น้ำหอม EDT EDP ต่างกันอย่างไร ความเข้มข้น ความติดทน และการกระจายกลิ่น

ตัวอักษรเล็กๆ บนขวดอย่าง EDT กับ EDP บอกระดับความเข้มข้นของน้ำมันหอมที่ละลายอยู่ในแอลกอฮอล์ EDP หรือ Eau de Parfum มีน้ำมันหอมมากกว่า EDT หรือ Eau de Toilette โดยทั่วไป จึงมักติดทนกว่าและกลิ่นหนาแน่นกว่า แต่เรื่องนี้มีรายละเอียดที่ทำให้การเลือกจากตัวย่ออย่างเดียวพลาดได้บ่อย

ตัวย่อบนขวดหมายถึงอะไร

ทุกชื่อเป็นภาษาฝรั่งเศส และบอกระดับความเข้มข้นจากสูงไปต่ำ ตัวเลขในตารางเป็นช่วงที่ใช้กันทั่วไปในวงการน้ำหอม ไม่ได้มาจากกฎหมายของประเทศใด แต่ละแบรนด์กำหนดเองได้ และไม่จำเป็นต้องเปิดเผยตัวเลขจริง

ชื่อบนขวด	ตัวย่อ	สัดส่วนน้ำมันหอมโดยประมาณ	ความติดทนโดยประมาณบนผิว
Parfum หรือ Extrait de Parfum	ไม่มี	ราว 20-30% หรือมากกว่า	6-8 ชั่วโมงขึ้นไป
Eau de Parfum	EDP	ราว 15-20%	4-6 ชั่วโมง
Eau de Toilette	EDT	ราว 5-15%	2-4 ชั่วโมง
Eau de Cologne	EDC	ราว 2-5%	1-2 ชั่วโมง
Body mist หรือ Eau Fraîche	ไม่มี	ต่ำกว่า EDC	ไม่ถึง 1-2 ชั่วโมง

ชั่วโมงในตารางเป็นค่ากลางคร่าวๆ ผิวแห้ง อากาศร้อน และการเหงื่อออกทำให้สั้นลงได้มาก ส่วนการฉีดบนเสื้อผ้าทำให้ยาวขึ้น

ทำไม EDP ไม่ได้ติดทนกว่าเสมอ

ความติดทนขึ้นกับว่าน้ำมันหอมในสูตรเป็นโมเลกุลแบบไหนพอๆ กับปริมาณ โมเลกุลเล็กที่ระเหยเร็วอย่างกลุ่มซิตรัสหายไปเร็วไม่ว่าจะใส่มากแค่ไหน ส่วนโมเลกุลใหญ่อย่างไม้ มัสก์ เรซิน และวานิลลา อยู่บนผิวได้นาน

ผลที่เห็นในชีวิตจริงคือ EDT ที่สร้างบนฐานไม้หรืออำพันหนักๆ อาจอยู่บนผิวนานกว่า EDP ที่เป็นซิตรัสสดชื่นทั้งขวด ถ้าคุณชอบกลิ่นสดแต่อยากให้อยู่นาน การเปลี่ยนจาก EDT เป็น EDP ของกลิ่นเดิมช่วยได้ระดับหนึ่ง แต่เปลี่ยนไปหากลิ่นที่มีฐานหนักขึ้นมักได้ผลชัดกว่า ข้อแนะนำเรื่องตระกูลกลิ่นที่อยู่นานอยู่ในน้ำหอมผู้หญิงกลิ่นไหนติดทน

ความติดทนกับการกระจายกลิ่น คนละเรื่องกัน

คนมักใช้คำว่ากลิ่นแรงปนกันระหว่างสองเรื่อง ความติดทนคือกลิ่นอยู่บนผิวได้นานแค่ไหน ส่วนการกระจายกลิ่นคือคนรอบตัวได้กลิ่นจากระยะไกลแค่ไหน

