สีทาหลังคา ใช้สีอะไรดี แยกตามวัสดุหลังคาบ้าน

สมมติว่ามีหลังคาสองหลังติดกัน ทาสีพร้อมกัน ใช้สีแบรนด์เดียวกัน สามปีต่อมาหลังหนึ่งยังเรียบ อีกหลังลอกเป็นแผ่นตามแนวลอนและมีสนิมแดงโผล่ตามหัวสกรู ความต่างคือหลังแรกเป็นกระเบื้องคอนกรีตที่ช่างลงรองพื้นปูนก่อน หลังที่สองเป็นเมทัลชีทที่ช่างทาสีทับหน้าลงไปตรงๆ โดยไม่มีรองพื้นโลหะ

คำถามว่าสีทาหลังคาใช้สีอะไรดี จึงต้องเริ่มที่ว่าหลังคาทำจากอะไร แล้วค่อยถามเรื่องยี่ห้อ

ระบบสีตามวัสดุหลังคา

วัสดุหลังคา	เตรียมผิว	รองพื้น	สีทับหน้า	ข้อระวัง
เมทัลชีทเคลือบสีจากโรงงาน	ล้าง ขัดเบาให้ผิวด้าน กำจัดสนิมจุด	รองพื้นสำหรับโลหะ จุดสนิมใช้รองพื้นกันสนิม	สีทาหลังคาอะคริลิก 2 เที่ยว	สีเดิมที่ลอกต้องขูดออก
สังกะสีหรือเหล็กเปลือย	ขจัดสนิมและคราบมัน	รองพื้นกันสนิมหรือรองพื้นสำหรับเหล็กชุบสังกะสี	สีทาหลังคาหรือสีน้ำมันสำหรับเหล็ก	ใช้รองพื้นให้ตรงกับผิวสังกะสี
กระเบื้องคอนกรีต	ล้างตะไคร่ ฝุ่น ปล่อยแห้ง	รองพื้นปูนหรือซีลเลอร์ปูน	สีทาหลังคาอะคริลิก 2 เที่ยว	เช็กความชื้นและ pH
กระเบื้องลอนคู่ไฟเบอร์ซีเมนต์	ล้างโดยไม่ขัดแห้ง	รองพื้นปูน	สีทาหลังคาอะคริลิก	รุ่นเก่ามีโอกาสมีใยหิน
กระเบื้องดินเผาเคลือบ	ส่วนใหญ่ไม่ทาสี	-	-	เคลือบเดิมทนกว่าสีที่ทาทับ
ดาดฟ้าคอนกรีต	ดูระบบกันซึม	ตามระบบกันซึม	สีกันซึมหรือสีสะท้อนความร้อนสำหรับดาดฟ้า	คนเดินบนพื้น ต้องทนการเสียดสี

เอกสารข้อมูลผลิตภัณฑ์สีทาหลังคาของนิปปอนเพนต์มาเลเซียเป็นตัวอย่างที่ดีของการแยกระบบตามวัสดุ สำหรับหลังคาเหล็ก ระบุให้ลงรองพื้นสำหรับไม้และโลหะก่อน แล้วทาสีทาหลังคาสองเที่ยว ส่วนกระเบื้องคอนกรีต ระบุให้ลงซีลเลอร์ผนังก่อน แล้วสีทาหลังคาสองเที่ยว ระบบของยี่ห้ออื่นจะใช้ชื่อผลิตภัณฑ์ต่างกัน แต่โครงเดียวกัน

ถ้าหลังคาบ้านคุณเป็นเมทัลชีท เรื่องการเคลือบสีจากโรงงาน ความหนา และชนิดของแผ่นอยู่ใน หลังคาเมทัลชีท ส่วนกระเบื้องแต่ละชนิดดูได้ใน กระเบื้องหลังคา

