แม่และเด็ก

ของขวัญเด็กแรกเกิด เลือกของที่ได้ใช้จริงในสามเดือนแรก

| อ่าน 16 นาที

ของขวัญเด็กแรกเกิด ข้อมูลที่พ่อแม่ควรรู้ ครบจบในบทความเดียว

สรุปประเด็นสำคัญ

  • ทารกโตเร็ว เสื้อผ้าไซซ์แรกเกิดใช้ได้ไม่นาน ถ้าจะให้เสื้อผ้า เลือกไซซ์ถัดไปที่ลูกจะใส่ในอีกไม่กี่เดือน
  • ของสิ้นเปลืองอย่างผ้าอ้อมและทิชชูเปียก ให้เป็นไซซ์หรือแบบที่พ่อแม่ใช้อยู่แล้ว ถามก่อนซื้อ
  • AAP แนะนำไม่ให้มีหมอน ผ้าห่ม ตุ๊กตา หรือกันชนเตียงในที่นอนทารก ชุดเครื่องนอนของขวัญแบบนี้จึงไม่เหมาะ
  • เบาะนอนแบบเอียง ที่นอนรังผึ้งหรือรังนก และผ้าห่มถ่วงน้ำหนัก เป็นของที่ AAP เตือนให้หลีกเลี่ยง
  • ของขวัญที่ช่วยคุณแม่ เช่น อาหารสำเร็จ หรือการรับหน้าที่บางอย่างแทน มีประโยชน์ไม่แพ้ของใช้เด็ก

ของขวัญเด็กแรกเกิดที่พ่อแม่ใช้จริง มักเป็นของที่หมดเร็ว ใช้ได้หลายเดือน หรือช่วยให้ชีวิตช่วงสามเดือนแรกง่ายขึ้น ส่วนของที่มักถูกเก็บเข้าตู้คือเสื้อผ้าไซซ์แรกเกิดที่ใส่ได้ไม่กี่สัปดาห์ ชุดเครื่องนอนที่ใช้ในเตียงทารกไม่ได้ และของตกแต่งที่ไม่มีที่วาง

ถ้ามีเวลาถามพ่อแม่ก่อนซื้อ ให้ถาม ถ้าไม่มี ใช้หลักในบทนี้เลือกของที่ไม่ซ้ำ ไม่เสี่ยง และไม่ต้องเก็บ ไอเดียของขวัญทารกแบบแยกตามงบและโอกาสอื่น อ่านเพิ่มได้ที่ ของขวัญทารก

สามเดือนแรก พ่อแม่ใช้อะไรมากที่สุด

ช่วง 0 ถึง 3 เดือน ชีวิตของทารกวนอยู่กับการกิน นอน ขับถ่าย และอาบน้ำ ของที่ใช้ทุกวันจึงเป็นของในสี่หมวดนี้ เมื่อเลือกของขวัญ ให้นึกภาพวันหนึ่งของบ้านที่มีทารก แล้วถามว่าของชิ้นนี้อยู่ในช่วงไหนของวัน

ช่วงของวัน ของที่ใช้ซ้ำทุกวัน ไอเดียของขวัญ
ขับถ่าย ผ้าอ้อม ทิชชูเปียก ครีมทาก้น สำลี ผ้าอ้อมไซซ์ถัดไปหนึ่งแพ็ก ผ้าอ้อมผ้าสำหรับรองตัว
อาบน้ำ สบู่อาบน้ำเด็ก ผ้าขนหนูมีฮู้ด กะละมังหรืออ่างอาบน้ำ ผ้าขนหนูเนื้อนุ่มสองผืน ไว้สลับซัก
กิน ผ้ากันเปื้อนเล็ก ผ้าเช็ดน้ำลาย ถุงเก็บน้ำนม ผ้ามัสลินหลายผืน ใช้เช็ดปาก รองบ่า คลุมตอนให้นม
นอน ถุงนอนแบบสวม ผ้าห่อตัว ผ้าปูที่นอนแบบรัดมุม ผ้าปูแบบรัดมุมตามขนาดเบาะจริง ถุงนอนแบบสวม
ออกนอกบ้าน กระเป๋าใส่ของ ผ้าคลุม กระเป๋าคุณแม่ที่มีช่องแยกขวดนม

