เลเซอร์กำจัดขน กี่ครั้งถึงเห็นผล และทำไมแต่ละคนไม่เท่ากัน

เลเซอร์กำจัดขนส่วนใหญ่ต้องทำอย่างน้อย 2 ถึง 6 ครั้งตามข้อมูลของ American Academy of Dermatology (AAD) และบางส่วนของร่างกายเกิน 6 ครั้ง โดยเว้นห่างครั้งละประมาณ 4 ถึง 6 สัปดาห์ ถ้าคุณเห็นป้ายโฆษณา "ทำ 3 ครั้งเกลี้ยง" ให้ถามว่าส่วนไหนของร่างกาย สีขนและสีผิวแบบไหน เพราะจำนวนครั้งไม่ใช่ตัวเลขตายตัว และคนที่สีขนเข้มผิวขาวมักได้ผลเร็วกว่าคนที่สีขนอ่อนหรือผิวคล้ำ

ทำไมต้องหลายครั้ง ไม่ใช่ครั้งเดียวจบ

เลเซอร์กำจัดขนทำงานโดยให้เม็ดสีเมลานินในเส้นขนดูดพลังงานแสง ความร้อนที่เกิดขึ้นทำลายรูขุมขนที่อยู่ข้างใต้ ปัญหาคือขนบนร่างกายของคนเราไม่ได้อยู่ในระยะเดียวกันพร้อมกัน มีเส้นที่กำลังงอก เส้นที่หยุดโต และเส้นที่กำลังจะหลุด เลเซอร์ได้ผลดีที่สุดกับเส้นที่กำลังอยู่ในระยะเติบโตและยังมีรากเชื่อมกับรูขุมขน ครั้งที่ทำจึงจับขนได้แค่ส่วนหนึ่ง ส่วนที่เหลือจะโผล่มาในรอบถัดไป

เหตุผลนี้ทำให้ต้องเว้นช่วง ถ้ารีบทำถี่เกินไปจะไม่ได้ขนเพิ่ม แค่ผิวระคายเคืองเพิ่ม ระยะ 4-6 สัปดาห์ของ AAD เป็นกรอบทั่วไปที่แพทย์จะปรับตามส่วนของร่างกาย ขนที่งอกเร็วอย่างหนวด ใต้จมูก ระยะห่างสั้นกว่า ขนที่งอกช้าอย่างขาและหลังยาวกว่า บางที่ 8-12 สัปดาห์

จำนวนครั้งโดยประมาณแยกตามส่วนของร่างกาย

AAD ให้กรอบกว้าง ตารางล่างเป็นช่วงที่พบบ่อยในคลินิกผิวหนังและเลเซอร์ ใช้เป็นแนวคิดเมื่อคุยกับแพทย์ ไม่ใช่การรับประกัน

ส่วนของร่างกาย	จำนวนครั้งที่พบบ่อย	ระยะห่างโดยทั่วไป	ข้อสังเกต
รักแร้	5 - 8 ครั้ง	4 - 6 สัปดาห์	ขนหนา สีเข้ม ตอบสนองดี
แนวบิกินี่และขาหนีบ	6 - 8 ครั้ง	6 - 8 สัปดาห์	ผิวบริเวณนี้คล้ำง่าย ตั้งพลังงานต้องระวัง
แขนและขา	6 - 10 ครั้ง	6 - 10 สัปดาห์	พื้นที่กว้าง ขนละเอียด ใช้หลายรอบ
หน้าอก หน้าท้อง หลัง (ผู้ชาย)	6 - 10 ครั้ง	6 - 8 สัปดาห์	ขนหนาแต่หลายระยะ ต้องมีรอบเก็บ
หนวด เคราเขียว คาง	6 - 10 ครั้งขึ้นไป	4 - 6 สัปดาห์	ฮอร์โมนทำให้กลับมาง่าย ต้องทัชอัป
ขนอ่อนบนหน้า ไรผม	6 ครั้งขึ้นไป	4 - 6 สัปดาห์	สีอ่อน ตอบสนองต่ำกว่าปกติ

ตัวเลข 6 ครั้งขึ้นไปสอดคล้องกับที่ AAD เขียนไว้ว่าการกำจัดขนมักต้อง 6 ครั้งหรือมากกว่า ส่วนช่วง 2-6 ครั้งที่ AAD ระบุในหน้าถามตอบ เหมาะกับคนที่ขนเข้ม ผิวสว่าง และส่วนที่ขนไม่หนาแน่น

