ใจความสำคัญ
- น้ำพริกอ่องคือน้ำพริกภาคเหนือสีส้มแดง ได้สีจากมะเขือเทศกับพริกแห้ง ใส่หมูสับ รสเค็มนำ เผ็ดเล็กน้อย หวานอมเปรี้ยว
- สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดลใช้พริกแกงจากพริกแห้ง หอมแดง กระเทียม รากผักชี เกลือ และกะปิ ผัดกับหมูแดงสับ มะเขือเทศสีดา 10 ลูก ได้ราว 6 คน
- ศูนย์เครือข่ายข้อมูลอาหารมีอีกสูตรที่ใส่ถั่วเน่าและมะเขือส้ม โขลกหมูรวมกับพริกก่อนผัด
- สถาบันโภชนาการเตือนเรื่องไขมัน แนะผัดด้วยน้ำมันให้น้อย และกินคู่ผักสด ผักต้ม หรือผักลวกให้มาก
น้ำพริกอ่องทำโดยโขลกพริกแห้ง หอมแดง กระเทียม และกะปิเป็นพริกแกง เจียวกระเทียมแล้วผัดพริกแกงให้หอม ใส่หมูสับ ตามด้วยมะเขือเทศ และเติมน้ำเล็กน้อยจนข้นขลุกขลิก สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดลอธิบายว่าเป็นน้ำพริกพื้นบ้านภาคเหนือ สีส้มแดงจากมะเขือเทศและพริกแห้ง รสเค็มนำ เผ็ดเล็กน้อย หวานอมเปรี้ยว นิยมกินกับผักสดและแคบหมู

สองสูตรที่เปิดดูแล้ว ต่างกันตรงไหน
ผมเทียบสองสูตรจากแหล่งที่เปิดอ่านจริง สูตรแรกของสถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล (ตำรับเผยแพร่ธันวาคม 2557) บอกว่ากินได้ประมาณ 6 คน สูตรที่สองมาจากศูนย์เครือข่ายข้อมูลอาหาร ระบุ 7 ที่ ใช้เวลาเตรียม 15 นาที ปรุง 20 นาที
| หัวข้อ | สถาบันโภชนาการ ม.มหิดล | ศูนย์เครือข่ายข้อมูลอาหาร |
|---|---|---|
| หมู | หมูเนื้อแดงสับ 2 ขีด | หมูสับ 115 กรัม |
| มะเขือเทศ | สีดาผ่าครึ่ง 10 ลูก | มะเขือส้ม 250 กรัม |
| พริกแห้ง | 4 เม็ดใหญ่ในเครื่องแกง | พริกแห้งย่าง 9 เม็ด (16 กรัม) |
| กลิ่นหมัก | กะปิ 1 ช้อนโต๊ะในเครื่องแกง | ถั่วเน่าแผ่นปิ้งไฟ 1 แผ่น กับกะปิ 1 ช้อนชา |
| หอมแดงกับกระเทียม | หอมแดง 22 หัวเล็กในเครื่องแกง กับหอมซอยอีก 10 หัว และกระเทียมสับ 12 กลีบ | หอมแดงย่าง 16 หัว กระเทียมย่าง 13 กลีบ |
| น้ำมัน | 3 ช้อนโต๊ะ | 30 กรัม (3 ช้อนโต๊ะ) |
| ลำดับ | ผัดเครื่องแกงก่อน ใส่หมู แล้วค่อยใส่มะเขือเทศ | โขลกหมูกับมะเขือเทศรวมกับพริกก่อนแล้วลงกระทะ |
ทั้งสองไปถึงจุดเดียวกัน คือผัดจนน้ำขลุกขลิก ตักใส่ถ้วย โรยผักชีหรือต้นหอม กินกับผัก
สูตรทำตามสถาบันโภชนาการ ม.มหิดล
ผมเรียงตามที่ตำรับให้ไว้ ใช้สำหรับประมาณ 6 คน