ผ้ามัสลินเป็นของที่ใช้ได้หลายทางที่สุดในตาราง พ่อแม่มือใหม่มักไม่รู้ว่าต้องใช้มากแค่ไหนจนกว่าลูกจะเริ่มแหวะนม ถ้ายังไม่รู้จะให้อะไร ผ้ามัสลินเนื้อดีสักชุดแทบไม่มีบ้านไหนไม่ใช้ รายการของใช้จำเป็นสำหรับทารกแบบครบชุดดูได้ที่ ของใช้เด็กแรกเกิด

เสื้อผ้า เลือกไซซ์ถัดไป

ทารกโตเร็วมากในช่วงแรก เสื้อผ้าไซซ์แรกเกิดมักใส่ได้ไม่นาน และบ้านส่วนใหญ่ได้รับไซซ์นี้เป็นของขวัญซ้ำกันหลายชุด ถ้าจะให้เสื้อผ้า เลือกไซซ์ที่ลูกจะใส่ในอีกสามถึงหกเดือน ลูกจะได้ใส่จริงในช่วงที่ของขวัญชุดแรกคับไปแล้ว

สิ่งที่ควรดูบนเสื้อผ้าทารก

  • ผ้าฝ้ายเนื้อบาง ระบายอากาศ เหมาะกับอากาศร้อนในไทย
  • เปิดทางด้านหน้าหรือติดกระดุมแป๊กที่เป้า เปลี่ยนผ้าอ้อมได้โดยไม่ต้องถอดทั้งชุด
  • ไม่มีกระดุมเม็ดเล็ก ลูกปัด หรือของประดับที่ดึงหลุดได้
  • ไม่มีเชือกผูกที่คอหรือฮู้ด
  • ป้ายยี่ห้อไม่ระคายผิว หรือเป็นแบบพิมพ์บนผ้า

ชุดออกงานที่สวยแต่ใส่ยาก มักได้ใส่ครั้งเดียวตอนถ่ายรูป ถ้าอยากให้ชุดสวย ให้เลือกแบบที่ใส่ง่ายและซักเครื่องได้ รายละเอียดเรื่องชนิดผ้าและจำนวนชุดที่ทารกควรมี อ่านต่อได้ที่ เสื้อผ้าเด็กแรกเกิด

ของสิ้นเปลือง ถามก่อนซื้อสักนิด

ผ้าอ้อม ทิชชูเปียก และครีมทาก้น เป็นของขวัญที่ใช้หมดแน่นอน แต่มีจุดที่พลาดได้ง่าย

  • ผ้าอ้อมแต่ละยี่ห้อมีขนาดและทรงต่างกัน ทารกบางคนใส่ยี่ห้อหนึ่งแล้วรั่ว หรือผิวแพ้ ถ้าถามได้ ให้ถามว่าใช้ยี่ห้อและไซซ์อะไรอยู่
  • ถ้าถามไม่ได้ เลือกไซซ์ถัดจากแรกเกิด เพราะทารกจะขยับไปไซซ์นั้นเร็ว
  • ทิชชูเปียกและครีมสำหรับทารก เลือกแบบไม่มีน้ำหอม
  • บางบ้านใช้ผ้าอ้อมผ้า ถ้ารู้ว่าบ้านนั้นใช้ผ้า ผ้าอ้อมผ้าเพิ่มอีกชุดมีประโยชน์กว่าแพ็กผ้าอ้อมสำเร็จรูป

อีกวิธีที่พ่อแม่หลายบ้านชอบคือบัตรกำนัลร้านของใช้เด็กที่บ้านนั้นซื้อประจำ ดูไม่หวือหวา แต่พ่อแม่เลือกเองได้ตรงกับที่ขาด

ของที่ AAP เตือน แม้วางขายเป็นชุดของขวัญ

ส่วนนี้สำคัญที่สุด เพราะของหลายอย่างที่ขายเป็นชุดของขวัญทารก ดูน่ารักแต่ไม่ปลอดภัยสำหรับการนอน

