มาส์กหน้าธรรมชาติ ทำเองยังไง สูตรที่ปลอดภัยและของในครัวที่ห้ามใช้

มาส์กหน้าธรรมชาติทำเองได้ง่ายจากน้ำผึ้ง ข้าวโอ๊ตบด และโยเกิร์ตรสธรรมชาติ ผสมใช้ครั้งเดียว พอก 10 ถึง 15 นาที แล้วล้างออก ผลที่ได้คือผิวนุ่มและชุ่มขึ้นในคืนนั้น ไม่ได้ทำให้ขาวขึ้นหรือรักษาสิว ส่วนที่ต้องระวังกว่าสูตรคือวัตถุดิบที่คนชอบเติมลงไป อย่างมะนาว เบกกิ้งโซดา หรือยาสีฟัน ซึ่งทำร้ายผิวได้จริงและบางกรณีทิ้งรอยดำไว้หลายเดือน

มาส์กทำเองทำอะไรได้ และทำอะไรไม่ได้

ก่อนเข้าครัว ตั้งความคาดหวังให้ตรงก่อน วัตถุดิบธรรมชาติไม่ได้ผ่านการปรับความเข้มข้น ความเป็นกรดด่าง หรือใส่สารกันเสียแบบผลิตภัณฑ์สำเร็จรูป ผลจึงอยู่ในขอบเขตจำกัด

ทำได้	ทำไม่ได้
เติมความชุ่มชื้นชั่วคราว ผิวนุ่มขึ้นหลังล้าง	รักษาสิวอักเสบหรือสิวอุดตันที่เป็นเรื้อรัง
ปลอบผิวที่ตึงแห้งหลังโดนแอร์หรือแดดอ่อน	ทำให้ฝ้า กระ รอยดำจางลงอย่างมีนัยสำคัญ
ให้เวลาผ่อนคลายสัปดาห์ละครั้งสองครั้ง	กระชับรูขุมขนแบบถาวร
ใช้แทนมาส์กแผ่นในวันที่ไม่อยากซื้อ	แทนกันแดด เซรั่ม หรือยาที่แพทย์สั่ง

ถ้าเป้าหมายของคุณอยู่ในคอลัมน์ขวา มาส์กสำเร็จรูปที่มีสารออกฤทธิ์ที่ระบุความเข้มข้นจะตรงกว่า เปรียบเทียบชนิดมาส์กแต่ละแบบได้ที่ มาส์กหน้า เลือกชนิดให้ตรงปัญหาผิว

วัตถุดิบที่มีข้อมูลรองรับและใช้ได้

เราคัดมาสามตัวหลัก ซึ่งมีข้อมูลทางวิชาการรองรับเรื่องความปลอดภัยหรือคุณสมบัติให้ความชุ่มชื้น และหาได้ในซูเปอร์มาร์เก็ตทั่วไป

น้ำผึ้ง

งานทบทวนวรรณกรรมเรื่องน้ำผึ้งในวิชาผิวหนังและการดูแลผิว ตีพิมพ์ใน Journal of Cosmetic Dermatology ระบุว่าในสูตรเครื่องสำอาง น้ำผึ้งทำหน้าที่เป็นอีมอลเลียนต์ สารดูดความชื้น และช่วยปลอบผิว และปริมาณที่ใช้ในเครื่องสำอางทั่วไปอยู่ราว 1 ถึง 10 เปอร์เซ็นต์ สิ่งที่ได้จากตัวเลขนี้คือ น้ำผึ้งไม่จำเป็นต้องพอกหนาเต็มหน้าเพื่อให้ได้ผล ผสมเจือจางก็พอ และยังล้างออกง่ายกว่า

