สกินแคร์ธรรมชาติ ทำเองได้ไหม อะไรพอทำได้ อะไรห้ามทาหน้า

ทำเองได้ ถ้าเป็นของที่ผสมครั้งละน้อย ใช้ทันที แล้วล้างออก เช่น มาสก์ข้าวโอ๊ตหรือโยเกิร์ต ส่วนครีม เซรั่ม หรือโทนเนอร์ที่ทำเก็บไว้ใช้หลายวัน เราไม่แนะนำ เพราะครัวที่บ้านควบคุมเชื้อ ความคงตัว และค่าความเป็นกรดด่างไม่ได้ และมีวัตถุดิบในครัวบางตัวที่ทำร้ายผิวหน้าได้จริง โดยเฉพาะมะนาวเมื่อเจอแดด ด้านล่างเราแยกให้ว่าอะไรพอทำได้ อะไรควรเลิก และทำอย่างไรให้เสี่ยงน้อยที่สุด

เส้นแบ่งง่าย ๆ: ล้างออกทันที กับ ทิ้งไว้บนผิว

สิ่งที่กำหนดความเสี่ยงของสูตรทำเองมีสองเรื่อง คือมีน้ำในสูตรไหม และเก็บไว้นานแค่ไหน ใช้ตารางนี้ตัดสินก่อนลงมือ

ลักษณะสูตร	ตัวอย่าง	ระดับความเสี่ยง	เหตุผล
ผสมแล้วใช้ทันที ล้างออกใน 10 ถึง 15 นาที	มาสก์ข้าวโอ๊ตกับน้ำ มาสก์โยเกิร์ตกับน้ำผึ้ง	ต่ำ	ไม่มีเวลาให้เชื้อเติบโต และสัมผัสผิวสั้น
ผงแห้ง ผสมน้ำตอนใช้	ผงข้าวโอ๊ตบดเก็บในโหลแห้ง	ต่ำถึงปานกลาง	ผงแห้งเก็บได้นานกว่า แต่ต้องตักด้วยช้อนแห้ง
น้ำมันล้วน ไม่มีน้ำ	น้ำมันมะพร้าวหรือน้ำมันจากเมล็ดพืชผสมกัน	ปานกลาง	เชื้อเติบโตยากกว่า แต่น้ำมันหืนได้และบางคนเป็นสิว
มีน้ำ ทิ้งไว้บนผิว เก็บหลายวัน	โทนเนอร์ชาเขียว เจลว่านหางจระเข้ทำเอง ครีมผสมเอง	สูง	น้ำไม่มีสารกันเสียคือที่เติบโตของเชื้อ
มีกรดหรือสารที่ไวต่อแสง	น้ำมะนาว ผิวส้ม ผักชีฝรั่งบด	สูงมาก	ระคายเคืองและทำให้ผิวไหม้เมื่อโดนแดด

ถ้าอยากได้สูตรมาสก์ล้างออกที่ทำได้ทันที มีรายละเอียดใน มาสก์หน้าธรรมชาติทำเอง ส่วนสครับผิวกายดูได้ที่ สครับผิวทำเอง

ทำไมครีมทำเองถึงเสียเร็ว

FDA อธิบายเรื่องความปลอดภัยด้านจุลินทรีย์ของเครื่องสำอางไว้ว่า น้ำเป็นแหล่งปนเปื้อนสำคัญในการผลิต สารกันเสียมีหน้าที่ยับยั้งเชื้อที่หลุดเข้าไประหว่างใช้ และการเก็บในที่อุ่นชื้นเร่งการเติบโตของเชื้อ ส่วนการเติมน้ำหรือน้ำลายลงไปทำให้สารกันเสียเจือจางลง ข้อมูลเหล่านี้เขียนถึงผลิตภัณฑ์ที่ผลิตในโรงงาน ซึ่งมีการควบคุมแล้ว สูตรที่ทำในครัวมีเงื่อนไขเสียเปรียบกว่าทุกข้อ

ปัจจัย	ในโรงงานเครื่องสำอาง	ในครัวที่บ้าน
น้ำ	น้ำผ่านการบำบัดสำหรับการผลิต	น้ำประปาหรือน้ำดื่มทั่วไป
สารกันเสีย	เลือกชนิดและปริมาณตามสูตร	ส่วนใหญ่ไม่มี
ภาชนะ	ผ่านการทำความสะอาดตามขั้นตอน	ล้างด้วยน้ำยาล้างจาน
ทดสอบความคงตัว	ทดสอบเนื้อ สี กลิ่น ตามเวลาและอุณหภูมิ	ไม่มี
อุณหภูมิห้องเก็บ	ควบคุมได้	ห้องน้ำร้อนชื้นเกือบทั้งปีในไทย

