แม่และเด็ก

คนท้องกินหอยแครงได้ไหม หอยลวกจิ้มแบบไหนควรเลี่ยง

| อ่าน 10 นาที

คนท้องกินหอยแครงได้ไหม หอยลวกจิ้มแบบไหนควรเลี่ยง

สรุปสั้นๆ

  • หอยแครงที่ปรุงสุกทั่วถึงกินได้ตอนท้อง NHS ระบุชื่อ cockles ในรายการหอยปรุงสุกที่ปลอดภัย
  • หอยแครงลวกที่ข้างในยังไม่สุก หรือหอยดิบ อยู่ในกลุ่มที่ NHS ให้เลี่ยง
  • กรมควบคุมโรคระบุหอยปรุงไม่สุกที่เก็บจากน้ำปนเปื้อนเป็นทางติดไวรัสตับอักเสบเอ ระยะฟักตัว 15 ถึง 50 วัน
  • เมนูที่ผ่านความร้อนนานอย่างผัด ต้ม หรือย่างจนสุก ปลอดภัยกว่าเมนูลวกจิ้ม
  • หน้าของ NHS และกรมควบคุมโรคที่เปิดอ่านไม่ได้เจาะจงเวลาลวกที่ปลอดภัย จึงใช้เกณฑ์สุกทั่วถึงแทนการจับเวลา

หอยแครงกินได้ตอนท้องค่ะ แต่ต้องสุกทั่วถึง NHS ของอังกฤษเขียนชื่อ cockles ไว้ในรายการหอยปรุงสุกที่กินได้ ส่วนหอยดิบและหอยที่ปรุงไม่สุกอยู่ในกลุ่มที่ให้เลี่ยง คำถามที่ตามมาของคนไทยจึงอยู่ที่หอยแครงลวกจิ้มน้ำจิ้มซีฟู้ด ซึ่งเป็นเมนูที่ชวนให้สงสัยว่าสุกพอหรือยัง

หอยแครงอยู่ฝั่งไหนของรายการ

หน้า "Foods to avoid in pregnancy" ของ NHS แยกหอยออกเป็นสองฝั่ง ฝั่งที่กินได้คือหอยปรุงสุก ซึ่งหน้าเว็บยกตัวอย่างไว้หลายชนิด ได้แก่ กุ้ง ปู กุ้งมังกร หมึก หอยแมลงภู่ หอยเชลล์ หอยกาบ และ cockles อีกฝั่งคือปลาดิบและหอยดิบ รวมถึงซูชิที่ใช้ปลาดิบหรือหอยดิบ แม้ปลาจะผ่านการแช่แข็งมาก่อนก็ตาม เหตุผลที่หน้าเว็บให้ไว้คือหอยดิบอาจมีแบคทีเรียหรือสารพิษที่ทำให้ป่วยหนักหรืออาหารเป็นพิษ

หน้าเว็บเขียนชื่อ cockles ซึ่งเป็นหอยสองฝา แต่ไม่ได้ระบุสายพันธุ์ละเอียดว่าตรงกับหอยแครงไทยชนิดไหน สิ่งที่อ้างอิงได้จึงเป็นหลักกว้างว่าหอยสองฝาที่สุกกินได้ และหอยดิบให้เลี่ยง

ทำไมเมนูลวกจึงต้องคิดให้ดี

ความกังวลที่ใกล้ตัวคนไทยที่สุดคือไวรัสตับอักเสบเอ หน้าโรคของกรมควบคุมโรคอธิบายว่าเชื้อแพร่ทางปาก โดยไวรัสอยู่ในอุจจาระของผู้ติดเชื้อ และการระบาดเกี่ยวข้องกับน้ำและอาหารที่ปนเปื้อน อาหารที่กินดิบ หรืออาหารที่ถูกจับต้องหลังปรุงสุก หน้าเดียวกันระบุชื่อหอยไว้เป็นแหล่งหนึ่งในประโยคว่า "หอยปรุงไม่สุก ที่เก็บจากน้ำบริเวณที่ปนเปื้อนเชื้อ"

ข้อมูลอีกชุดจากหน้าเดียวกันที่ช่วยให้เข้าใจเรื่องจังหวะเวลา

  • ระยะฟักตัวอยู่ที่ 15 ถึง 50 วัน เฉลี่ยประมาณ 28 ถึง 30 วัน
  • อาการเริ่มต้นมักเป็นเบื่ออาหาร ไข้ ปวดเมื่อย คลื่นไส้ อาเจียน
  • ต่อมาอาจมีตัวเหลืองตาเหลือง ปัสสาวะสีเข้ม และแน่นอึดอัดบริเวณชายโครงขวา

