ผิวลอกเกิดจากอะไร ไล่สาเหตุตั้งแต่แดดเผา ผิวแห้ง ไปจนถึงยาที่ใช้

ผิวลอกคือสัญญาณว่าผิวชั้นนอกกำลังถูกเปลี่ยนใหม่เร็วกว่าปกติ หลังจากถูกทำร้ายหรือระคาย ต้นเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือแดดเผา ผิวแห้ง และเอ็กซีมา แต่ Cleveland Clinic ยังไล่ไว้ถึงยา การติดเชื้อ และโรคผิวหนังอื่นอีกหลายกลุ่ม วิธีแยกคือดูว่าลอกตรงไหน เริ่มหลังทำอะไร และมีอาการอื่นตามมาหรือไม่ ถ้าลอกเฉพาะบริเวณใบหน้า ให้ดูแนวทางแยกตำแหน่งในผิวหน้าลอกเป็นขุย แก้ยังไง หน้านี้ว่าด้วยสาเหตุภาพรวมของทั้งตัว

กลุ่มสาเหตุที่ Cleveland Clinic ระบุ

กลุ่ม	ตัวอย่างที่ระบุ
ผิวถูกทำร้าย	แผลไหม้ การเสียดสี แดดเผา
โรคทางพันธุกรรมหรือการอักเสบ	Kawasaki disease, peeling skin syndrome
การติดเชื้อ	ไข้อีดำอีแดง (scarlet fever) impetigo toxic shock syndrome
โรคผิวหนัง	ผื่นแพ้สัมผัส เชื้อราที่เท้าและขาหนีบ ผิวแห้ง เซบอร์รีอิก เอ็กซีมา สะเก็ดเงิน
การรักษาและยา	ยาทาสิว ครีมเรตินอล เคมีคอลพีล การฉายรังสีหรือเคมีบำบัด ยา วิตามิน และสมุนไพรบางชนิด

ตารางนี้ไม่ใช่เครื่องมือวินิจฉัยตัวเอง เป็นแผนที่ให้เห็นว่าผิวลอกมีที่มาหลากหลาย ส่วนสามกลุ่มที่ลงมือแก้เองได้คือแดดเผา ผิวแห้ง และผลจากผลิตภัณฑ์ออกฤทธิ์ ซึ่งอธิบายต่อไปนี้

ลอกหลังโดนแดด

ตามข้อมูลของ Cleveland Clinic ผิวไหม้แดดจะเริ่มลอกหลังผ่านไปหลายวัน และผ่านไปราวหนึ่งสัปดาห์ผิวควรค่อยๆ กลับสีปกติ ช่วงนี้ห้ามแกะหรือดึงขุย เพราะ Cleveland Clinic เตือนว่าการแกะเปิดช่องให้แบคทีเรียเข้า ให้ปล่อยหลุดเอง วิธีดูแลแผลไหม้แดดตั้งแต่วันแรกอยู่ในผิวไหม้แดด ดูแลยังไง และถ้ามีผื่นขึ้นหลังโดนแดดโดยไม่ได้ไหม้ อ่านผื่นแพ้แดด

ลอกเพราะผิวแห้ง

Cleveland Clinic ระบุว่าผิวแห้งเป็นสาเหตุหนึ่งของผิวลอก AAD อธิบายสิ่งที่ทำให้ผิวแห้งว่าเกี่ยวกับการสัมผัสน้ำบ่อย น้ำร้อน คลีนเซอร์ที่แรง แสงแดด อากาศเย็นหรือแห้ง ความชื้นต่ำ และเสื้อผ้ารัดแน่นหรือหยาบ นอกจากนี้ AAD ยังเตือนว่าโรคบางอย่าง เช่น atopic dermatitis สะเก็ดเงิน และโรคไต ทำให้ผิวแห้งได้

วิธีดูแลที่ AAD แนะนำ

• อาบน้ำอุ่นไม่เกิน 5 ถึง 10 นาที และซับตัวแทนการถู
• ใช้คลีนเซอร์อ่อนๆ ในปริมาณน้อยเฉพาะจุดที่จำเป็น
• ทามอยส์เจอไรเซอร์ปราศจากน้ำหอมหลายครั้งต่อวัน โดยเฉพาะตอนผิวยังหมาดและหลังล้างมือ
• เลือกครีมหรือขี้ผึ้งแทนโลชั่น มองหา glycerin, petrolatum, shea butter หรือ lanolin
• เปิดเครื่องทำความชื้นในห้องนอนและล้างทำความสะอาดสม่ำเสมอ