American Academy of Pediatrics (AAP) แนะนำให้ที่นอนของทารกมีแค่เบาะแข็ง แบน และผ้าปูแบบรัดมุม ไม่มีหมอน ตุ๊กตา ผ้าห่ม ผ้านวม หรือกันชนเตียง เพราะทารกอาจพลิกตัวไปชนแล้วถูกปิดทางหายใจ คำแนะนำนี้ใช้กับทารกจนถึงอายุราว 1 ปี

ในบทความเรื่องของที่ไม่ควรอยู่ในรายการของขวัญ AAP ระบุของที่ควรหลีกเลี่ยงไว้หลายอย่าง สรุปเฉพาะที่พบบ่อยในตลาดไทย

ของที่ขายเป็นของขวัญ ปัญหาตาม AAP ให้อะไรแทน
ชุดเครื่องนอนเด็ก (หมอน ผ้าห่ม ตุ๊กตา กันชน) เกี่ยวข้องกับการเสียชีวิตจากการขาดอากาศหายใจ ผ้าปูรัดมุม หรือถุงนอนแบบสวม
กันชนเตียงแบบผูกกับซี่เตียง เสี่ยงอุดทางหายใจ และไม่จำเป็นเพราะซี่เตียงตามมาตรฐานถี่พอ ไม่ต้องใช้อะไรแทน
เบาะนอนแบบเอียง ศีรษะทารกพับไปข้างหน้าหรือข้างๆ จนปิดทางหายใจ เบาะแบนและแข็ง
ที่นอนรังผึ้ง รังนก หรือเบาะนุ่มแบบมีขอบ ขอบนุ่มทำให้ขาดอากาศหายใจและตกได้ ใช้เฉพาะตอนตื่นและมีผู้ใหญ่ดู หรือใช้เสื่อเล่นแบบแบน
หมอนจัดท่านอน หรือหมอนกันหัวแบน เกี่ยวข้องกับการเสียชีวิต และไม่ได้ป้องกันหัวแบน นอนหงายบนเบาะแข็ง
ผ้าห่มถ่วงน้ำหนัก ทำให้หายใจยาก และทารกติดอยู่ข้างใต้ได้ ถุงนอนแบบสวมที่ไม่ถ่วงน้ำหนัก
รถหัดเดินแบบนั่ง ไม่ช่วยให้เดินเร็วขึ้น และทำให้ตก บาดเจ็บ เสื่อเล่นบนพื้น
ห่วงยางคอหรือห่วงยางมีที่นั่ง พลิกคว่ำหรือลมรั่วได้ ผู้ใหญ่อยู่ใกล้ตัวลูกตลอดเวลาในน้ำ

ถ้าอยากให้ของที่ใช้ตอนนอน ถุงนอนแบบสวมเป็นทางเลือกที่ AAP แนะนำ โดยเลือกแบบที่ไม่ถ่วงน้ำหนัก AAP ยังแนะนำให้แต่งตัวทารกมากกว่าผู้ใหญ่ราวหนึ่งชั้นเท่านั้น ในอากาศร้อนของไทย ถุงนอนผ้าบางเหมาะกว่าแบบบุนวม วิธีห่อตัวทารกให้ปลอดภัยอ่านได้ที่ ห่อตัวทารก

เครื่องประดับก็ต้องคิดก่อนให้ สร้อยหรือกำไลที่สวมให้ทารก มีชิ้นเล็กที่หลุดเข้าปากได้ และสร้อยคอรัดคอได้ ถ้าตั้งใจให้ทองตามธรรมเนียม ให้เป็นของที่พ่อแม่เก็บไว้ ไม่ต้องสวมให้ลูกนอน

ของขวัญที่ให้คุณแม่ ช่วยได้มากกว่าที่คิด

ทารกได้รับของขวัญมากมาย แต่คนที่ต้องการความช่วยเหลือที่สุดในสามเดือนแรกคือคุณแม่ ซึ่งกำลังฟื้นตัวจากการคลอด นอนไม่พอ และบางคนกำลังเริ่มให้นมแม่