สีขนและสีผิว ตัวแปรที่ตัดสินว่าคุณคุ้มหรือไม่

เลเซอร์ต้องการความต่างของสี คือขนเข้ม ผิวอ่อน พลังงานจึงตกที่เส้นขนมากกว่าผิว

สีขน

AAD ระบุว่าเลเซอร์ใช้ไม่ได้ผลกับขนสีบลอนด์ ขาว เทา หรือแดง เพราะไม่มีเม็ดสีพอให้ดูดแสง ขนอ่อนบางสีน้ำตาลอ่อนตอบสนองได้บ้างแต่ช้าและต้องหลายครั้ง ถ้าขนของคุณเป็นสีนี้ อิเล็กโทรไลซิส (ใช้กระแสไฟฟ้าทำลายรูขุมขนทีละเส้น) เป็นทางเลือกที่ได้ผลกับทุกสีขน ตามที่ AAD ระบุ แต่ใช้เวลานานกว่าและเสียค่าใช้จ่ายต่อพื้นที่มากกว่า

สีผิว

ผิวสว่างและขนเข้มเป็นกรณีที่ง่ายที่สุด ส่วนผิวคล้ำ เลเซอร์ทำได้แต่ AAD เน้นว่าต้องทำด้วยความระมัดระวังมาก เพราะเม็ดสีในผิวก็ดูดพลังงานด้วย เสี่ยงผิวไหม้ ตุ่มพอง หรือสีผิวเปลี่ยนเป็นรอยด่างถาวร คนไทยส่วนใหญ่ผิวสีกลางถึงคล้ำ เครื่องและค่าพลังงานที่เลือกจึงสำคัญกว่ายี่ห้อบนโปสเตอร์ ถามคลินิกว่ามีเครื่องที่เหมาะกับสีผิวของคุณและใช้ค่าเริ่มต้นต่ำก่อนหรือไม่

ผิวแทนและไหม้แดด

AAD บอกชัดว่าผิวที่แทนต้องรอให้สีจางก่อนทำเลเซอร์ ถ้าคุณเพิ่งไปทะเลหรือขับมอเตอร์ไซค์ตากแดดนาน ให้แจ้งตอนนัด คลินิกที่ดีจะเลื่อนนัดให้ ถ้าไหม้แดดหนัก ให้ดูแลผิวตาม วิธีดูแลผิวที่ไหม้แดด ก่อน

ครั้งไหนจะเริ่มเห็นความต่าง

ลำดับที่พบบ่อยเมื่อทำถูกวิธีและผิวตอบสนองดี

1. หลังครั้งแรก 1 - 3 สัปดาห์ ขนที่ถูกทำลายหลุดออกเอง ดูเหมือนขนขึ้นใหม่ แต่ที่จริงเป็นเส้นเดิมที่หลุดตามหลังอยู่ ช่วงนี้ห้ามถอนหรือแว็กซ์
2. ครั้งที่ 2 - 3 เส้นขนบางลง จำนวนเริ่มลดชัดเจน โกนห่างขึ้น
3. ครั้งที่ 4 - 6 บริเวณที่ตอบสนองดีโล่งมาก เหลือขนเส้นเล็กไม่กี่เส้น
4. หลังครบคอร์ส AAD ระบุว่าคนส่วนใหญ่ปลอดขนนานเป็นเดือนหรือเป็นปี ขนที่กลับมาจะละเอียด สีอ่อนและบางกว่าเดิม

ถ้าทำไปแล้ว 3 ครั้ง และแทบไม่เห็นความเปลี่ยนแปลงเลยในจุดที่ควรตอบสนองดี อย่าไล่ทำต่อเฉยๆ กลับไปถามแพทย์ว่าเครื่องหรือพลังงานเหมาะกับคุณหรือยัง ขนสีอ่อนกว่าที่ประเมินไว้หรือไม่ หรือมีสาเหตุทางฮอร์โมนที่ทำให้ขนงอกใหม่ตลอด

