แม่และเด็ก

คนท้องกินหน่อไม้ได้ไหม ต้มสุกและเลือกหน่อไม้ปี๊บอย่างไร

| อ่าน 7 นาที

คนท้องกินหน่อไม้ได้ไหม ต้มสุกและเลือกหน่อไม้ปี๊บอย่างไร

สรุปประเด็นสำคัญ

  • หน่อไม้สดมีสารไซยาไนด์ อย. ระบุว่าห้ามกินดิบ และควรต้มในน้ำเดือดประมาณ 10 นาทีก่อนปรุง
  • หน่อไม้ปี๊บต้องต้มก่อนกินทุกครั้ง และ อย. แนะนำให้เลือกแบบปรับกรดที่มีเลขทะเบียนอาหารบนฉลาก
  • สารพิษโบทูลินัมจากอาหารที่ผลิตไม่ได้มาตรฐานทำให้กลืนลำบาก มองเห็นภาพซ้อน และหายใจล้มเหลวได้
  • หน้าที่เปิดอ่านไม่มีข้อห้ามหน่อไม้เฉพาะหญิงตั้งครรภ์ แต่หลักเรื่องห้ามอาหารดิบและสุกๆ ดิบๆ ยังใช้เหมือนเดิม
  • เมนูที่คุ้นเคยอย่างซุปหน่อไม้และแกงหน่อไม้ ต้องแน่ใจว่าหน่อไม้ผ่านการต้มก่อนลงหม้อ

คนท้องกินหน่อไม้ได้ค่ะ ถ้าหน่อไม้ผ่านการต้มสุกจริงก่อนปรุง ส่วนหน่อไม้สดห้ามกินดิบเด็ดขาด และหน่อไม้ปี๊บต้องต้มก่อนกินทุกครั้ง เหตุผลมาจากความปลอดภัยของอาหารที่ อย. ประกาศไว้กับทุกคน หน้าข้อมูลที่เปิดอ่านไม่ได้มีข้อห้ามหน่อไม้เฉพาะคนท้อง แต่คุณแม่ควรเข้มกับเรื่องนี้เป็นพิเศษ เพราะอาหารที่ทำให้เกิดอาการท้องเสียหรืออาเจียนรุนแรงสร้างความกังวลให้ตลอดการตั้งครรภ์

ทำไมหน่อไม้สดต้องต้มก่อน

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ในหัวข้อ "จริงหรือ 5 ผักที่ไม่ควรกินตอนดิบ" ระบุว่าหน่อไม้มีสารไซยาไนด์ ถ้าได้รับมากสารนี้จับกับเม็ดเลือดแดง ทำให้ร่างกายขาดออกซิเจน หมดสติ และเสียชีวิตได้ จึงห้ามรับประทานดิบเด็ดขาด คำแนะนำคือต้มในน้ำเดือดประมาณ 10 นาทีก่อน อีกวิธีที่หน้าเดียวกันกล่าวถึงคือปอกเปลือกแล้วปรุงสุกด้วยความร้อนแห้ง เช่น ย่างหรืออบ

ข้อสำคัญคือ "ต้มในน้ำเดือด" ไม่ใช่แช่น้ำร้อนจัด ถ้าตั้งน้ำให้เดือดก่อนแล้วจับเวลาตั้งแต่ลงหน่อไม้ จะนับเวลาได้ชัดกว่า หลังต้มเทน้ำทิ้ง แล้วค่อยนำหน่อไม้ไปทำซุป แกง หรือผัด เมนูที่ใช้หน่อไม้ในครัวไทยจึงมักต้มก่อนอยู่แล้ว คุณแม่แค่ต้องไม่ข้ามขั้นนี้เมื่อมีคนอื่นทำให้

หน่อไม้สดกำลังต้มในหม้อบนเตาแก๊ส

หน่อไม้ปี๊บ เรื่องที่ต้องดูจากฉลากและกระป๋อง

หน่อไม้ดองหรือหน่อไม้ในปี๊บเป็นอีกเรื่อง อย. เคยออกข่าวเมื่อวันที่ 25 เมษายน 2557 ว่าหน่อไม้เป็นอาหารกรดต่ำ ถ้าบรรจุในภาชนะปิดสนิทที่ไม่มีอากาศและใช้ความร้อนฆ่าเชื้อไม่พอ แบคทีเรียที่ก่อสารพิษอาจเติบโตได้ สารพิษโบทูลินัมจาก Clostridium botulinum ทำให้คลื่นไส้ อาเจียน เวียนศีรษะ มองเห็นภาพซ้อน กลืนลำบาก อัมพาต และหายใจล้มเหลวจนเสียชีวิตได้ถ้าไม่ได้รับการรักษาทันเวลา

