สรุปประเด็นสำคัญ
- ทารกโตเร็ว เสื้อผ้าไซซ์แรกเกิดใช้ได้ไม่นาน ถ้าจะให้เสื้อผ้า เลือกไซซ์ถัดไปที่ลูกจะใส่ในอีกไม่กี่เดือน
- ของสิ้นเปลืองอย่างผ้าอ้อมและทิชชูเปียก ให้เป็นไซซ์หรือแบบที่พ่อแม่ใช้อยู่แล้ว ถามก่อนซื้อ
- AAP แนะนำไม่ให้มีหมอน ผ้าห่ม ตุ๊กตา หรือกันชนเตียงในที่นอนทารก ชุดเครื่องนอนของขวัญแบบนี้จึงไม่เหมาะ
- เบาะนอนแบบเอียง ที่นอนรังผึ้งหรือรังนก และผ้าห่มถ่วงน้ำหนัก เป็นของที่ AAP เตือนให้หลีกเลี่ยง
- ของขวัญที่ช่วยคุณแม่ เช่น อาหารสำเร็จ หรือการรับหน้าที่บางอย่างแทน มีประโยชน์ไม่แพ้ของใช้เด็ก
ของขวัญเด็กแรกเกิดที่พ่อแม่ใช้จริง มักเป็นของที่หมดเร็ว ใช้ได้หลายเดือน หรือช่วยให้ชีวิตช่วงสามเดือนแรกง่ายขึ้น ส่วนของที่มักถูกเก็บเข้าตู้คือเสื้อผ้าไซซ์แรกเกิดที่ใส่ได้ไม่กี่สัปดาห์ ชุดเครื่องนอนที่ใช้ในเตียงทารกไม่ได้ และของตกแต่งที่ไม่มีที่วาง
ถ้ามีเวลาถามพ่อแม่ก่อนซื้อ ให้ถาม ถ้าไม่มี ใช้หลักในบทนี้เลือกของที่ไม่ซ้ำ ไม่เสี่ยง และไม่ต้องเก็บ ไอเดียของขวัญทารกแบบแยกตามงบและโอกาสอื่น อ่านเพิ่มได้ที่ ของขวัญทารก
สามเดือนแรก พ่อแม่ใช้อะไรมากที่สุด
ช่วง 0 ถึง 3 เดือน ชีวิตของทารกวนอยู่กับการกิน นอน ขับถ่าย และอาบน้ำ ของที่ใช้ทุกวันจึงเป็นของในสี่หมวดนี้ เมื่อเลือกของขวัญ ให้นึกภาพวันหนึ่งของบ้านที่มีทารก แล้วถามว่าของชิ้นนี้อยู่ในช่วงไหนของวัน
| ช่วงของวัน | ของที่ใช้ซ้ำทุกวัน | ไอเดียของขวัญ |
|---|---|---|
| ขับถ่าย | ผ้าอ้อม ทิชชูเปียก ครีมทาก้น สำลี | ผ้าอ้อมไซซ์ถัดไปหนึ่งแพ็ก ผ้าอ้อมผ้าสำหรับรองตัว |
| อาบน้ำ | สบู่อาบน้ำเด็ก ผ้าขนหนูมีฮู้ด กะละมังหรืออ่างอาบน้ำ | ผ้าขนหนูเนื้อนุ่มสองผืน ไว้สลับซัก |
| กิน | ผ้ากันเปื้อนเล็ก ผ้าเช็ดน้ำลาย ถุงเก็บน้ำนม | ผ้ามัสลินหลายผืน ใช้เช็ดปาก รองบ่า คลุมตอนให้นม |
| นอน | ถุงนอนแบบสวม ผ้าห่อตัว ผ้าปูที่นอนแบบรัดมุม | ผ้าปูแบบรัดมุมตามขนาดเบาะจริง ถุงนอนแบบสวม |
| ออกนอกบ้าน | กระเป๋าใส่ของ ผ้าคลุม | กระเป๋าคุณแม่ที่มีช่องแยกขวดนม |