ลักษณะ	ความติดทน	การกระจายกลิ่น
วัดจาก	ยังได้กลิ่นที่ข้อมือหลังผ่านไปกี่ชั่วโมง	คนห่างจากคุณกี่ก้าวยังได้กลิ่น
ช่วงที่แรงที่สุด	ไม่ค่อยเปลี่ยนตามเวลา	ชั่วโมงแรกหลังฉีด
ได้รับผลจาก	วัตถุดิบในเบสโน้ต ความมันของผิว	ความเข้มข้น ปริมาณที่ฉีด อุณหภูมิ
สิ่งที่ต้องระวัง	ฉีดซ้ำเพราะคิดว่ากลิ่นหาย	คนรอบตัวได้กลิ่นมากเกินไป

ข้อที่ควรรู้คือ จมูกของคุณเองชินกับกลิ่นที่ใช้ภายในไม่นาน คุณจึงรู้สึกว่ากลิ่นหายไปแล้ว ทั้งที่คนอื่นยังได้กลิ่นชัด การฉีดซ้ำเพราะเหตุนี้เป็นสาเหตุที่พบบ่อยของกลิ่นที่แรงเกินไปในออฟฟิศ วิธีเช็กง่ายๆ คือถามคนที่ไว้ใจได้ หรือดมผ้าพันคอที่ไม่ได้ใช้มาทั้งวัน

อากาศร้อนชื้นเปลี่ยนการตัดสินใจ

ความร้อนบนผิวทำให้น้ำมันหอมระเหยเร็วขึ้น ทั้ง EDT และ EDP จึงกระจายแรงขึ้นในช่วงแรกและหมดเร็วขึ้นเมื่อเทียบกับอากาศเย็น ในเมืองที่อุณหภูมิสูงเกือบทั้งปี เรามองว่าการเลือกควรเริ่มจากสถานที่ที่คุณอยู่มากที่สุดในแต่ละวัน

• ถ้าคุณอยู่กลางแจ้งหรือเดินทางด้วยรถสาธารณะ EDT ที่ฉีดตอนเช้าแล้วพกขวดเล็กไปเติมตอนบ่าย มักลงตัวกว่า EDP ที่ฉีดหนักตั้งแต่เช้า
• ถ้าคุณอยู่ในห้องแอร์ทั้งวัน EDP ปริมาณน้อยหนึ่งถึงสองจุดอยู่ได้ทั้งวันโดยไม่ต้องเติม
• ถ้าคุณทำงานในห้องประชุมเล็ก คลินิก หรือร้านอาหาร ไม่ว่าจะเลือกแบบไหน ให้ฉีดน้อยกว่าที่คิดว่าพอ
• ถ้าคุณออกไปข้างนอกตอนเย็นหรือกลางคืน EDP หรือ Parfum ทำงานได้ดีกว่า เพราะอากาศเย็นลงและกลิ่นไม่พุ่งแรงเท่ากลางวัน

ราคาต่อการใช้ ไม่ใช่ราคาต่อขวด

EDP มักราคาสูงกว่า EDT ในกลิ่นเดียวกันและขนาดเท่ากัน แต่ถ้าคุณใช้ EDP น้อยกว่าต่อครั้ง ราคาต่อวันอาจใกล้เคียงกัน คิดคร่าวๆ ได้แบบนี้ โดยตัวเลขเป็นตัวอย่างสมมติเพื่อการคำนวณเท่านั้น

รายการ	EDT	EDP
จำนวนครั้งที่ฉีดต่อวัน	4 ครั้งตอนเช้า และเติมอีก 2 ครั้ง	3 ครั้งตอนเช้า
ปริมาณต่อครั้งโดยประมาณ	0.1 มล.	0.1 มล.
ใช้ต่อวัน	0.6 มล.	0.3 มล.
ขวด 50 มล. ใช้ได้	ราว 83 วัน	ราว 166 วัน