คำแนะนำของ อย. สำหรับผู้บริโภคในข่าวนั้น

  • ต้มหน่อไม้ปี๊บก่อนนำมากินทุกครั้ง
  • เลือกหน่อไม้ปี๊บแบบปรับกรด ซึ่งมีรสเปรี้ยวเล็กน้อย และซื้อจากร้านที่ติดป้ายว่าจำหน่ายหน่อไม้ปี๊บปรับกรด
  • ดูว่าฉลากมีเลขสารบบอาหาร 13 หลักในกรอบเครื่องหมาย อย. พร้อมสถานที่ผลิตและวันผลิต
  • ตรวจดูว่าปี๊บไม่บุบ ไม่ไหม้ และไม่ใช่ปี๊บที่บัดกรีด้วยดีบุก
  • ถ้าพบว่าสินค้าอันตราย ร้องเรียนได้ที่สายด่วน อย. 1556 ตามที่หน้าข่าวระบุ

ข้อมูลชุดนี้มีอายุตั้งแต่ปี 2557 เหมาะสำหรับหลักการเลือกซื้อ ถ้าอยากตรวจเลขสารบบอาหารหรือประกาศล่าสุด ให้ถามเจ้าหน้าที่ อย. ที่สายด่วนดังกล่าวหรือค้นในเว็บไซต์ อย.

กินหน่อไม้แล้วควรระวังอะไรอีกในช่วงท้อง

โรงพยาบาลสมิติเวชระบุในบทความ "10 ข้อห้ามที่คนท้องต้องรู้" ว่าอาหารสุกๆ ดิบๆ ทำให้คุณแม่ปวดท้องและไม่สบายตัวได้ หลักนี้ใช้กับหน่อไม้ด้วยเช่นกัน ถ้าชิ้นไหนยังไม่สุกทั่ว ให้ปรุงหรือต้มต่อ ไม่ฝืนกิน

ถ้ากังวลว่าเมนูหน่อไม้เผ็ดเกินไป ดูต่อที่ อาหารรสเผ็ดตอนท้อง ส่วนหลักการเลือกอาหารทั้งหมดอยู่ที่ อาหารที่คนท้องควรเลี่ยง และเรื่องอาหารดิบที่คุณแม่ถามบ่อยอีกกลุ่มอ่านที่ ปลาดิบตอนท้อง

ซุปหน่อไม้ในชามที่เสิร์ฟร้อนบนโต๊ะอาหารไทย

ตัวอย่างสมมติเพื่อให้เห็นขั้นตอนบนโต๊ะอาหาร คุณแม่ไปกินข้าวบ้านญาติแล้วเจอแกงหน่อไม้ ให้ถามเจ้าของบ้านสั้นๆ ว่าหน่อไม้ต้มก่อนหรือเปล่า ถ้าตอบว่าต้มแล้วและเนื้อนุ่มสุกทั่ว ก็กินได้ตามปกติ ถ้าตอบไม่แน่ใจหรือเป็นหน่อไม้ดองจากภาชนะที่ไม่มีฉลาก ให้เลือกเมนูอื่นไปก่อน เสียมารยาทเล็กน้อยดีกว่าเสี่ยงเรื่องอาหาร

ควรถามใคร

ถ้าคุณแม่มีโรคประจำตัวหรือเคยมีปัญหาย่อยอาหารอย่างรุนแรง ให้ถามสูตินรีแพทย์ในนัดฝากครรภ์ว่าควรเลี่ยงหน่อไม้ประเภทใดหรือไม่ เพราะแหล่งที่เปิดอ่านพูดถึงความปลอดภัยของอาหารโดยทั่วไป ไม่ได้ประเมินเฉพาะหญิงตั้งครรภ์

สรุปสิ่งที่ทำได้ทันที คือต้มหน่อไม้ในน้ำเดือดก่อนปรุง เลือกปี๊บที่ปรับกรดและมีเลขสารบบอาหาร และไม่กินหน่อไม้ที่ไม่แน่ใจที่มา

คำถามที่พบบ่อย

ซุปหน่อไม้ที่ต้มแล้วในหม้อ ต้องต้มหน่อไม้ก่อนอีกไหม

ควรต้มหน่อไม้ในน้ำเดือดก่อนตามที่ อย. แนะนำ แล้วค่อยนำไปปรุงต่อ การต้มปนไปกับน้ำแกงโดยไม่ผ่านขั้นต้มแยกยากจะมั่นใจว่าสุกทั่วถึง

ถ้ากินหน่อไม้ดองหรือหน่อไม้ปี๊บไปแล้วโดยไม่ต้ม ต้องทำอย่างไร

ให้สังเกตอาการในช่วงถัดไป ถ้ามีคลื่นไส้อาเจียน เวียนศีรษะ ภาพซ้อน กลืนลำบาก หรืออ่อนแรง ให้ไปโรงพยาบาลทันที และบอกว่าตั้งครรภ์กับอาหารที่กินไป

แหล่งอ้างอิง

  1. จริงหรือ 5 ผักที่ไม่ควรกินตอนดิบ | กองพัฒนาศักยภาพผู้บริโภค สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)
  2. อย. แนะ เลือกซื้อเลือกบริโภคหน่อไม้ปี๊บปรับกรดปลอดภัย ไร้กังวล | สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)
  3. 10 ข้อห้ามที่ "คนท้อง" ต้องรู้ | โรงพยาบาลสมิติเวช

อ่านเรื่องอื่นในหมวดแม่และเด็ก

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดแม่และเด็ก