเดิม

เอกสารเดียวกันยังระบุค่าครอบคลุมเชิงทฤษฎีที่ 33 ถึง 38 ตารางเมตรต่อแกลลอนต่อรอบ ผู้ผลิตเขียนกำกับไว้ว่าค่าจริงขึ้นกับความขรุขระของผิว การผสม และวิธีทา ผนังปูนฉาบหยาบดูดสีมากกว่าผนังที่สกิมโค้ทเรียบ ดังนั้นการผสมน้ำเพิ่มเพื่อให้ "สีพอทาทั่วทั้งห้อง" คือการแลกความหนาฟิล์มกับปริมาณ ถ้าจะประเมินว่าต้องซื้อกี่ถัง อ่านต่อที่ คำนวณปริมาณสีทาบ้าน จะเห็นว่าควรเผื่อสีเพิ่มดีกว่าผสมน้ำเพิ่ม

สีที่ไม่ควรผสมน้ำ

สีรองพื้นปูนเก่าชนิดน้ำ TOA Duraclean Contact Primer WB ระบุ "Don't need to mix clean water" ตัวสีมีเนื้อสีเพียง 10 ถึง 12 เปอร์เซ็นต์โดยปริมาตร ซึ่งน้อยกว่าสีทับหน้าที่อยู่ราว 35 ถึง 38 เปอร์เซ็นต์มาก ถ้าไปเติมน้ำอีก ชั้นรองพื้นที่ควรยึดผนังจะบางจนไม่ทำหน้าที่ สีรองพื้นกลุ่มนี้มีไว้ให้สีทับหน้ายึดติดกับผนังเก่าที่เป็นผงชอล์ก เหตุผลอยู่ในบทความเรื่อง สีรองพื้นปูนเลือกอย่างไร

สีรองพื้นปูนใหม่ที่ทนด่าง TOA Alkali Resisting Primer ระบุให้ผสมน้ำได้ 10 ถึง 15 เปอร์เซ็นต์สำหรับแปรงและลูกกลิ้ง ซึ่งต่างจากรองพื้นปูนเก่า ดูฉลากให้แน่ว่ากระป๋องในมือเป็นตัวไหน

สีที่ผู้ผลิตบอกว่าพร้อมใช้ Dulux Weathershield ระบุว่าการทาปกติ "thinning is usually not necessary" ดังนั้นถ้าลูกกลิ้งไถลลื่นดีอยู่แล้ว ไม่จำเป็นต้องเติม เพราะสีกันฝนภายนอกต้องการฟิล์มหนาที่สุดเท่าที่ทำได้

ขั้นตอนผสมที่ทำตามได้ทีละข้อ

1. เปิดกระป๋องแล้วดูว่ามีเนื้อสีตกตะกอนที่ก้นหรือไม่ ถ้ามี ให้ใช้ไม้พายคนจากก้นขึ้นมาจนสีเสมอกันทั้งถัง
2. ตวงสีใส่ถังผสมตามที่จะใช้ในรอบนั้น ไม่ผสมทั้งกระป๋องถ้าใช้ไม่หมดในวันเดียว สีน้ำที่เติมน้ำแล้วควรทาให้หมดในวันนั้น
3. คำนวณน้ำตามเปอร์เซ็นต์ในตาราง แล้วเติมครั้งละน้อย คนให้เข้ากัน แล้วค่อยเติมต่อ
4. ทดลองทาบนเศษผนังหรือแผ่นกระดาษแข็ง 1 ตารางฟุต ดูว่าสีไหลย้อยหรือไม่ ถ้าไหลแปลว่าบางเกิน ถ้าลากลูกกลิ้งแล้วฝืดหรือเป็นรอยเส้น ให้เติมทีละน้อยแต่ไม่เกินช่วงสูงสุดของยี่ห้อ
5. กรองสีผ่านผ้ากรองหรือตะแกรงถ้าจะใช้ปืนพ่น เพราะเศษสีแห้งจะอุดหัวพ่น
6. ล้างอุปกรณ์ด้วยน้ำทันทีหลังใช้ ทั้ง TOA และ Dulux ระบุตรงกันว่าให้ล้างด้วยน้ำสะอาดเมื่อเสร็จงาน สีแห้งคาลูกกลิ้งล้างออกยากกว่าเดิมมาก

เรื่องอุณหภูมิ TDS ของ TOA ระบุว่าผิวที่ทาควรมีอุณหภูมิอย่างน้อย 10 องศาเซลเซียส และสูงกว่าจุดน้ำค้างของอากาศอย่างน้อย 3 องศา ในเมืองไทยข้อแรกแทบไม่เป็นปัญหา แต่ข้อหลังคือเหตุผลที่ไม่ควรทาสีตอนเช้ามืดหลังฝนตกหรือในห้องอับที่อากาศอิ่มความชื้น

ผสมสีหลายกระป๋อง ต้องระวังอะไร

เฉดสีเดียวกันที่ผสมที่ร้านคนละรอบอาจเหลื่อมกันเล็กน้อย ถ้าต้องเปิดหลายกระป๋องสำหรับผนังผืนเดียวกัน ผมแนะนำให้เทรวมกันในถังใหญ่ที่เดียวแล้วคนก่อนทา แทนที่จะใช้ทีละกระป๋อง เพราะรอยต่อสีจะไปโผล่ตรงที่เปลี่ยนกระป๋องกลางผนัง ข้อนี้เป็นคำแนะนำจากการทำงานทั่วไป ไม่ได้มาจากเอกสารผู้ผลิต

เฉดเข้มจัดหรือเฉดที่ TOA ทำสัญลักษณ์ # ไว้ในแฟนเด็ค ตัว TDS ของ TOA เตือนว่าอาจต้องทาเพิ่มหรือทาสีรองชั้นกลางที่อ่อนกว่าก่อน ส่วนเฉดที่มีสัญลักษณ์ * เสี่ยงซีดเร็วกว่าปกติ ไม่แนะนำให้ใช้กับภายนอก การผสมน้ำเพิ่มไม่ได้แก้ปัญหานี้ มีแต่จะทำให้ครอบสีเดิมได้ยากขึ้น

ก่อนเปิดกระป๋องแรก เช็กรายการนี้

• มีแผ่น TDS หรือฉลากหลังกระป๋องของสีที่ซื้อจริงแล้วหรือยัง ตัวเลขของยี่ห้อหนึ่งใช้แทนอีกยี่ห้อไม่ได้
• กระป๋องนี้คือสีทับหน้าหรือสีรองพื้น สีรองพื้นบางตัวห้ามผสมน้ำ
• วันนี้ทาด้วยวิธีไหน แปรงกับลูกกลิ้งใช้ช่วงล่าง ปืนพ่นใช้ช่วงบน

ถ้ายังติดเรื่องลำดับรองพื้นและสีทับหน้า ขั้นตอนทั้งหมดอยู่ใน วิธีทาสีบ้านเอง และถ้าทาเสร็จแล้วอยากรู้ว่าเข้าอยู่ได้เมื่อไร ดูที่ สีแห้งกี่วันถึงเข้าอยู่ได้