ผ้ามัสลินเป็นของที่ใช้ได้หลายทางที่สุดในตาราง พ่อแม่มือใหม่มักไม่รู้ว่าต้องใช้มากแค่ไหนจนกว่าลูกจะเริ่มแหวะนม ถ้ายังไม่รู้จะให้อะไร ผ้ามัสลินเนื้อดีสักชุดแทบไม่มีบ้านไหนไม่ใช้ รายการของใช้จำเป็นสำหรับทารกแบบครบชุดดูได้ที่ ของใช้เด็กแรกเกิด
เสื้อผ้า เลือกไซซ์ถัดไป
ทารกโตเร็วมากในช่วงแรก เสื้อผ้าไซซ์แรกเกิดมักใส่ได้ไม่นาน และบ้านส่วนใหญ่ได้รับไซซ์นี้เป็นของขวัญซ้ำกันหลายชุด ถ้าจะให้เสื้อผ้า เลือกไซซ์ที่ลูกจะใส่ในอีกสามถึงหกเดือน ลูกจะได้ใส่จริงในช่วงที่ของขวัญชุดแรกคับไปแล้ว
สิ่งที่ควรดูบนเสื้อผ้าทารก
- ผ้าฝ้ายเนื้อบาง ระบายอากาศ เหมาะกับอากาศร้อนในไทย
- เปิดทางด้านหน้าหรือติดกระดุมแป๊กที่เป้า เปลี่ยนผ้าอ้อมได้โดยไม่ต้องถอดทั้งชุด
- ไม่มีกระดุมเม็ดเล็ก ลูกปัด หรือของประดับที่ดึงหลุดได้
- ไม่มีเชือกผูกที่คอหรือฮู้ด
- ป้ายยี่ห้อไม่ระคายผิว หรือเป็นแบบพิมพ์บนผ้า
ชุดออกงานที่สวยแต่ใส่ยาก มักได้ใส่ครั้งเดียวตอนถ่ายรูป ถ้าอยากให้ชุดสวย ให้เลือกแบบที่ใส่ง่ายและซักเครื่องได้ รายละเอียดเรื่องชนิดผ้าและจำนวนชุดที่ทารกควรมี อ่านต่อได้ที่ เสื้อผ้าเด็กแรกเกิด
ของสิ้นเปลือง ถามก่อนซื้อสักนิด
ผ้าอ้อม ทิชชูเปียก และครีมทาก้น เป็นของขวัญที่ใช้หมดแน่นอน แต่มีจุดที่พลาดได้ง่าย
- ผ้าอ้อมแต่ละยี่ห้อมีขนาดและทรงต่างกัน ทารกบางคนใส่ยี่ห้อหนึ่งแล้วรั่ว หรือผิวแพ้ ถ้าถามได้ ให้ถามว่าใช้ยี่ห้อและไซซ์อะไรอยู่
- ถ้าถามไม่ได้ เลือกไซซ์ถัดจากแรกเกิด เพราะทารกจะขยับไปไซซ์นั้นเร็ว
- ทิชชูเปียกและครีมสำหรับทารก เลือกแบบไม่มีน้ำหอม
- บางบ้านใช้ผ้าอ้อมผ้า ถ้ารู้ว่าบ้านนั้นใช้ผ้า ผ้าอ้อมผ้าเพิ่มอีกชุดมีประโยชน์กว่าแพ็กผ้าอ้อมสำเร็จรูป
อีกวิธีที่พ่อแม่หลายบ้านชอบคือบัตรกำนัลร้านของใช้เด็กที่บ้านนั้นซื้อประจำ ดูไม่หวือหวา แต่พ่อแม่เลือกเองได้ตรงกับที่ขาด
ของที่ AAP เตือน แม้วางขายเป็นชุดของขวัญ
ส่วนนี้สำคัญที่สุด เพราะของหลายอย่างที่ขายเป็นชุดของขวัญทารก ดูน่ารักแต่ไม่ปลอดภัยสำหรับการนอน
American Academy of Pediatrics (AAP) แนะนำให้ที่นอนของทารกมีแค่เบาะแข็ง แบน และผ้าปูแบบรัดมุม ไม่มีหมอน ตุ๊กตา ผ้าห่ม ผ้านวม หรือกันชนเตียง เพราะทารกอาจพลิกตัวไปชนแล้วถูกปิดทางหายใจ คำแนะนำนี้ใช้กับทารกจนถึงอายุราว 1 ปี