ถ้าคุณเติมระหว่างวันบ่อย EDP ที่แพงกว่าต่อขวดอาจคุ้มกว่าในระยะยาว แต่ถ้าคุณชอบกลิ่นเบาและไม่ต้องการให้ใครได้กลิ่นจากระยะไกล EDT ที่ใช้ตามปกติก็คุ้มในแบบของมัน

ผิวแพ้ง่าย EDT ปลอดภัยกว่าหรือเปล่า

ทั้งสองแบบใช้กลุ่มสารหอมชุดเดียวกัน ต่างกันที่ปริมาณต่อครั้งที่ผิวได้รับ DermNet ระบุว่าการแพ้น้ำหอมเป็นสาเหตุผื่นแพ้สัมผัสที่พบบ่อยเป็นอันดับสองรองจากนิกเกิล และอาการขึ้นกับทั้งตัวสารและปริมาณที่ผิวสัมผัส คนที่แพ้สารตัวใดตัวหนึ่งจึงมีผื่นได้กับทั้ง EDT และ EDP ที่มีสารนั้น

เรื่องฉลาก FDA ของสหรัฐฯ อนุญาตให้รวมส่วนผสมน้ำหอมไว้ใต้คำว่า fragrance คำเดียว ส่วนสหภาพยุโรปกำหนดให้แยกชื่อสารก่อภูมิแพ้ในรายการเมื่อเกินร้อยละ 0.001 สำหรับผลิตภัณฑ์ที่ทิ้งไว้บนผิว ซึ่งน้ำหอมทั้ง EDT และ EDP อยู่ในกลุ่มนี้ ขวดที่ทำตามกฎยุโรปจึงช่วยให้คนที่รู้ว่าตัวเองแพ้สารใดคัดออกได้ง่ายขึ้น

ผิวแห้ง ผิวมัน ได้ผลไม่เหมือนกัน

สารหอมจับกับความมันบนผิวได้ดี ผิวที่มันกว่าจึงมักถือกลิ่นไว้ได้นานกว่า ส่วนผิวแห้งปล่อยให้แอลกอฮอล์และสารหอมระเหยไปเร็ว คนผิวแห้งหลายคนจึงรู้สึกว่า EDT หายเร็วผิดปกติ และหันไปซื้อ EDP ทั้งที่ปัญหาแก้ได้ด้วยการเตรียมผิว

• ถ้าผิวคุณแห้ง ทาโลชั่นหรือบาล์มที่ไม่มีน้ำหอมบางๆ ตรงจุดที่จะฉีดก่อน รอให้ซึมแล้วจึงฉีด วิธีนี้ช่วยให้ EDT อยู่นานขึ้นโดยไม่ต้องเพิ่มความเข้มข้น ดูวิธีเลือกได้ที่โลชั่นทาผิวเลือกยังไง
• ถ้าผิวคุณมันหรือเหงื่อออกง่าย EDP อาจหนักเกินไปในช่วงกลางวัน ลองเริ่มจาก EDT แล้วสังเกตว่าอยู่ได้นานพอหรือไม่
• ถ้าผิวคุณเพิ่งอาบน้ำร้อนหรือขัดผิวมา ผิวจะแห้งและไวกว่าปกติ เลี่ยงฉีดลงผิวตรงนั้นทันที

อีกเรื่องที่คนมองข้ามคือแอลกอฮอล์ในน้ำหอมทั้งสองแบบทำให้ผิวแห้งได้ถ้าฉีดจุดเดิมทุกวัน การสลับจุดหรือฉีดบนเสื้อผ้าบ้าง ช่วยลดปัญหานี้

เก็บรักษาอย่างไรให้กลิ่นไม่เพี้ยน

ไม่ว่าจะเป็น EDT หรือ EDP ศัตรูของน้ำหอมเหมือนกัน คือแสงแดด ความร้อน และอากาศ ท็อปโน้ตกลุ่มซิตรัสเสื่อมก่อนส่วนอื่น ขวด EDT ที่เน้นความสดจึงมักเห็นการเปลี่ยนแปลงเร็วกว่า