ถาวรจริงไหม ความหมายที่คลินิกมักไม่อธิบาย

AAD ระบุว่าส่วนใหญ่ของร่างกายผลค่อนข้างถาวร ยกเว้นใบหน้าของผู้หญิงที่ฮอร์โมนทำให้ขนกลับมาได้ ในหน้าถามตอบ AAD ใช้ถ้อยคำที่ระมัดระวังกว่า คือไม่ได้รับรองว่าถาวรทุกคน แต่ระบุว่าส่วนใหญ่ปลอดขนนานเป็นเดือนหรือเป็นปี และอาจต้องทัชอัป

ที่ควรเข้าใจคือ "ถาวร" ในทางการแพทย์หมายถึงจำนวนขนลดลงอย่างมากอย่างต่อเนื่อง ไม่ใช่ศูนย์เส้นตลอดชีวิต รูขุมขนที่ไม่ถูกทำลายครบ หรือรูขุมขนที่ฮอร์โมนปลุกให้ทำงานภายหลัง ทำให้ขนกลับมาได้ในอีกหลายปี เช่น หลังตั้งครรภ์ หรือเมื่อฮอร์โมนเปลี่ยน

ถ้าคุณมีขนบนหน้าหรือคางเยอะผิดปกติ ประจำเดือนไม่สม่ำเสมอ หรือสิวผุดตามกรามร่วมด้วย ควรไปพบแพทย์ตรวจฮอร์โมนก่อนลงทุนซื้อคอร์ส อาการแบบนี้เกี่ยวกับ สิวฮอร์โมน ด้วย และเลเซอร์อย่างเดียวจะไม่ปิดปัญหาที่ต้นเหตุ

ค่าใช้จ่ายรวมคอร์สกับตัวเลือกอื่น

ต่อไปนี้เป็นการเทียบแนวคิดระหว่างวิธี ไม่ใช่รายการราคา เพราะราคาต่างกันมากตามคลินิกและพื้นที่

วิธี	อยู่ได้นานแค่ไหน	ข้อดี	ข้อจำกัด
โกน	1 - 3 วัน	ถูก เร็ว	ขนตอกง่าย ตอสั้นสาก เสี่ยงขนคุด
แว็กซ์	ราว 3 - 6 สัปดาห์	เรียบนาน	เจ็บ ห้ามทำถ้ากินหรือเพิ่งหยุดไอโซเตรติโนอิน AAD เตือนว่าผิวอาจฉีกขาด
ครีมกำจัดขน	นานกว่าโกนเล็กน้อย	ไม่เจ็บ	ต้องทดสอบก่อน ระคายง่าย
เลเซอร์	เป็นเดือนถึงเป็นปี	ลดจำนวนขนต่อเนื่อง ขนคุดลดลง	ต้องหลายครั้ง ขนอ่อนสีจางไม่ได้ผล เสี่ยงสีผิวเปลี่ยนถ้าทำผิด
อิเล็กโทรไลซิส	ถาวรเมื่อทำครบ	ใช้ได้กับทุกสีขน	ช้า ต้องทำทีละเส้น เสี่ยงติดเชื้อถ้าอุปกรณ์ไม่สะอาด

AAD เองบอกว่าที่ผู้ชายมีขนคุดจากการโกนบ่อย เลเซอร์ช่วยได้ ซึ่งสำหรับคนที่โกนแล้วผิวอักเสบเป็นประจำ นี่คือเหตุผลที่คุ้มกว่าเรื่องความสวยเพียงอย่างเดียว

ตัวอย่างตารางนัดจริงของคอร์สหนึ่ง

สมมติคุณเริ่มทำรักแร้ในเดือนมกราคม นัดทุก 5 สัปดาห์ ครั้งที่ 1 ต้นเดือนมกราคม ครั้งที่ 2 กลางกุมภาพันธ์ ครั้งที่ 3 ปลายมีนาคม ครั้งที่ 4 ต้นพฤษภาคม ครั้งที่ 5 กลางมิถุนายน และครั้งที่ 6 ปลายกรกฎาคม รวมราว 6 เดือน ถ้ามีช่วงสงกรานต์หรือเที่ยวทะเลคั่นกลาง ต้องเลื่อนนัดเพราะผิวแทน คอร์สจึงยืดเป็น 7-8 เดือนได้ จัดวันนัดให้ตรงกับช่วงที่ไม่ตากแดดหนัก จะลดการเลื่อนนัดและเปลืองเวลาโดยไม่จำเป็น