ในบทความเรื่องของที่ไม่ควรอยู่ในรายการของขวัญ AAP ระบุของที่ควรหลีกเลี่ยงไว้หลายอย่าง สรุปเฉพาะที่พบบ่อยในตลาดไทย
| ของที่ขายเป็นของขวัญ | ปัญหาตาม AAP | ให้อะไรแทน |
|---|---|---|
| ชุดเครื่องนอนเด็ก (หมอน ผ้าห่ม ตุ๊กตา กันชน) | เกี่ยวข้องกับการเสียชีวิตจากการขาดอากาศหายใจ | ผ้าปูรัดมุม หรือถุงนอนแบบสวม |
| กันชนเตียงแบบผูกกับซี่เตียง | เสี่ยงอุดทางหายใจ และไม่จำเป็นเพราะซี่เตียงตามมาตรฐานถี่พอ | ไม่ต้องใช้อะไรแทน |
| เบาะนอนแบบเอียง | ศีรษะทารกพับไปข้างหน้าหรือข้างๆ จนปิดทางหายใจ | เบาะแบนและแข็ง |
| ที่นอนรังผึ้ง รังนก หรือเบาะนุ่มแบบมีขอบ | ขอบนุ่มทำให้ขาดอากาศหายใจและตกได้ | ใช้เฉพาะตอนตื่นและมีผู้ใหญ่ดู หรือใช้เสื่อเล่นแบบแบน |
| หมอนจัดท่านอน หรือหมอนกันหัวแบน | เกี่ยวข้องกับการเสียชีวิต และไม่ได้ป้องกันหัวแบน | นอนหงายบนเบาะแข็ง |
| ผ้าห่มถ่วงน้ำหนัก | ทำให้หายใจยาก และทารกติดอยู่ข้างใต้ได้ | ถุงนอนแบบสวมที่ไม่ถ่วงน้ำหนัก |
| รถหัดเดินแบบนั่ง | ไม่ช่วยให้เดินเร็วขึ้น และทำให้ตก บาดเจ็บ | เสื่อเล่นบนพื้น |
| ห่วงยางคอหรือห่วงยางมีที่นั่ง | พลิกคว่ำหรือลมรั่วได้ | ผู้ใหญ่อยู่ใกล้ตัวลูกตลอดเวลาในน้ำ |
ถ้าอยากให้ของที่ใช้ตอนนอน ถุงนอนแบบสวมเป็นทางเลือกที่ AAP แนะนำ โดยเลือกแบบที่ไม่ถ่วงน้ำหนัก AAP ยังแนะนำให้แต่งตัวทารกมากกว่าผู้ใหญ่ราวหนึ่งชั้นเท่านั้น ในอากาศร้อนของไทย ถุงนอนผ้าบางเหมาะกว่าแบบบุนวม วิธีห่อตัวทารกให้ปลอดภัยอ่านได้ที่ ห่อตัวทารก
เครื่องประดับก็ต้องคิดก่อนให้ สร้อยหรือกำไลที่สวมให้ทารก มีชิ้นเล็กที่หลุดเข้าปากได้ และสร้อยคอรัดคอได้ ถ้าตั้งใจให้ทองตามธรรมเนียม ให้เป็นของที่พ่อแม่เก็บไว้ ไม่ต้องสวมให้ลูกนอน
ของขวัญที่ให้คุณแม่ ช่วยได้มากกว่าที่คิด
ทารกได้รับของขวัญมากมาย แต่คนที่ต้องการความช่วยเหลือที่สุดในสามเดือนแรกคือคุณแม่ ซึ่งกำลังฟื้นตัวจากการคลอด นอนไม่พอ และบางคนกำลังเริ่มให้นมแม่
ไอเดียที่ให้คุณแม่โดยตรง
- อาหารพร้อมกินที่แช่แข็งได้ แบ่งเป็นกล่องสำหรับหนึ่งมื้อ เขียนชื่อเมนูและวันที่ทำไว้บนฝา
- ผลไม้ล้างแล้ว หั่นพร้อมกิน
- ขวดน้ำใบใหญ่ที่มีหลอด ใช้มือเดียวดื่มได้ตอนให้นม