ข้อนี้คือเหตุผลที่เราแนะนำให้ทำครั้งละน้อยพอใช้ครั้งเดียว ถ้าจำเป็นต้องเก็บ ให้ใส่ตู้เย็นในภาชนะที่ล้างและลวกน้ำร้อนแล้ว และทิ้งทันทีเมื่อกลิ่น สี หรือเนื้อเปลี่ยน แม้จะยังไม่ครบวันที่ตั้งใจไว้

วัตถุดิบในครัวที่ห้ามทาหน้า

นอกจากมะนาว ยังมีวัตถุดิบอีกกลุ่มที่ทาหน้าแล้วเสี่ยงเกินประโยชน์

วัตถุดิบ	เหตุที่ไม่ควรทาหน้า	ใช้อะไรแทน
น้ำมะนาว	ระคายเคืองจากกรด และไวต่อแสงจนผิวไหม้เป็นรอยดำ	เซรั่มวิตามินซีที่ผลิตมาเพื่อผิว
ผิวส้มและเปลือกส้มบด	น้ำมันจากเปลือกมีสารที่ไวต่อแสง เม็ดหยาบขูดผิว	สครับเนื้อละเอียดหรือกรดผลัดเซลล์
เบกกิ้งโซดา	เป็นด่าง ทำลายสมดุลความเป็นกรดของผิว	คลีนเซอร์อ่อน
น้ำส้มสายชู	กรดเข้มข้นไม่แน่นอน แสบและระคายเคือง	โทนเนอร์สูตรอ่อน
กระเทียมหรือขิงสด	ระคายเคืองรุนแรงและทำให้ผิวไหม้จากการสัมผัสได้	ยาแต้มสิวที่มีตัวยา
ยาสีฟันแต้มสิว	มีสารที่ระคายผิวหน้าและน้ำหอม	แผ่นแปะสิวหรือยาแต้มสิว
น้ำตาลทรายหยาบขัดหน้า	เม็ดคมขูดผิวหน้าที่บาง	สครับเนื้อเจลหรือกรดอ่อน

เรื่องผิวไวต่อแสงจากสิ่งที่ทาบนผิว มีความคล้ายกับผื่นแพ้แดดบางชนิด ถ้าคุณเป็นผื่นหลังออกแดดบ่อย อ่าน ผื่นแพ้แดด ดูแลอย่างไร ประกอบ

วัตถุดิบที่พอใช้ได้ ถ้าทดสอบก่อน

วัตถุดิบเหล่านี้ใช้กันทั่วไปในมาสก์ล้างออก เราจัดกลุ่มตามหน้าที่ให้เห็นภาพว่าได้อะไร และข้อจำกัดคืออะไร

วัตถุดิบ	ได้อะไร	ข้อจำกัด
ข้าวโอ๊ตบดละเอียด	ผสมน้ำแล้วเป็นเมือกเคลือบผิว ให้ความรู้สึกสบายผิว	คนที่แพ้ข้าวโอ๊ตต้องเลี่ยง
โยเกิร์ตรสธรรมชาติ	เนื้อเย็น ล้างแล้วผิวนุ่ม	ไม่ได้ผลัดเซลล์ได้เท่ากรดในสกินแคร์ และใช้ได้เฉพาะแบบไม่มีน้ำตาล
น้ำผึ้ง	เป็นสารดึงน้ำ เหนียว ใช้ผสมมาสก์	คนแพ้เกสรหรือผึ้งต้องระวัง
ว่านหางจระเข้สดจากต้น	เย็นผิว	ยางสีเหลืองใต้เปลือกระคายเคือง ต้องล้างวุ้นให้สะอาด
แตงกวาฝาน	เย็นและชุ่มชื้นชั่วคราว	ให้ความชุ่มชื้นแค่ช่วงสั้น
ชาเขียวชงเย็น	ใช้เป็นน้ำผสมมาสก์	ชงใหม่ทุกครั้ง ไม่เก็บ

สังเกตว่าทุกตัวในตารางเป็นการใช้แบบล้างออก ความรู้สึกสบายผิวหลังมาสก์เป็นเรื่องจริง แต่ผลระยะยาวกับฝ้า สิว หรือริ้วรอยไม่ควรคาดหวังจากสูตรเหล่านี้