เตรียมตัวก่อนทำเพื่อไม่ให้เสียครั้ง

• งดแว็กซ์ ถอน หรือใช้แหนบอย่างน้อย 4 - 6 สัปดาห์ก่อนทำ เพราะเลเซอร์ต้องการรากขนอยู่ในรูขุมขน การโกนเท่านั้นที่ทำได้ โกนก่อนวันนัด 1 วัน
• เลี่ยงแดดและเตียงอาบแดด กันแดดทุกวัน AAD แนะนำครีมกันแดดกว้างสเปกตรัม SPF 30 ขึ้นไป กันน้ำ
• บอกแพทย์ถ้าเคยเป็นเริม มีแผลเป็นนูนหรือคีลอยด์ กินไอโซเตรติโนอินอยู่หรือเพิ่งหยุด หรือกินยาที่ทำให้ผิวไวต่อแสง
• ถามแพทย์ว่าต้องหยุดเรตินอยด์หรือกรดผลัดผิวบริเวณที่จะทำกี่วันก่อนนัด

ถ้าคุณกำลังดูแลผิวด้วยสารออกฤทธิ์เข้มข้น เช่น เรตินอล ให้ถามคลินิกก่อนว่าต้องหยุดกี่วัน

หลังทำ สิ่งที่ปกติและสิ่งที่ต้องกลับไปหาแพทย์

AAD ระบุว่าอาการที่พบบ่อยคือไม่สบายผิว บวม แดง นาน 1 ถึง 3 วัน คล้ายแดดเผาเบาๆ ประคบเย็นช่วยได้ และโดยทั่วไปไม่ต้องหยุดงาน หลังทำ 1 - 2 สัปดาห์ให้เลี่ยงแดด ซาวน่า ออกกำลังกายหนักจนเหงื่อออกมาก และการขัดผิวบริเวณนั้น ดูแนวทางทั่วไปได้ที่ การดูแลผิวหลังทำหัตถการ

อาการที่ต้องกลับไปหาแพทย์ ได้แก่ ตุ่มน้ำใส ผิวไหม้ดำหรือเป็นสะเก็ดหนา แผลที่มีหนอง ปวดเพิ่มขึ้นแทนที่จะลดลง หรือเริมกำเริบ ซึ่ง AAD ระบุว่าตุ่มพอง การติดเชื้อ แผลเป็น และสีผิวเปลี่ยนอาจเกิดขึ้นได้ แต่พบน้อยเมื่อทำโดยแพทย์ผิวหนัง

ก่อนจองคอร์สเลเซอร์กำจัดขน

สถานการณ์	ควรทำ
ขนเข้ม ผิวสว่างถึงกลาง ไม่มีโรคประจำตัว	เริ่ม 1 ครั้งทดลองก่อน แล้วค่อยซื้อคอร์สหลังดูผลครั้งที่ 2
ผิวคล้ำ	เลือกคลินิกที่แพทย์ดูแลเอง ทดสอบจุดเล็กก่อน ใช้พลังงานเริ่มต้นต่ำ
ขนสีอ่อนมาก	ปรึกษาเรื่องอิเล็กโทรไลซิสแทนเลเซอร์
ขนบนหน้าเยอะผิดปกติ ประจำเดือนรวน	ตรวจฮอร์โมนก่อน แล้วค่อยวางแผนกำจัดขน
ผิวเพิ่งแทนหรือไหม้แดด	เลื่อนนัด รอสีผิวกลับมา

ก่อนจ่ายเงิน ถามคลินิกสามข้อ ใครเป็นผู้ทำและตั้งพลังงาน จำนวนครั้งที่ประเมินจากส่วนไหนของร่างกายของคุณจริง และถ้าครบคอร์สแล้วยังไม่ตอบสนองจะทำอย่างไร AAD แนะนำให้ทำกับแพทย์ผิวหนังที่ผ่านการรับรอง เพราะผู้ที่ไม่ชำนาญเสี่ยงทำให้เกิดแผลไหม้ สีผิวเปลี่ยนถาวร และแผลเป็น ในไทยตรวจสถานะแพทย์ได้ที่เว็บไซต์ตรวจรายชื่อแพทย์ของแพทยสภา