- ชุดนอนเปิดให้นมได้ เนื้อผ้าเย็น
- บริการทำความสะอาดบ้านหนึ่งครั้ง หรือส่งอาหารสักสัปดาห์
ถ้าอยู่ใกล้กัน ของขวัญที่ไม่ต้องใช้เงินก็มีค่ามาก เช่น รับไปซื้อของให้ พาลูกคนโตไปเล่นข้างนอกสองชั่วโมง หรืออุ้มทารกให้คุณแม่ได้อาบน้ำและกินข้าวอย่างไม่รีบ
ของขวัญร่วมกันหลายคน และของที่ใช้ยาว
ถ้าเพื่อนร่วมงานหรือญาติหลายคนอยากรวมเงินกันซื้อ ของชิ้นใหญ่ที่ใช้ได้นานคุ้มกว่าของชิ้นเล็กหลายชิ้นซ้ำกัน ตัวอย่างเช่น
| ของชิ้นใหญ่ | ใช้ได้นานประมาณ | ข้อควรถามพ่อแม่ก่อน |
|---|---|---|
| คาร์ซีทแบบหันหลังที่ใช้ได้ตั้งแต่แรกเกิด | หลายปี ตามน้ำหนักและส่วนสูงที่ผู้ผลิตกำหนด | รถที่บ้านใช้ และระบบยึดที่รถรองรับ |
| เปลหรือเตียงเด็กที่ได้มาตรฐาน | ตั้งแต่แรกเกิดจนลูกปีนได้ | ขนาดห้องและพื้นที่วาง |
| รถเข็นเด็กที่ปรับเอนนอนได้ | หลายปี | ใช้ในเมืองหรือขึ้นรถสาธารณะบ่อยไหม |
| เป้อุ้มที่รองรับทารกแรกเกิด | หลายเดือนถึงหลายปี | สรีระคนที่อุ้มบ่อย |
ของชิ้นใหญ่เป็นเรื่องรสนิยมและการใช้งานของแต่ละบ้านมาก ควรถามก่อนเสมอ หรือรวมเป็นบัตรกำนัลให้พ่อแม่เลือกเอง
ห่อและส่งให้สะดวกกับบ้านที่มีทารก
รายละเอียดเล็กๆ ช่วยให้ของขวัญใช้งานได้จริง
- ใส่ใบเสร็จหรือบัตรเปลี่ยนสินค้า ถ้าร้านมีให้ พ่อแม่จะได้เปลี่ยนไซซ์หรือของซ้ำได้
- เขียนการ์ดสั้นๆ ไม่ต้องให้พ่อแม่ตอบกลับ
- ส่งไปที่บ้านแทนการถือไปโรงพยาบาล
- ถ้าจะไปเยี่ยม นัดเวลาก่อน และไม่ไปเมื่อตัวเองมีไข้ ไอ หรือเป็นหวัด
มารยาทเรื่องการไปเยี่ยมและการใส่ซองดูได้ที่ ใส่ซองเยี่ยมคนคลอด
ของเล่นและหนังสือ ให้ได้ แต่ไม่ต้องรีบ
ทารกในสามเดือนแรกยังเล่นของเล่นแทบไม่ได้ สิ่งที่ลูกสนใจที่สุดคือหน้าพ่อแม่ เสียงพูด และการถูกอุ้ม ของเล่นจึงยังไม่จำเป็นในช่วงนี้ ถ้าอยากให้ ลองมองของที่ใช้ได้ต่อเนื่องไปอีกหลายเดือน
- หนังสือผ้าหรือหนังสือบอร์ดหน้าหนา พ่อแม่อ่านให้ฟังได้ตั้งแต่ตอนนี้ และลูกจับเล่นเองได้เมื่อโตขึ้น
- เสื่อเล่นบนพื้นแบบแบน สำหรับช่วงที่ลูกตื่นและนอนคว่ำโดยมีผู้ใหญ่ดูอยู่
- ของเล่นเขย่ามีเสียงเบา ขนาดใหญ่กว่าปากลูกมาก ไม่มีชิ้นส่วนเล็กที่หลุดได้