ทดสอบก่อนใช้: ทำอย่างไรให้ได้ผลจริง

แหล่งข้อมูลสองแหล่งให้วิธีทดสอบต่างกันเล็กน้อย เราเอามารวมเป็นขั้นตอนเดียว

• อย. แนะนำทาปริมาณเล็กน้อยที่ท้องแขนหรือหลังใบหู แล้วสังเกต 24 ถึง 48 ชั่วโมง
• สมาคมแพทย์ผิวหนังสหรัฐฯ (AAD) แนะนำทาบริเวณขนาดประมาณเหรียญที่ข้อพับแขนหรือท้องแขน วันละสองครั้งต่อเนื่อง 7 ถึง 10 วัน เพราะบางคนเกิดอาการหลังใช้ซ้ำหลายวัน

ขั้นตอนที่ใช้ได้กับสูตรทำเอง

1. ทดสอบวัตถุดิบทีละตัว อย่าทดสอบสูตรที่ผสมหลายอย่างแล้ว เพราะถ้าแพ้จะไม่รู้ว่าตัวไหน
2. ทาที่ท้องแขนหรือหลังใบหู ปล่อยไว้ตามเวลาที่จะใช้จริง เช่น 15 นาทีสำหรับมาสก์ แล้วล้างออก
3. ดูผล 24 ถึง 48 ชั่วโมง ถ้ามีแดง คัน แสบ หรือตุ่ม ให้เลิกใช้วัตถุดิบนั้น
4. ถ้าจะใช้ซ้ำทุกสัปดาห์ ทดสอบต่อเนื่องตามแนวทางของ AAD ก่อนขยายไปทั้งหน้า

ถ้าแพ้แล้วหน้าบวมแดง ให้ล้างออกด้วยน้ำสะอาดและดูวิธีดูแลต่อใน แพ้ครีมทำยังไง ถ้ามีอาการบวมที่ตาหรือปาก หายใจลำบาก ให้ไปโรงพยาบาลทันที

ตัวอย่างสมมติ: วางแผนทำมาสก์ให้ปลอดภัย

สมมติว่าคุณอยากทำมาสก์ข้าวโอ๊ตกับโยเกิร์ตใช้สัปดาห์ละครั้ง วิธีวางแผนที่ลดความเสี่ยงคือ

1. บดข้าวโอ๊ตเก็บในโหลแก้วแห้ง ตักด้วยช้อนแห้งทุกครั้ง
2. วันที่จะใช้ ตักผงข้าวโอ๊ตประมาณ 1 ช้อนโต๊ะ ผสมโยเกิร์ตรสธรรมชาติประมาณ 1 ช้อนโต๊ะในถ้วยที่ล้างสะอาด
3. ทาบาง ๆ ทิ้งไว้ 10 ถึง 15 นาที หลบรอบตา
4. ล้างออกด้วยน้ำอุณหภูมิห้อง ซับให้แห้ง แล้วทามอยส์เจอไรเซอร์
5. ทิ้งส่วนที่เหลือ ไม่เก็บไว้ใช้ครั้งหน้า

ปริมาณในตัวอย่างนี้เป็นค่าประมาณสำหรับหนึ่งครั้ง ปรับได้ตามขนาดหน้า

สูตรในโซเชียลที่พบบ่อย และเหตุผลที่เราไม่แนะนำ

สูตรทำเองที่แชร์กันในโซเชียลมักมาพร้อมคำว่าหน้าใสในคืนเดียว ตารางนี้ไล่สูตรที่เห็นซ้ำบ่อยและปัญหาของแต่ละสูตร

