ค่า PA คืออะไร เครื่องหมายบวกบนกันแดดบอกอะไร

PA ย่อมาจาก Protection Grade of UVA เป็นตัวบอกว่ากันแดดหลอดนั้นกันรังสี UVA ได้มากแค่ไหน โดยใช้เครื่องหมายบวกแทนตัวเลข ยิ่งบวกมาก ยิ่งกันได้มาก ระบบนี้พัฒนาขึ้นในญี่ปุ่น และกลายเป็นฉลากที่เห็นบนกันแดดเกือบทุกหลอดในร้านเครื่องสำอางไทย เพราะกันแดดจากญี่ปุ่นและเกาหลีครองชั้นวางมานาน

ถ้าเคยสงสัยว่าทำไมหลอดหนึ่งเขียน SPF50+ PA++++ แต่อีกหลอดเขียน SPF 50 Broad Spectrum เฉยๆ ข้างล่างนี้จะช่วยแปลฉลากทั้งสองแบบได้

SPF กับ PA ตอบคำถามคนละข้อ

รังสียูวีที่ถึงผิวเรามีสองกลุ่มหลัก UVB เป็นตัวทำให้ผิวไหม้แดงแสบในวันเดียว ส่วน UVA ไม่ทำให้แสบทันที แต่ทะลุลึกกว่า และเป็นตัวหลักที่ทำให้ผิวคล้ำ ริ้วรอย และจุดด่างดำสะสมเมื่อเวลาผ่านไป

	SPF	PA
วัดอะไร	การป้องกัน UVB เป็นหลัก	การป้องกัน UVA
ผลที่วัด	ผิวแดงไหม้	ผิวคล้ำที่ค้างหลังโดน UVA
แสดงผลแบบไหน	ตัวเลข เช่น 30, 50, 50+	เครื่องหมายบวก + ถึง ++++
มาจากไหน	ใช้ทั่วโลก	ญี่ปุ่น ใช้แพร่หลายในเอเชีย

กันแดดหลอดหนึ่งจึงต้องมีทั้งสองค่าถึงจะบอกภาพครบ SPF สูงไม่ได้รับประกันว่า PA สูงด้วย ความหมายของตัวเลข SPF อธิบายแยกไว้ใน ค่า SPF คืออะไร

PA วัดยังไง ทำไมใช้เครื่องหมายบวก

งานทบทวนใน Cureus ปี 2026 ระบุว่าระบบ PA วัดจากปรากฏการณ์ที่เรียกว่า Persistent Pigment Darkening หรือ PPD คือการคล้ำของผิวที่ยังค้างอยู่หลังโดน UVA ผู้ทดสอบจะเทียบปริมาณ UVA ที่ทำให้ผิวคล้ำ ระหว่างผิวที่ทากันแดดกับผิวที่ไม่ได้ทา ได้ออกมาเป็นค่าที่เรียกว่า UVA protection factor แล้วจึงแปลงเป็นระดับบวก

เหตุผลที่ใช้เครื่องหมายแทนตัวเลขตรงๆ คือช่วยให้ผู้บริโภคอ่านเร็ว แต่ก็ทำให้เราไม่รู้ว่าค่าจริงของแต่ละหลอดเป็นเท่าไหร่ภายในระดับเดียวกัน หลอดที่ได้ PA+++ สองหลอดอาจไม่ได้กัน UVA เท่ากันพอดี

ระดับบนฉลาก	ความหมายตามระบบ
PA+	ป้องกัน UVA ได้บ้าง
PA++	ป้องกันปานกลาง
PA+++	ป้องกันสูง
PA++++	ป้องกันสูงมาก

บทความของ Mizuno ในวารสารสมาคมนักเคมีเครื่องสำอางญี่ปุ่นปี 2013 อธิบายว่าการเพิ่มระดับ PA++++ เกิดขึ้นในช่วงนั้น เพราะกันแดดรุ่นใหม่ทำค่า UVA ได้สูงเกินระดับบนสุดเดิม ระดับสูงสุดที่เราเห็นวันนี้จึงเป็นของค่อนข้างใหม่