ไอเดียที่ให้คุณแม่โดยตรง

  • อาหารพร้อมกินที่แช่แข็งได้ แบ่งเป็นกล่องสำหรับหนึ่งมื้อ เขียนชื่อเมนูและวันที่ทำไว้บนฝา
  • ผลไม้ล้างแล้ว หั่นพร้อมกิน
  • ขวดน้ำใบใหญ่ที่มีหลอด ใช้มือเดียวดื่มได้ตอนให้นม
  • ชุดนอนเปิดให้นมได้ เนื้อผ้าเย็น
  • บริการทำความสะอาดบ้านหนึ่งครั้ง หรือส่งอาหารสักสัปดาห์

ถ้าอยู่ใกล้กัน ของขวัญที่ไม่ต้องใช้เงินก็มีค่ามาก เช่น รับไปซื้อของให้ พาลูกคนโตไปเล่นข้างนอกสองชั่วโมง หรืออุ้มทารกให้คุณแม่ได้อาบน้ำและกินข้าวอย่างไม่รีบ

ของขวัญร่วมกันหลายคน และของที่ใช้ยาว

ถ้าเพื่อนร่วมงานหรือญาติหลายคนอยากรวมเงินกันซื้อ ของชิ้นใหญ่ที่ใช้ได้นานคุ้มกว่าของชิ้นเล็กหลายชิ้นซ้ำกัน ตัวอย่างเช่น

ของชิ้นใหญ่ ใช้ได้นานประมาณ ข้อควรถามพ่อแม่ก่อน
คาร์ซีทแบบหันหลังที่ใช้ได้ตั้งแต่แรกเกิด หลายปี ตามน้ำหนักและส่วนสูงที่ผู้ผลิตกำหนด รถที่บ้านใช้ และระบบยึดที่รถรองรับ
เปลหรือเตียงเด็กที่ได้มาตรฐาน ตั้งแต่แรกเกิดจนลูกปีนได้ ขนาดห้องและพื้นที่วาง
รถเข็นเด็กที่ปรับเอนนอนได้ หลายปี ใช้ในเมืองหรือขึ้นรถสาธารณะบ่อยไหม
เป้อุ้มที่รองรับทารกแรกเกิด หลายเดือนถึงหลายปี สรีระคนที่อุ้มบ่อย

ของชิ้นใหญ่เป็นเรื่องรสนิยมและการใช้งานของแต่ละบ้านมาก ควรถามก่อนเสมอ หรือรวมเป็นบัตรกำนัลให้พ่อแม่เลือกเอง

ห่อและส่งให้สะดวกกับบ้านที่มีทารก

รายละเอียดเล็กๆ ช่วยให้ของขวัญใช้งานได้จริง

  • ใส่ใบเสร็จหรือบัตรเปลี่ยนสินค้า ถ้าร้านมีให้ พ่อแม่จะได้เปลี่ยนไซซ์หรือของซ้ำได้
  • เขียนการ์ดสั้นๆ ไม่ต้องให้พ่อแม่ตอบกลับ
  • ส่งไปที่บ้านแทนการถือไปโรงพยาบาล
  • ถ้าจะไปเยี่ยม นัดเวลาก่อน และไม่ไปเมื่อตัวเองมีไข้ ไอ หรือเป็นหวัด

มารยาทเรื่องการไปเยี่ยมและการใส่ซองดูได้ที่ ใส่ซองเยี่ยมคนคลอด

ของเล่นและหนังสือ ให้ได้ แต่ไม่ต้องรีบ

ทารกในสามเดือนแรกยังเล่นของเล่นแทบไม่ได้ สิ่งที่ลูกสนใจที่สุดคือหน้าพ่อแม่ เสียงพูด และการถูกอุ้ม ของเล่นจึงยังไม่จำเป็นในช่วงนี้ ถ้าอยากให้ ลองมองของที่ใช้ได้ต่อเนื่องไปอีกหลายเดือน

  • หนังสือผ้าหรือหนังสือบอร์ดหน้าหนา พ่อแม่อ่านให้ฟังได้ตั้งแต่ตอนนี้ และลูกจับเล่นเองได้เมื่อโตขึ้น
  • เสื่อเล่นบนพื้นแบบแบน สำหรับช่วงที่ลูกตื่นและนอนคว่ำโดยมีผู้ใหญ่ดูอยู่
  • ของเล่นเขย่ามีเสียงเบา ขนาดใหญ่กว่าปากลูกมาก ไม่มีชิ้นส่วนเล็กที่หลุดได้