ทำ	ไม่ควรทำ
เก็บในกล่องเดิม ในตู้หรือลิ้นชัก	วางริมหน้าต่างที่แดดส่อง
ปิดฝาให้สนิททุกครั้ง	ทิ้งไว้ในรถที่จอดกลางแดด
เก็บในห้องที่อุณหภูมิค่อนข้างคงที่	เก็บในห้องน้ำที่ร้อนชื้นทุกวัน
ใช้ขวดเล็กแบ่งพกพา	เปิดฝาดมบ่อยโดยไม่ได้ใช้

ถ้าเปิดขวดแล้วได้กลิ่นเปรี้ยวแปลก กลิ่นเหมือนแอลกอฮอล์ล้วน หรือสีน้ำหอมเข้มขึ้นชัดเจน แสดงว่ากลิ่นเปลี่ยนไปแล้ว

เลือกแบบไหนดี ตามสถานการณ์ของคุณ

ถ้าคุณ	แนะนำให้เริ่มที่
เพิ่งเริ่มใช้น้ำหอม ยังไม่รู้ว่าชอบแรงแค่ไหน	EDT ขวดเล็ก
ชอบกลิ่นสด ซิตรัส กรีน และไม่อยากให้กลิ่นค้างทั้งวัน	EDT
อยากฉีดครั้งเดียวตอนเช้าแล้วไม่ต้องพกขวด	EDP
ใช้น้ำหอมกับงานกลางคืนหรือโอกาสพิเศษ	EDP หรือ Parfum
ทำงานใกล้ชิดผู้คนในพื้นที่ปิด	EDT ปริมาณน้อย หรือ EDP จุดเดียว
ผิวแพ้ง่ายหรือเคยมีผื่นจากน้ำหอม	ฉีดบนเสื้อผ้า และเลือกจากรายการส่วนผสมก่อนความเข้มข้น

ยังมีอีกทางเลือกที่ถูกมองข้าม คือมีทั้งสองแบบในกลิ่นที่ชอบ ใช้ EDT ในวันทำงานและ EDP ในวันหยุดหรือตอนเย็น หรือเลือกกลิ่น EDT สำหรับกลางวันที่ร้อน และกลิ่นอุ่นแบบ EDP สำหรับตอนกลางคืน วิธีนี้ทำให้ขวดหนึ่งไม่ต้องรับงานทุกสถานการณ์

วิธีทดสอบด้วยตัวเองที่ร้าน

1. ขอทดลองกลิ่นเดียวกันทั้งสองเวอร์ชัน ฉีดข้อมือละหนึ่งครั้ง จดว่าข้างไหนเป็นอะไร
2. ดมทันที แล้วดมอีกครั้งหลัง 15 นาที คุณจะเห็นว่าท็อปโน้ตของสองเวอร์ชันต่างกันแค่ไหน
3. ใช้ชีวิตตามปกติ ดมอีกครั้งหลัง 2 ชั่วโมง และ 4 ชั่วโมง
4. ข้างที่ยังได้กลิ่นชัดและคุณยังชอบหลัง 4 ชั่วโมง คือเวอร์ชันที่เหมาะกับผิวคุณ
5. ถ้าทั้งสองข้างหายพร้อมกัน แสดงว่ากลิ่นนั้นไม่ใช่กลิ่นที่ติดทนบนผิวคุณ ลองตระกูลอื่นแทนการไล่ขึ้นความเข้มข้น

ไม่ว่าจะได้เวอร์ชันไหน วิธีฉีดมีผลกับความติดทนมากพอกับความเข้มข้น อ่านต่อได้ที่วิธีฉีดน้ำหอมให้ติดทนนาน และถ้ายังไม่แน่ใจว่าตระกูลกลิ่นไหนเหมาะกับตัวเอง เริ่มที่น้ำหอมเลือกกลิ่นอย่างไร