ระยะฟักตัวที่ยาวขนาดนี้ทำให้คนมักนึกไม่ออกว่าอาการไม่สบายมาจากมื้อไหน คุณแม่ที่กินหอยลวกเมื่อเดือนก่อนอาจเพิ่งมีไข้และเบื่ออาหารในสัปดาห์นี้โดยไม่ได้โยงสองเรื่องเข้าด้วยกัน

กรมควบคุมโรคระบุว่าการป้องกันรวมถึงการทำหอยให้สุกด้วยความร้อนก่อนกิน หน้าเว็บที่เปิดอ่านได้ไม่ได้บอกว่าต้องลวกกี่นาทีหรืออุณหภูมิเท่าไร และไม่ได้พูดถึงหญิงตั้งครรภ์โดยเฉพาะ ดังนั้นบทความนี้ไม่ใส่ตัวเลขเวลาลวก หลักที่ใช้ได้คือเนื้อต้องสุกทั่วทั้งตัว เปลือกอ้าอย่างเดียวยังบอกอะไรไม่ได้

หอยแครงลวกเสิร์ฟพร้อมน้ำจิ้มซีฟู้ดบนจาน

เลือกเมนูตามระดับความมั่นใจ

ตารางนี้เป็นแนวทางเลือกเมนูตามหลัก "ผ่านความร้อนจนสุกทั่ว" ที่แหล่งอ้างอิงทั้งสองแห่งใช้ ไม่ใช่ตารางจากหน่วยงานใดโดยตรง

เมนู ความมั่นใจว่าสุก คำแนะนำ
หอยแครงผัดพริกเผา ผัดฉ่า สูง เพราะผัดไฟแรงจนเนื้อสุก เลือกได้ ตรวจว่าเนื้อสุกทั่วทุกตัว
หอยแครงต้มยำ หรือต้มในหม้อไฟ สูง เพราะอยู่ในน้ำเดือดต่อเนื่อง เลือกได้
หอยแครงย่างหรืออบ ปานกลางถึงสูง รอจนสุกเต็มที่และเสิร์ฟร้อน
หอยแครงลวกจิ้มน้ำจิ้ม ไม่แน่นอน เพราะมักหยุดความร้อนเร็ว เลี่ยงหากเนื้อยังดูฉ่ำเยิ้มหรือสีแดงคล้ำ
ยำหอยแครง หรือหอยแครงดองน้ำปลา ต่ำ เพราะมักไม่ผ่านความร้อนหรือผ่านน้อย เลี่ยงตลอดการตั้งครรภ์

เกณฑ์ข้อสุดท้ายนั้นตรงกับหลักของ NHS เรื่องหอยดิบ ส่วนคำว่า "ฉ่ำเยิ้มหรือสีแดงคล้ำ" เป็นสัญญาณที่ใช้ประเมินเบื้องต้นตอนอยู่หน้าโต๊ะอาหาร แหล่งอ้างอิงที่เปิดอ่านไม่ได้ให้วิธีดูความสุกไว้โดยตรง จึงให้ถือว่าเป็นวิธีระมัดระวังเกินไว้ก่อน มากกว่าเป็นข้อกำหนดทางการแพทย์

ซื้อและปรุงเองที่บ้านต้องทำอย่างไร

ถ้าซื้อหอยแครงสดมาปรุง ให้ยึดหลักสองข้อที่หน้าของกรมควบคุมโรคชี้ไว้ ข้อแรก ทำให้สุกด้วยความร้อนก่อนกิน ข้อสอง ล้างมือให้สะอาดก่อนปรุงและก่อนกิน เพราะเชื้อแพร่ทางปากและเกี่ยวข้องกับสุขอนามัย

  1. แยกภาชนะที่ใส่หอยดิบออกจากอาหารที่พร้อมกิน เช่น ผักเคียงและน้ำจิ้ม
  2. ปรุงด้วยวิธีที่ใช้ความร้อนต่อเนื่อง เช่น ต้มในน้ำเดือด หรือผัดไฟแรงจนเนื้อสุกทั่ว
  3. เสิร์ฟร้อน ไม่วางทิ้งไว้จนเย็นแล้วค่อยหยิบกิน
  4. ล้างมือด้วยสบู่หลังจับหอยดิบ