PA เทียบกับ Broad Spectrum และฉลากยุโรป

แต่ละภูมิภาคตอบคำถามว่ากันแดดกัน UVA พอไหมด้วยวิธีต่างกัน งานทบทวนใน Cureus สรุปไว้ดังนี้

ภูมิภาค	สิ่งที่เห็นบนฉลาก	หลักเกณฑ์
ญี่ปุ่น เกาหลี และส่วนใหญ่ของเอเชีย	PA+ ถึง PA++++	ระดับจากการวัด PPD
สหรัฐอเมริกา	คำว่า Broad Spectrum	ผ่านการทดสอบความยาวคลื่นวิกฤต (critical wavelength) แบบผ่านหรือไม่ผ่าน
สหภาพยุโรป	สัญลักษณ์ UVA ในวงกลม	ค่าป้องกัน UVA ต้องได้อย่างน้อยหนึ่งในสามของ SPF ที่ระบุ

ความต่างที่ควรรู้คือ Broad Spectrum ของสหรัฐฯ เป็นแบบผ่านหรือไม่ผ่าน ไม่ได้บอกระดับ ส่วนเกณฑ์ยุโรปผูกกับค่า SPF หลอดที่ SPF สูงจึงต้องมี UVA สูงตามไปด้วย ระบบ PA บอกระดับแยกต่างหาก ทำให้เปรียบเทียบสองหลอดได้ง่ายที่สุดในสามระบบ

AAD แนะนำให้เลือกกันแดดที่มีสามคุณสมบัติ คือ SPF 30 ขึ้นไป Broad Spectrum และกันน้ำ ถ้าคุณซื้อกันแดดเอเชีย การมีค่า PA ระดับสูงคือสิ่งที่ทำหน้าที่แทนคำว่า Broad Spectrum

ทำไมคนไทยควรสนใจ PA มากกว่าที่คิด

แดดในไทยแรงทั้งปี และ UVA ค่อนข้างคงที่ตลอดวันมากกว่า UVB ทะลุกระจกรถและกระจกหน้าต่างได้ด้วย คนที่ไม่ค่อยเห็นผิวไหม้แดงจึงมักคิดว่าตัวเองไม่ได้โดนแดดมาก ทั้งที่ผิวกำลังคล้ำและสะสมรอยด่างดำทีละนิด

กลุ่มที่ได้ประโยชน์จาก PA สูงชัดเจนที่สุด

• คนที่มีฝ้า กระ หรือรอยดำจากสิว เพราะ UVA ทำให้เม็ดสีเข้มขึ้น
• คนที่ขับรถหรือนั่งริมหน้าต่างวันละหลายชั่วโมง
• คนที่ใช้เรตินอยด์หรือกรดผลัดผิว ซึ่งทำให้ผิวไวต่อแสงขึ้น
• คนที่กังวลเรื่องริ้วรอยก่อนวัย

เลือกระดับ PA ตามวันของคุณ

วันที่อยู่ในร่มทั้งวันไม่จำเป็นต้องใช้ระดับสูงสุด สำหรับใบหน้าในสภาพแดดไทย เราแนะนำไม่ให้ต่ำกว่า PA+++

วันแบบไหน	ระดับที่เราแนะนำ	หมายเหตุ
ทำงานในอาคาร ออกไปข้างนอกช่วงสั้นๆ	PA+++ ขึ้นไป	ทาตอนเช้าครั้งเดียวพอสำหรับวันในร่ม
ขับรถ นั่งริมหน้าต่าง	PA++++	UVA ผ่านกระจกได้
ทำงานกลางแจ้ง เที่ยวทะเล	PA++++ คู่ SPF50+ กันน้ำ	ทาซ้ำทุก 2 ชั่วโมง
มีฝ้าหรือรอยดำ	PA++++ แบบมีสี	สีช่วยกันแสงที่มองเห็นได้ด้วย
ใช้เรตินอยด์หรือ AHA	PA++++	ผิวไวแสงกว่าปกติ