เครื่องแกง พริกแห้งเม็ดใหญ่ 4 เม็ด หอมแดง 22 หัวเล็ก กระเทียมไทย 5 กลีบ รากผักชี 1 ราก เกลือ 1 ช้อนชา กะปิ 1 ช้อนโต๊ะ โขลกให้ละเอียด
เครื่องปรุง หมูเนื้อแดงสับ 2 ขีด มะเขือเทศสีดาผ่าครึ่ง 10 ลูก หอมแดงซอย 10 หัว กระเทียมสับ 12 กลีบ ต้นหอมผักชีซอย 3 ต้น น้ำมันพืช 3 ช้อนโต๊ะ เครื่องแกง 7 ช้อนโต๊ะ น้ำสะอาด 1/2 ถ้วยตวง
- ตั้งกระทะใส่น้ำมัน เจียวกระเทียมให้เหลือง
- ใส่เครื่องแกง ผัดให้เข้ากับน้ำมันจนเริ่มหอม
- ใส่หมูสับ ผัดให้เครื่องแกงกับหมูเข้ากัน
- เมื่อหมูสุก ใส่มะเขือเทศ ผัดแล้วรอให้สุกพอดี ไม่ต้องสุกมากเพราะจะเละเกินไป
- ใส่หอมแดงซอย ผัดให้เข้ากัน เติมน้ำสะอาดที่เตรียมไว้ ตั้งไฟต่อจนหอมสุก จนน้ำคลุกคลิก ยกลง
- โรยหน้าด้วยต้นหอมผักชี

สูตรถั่วเน่า แบบศูนย์เครือข่ายข้อมูลอาหาร
สูตรนี้ใช้ของย่างก่อนโขลก ซึ่งให้กลิ่นต่างจากสูตรแรกชัดเจน
- โขลกพริกแห้งย่างกับเกลือป่น 1 ช้อนชาให้ละเอียด ใส่หอมแดงย่างและกระเทียมย่างโขลกต่อ
- ใส่ถั่วเน่าแผ่นปิ้งไฟและโขลกให้เข้ากัน
- ใส่หมูสับกับมะเขือส้ม โขลกเบา ๆ ให้เข้ากัน
- ตั้งกระทะใส่น้ำมัน เจียวกระเทียมให้หอม ใส่น้ำพริกที่โขลกไว้ผัดจนหอม ผัดจนแห้งพอประมาณและน้ำขลุกขลิก ตักใส่ถ้วย โรยใบผักชี
ถ้าหาถั่วเน่าไม่ได้ เว็บนี้แนะนำใช้กะทิประมาณ 2 ช้อนชาแทนถั่วเน่า 1 แผ่น รสจะต่างไปจากต้นฉบับ แต่ทำให้ได้ความมันและกลิ่นนุ่มขึ้น
ผัดอย่างไรให้หอม ไม่ไหม้ ไม่แห้งเกิน
ข้อนี้เป็นเทคนิคทั่วไปของการผัดน้ำพริก ไม่ใช่ข้อมูลจากสองแหล่งข้างต้น ผัดพริกแกงด้วยไฟกลางถึงอ่อนจนน้ำมันแยกและกลิ่นพริกหอมขึ้น ไฟแรงจะทำให้กะปิและพริกแห้งไหม้ขมก่อนที่กลิ่นจะออก ถ้าน้ำแห้งเร็วเกินให้เติมน้ำร้อนทีละน้อย แทนการเทน้ำเย็นลงกระทะ เพราะจะไม่ทำให้เครื่องแกงจับตัวเป็นก้อน
ส่วนมะเขือเทศ ทั้งสองสูตรต้องการให้ผลยังคงรูป สถาบันโภชนาการเตือนชัดว่าอย่าให้สุกมากจนเละ ดังนั้นใส่ทีหลังเครื่องแกงและหมู และอย่าปิดฝาเคี่ยวนาน
ไขมัน โซเดียม และผักเคียง
สถาบันโภชนาการชี้ว่ามะเขือเทศคือเครื่องปรุงหลักที่มีไลโคปีน เบต้าแคโรทีน และวิตามินซีสูง ส่วนข้อควรระวังคือไขมัน จึงแนะนำให้เลือกหมูเนื้อแดงสับให้มาก และใช้น้ำมันพืชผัดให้น้อย โดยเขียนไว้ว่าควรใส่ 1/2 ถึง 1 ช้อนชา ตัวเลขนี้ไม่ตรงกับ 3 ช้อนโต๊ะในรายการส่วนผสมของหน้าเดียวกัน ผมจึงถือ 3 ช้อนโต๊ะเป็นปริมาณของสูตรต้นฉบับ และถ้าต้องการลดไขมัน ให้ลดน้ำมันลงเท่าที่กระทะยังไม่ติด