ข้าวโอ๊ตบดละเอียด

ข้าวโอ๊ตแบบบดละเอียดจนเป็นผง (colloidal oatmeal) เป็นส่วนผสมในผลิตภัณฑ์สำหรับผิวแห้งคันมานาน งานศึกษาด้านความปลอดภัยใน Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology ทดสอบผลิตภัณฑ์ที่มีข้าวโอ๊ตด้วยการแปะซ้ำในอาสาสมัครหลายพันคน พบปฏิกิริยาระดับต่ำราว 1 เปอร์เซ็นต์ในช่วงแรกของการทดสอบ และไม่มีรายงานการแพ้จากผู้บริโภคในผลิตภัณฑ์ที่ขายไปกว่า 4 แสนชิ้นตลอด 3 ปี ข้อควรรู้คือนั่นเป็นผลิตภัณฑ์ที่ผลิตแบบควบคุม ข้าวโอ๊ตที่คุณบดในครัวหยาบกว่า ต้องบดให้ละเอียดที่สุดเท่าที่ทำได้ ไม่อย่างนั้นจะกลายเป็นสครับขัดหน้าไปโดยไม่ตั้งใจ

โยเกิร์ตรสธรรมชาติ

โยเกิร์ตไม่หวาน ไม่ปรุงรส ให้เนื้อครีมที่ผสมกับวัตถุดิบอื่นง่าย และมีกรดแลคติกปริมาณน้อย ทำให้ผิวรู้สึกเนียนหลังล้าง ใช้แบบที่เก็บในตู้เย็นและยังไม่หมดอายุ คนที่แพ้นมวัวให้ข้ามตัวนี้

สูตรที่เราใช้ พร้อมสัดส่วนและเวลา

ทุกสูตรทำครั้งละหนึ่งหน้า ใช้ช้อนตวงในครัว ผสมในถ้วยที่ล้างและเช็ดแห้งแล้ว

สูตร	ส่วนผสม	เหมาะกับ	เวลาพอก
น้ำผึ้งเจือจาง	น้ำผึ้ง 1 ช้อนชา + น้ำสะอาดหรือน้ำดอกไม้ไร้น้ำหอม 1 ช้อนชา	ผิวปกติถึงผิวแห้ง	10 นาที
ข้าวโอ๊ตนม	ผงข้าวโอ๊ตบดละเอียด 1 ช้อนโต๊ะ + น้ำอุ่นหรือนมจืด 1-1.5 ช้อนโต๊ะ	ผิวแห้ง ผิวตึงหลังแอร์	10-15 นาที
โยเกิร์ตน้ำผึ้ง	โยเกิร์ตรสธรรมชาติ 1 ช้อนโต๊ะ + น้ำผึ้ง 1/2 ช้อนชา	ผิวหมองไม่มีน้ำหนัก	10 นาที
ข้าวโอ๊ตโยเกิร์ต	ผงข้าวโอ๊ต 1 ช้อนโต๊ะ + โยเกิร์ต 1 ช้อนโต๊ะ	ผิวผสม	10-15 นาที

ขั้นตอนใช้

1. ล้างหน้าตามปกติ ซับให้หมาด
2. ใช้แปรงหรือนิ้วที่สะอาดทาบางๆ หลีกรอบตาและริมฝีปาก
3. นั่งพัก ไม่เดินไปโดนแดดหรือพัดลมแรง มาส์กที่แห้งเกินไปจะดึงผิว
4. ล้างออกด้วยน้ำอุ่น ใช้ปลายนิ้วนวดเบาๆ ไม่ถู
5. ทามอยส์เจอไรเซอร์ทันทีขณะผิวยังหมาด

ความถี่ที่เหมาะคือสัปดาห์ละ 1 ถึง 2 ครั้ง มากกว่านั้นไม่ได้ผลเพิ่ม แต่เพิ่มโอกาสระคายเคือง

ของในครัวที่ห้ามทาหน้า

ส่วนนี้สำคัญกว่าสูตรด้านบน เพราะอาการจากวัตถุดิบกลุ่มนี้มักมาช้า คนจึงไม่ทันเชื่อมโยงว่าเกิดจากมาส์กเมื่อวาน