อ่านเอกสารข้อมูลผลิตภัณฑ์ให้เป็น

ฉลากบนถังสีมีข้อมูลไม่ครบ เอกสารข้อมูลทางเทคนิคหรือ TDS ของผู้ผลิตมีตัวเลขที่ใช้ตัดสินใจได้จริง ตัวอย่างจากเอกสารของนิปปอนเพนต์มาเลเซียสำหรับสีทาหลังคาอะคริลิกรุ่นหนึ่ง

รายการในเอกสาร	ค่าที่ระบุ	ใช้ทำอะไร
ชนิดสี	อะคริลิกแท้	ทนแดดและการขยายตัวของผิว
อัตราครอบคลุมทางทฤษฎี	8-10 ตร.ม. ต่อลิตรต่อเที่ยว	คำนวณปริมาณสี
จำนวนเที่ยวที่แนะนำ	2 เที่ยว	ไม่ทาเที่ยวเดียวเพื่อประหยัด
ความหนาฟิล์มแห้งต่อเที่ยว	ประมาณ 30 ไมครอน	เทียบกับรุ่นอื่น
เวลาทาเที่ยวถัดไป	4 ชั่วโมง	วางแผนงานในวันเดียว
อัตราผสมน้ำ	ไม่เกิน 5%	ห้ามผสมเพิ่มเพื่อให้ทาง่าย
สภาพผิวก่อนทา	ความชื้นต่ำกว่า 16% pH ต่ำกว่า 9	กันสีพองและด่าง

เอกสารเดียวกันอธิบายด้วยว่าอัตราครอบคลุมทางทฤษฎีคำนวณจากปริมาณของแข็งในสีหารด้วยความหนาฟิล์ม และในงานจริงต้องเผื่อการสูญเสีย 30-50% ตามผิวงาน วิธีทา และลม ข้อนี้สำคัญกับหลังคามาก เพราะผิวลอนและกระเบื้องเป็นร่องดูดสีมากกว่าผนังเรียบ

คำนวณปริมาณสีหลังคา

พื้นที่หลังคาไม่ใช่พื้นที่บ้าน หลังคามีความลาดและชายคายื่นออกไป ถ้ามีแบบบ้าน ใช้พื้นที่หลังคาจากแบบ ถ้าไม่มี ประมาณจากพื้นที่ที่หลังคาคลุมรวมชายคา แล้วคูณด้วยตัวคูณความลาด หลังคาลาดปานกลางแบบที่พบบ่อยในบ้านไทยใช้ตัวคูณราว 1.15-1.25 หลังคาชันใช้มากกว่านั้น ผิวลอนเพิ่มพื้นที่อีกเล็กน้อย

ตัวอย่างสมมติ บ้านชั้นเดียวหลังคาคลุมพื้นที่รวมชายคา 120 ตร.ม. ลาดปานกลาง

ขั้นตอน	คำนวณ	ผล
พื้นที่หลังคาจริง	120 x 1.2	144 ตร.ม.
สีทับหน้า 2 เที่ยว	144 x 2	288 ตร.ม. ที่ต้องทา
ใช้อัตราทฤษฎี 9 ตร.ม. ต่อลิตร	288 ÷ 9	32 ลิตร
เผื่อการสูญเสีย 30%	32 x 1.3	ประมาณ 42 ลิตร
รองพื้น 1 เที่ยว (ดูอัตราบนฉลากรองพื้น)	ตามฉลาก	แยกคำนวณ

ตัวเลขนี้เป็นตัวอย่างเพื่อให้เห็นวิธีคิด ใช้อัตราจากเอกสารของสีที่คุณเลือกจริงแทนที่ แล้วซื้อสีล็อตเดียวกันทั้งหมดเพื่อให้เฉดตรงกัน

สีหลังคากับความร้อน

หลายคนเลือกสีทาหลังคาเพราะอยากให้บ้านเย็นลง ข้อนี้เป็นไปได้ แต่ต้องดูตัวเลขให้ถูกตัว คู่มือหลังคาเย็นของกระทรวงพลังงานสหรัฐอธิบายว่ามีสองค่าที่กำหนดว่าหลังคาร้อนแค่ไหน คือค่าสะท้อนแสงอาทิตย์ และค่าการแผ่รังสีความร้อน ทั้งสองค่าวัดเป็นสเกล 0 ถึง 1 ยิ่งสูงยิ่งเย็น หน้า Cool Roofs ของ ENERGY STAR ระบุเช่นกันว่าหลังคาต้องมีทั้งค่าสะท้อนแสงสูงและค่าการแผ่รังสีสูงจึงจะให้ผล