สังเกตว่าตารางนี้ไม่ได้ผูกระดับ PA กับค่า SPF โดยตรง หลอดที่ SPF เท่ากันอาจมี PA ต่างกันได้ ให้อ่านทั้งสองค่าทุกครั้ง

ค่า PA สูงแค่ไหนก็ไม่ช่วยถ้าทาบาง

ค่า PA และ SPF ทุกค่าได้จากการทดสอบที่ทาหนา 2 มิลลิกรัมต่อตารางเซนติเมตรตามมาตรฐาน ISO งานทบทวนใน Cureus ระบุตัวเลขนี้ไว้สำหรับ SPF และการทดสอบ UVA ก็ใช้ความหนาเดียวกัน ในชีวิตจริงคนส่วนใหญ่ทาบางกว่านั้นมาก การป้องกันที่ได้จึงต่ำกว่าเครื่องหมายบนหลอด

PA++++ ที่ทาแค่ครึ่งเดียวของที่ควร อาจให้การป้องกัน UVA จริงแค่ระดับกลางๆ เท่านั้น ถ้าต้องเลือกระหว่างกันแดด PA++++ ที่เนื้อหนักจนคุณทาบางๆ กับ PA+++ ที่เนื้อเบาจนทาได้เต็มปริมาณทุกวัน หลอดหลังมักปกป้องผิวคุณได้มากกว่า วิธีวัดปริมาณให้พอดีมีอธิบายไว้ใน ทากันแดดปริมาณเท่าไหร่ถึงพอ

ความเชื่อเรื่อง PA ที่ทำให้ผิวคล้ำโดยไม่รู้ตัว

ความเข้าใจผิดชุดเดิมๆ มักทำให้ผิวคล้ำลงทั้งที่ทากันแดดทุกวัน

ความเชื่อแรกคือวันที่ฟ้าครึ้มไม่ต้องสนใจ PA ข้อมูลจาก AAD ระบุว่ารังสียูวีผ่านเมฆได้มากถึง 80% วันที่ไม่ร้อนจึงไม่ได้แปลว่าไม่มี UVA และเพราะ UVA ไม่ทำให้แสบ เราจึงไม่มีสัญญาณเตือนว่าโดนไปเท่าไหร่

ความเชื่อที่สองคือรองพื้นหรือคุชชั่นที่เขียน SPF50+ PA+++ ใช้แทนกันแดดได้ ตัวเลขบนตลับได้จากการทาหนาตามมาตรฐานเดียวกับกันแดด แต่ไม่มีใครตบคุชชั่นหนาขนาดนั้น การป้องกันจริงจากเครื่องสำอางจึงต่ำกว่าที่เขียนมาก ให้ถือว่าเป็นชั้นเสริม ทากันแดดเต็มปริมาณก่อนเสมอ ลำดับที่ถูกอธิบายไว้ใน ทากันแดดก่อนหรือหลังขั้นตอนไหน

ความเชื่อที่สามคือกันแดดหลอดเดิมที่เปิดมาปีกว่ายังกันได้เท่าเดิม AAD อธิบายว่าองค์การอาหารและยาสหรัฐฯ กำหนดให้กันแดดคงประสิทธิภาพได้ 3 ปี แต่ความร้อนเร่งให้เสื่อมเร็วขึ้น หลอดที่ทิ้งไว้ในรถกลางแดดไทย หรือหลอดที่สีและเนื้อเปลี่ยนไป ควรทิ้ง สารกันแดดที่เสื่อมแล้วให้การป้องกันต่ำกว่าฉลาก

ความเชื่อที่สี่คือ PA เท่ากันแปลว่าเนื้อสัมผัสหรือความทนทานเท่ากัน ค่า PA บอกแค่ระดับการป้องกันในห้องทดสอบตอนทาครั้งแรก ไม่ได้บอกว่าติดทนหลังเหงื่อออกหรือโดนน้ำนานแค่ไหน เรื่องนั้นต้องดูฉลากกันน้ำแยก