สิ่งที่ควรระวังคือของเล่นที่ใช้ถ่านกระดุม ตุ๊กตาที่มีตาหรือจมูกติดด้วยกาว และของเล่นที่มีเชือกหรือริบบิ้นยาว ถ้าได้ตุ๊กตามาเป็นของขวัญ วางไว้เป็นของตกแต่งห้องนอกเตียงไปก่อน ไม่ต้องวางในเตียงลูก
ของขวัญที่ไม่ต้องห่อก็มีคุณค่า เช่น อัลบั้มรูปที่พิมพ์รูปช่วงแรกเกิดให้ หรือจดหมายถึงลูกที่ให้พ่อแม่เก็บไว้เปิดอ่านเมื่อลูกโต
ของขวัญชิ้นแรกที่ควรเลือก
ลองเลือกตามสถานการณ์ของตัวเอง
| ถ้าคุณ | ให้ |
|---|---|
| ไม่สนิทและไม่รู้อะไรเลย | ผ้ามัสลินหนึ่งชุด หรือบัตรกำนัลร้านของใช้เด็ก |
| รู้ยี่ห้อผ้าอ้อมที่บ้านนั้นใช้ | ผ้าอ้อมไซซ์ถัดไปหนึ่งถึงสองแพ็ก |
| อยากให้เสื้อผ้า | ชุดผ้าฝ้ายไซซ์ 3 ถึง 6 เดือน ติดกระดุมแป๊ก |
| สนิทกับคุณแม่ | อาหารแช่แข็งแบ่งมื้อ หรือรับหน้าที่ช่วยบางอย่าง |
| รวมเงินกับคนอื่น | ของชิ้นใหญ่ที่ถามพ่อแม่แล้ว |
สิ่งเดียวที่ไม่ควรให้เลย คือของที่จะไปอยู่ในที่นอนของทารก นอกจากผ้าปูแบบรัดมุมและถุงนอนแบบสวม ถ้าพ่อแม่ถามว่าของชิ้นไหนใช้ตอนนอนได้ปลอดภัย กุมารแพทย์ที่ตรวจทารกในนัดแรกหลังคลอดตอบเรื่องนี้ได้ตรงที่สุด
คำถามที่พบบ่อย
ให้ของขวัญเด็กแรกเกิดตอนไหนดี ก่อนหรือหลังคลอด
ถ้าสนิทกับครอบครัว ให้ก่อนคลอดได้ เพราะพ่อแม่จะได้เตรียมของไว้ใช้ ถ้าไม่แน่ใจ ให้หลังคลอดเมื่อแม่และลูกกลับบ้านแล้ว และส่งของไปที่บ้านแทนการถือไปเยี่ยมโรงพยาบาล ของจะได้ไม่เกะกะในห้องพักผู้ป่วย
ให้ของมือสองเป็นของขวัญได้ไหม
เสื้อผ้า หนังสือ และของเล่นที่สภาพดีให้ได้ ถ้าบอกเจ้าของตรงๆ ว่าเป็นของส่งต่อ แต่ของที่เกี่ยวกับความปลอดภัย เช่น คาร์ซีท เตียงเด็ก หรือเปลเก่า ไม่ควรให้ เพราะ AAP ระบุว่าเตียงรุ่นเก่าและแบบที่ข้างเตียงเลื่อนลงได้ไม่ผ่านมาตรฐานความปลอดภัยของสหรัฐฯ ฉบับปัจจุบัน ส่วนคาร์ซีทมือสอง ผู้รับมักตรวจประวัติการใช้งานและวันหมดอายุไม่ได้ จึงควรให้พ่อแม่ตัดสินใจเอง
แหล่งอ้างอิง
- Baby Products to Avoid: Unsafe Registry Picks & Secondhand Gear | American Academy of Pediatrics (HealthyChildren.org)
- How to Keep Your Sleeping Baby Safe: AAP Policy Explained | American Academy of Pediatrics (HealthyChildren.org)