วัตถุดิบ	เกิดอะไรกับผิว
มะนาว มะกรูด ส้ม (น้ำหรือผิว)	กรดแรงและสารไวแสง เมื่อโดนแดดเกิดผื่นไหม้และรอยดำ
เบกกิ้งโซดา	ด่างสูง ทำลายสมดุลผิวชั้นนอก ผิวแห้งแดง
ยาสีฟัน	มีสารที่ระคายเคืองผิวหน้า ผื่นแดงรอบปากหลังแต้มสิว
อบเชย พริกไทย ขิงสด	ร้อนแสบ ระคายเคืองรุนแรงในคนผิวบาง
น้ำส้มสายชูไม่เจือจาง	กรดแรง ผิวไหม้ระดับตื้นได้
ไข่ดิบ	เสี่ยงเชื้อแบคทีเรียเมื่อโดนแผลเปิดหรือสิวที่แกะ
น้ำมันพืชที่ใช้ทอด	อุดตันรูขุมขน กลิ่นหืน

เรื่องมะนาวต้องอธิบายเพิ่ม DermNet อธิบายภาวะที่เรียกว่าผื่นแพ้แสงจากพืช (phytophotodermatitis) ว่าเกิดจากสารฟูราโนคูมารินในน้ำหรือยางของพืชบางชนิด เช่น มะนาวฝรั่ง (lime) ขึ้นฉ่าย มะเดื่อ เมื่อสารเหล่านี้ติดผิวแล้วโดนรังสี UVA จะทำลายเซลล์ผิวโดยตรง ไม่ใช่การแพ้ ผิวจะแดงอักเสบและมักพองภายในราว 24 ถึง 48 ชั่วโมงหลังโดนแดด แผลหายในไม่กี่สัปดาห์ แต่ทิ้งรอยดำที่อยู่ได้นานเป็นปี และมักเข้มกว่าในคนผิวสีเข้ม คนไทยที่พอกมะนาวตอนเย็นแล้วออกแดดวันรุ่งขึ้นจึงเสี่ยงโดยตรง

ทดสอบก่อนพอกครั้งแรก ใช้เวลานานแค่ไหน

AAD แนะนำวิธีทดสอบผลิตภัณฑ์ใหม่ไว้ คือทาขนาดเท่าเหรียญบนท้องแขนด้านในหรือข้อพับแขน วันละ 2 ครั้ง ติดกัน 7 ถึง 10 วัน และสำหรับผลิตภัณฑ์ที่ล้างออก ให้ทิ้งไว้ประมาณ 5 นาทีหรือตามเวลาใช้จริงแล้วล้าง มาส์กทำเองเข้ากลุ่มล้างออก ให้ทาตามเวลาพอกจริง 10 ถึง 15 นาทีแล้วล้าง

ปัญหาคือมาส์กทำเองต้องผสมใหม่ทุกครั้ง การทดสอบ 7 ถึง 10 วันวันละสองรอบจึงยุ่งยาก ทางที่ทำได้จริงคือทดสอบวัตถุดิบทีละตัว เช่น สัปดาห์แรกทดสอบน้ำผึ้งเจือจางอย่างเดียว สัปดาห์ถัดไปทดสอบข้าวโอ๊ต เมื่อรู้ว่าผิวทนทั้งสองตัว ค่อยผสมกัน ถ้าแดง คัน หรือบวมระหว่างทดสอบ AAD ให้ล้างออกเบาๆ และหยุดใช้ ประคบเย็นหรือทาปิโตรเลียมเจลลี่ช่วยได้

คนผิวแพ้ง่ายมาก ผิวที่เคยแพ้เครื่องสำอางหลายตัว หรือผิวที่เป็นผื่นภูมิแพ้ ควรทดสอบนานครบ 10 วันจริงๆ และอ่านแนวทางดูแลผิวกลุ่มนี้ใน ผิวแพ้ง่าย ดูแลยังไง

วางมาส์กไว้ตรงไหนในรูทีน และคืนไหนควรงด

มาส์กทำเองเหมาะกับรอบกลางคืน เพราะหลังล้างออกผิวไม่ต้องเจอแดดอีกหลายชั่วโมง ลำดับที่เราใช้คือ ล้างหน้า พอกมาส์ก ล้างออก แล้วต่อด้วยโทนเนอร์ เซรั่ม และมอยส์เจอไรเซอร์ตามปกติ ไม่ต้องข้ามขั้นไหน