ข้อมูลจากแหล่ง	สิ่งที่หมายถึงสำหรับบ้านในไทย
หลังคาสีขาวเย็นที่สุด แต่มีสีเย็นที่ไม่ใช่สีขาวด้วย	ไม่ต้องทาขาวถ้าไม่ชอบ ดูค่าสะท้อนแสงของสีที่เลือก
หลังคาเย็นให้ผลดีในอากาศร้อนแดดจัด	ภูมิอากาศไทยเข้าเงื่อนไขนี้
ให้ผลมากเมื่อหลังคามีฉนวนน้อย	บ้านที่มีฉนวนหนาแล้ว ผลจากสีจะน้อยลง
อาคารชั้นเดียวลดพลังงานแอร์ต่อปีได้ถึงราว 15%	เป็นค่าสูงสุดในการศึกษา ไม่ใช่ค่าที่รับประกัน
ไม่ค่อยคุ้มที่จะเปลี่ยนหลังคาที่ยังดีเพียงเพื่อค่าสะท้อนแสง	ทาสีเย็นตอนถึงรอบทาสีหลังคาอยู่แล้วคุ้มที่สุด

ถ้าเป้าหมายหลักคือลดความร้อน การเลือกระหว่างสีกันร้อน ฉนวนใต้หลังคา และการระบายอากาศใต้หลังคา มีรายละเอียดใน สีกันร้อน และ ฉนวนกันความร้อนหลังคา บ้านที่ยังไม่มีฉนวนเลย ฉนวนมักให้ผลมากกว่าการเปลี่ยนสีหลังคาอย่างเดียว

สีเดิมยังใช้ได้ไหม ทดสอบก่อนตัดสินใจ

หลังคาที่เคยทาสีมาแล้ว ต้องรู้ก่อนว่าสีเดิมยังยึดผิวดีหรือไม่ เพราะสีใหม่ยึดได้ดีเท่ากับชั้นที่อยู่ข้างใต้เท่านั้น วิธีทดสอบที่ช่างใช้กันง่ายมาก ใช้คัตเตอร์กรีดสีเดิมเป็นตารางเล็กๆ ขนาดราวหนึ่งนิ้ว ติดเทปกาวผ้าแปะทับกดให้แน่น แล้วกระชากออกเร็วๆ ถ้าสีหลุดติดเทปมาเป็นช่องๆ แปลว่าสีเดิมยึดไม่ดี ต้องลอกออกก่อนทาใหม่ ถ้าหลุดแค่ขอบรอยกรีด ทาทับได้หลังทำความสะอาดและขัดให้ด้าน

ลูบผิวสีเดิมด้วยฝ่ามือด้วย ถ้ามีผงสีขาวหรือผงสีติดมือมาเยอะ แปลว่าสีเสื่อมจนเป็นชอล์ก ต้องล้างผงออกให้หมดและใช้รองพื้นที่ยึดผิวชอล์กได้ ไม่อย่างนั้นสีใหม่จะลอกพร้อมชั้นผงข้างใต้

สีเดิมกับสีใหม่ต้องเข้ากันด้วย สีน้ำมันหรือสีระบบตัวทำละลายเดิม ทาทับด้วยสีอะคริลิกน้ำโดยตรงไม่ได้เสมอไป ถามผู้ผลิตสีใหม่ว่าต้องใช้รองพื้นเชื่อมประสานตัวไหน ถ้าไม่รู้ว่าสีเดิมเป็นชนิดอะไร ขูดเศษสีเดิมใส่ถุงพร้อมถ่ายรูปหลังคาไปให้ร้านสีหรือฝ่ายบริการเทคนิคของผู้ผลิตดู ผู้ผลิตสีรายใหญ่ในไทยส่วนใหญ่มีฝ่ายนี้ และจะบอกได้ว่าควรลอกหรือใช้รองพื้นตัวไหนเชื่อม