ฝั่งศูนย์เครือข่ายข้อมูลอาหารระบุว่าสูตรทั้งหม้อให้พลังงาน 755.84 แคลอรี ไขมัน 36.61 กรัม โปรตีน 36.51 กรัม เส้นใยอาหาร 10.86 กรัม ถ้าหาร 7 ที่ตามที่เว็บระบุ จะได้ประมาณ 108 แคลอรีต่อที่ นี่เป็นการหารของผมเอง ไม่ใช่ตัวเลขที่เว็บแสดง
เรื่องโซเดียม ตำรับของมหิดลใส่เกลือ 1 ช้อนชา และกะปิ 1 ช้อนโต๊ะในเครื่องแกง ยังไม่นับเกลือที่มากับผักดองหรือแคบหมูที่กินคู่ ตัวเลขของกะปิดู ข้าวคลุกกะปิ ที่ยกค่าโซเดียมของกะปิไว้ และดูเพดานต่อวันที่ โซเดียมกินวันละเท่าไหร่
ผักเคียงตามที่สถาบันโภชนาการแนะนำคือผักสด ผักต้ม หรือผักลวก ก่อนกินผักสดควรล้างให้สะอาด ดูวิธีที่ วิธีล้างผักให้สะอาด ถ้าอยากเทียบกับน้ำพริกภาคกลาง ลองอ่าน น้ำพริกกะปิตำเอง ส่วนภาพรวมอาหารแต่ละภาค อยู่ใน อาหารไทย 4 ภาค

ปรับสูตรให้เหมาะกับบ้านเรา
- ไม่มีมะเขือสีดา ใช้มะเขือเทศลูกเล็กชนิดอื่นผ่าครึ่งแทนได้ แต่น้ำจะออกมากกว่า ให้ผัดนานขึ้น
- ต้องการเผ็ดขึ้น เพิ่มพริกแห้งในเครื่องแกง อย่าเพิ่มเกลือ
- ทำเผื่อไว้กินหลายมื้อ ให้ตักใส่ภาชนะสะอาดทันทีหลังผัดเสร็จ ปล่อยให้เย็นแล้วปิดฝาแช่ตู้เย็น และอุ่นให้ร้อนทั่วก่อนกิน
คำถามที่พบบ่อย
น้ำพริกอ่องต้องใส่ถั่วเน่าไหม
ไม่จำเป็นเสมอไป สูตรของสถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดลไม่ใส่ถั่วเน่าแต่ใช้กะปิ ส่วนสูตรของศูนย์เครือข่ายข้อมูลอาหารใส่ถั่วเน่าแผ่นปิ้ง 1 แผ่น และบอกว่าหาไม่ได้ให้ใช้กะทิประมาณ 2 ช้อนชาแทน
น้ำพริกอ่องกินกับอะไร
สถาบันโภชนาการระบุว่านิยมกินกับผักสดและแคบหมู ศูนย์เครือข่ายข้อมูลอาหารระบุผักสดและผักต้ม
ทำไมน้ำพริกอ่องมีสีส้มแดง
สีมาจากมะเขือเทศและพริกแห้งตามที่สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดลอธิบาย
แหล่งอ้างอิง
- น้ำพริกอ่อง (ตำรับอาหารไทย เผยแพร่ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2557) | สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล
- น้ำพริกอ่อง (Nam Prik Aong) | Food Network Solution (ศูนย์เครือข่ายข้อมูลอาหาร)