อ่านภาพรวมของอาหารที่ต้องปรุงให้สุกก่อนกินได้ที่ อาหารที่คนท้องควรเลี่ยง ส่วนหอยอีกชนิดที่คนถามบ่อยอยู่ในบทความ คนท้องกินหอยนางรม และอาหารทะเลที่ชอบกินแบบสุกๆ ดิบๆ เหมือนกันคือ กินกุ้งตอนท้อง ถ้ามีคำถามเรื่องปลาดิบดูที่ ปลาดิบและซูชิตอนท้อง

หอยแครงผัดพริกเผาจานร้อนที่สุกทั่วถึง

ถ้าเผลอกินไปแล้ว

หลายคนเผลอกินหอยแครงลวกก่อนจะรู้ว่าตั้งครรภ์ ข้อเท็จจริงจากกรมควบคุมโรคคือไม่ใช่ทุกคนที่กินหอยดิบจะติดเชื้อ เพราะการติดเชื้อต้องมีไวรัสอยู่ในหอยที่กินเข้าไปด้วย แต่เมื่อระยะฟักตัวนานถึง 15 ถึง 50 วัน การสังเกตตัวเองจึงต้องทำต่อเนื่องหลายสัปดาห์ แล้วเล่าให้สูตินรีแพทย์ฟังที่นัดฝากครรภ์

ไวรัสตับอักเสบเอ มีวัคซีนไหม

กรมควบคุมโรคระบุว่าวัคซีนไวรัสตับอักเสบเอใช้เชื้อที่ตายแล้ว ให้สองเข็มห่างกัน 6 เดือน และป้องกันได้นานกว่า 10 ปี หน้าเว็บแนะนำสำหรับเด็กตั้งแต่อายุ 2 ปี และใช้ในกลุ่มเสี่ยง ส่วนคุณแม่ที่ตั้งครรภ์อยู่หรือกำลังวางแผนมีบุตร เป็นคำถามที่ต้องปรึกษาสูตินรีแพทย์ หน้าที่เปิดอ่านไม่ได้พูดถึงการให้วัคซีนในหญิงตั้งครรภ์ จึงไม่สรุปแทนแพทย์

สรุปให้เอาไปใช้ได้เลย

  • หอยแครงสุกทั่วถึงและเสิร์ฟร้อน กินได้
  • หอยแครงลวกที่ข้างในยังดูไม่สุก ยำหอย และหอยดอง ควรเลี่ยง
  • ถ้ากินหอยที่ไม่แน่ใจไปแล้ว ให้สังเกตอาการได้นานถึง 50 วัน และเล่าให้แพทย์ฝากครรภ์ฟัง
  • ถ้าอยากกินเมนูโปรด ให้ขอให้ร้านลวกจนสุกทั่ว หรือเปลี่ยนเป็นผัดและต้ม

คำถามที่พบบ่อย

หอยแครงลวกที่ร้านซีฟู้ด กินได้ไหมตอนท้อง

ถ้าสุกทั่วถึงและเสิร์ฟร้อน เข้าข่ายหอยปรุงสุกที่ NHS ระบุว่ากินได้ แต่เมนูลวกจิ้มมักหยุดความร้อนก่อนสุกเต็มที่ ถ้าไม่แน่ใจ ให้สั่งเมนูผัดหรือต้มแทน

เผลอกินหอยแครงลวกไปแล้วตอนรู้ว่าท้อง ต้องทำอย่างไร

ไม่ต้องตกใจ ให้สังเกตอาการ ไวรัสตับอักเสบเอมีระยะฟักตัว 15 ถึง 50 วันตามกรมควบคุมโรค จึงเล่าให้สูตินรีแพทย์ฟังในนัดถัดไป และไปพบแพทย์ทันทีถ้ามีไข้ คลื่นไส้ ตัวเหลืองตาเหลือง หรือปัสสาวะสีเข้ม

หอยแครงกินได้กี่ตัวต่อมื้อ

หน้าของ NHS ไม่ได้กำหนดจำนวนสำหรับหอยปรุงสุก เกณฑ์ที่ใช้ตัดสินคือสุกและสะอาด ส่วนปริมาณให้กินตามอิ่มพอดีเหมือนอาหารอื่น และถามแพทย์ฝากครรภ์ถ้ามีโรคประจำตัว

แหล่งอ้างอิง

  1. Foods to avoid in pregnancy | NHS (National Health Service, สหราชอาณาจักร)
  2. ไวรัสตับอักเสบเอ (Hepatitis A) | กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข

อ่านเรื่องอื่นในหมวดแม่และเด็ก

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดแม่และเด็ก