เตรียมผิวคือครึ่งหนึ่งของงาน

ช่างที่ดีจะใช้เวลาเตรียมผิวพอๆ กับเวลาทาสี ลำดับที่ควรเห็นในงานหลังคา

1. ซ่อมจุดรั่ว เปลี่ยนแผ่นแตก ขันหรือเปลี่ยนสกรูที่หลวมหรือขึ้นสนิม และซ่อมครอบสันกับรอยต่อปีกนก
2. ล้างผิวหลังคาให้สะอาด ขจัดตะไคร่ เชื้อรา และฝุ่น ด้วยน้ำยาตามที่ผู้ผลิตสีแนะนำ
3. ขูดสีเดิมที่ลอกหรือพองออก ขัดผิวเมทัลชีทให้ด้านเพื่อให้รองพื้นยึด
4. ปล่อยให้แห้งสนิท กระเบื้องคอนกรีตที่เพิ่งล้างดูดน้ำไว้ในเนื้อ ต้องรอนานกว่าเมทัลชีท
5. ลงรองพื้นตามระบบ เก็บจุดสนิมและหัวสกรูด้วยรองพื้นกันสนิมก่อน
6. ทาสีทับหน้าสองเที่ยว เว้นระยะตามเวลาที่ระบุในเอกสาร

จังหวะเวลาที่ทาได้

ผิวหลังคากลางวันในหน้าร้อนร้อนจัดจนสีแห้งเร็วเกินและเกิดรอยลูกกลิ้ง ช่างหลายทีมเริ่มงานเช้ามืด หยุดช่วงเที่ยง แล้วทำต่อช่วงบ่ายแก่ หน้าฝนเป็นช่วงที่ยากที่สุด เพราะสีต้องมีเวลาแห้งก่อนเจอฝน และผิวกระเบื้องที่เปียกฝนเมื่อวานยังชื้นอยู่ในวันนี้ ช่วงปลายหนาวถึงต้นร้อนเป็นช่วงที่เหมาะกับงานหลังคาที่สุด อากาศแห้งและฝนน้อย

หลังทาเสร็จ ดูแลอย่างไร

ปีแรกหลังทาสีหลังคา ขึ้นไปดูหรือส่องจากหน้าต่างชั้นบนหลังฝนใหญ่ครั้งแรก มองหาจุดที่สีพอง ขอบแผ่นที่สีบางจนเห็นผิวเดิม และหัวสกรูที่มีคราบสนิมไหล จุดเหล่านี้แต้มซ่อมได้ง่ายตอนยังเล็ก กวาดใบไม้ออกจากรางน้ำและแนวตะเข้ เพราะใบไม้ที่ค้างจะเก็บความชื้นทำให้สีตรงนั้นเสื่อมเร็วและเกิดตะไคร่ เก็บสีที่เหลือจากงานไว้หนึ่งถังเล็ก ปิดฝาให้สนิท เขียนรุ่นและวันที่ไว้บนถัง

ก่อนตกลงกับช่าง ถามสิ่งนี้

• ระบบสีที่จะใช้มีรองพื้นอะไร สีทับหน้ารุ่นอะไร กี่เที่ยว
• ใครซ่อมจุดรั่วและเปลี่ยนสกรูก่อนทา คิดเงินแยกหรือรวม
• ล้างหลังคาด้วยวิธีอะไร ใช้น้ำยาอะไร
• ใช้สีกี่ลิตร ตรงกับที่คำนวณจากพื้นที่และอัตราในเอกสารไหม
• ทีมมีอุปกรณ์กันตกอะไร ทำงานกี่คน กี่วัน
• รับประกันงานลอกพองกี่ปี ครอบคลุมสนิมตามหัวสกรูไหม