สิ่งที่ควรระวังคือของเล่นที่ใช้ถ่านกระดุม ตุ๊กตาที่มีตาหรือจมูกติดด้วยกาว และของเล่นที่มีเชือกหรือริบบิ้นยาว ถ้าได้ตุ๊กตามาเป็นของขวัญ วางไว้เป็นของตกแต่งห้องนอกเตียงไปก่อน ไม่ต้องวางในเตียงลูก

ของขวัญที่ไม่ต้องห่อก็มีคุณค่า เช่น อัลบั้มรูปที่พิมพ์รูปช่วงแรกเกิดให้ หรือจดหมายถึงลูกที่ให้พ่อแม่เก็บไว้เปิดอ่านเมื่อลูกโต

ของขวัญชิ้นแรกที่ควรเลือก

ลองเลือกตามสถานการณ์ของตัวเอง

ถ้าคุณ ให้
ไม่สนิทและไม่รู้อะไรเลย ผ้ามัสลินหนึ่งชุด หรือบัตรกำนัลร้านของใช้เด็ก
รู้ยี่ห้อผ้าอ้อมที่บ้านนั้นใช้ ผ้าอ้อมไซซ์ถัดไปหนึ่งถึงสองแพ็ก
อยากให้เสื้อผ้า ชุดผ้าฝ้ายไซซ์ 3 ถึง 6 เดือน ติดกระดุมแป๊ก
สนิทกับคุณแม่ อาหารแช่แข็งแบ่งมื้อ หรือรับหน้าที่ช่วยบางอย่าง
รวมเงินกับคนอื่น ของชิ้นใหญ่ที่ถามพ่อแม่แล้ว

สิ่งเดียวที่ไม่ควรให้เลย คือของที่จะไปอยู่ในที่นอนของทารก นอกจากผ้าปูแบบรัดมุมและถุงนอนแบบสวม ถ้าพ่อแม่ถามว่าของชิ้นไหนใช้ตอนนอนได้ปลอดภัย กุมารแพทย์ที่ตรวจทารกในนัดแรกหลังคลอดตอบเรื่องนี้ได้ตรงที่สุด

คำถามที่พบบ่อย

ให้ของขวัญเด็กแรกเกิดตอนไหนดี ก่อนหรือหลังคลอด

ถ้าสนิทกับครอบครัว ให้ก่อนคลอดได้ เพราะพ่อแม่จะได้เตรียมของไว้ใช้ ถ้าไม่แน่ใจ ให้หลังคลอดเมื่อแม่และลูกกลับบ้านแล้ว และส่งของไปที่บ้านแทนการถือไปเยี่ยมโรงพยาบาล ของจะได้ไม่เกะกะในห้องพักผู้ป่วย

ให้ของมือสองเป็นของขวัญได้ไหม

เสื้อผ้า หนังสือ และของเล่นที่สภาพดีให้ได้ ถ้าบอกเจ้าของตรงๆ ว่าเป็นของส่งต่อ แต่ของที่เกี่ยวกับความปลอดภัย เช่น คาร์ซีท เตียงเด็ก หรือเปลเก่า ไม่ควรให้ เพราะ AAP ระบุว่าเตียงรุ่นเก่าและแบบที่ข้างเตียงเลื่อนลงได้ไม่ผ่านมาตรฐานความปลอดภัยของสหรัฐฯ ฉบับปัจจุบัน ส่วนคาร์ซีทมือสอง ผู้รับมักตรวจประวัติการใช้งานและวันหมดอายุไม่ได้ จึงควรให้พ่อแม่ตัดสินใจเอง

แหล่งอ้างอิง

  1. Baby Products to Avoid: Unsafe Registry Picks & Secondhand Gear | American Academy of Pediatrics (HealthyChildren.org)
  2. How to Keep Your Sleeping Baby Safe: AAP Policy Explained | American Academy of Pediatrics (HealthyChildren.org)

อ่านเรื่องอื่นในหมวดแม่และเด็ก

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดแม่และเด็ก