สารกันแดดตัวไหนรับหน้าที่กัน UVA

ค่า PA สูงหรือต่ำขึ้นอยู่กับว่าสูตรนั้นใส่สารกรอง UVA อะไร และใส่มากแค่ไหน การอ่านส่วนผสมช่วยยืนยันได้ว่าเครื่องหมายบวกมีที่มา

ชนิดสาร	ตัวอย่างที่เห็นบนฉลาก	บทบาทกับ UVA
สารกันแดดแร่ธาตุ	zinc oxide	กันได้กว้างทั้ง UVB และ UVA
สารกันแดดแร่ธาตุ	titanium dioxide	เด่นที่ UVB และ UVA ช่วงสั้น
สารเคมีดูดซับ UVA	avobenzone (butyl methoxydibenzoylmethane)	ตัวกรอง UVA หลักในหลายสูตร
สารเคมีรุ่นใหม่ที่พบในกันแดดเอเชียและยุโรป	bis-ethylhexyloxyphenol methoxyphenyl triazine, methylene bis-benzotriazolyl tetramethylbutylphenol	กันได้กว้างทั้งสองช่วง

กันแดดที่ได้ PA++++ ส่วนใหญ่ใช้สารหลายตัวร่วมกัน ถ้าอยากเข้าใจความต่างระหว่างสารแร่ธาตุกับสารเคมีในมุมการใช้งาน ดูได้ที่ กันแดดแบบเคมีกับแบบฟิสิคัล

อ่านฉลากกันแดดเอเชียให้ครบในสามสิบวินาที

เวลายืนหน้าชั้นวาง ให้อ่านตามลำดับนี้

1. ค่า SPF อย่างน้อย 30 สำหรับใบหน้า
2. ค่า PA อย่างน้อย +++ ถ้าเป็นกันแดดจากสหรัฐฯ ดูคำว่า Broad Spectrum ถ้าเป็นจากยุโรป ดูสัญลักษณ์ UVA ในวงกลม
3. การกันน้ำ ถ้าคุณเหงื่อออกง่ายหรือจะลงน้ำ
4. ประเภทสารกันแดด ถ้าผิวแพ้ง่าย มองหา zinc oxide และ titanium dioxide
5. วันหมดอายุ และเลขจดแจ้ง อย. สำหรับสินค้าที่ขายในไทย

ลองเทียบสองหลอดสมมติที่วางข้างกัน หลอดแรกเขียน SPF50+ PA++ อีกหลอดเขียน SPF30 PA++++ คนส่วนใหญ่หยิบหลอดแรกเพราะเลข 50 ดูสูงกว่า แต่ถ้าคุณกังวลเรื่องผิวคล้ำ ฝ้า หรือรอยดำ หลอดที่สองกัน UVA ได้ดีกว่าชัดเจน ส่วนถ้าคุณจะไปทะเลครึ่งวันและกลัวผิวไหม้ หลอดแรกกัน UVB ได้ดีกว่า แต่ยังกัน UVA ได้แค่ปานกลาง คำตอบที่ดีที่สุดสำหรับทั้งสองสถานการณ์คือหาหลอดที่สองค่าสูงทั้งคู่ เช่น SPF50+ PA++++ ซึ่งในตลาดไทยหาได้ไม่ยาก

อีกกรณีที่เจอบ่อยคือกันแดดนำเข้าจากสหรัฐฯ ที่เขียนแค่ SPF 50 Broad Spectrum ไม่มี PA ข้อนี้ไม่ได้แปลว่ากัน UVA ไม่ได้ เพียงแต่ฉลากไม่ได้บอกระดับ ถ้าส่วนผสมมี zinc oxide หรือ avobenzone ในปริมาณพอสมควร ก็ถือว่าครอบคลุม UVA

ถ้าผิวคุณแพ้ง่ายและอยากรู้ว่าควรหลีกเลี่ยงส่วนผสมไหนเพิ่ม อ่านต่อที่ กันแดดสำหรับผิวแพ้ง่าย เลือกอย่างไร