สูตรที่แชร์กัน	ปัญหาหลัก	ทางที่ปลอดภัยกว่า
มะนาวผสมน้ำผึ้งพอกหน้าก่อนออกจากบ้าน	สารในมะนาวทำปฏิกิริยากับแสงแดด ผิวไหม้เป็นรอยดำ	ใช้น้ำผึ้งเดี่ยว ๆ ผสมข้าวโอ๊ต ตอนกลางคืน แล้วล้างออก
ผงกาแฟผสมน้ำมันมะพร้าวขัดหน้า	เม็ดกาแฟคมและหยาบเกินไปสำหรับผิวหน้า น้ำมันมะพร้าวอุดตันได้ในบางคน	ใช้กับผิวกายเท่านั้น และไม่ขัดแรง
ขมิ้นสดพอกหน้าทิ้งไว้นาน	ติดสีเหลืองบนผิวและเสื้อผ้า บางคนระคายเคือง	ถ้าอยากลอง ทดสอบที่ท้องแขนก่อน และใช้เวลาสั้น
น้ำซาวข้าวหมักไว้หลายวันเป็นโทนเนอร์	น้ำที่หมักโดยไม่มีการควบคุมเป็นที่เติบโตของเชื้อ	ใช้โทนเนอร์สำเร็จรูปที่มีสารสกัดข้าว
ไข่ขาวพอกหน้าให้รูขุมขนกระชับ	ความรู้สึกตึงเป็นแค่ฟิล์มแห้งบนผิว และเสี่ยงเชื้อจากไข่ดิบ	ใช้มาสก์ดินที่ผลิตมาเพื่อผิว
ว่านหางจระเข้ปั่นทั้งเปลือกทาทิ้งค้างคืน	ยางสีเหลืองใต้เปลือกระคายเคือง และไม่มีสารกันเสีย	ใช้วุ้นที่ล้างยางออกแล้ว ทาแล้วล้าง หรือใช้เจลสำเร็จรูป

สังเกตว่าทุกสูตรที่มีปัญหามีลักษณะร่วมกันอย่างน้อยหนึ่งข้อ คือทิ้งไว้บนหน้านาน เก็บไว้หลายวัน มีกรดหรือสารไวแสง หรือมีเม็ดหยาบ ถ้าสูตรใหม่ที่คุณเห็นเข้าข่ายข้อใดข้อหนึ่ง ให้ถือว่าเสี่ยงไว้ก่อน

สิ่งที่สกินแคร์ทำเองแทนไม่ได้

มีบางขั้นที่ไม่มีสูตรครัวตัวไหนทำหน้าที่แทนได้

• กันแดด: น้ำมันพืชบางชนิดมีค่า SPF ต่ำมากและไม่สม่ำเสมอ ห้ามใช้แทนกันแดด
• ยาแต้มสิวหรือยารักษาสิว: สิวอักเสบต้องใช้ตัวยาที่ผ่านการทดสอบ
• ยารักษาฝ้า: ฝ้าต้องวางแผนกับแพทย์ การทาสูตรครัวที่ไม่รู้ความเข้มข้นอาจทำให้เข้มขึ้น
• ผื่นหรือแผล: ผิวที่มีแผลเปิดเสี่ยงติดเชื้อจากวัตถุดิบที่ไม่ปลอดเชื้อ

ถ้าเหตุผลที่อยากทำเองคืออยากได้สูตรธรรมชาติที่ปลอดภัยกว่า ทางเลือกที่ควบคุมได้มากกว่าคือผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปที่มีตรารับรอง ดูวิธีอ่านตราได้ที่ เครื่องสำอางออร์แกนิค ดีจริงไหม

ถ้าผิวคุณเป็นแบบนี้ ให้เริ่มที่...

ผิวของคุณ	สูตรทำเองที่พอลองได้	สิ่งที่ควรเลี่ยง
ผิวแห้ง	มาสก์ข้าวโอ๊ตผสมน้ำผึ้ง ล้างออก	น้ำมะนาว เบกกิ้งโซดา สครับน้ำตาล
ผิวมัน	มาสก์โยเกิร์ตล้างออก	น้ำมันมะพร้าวทาทิ้งไว้ทั้งคืน
ผิวแพ้ง่าย	ข้าวโอ๊ตกับน้ำเปล่าเท่านั้น หลังทดสอบแล้ว	สูตรผสมหลายวัตถุดิบ น้ำมันหอมระเหย
ผิวเป็นสิวอักเสบ	ไม่แนะนำสูตรทำเองในช่วงที่สิวอักเสบ	ยาสีฟัน กระเทียม การขัดผิว
มีฝ้าหรือรอยดำ	ไม่แนะนำสูตรทำเองเพื่อรักษา	มะนาว ผิวส้ม และทุกอย่างที่ไวต่อแสง

สรุปคือ ทำเองได้ในฐานะกิจกรรมผ่อนคลายสัปดาห์ละครั้ง ด้วยวัตถุดิบที่ทดสอบแล้วและล้างออกทันที แต่อย่าคาดหวังให้มาแทนกันแดดและผลิตภัณฑ์ที่ผลิตมาเพื่อผิวโดยตรง