รายละเอียดการดูแลผิวตัวแห้งคันอยู่ในผิวแห้งคันตามตัว แก้ยังไง และถ้าผิวระคายง่ายหลังใช้ผลิตภัณฑ์หลายตัว ดูฟื้นฟู skin barrier

ลอกหลังใช้ผลิตภัณฑ์ออกฤทธิ์

Cleveland Clinic จัดยาทาสิว ครีมต้านริ้วรอยอย่างเรตินอล และเคมีคอลพีล เป็นสาเหตุที่ทำให้ผิวลอกได้ AAD ก็แนะนำให้เลี่ยงเรตินอยด์เมื่อผิวแห้งอยู่ ถ้าคุณเพิ่งเริ่มใช้และผิวลอก ให้ลดความถี่ตามที่แพทย์หรือฉลากแนะนำ แผนเริ่มทีละน้อยอยู่ในวิธีใช้เรตินอลสำหรับมือใหม่

ถ้าผิวคุณเป็นแบบนี้ ให้เริ่มที่...

• ลอกเป็นแผ่นหลังไหม้แดด: ปล่อยให้หลุดเอง ทาครีมบำรุงปราศจากน้ำหอม
• ลอกเป็นขุยทั่วตัวช่วงแอร์เย็นหรืออาบน้ำร้อน: ปรับน้ำอุ่น ทาครีมหลังอาบ
• ลอกหลังเพิ่งเริ่มกรดหรือเรตินอล: พักตัวที่ออกฤทธิ์ก่อน
• ลอกเป็นวงหรือเป็นหย่อมซ้ำที่เดิม คัน แดง: ให้แพทย์ผิวหนังดู เพราะ Cleveland Clinic ระบุเชื้อราและสะเก็ดเงินไว้ในรายการสาเหตุ

ลอกที่มาพร้อมอาการอื่น

บางครั้งผิวลอกเป็นอาการหนึ่งของโรคที่ต้องรักษาด้วยยา Cleveland Clinic ระบุว่าการติดเชื้อแบคทีเรียอย่างไข้อีดำอีแดงหรือ impetigo โรค Kawasaki ผื่นแพ้ยารุนแรง หรือสะเก็ดเงินชนิดแดงทั้งตัว ล้วนมีผิวลอกเป็นส่วนหนึ่ง และการรักษาขึ้นกับสาเหตุ เช่น ยาแก้แพ้ ยาปฏิชีวนะ ยาต้านเชื้อรา หรือยาคอร์ติโคสเตียรอยด์ สิ่งที่ทำเองได้คือสังเกตว่ามีไข้ ผื่นแดงลาม หรือเจ็บผิวหรือไม่ แล้วไปพบแพทย์ตามหัวข้อด้านล่าง

Cleveland Clinic ยังแนะนำวิธีดูแลที่บ้านเพิ่มเติม ได้แก่ ทาครีมหรือขี้ผึ้งที่ปราศจากน้ำหอมและไม่ก่อภูมิแพ้ ใช้ว่านหางจระเข้กับผิวไหม้แดด อาบน้ำอุ่นแทนน้ำร้อน และเลิกสูบบุหรี่ เพราะนิโคตินทำร้ายผิว

เมื่อไรควรพบแพทย์

Cleveland Clinic ให้ติดต่อแพทย์เมื่อผิวลอกโดยไม่ทราบสาเหตุ หรือมีสัญญาณติดเชื้อเช่นไข้หนาวสั่น AAD เสริมว่าถ้าลองดูแลที่บ้านแล้วผิวยังแห้ง ถ้าแห้งอาจเกี่ยวกับโรคประจำตัว หรือผลิตภัณฑ์ทำให้แสบหรือระคาย ให้พบแพทย์ผิวหนัง เมื่อไปพบ Cleveland Clinic แนะนำให้เตรียมรายชื่อยา วิตามิน และอาหารเสริมที่ใช้ทั้งหมดพร้อมขนาด เพราะแพทย์อาจสั่งตรวจภูมิแพ้ ตรวจเลือด หรือตัดชิ้นเนื้อ ขึ้นกับอาการ