สิ่งที่ต้องคิดคือคืนนั้นคุณใช้สารออกฤทธิ์ตัวไหนอยู่บ้าง

สิ่งที่ใช้อยู่ในรูทีน	คำแนะนำในคืนที่พอกมาส์ก
เรตินอลหรือเรตินอยด์	แยกคืน พอกมาส์กในคืนที่เว้นเรตินอล
AHA BHA หรือโทนเนอร์ผลัดเซลล์	แยกคืน อย่าใช้ติดกันในคืนเดียว โดยเฉพาะสูตรโยเกิร์ต
ยาทาสิวที่แพทย์สั่ง	ถามแพทย์ก่อน หรืองดมาส์กช่วงที่ใช้ยา
เซรั่มวิตามินซีตอนเช้า	ใช้ต่อได้ตามปกติ
เพิ่งทำเลเซอร์ ทรีตเมนต์ หรือแว็กซ์หน้า	งดอย่างน้อยจนผิวหายแดงสนิท

อีกเรื่องที่คนมักลืมคือมาส์กไม่ได้แทนขั้นมอยส์เจอไรเซอร์ ความชุ่มที่รู้สึกหลังล้างหายไปภายในไม่กี่ชั่วโมงถ้าไม่มีครีมช่วยกักน้ำไว้ และในเช้าวันถัดไป ทากันแดดตามปกติทุกครั้ง ยิ่งถ้าเพิ่งลองวัตถุดิบใหม่ ผิวที่เพิ่งระคายเคืองเล็กน้อยจะไวต่อแดดกว่าปกติ

ความสะอาดและการเก็บ เรื่องที่สูตรในคลิปไม่พูดถึง

มาส์กสำเร็จรูปมีสารกันเสีย มาส์กในครัวไม่มี ความเสี่ยงหลักจึงเป็นเชื้อ ไม่ใช่สารเคมี

• ผสมใช้ครั้งเดียวให้หมด ถ้าเหลือให้ทิ้ง อย่าเก็บในตู้เย็นไว้ใช้พรุ่งนี้
• ล้างมือก่อนผสม ใช้ถ้วยและช้อนที่ล้างและแห้งสนิท
• ตักน้ำผึ้งและโยเกิร์ตออกจากภาชนะหลักก่อน อย่าใช้ช้อนที่โดนหน้าแล้วจุ่มกลับลงไป
• แปรงทามาส์กล้างด้วยสบู่และผึ่งให้แห้งทุกครั้ง
• ข้าวโอ๊ตที่บดเป็นผงเก็บในโหลแห้งปิดสนิทได้ 2 ถึง 3 สัปดาห์ ถ้ามีกลิ่นอับหรือจับตัวเป็นก้อนให้ทิ้ง

ผิวแต่ละแบบ ใช้สูตรไหน เลี่ยงอะไร

สภาพผิว	สูตรที่เริ่มได้	เลี่ยง
ผิวแห้ง ตึง ลอก	ข้าวโอ๊ตนม หรือน้ำผึ้งเจือจาง	โยเกิร์ตถ้าผิวแสบง่าย
ผิวมัน	โยเกิร์ตน้ำผึ้ง สัปดาห์ละครั้ง	น้ำมันทุกชนิด ดินพอกที่ทำให้ผิวแห้งตึงเกิน
ผิวแพ้ง่าย	น้ำผึ้งเจือจางหลังทดสอบครบ 10 วัน	ทุกอย่างที่มีกลิ่นแรงหรือรสเผ็ด
ผิวเป็นสิวอักเสบ	งดมาส์กทำเองช่วงนี้	มะนาว ยาสีฟัน เบกกิ้งโซดา
ผิวโดนแดดมาทั้งวัน	ข้าวโอ๊ตกับน้ำเย็น ผิวที่ไหม้แดงให้งด	ทุกอย่างที่เป็นกรด

ถ้าอยากได้มาส์กที่ใช้สะดวกกว่านี้และมีอายุการเก็บ มาส์กสำเร็จรูปสูตรเรียบง่ายที่มีกลีเซอรีนหรือข้าวโอ๊ตในลำดับต้นๆ ให้ผลใกล้เคียงกันโดยไม่ต้องผสมเอง ส่วนผิวกาย ถ้าอยากใช้ของในครัวขัดผิว มีวิธีและข้อจำกัดแยกไว้ใน สครับผิวกายทำเอง