สรุปประเด็นสำคัญ
- หลังส่วนบนและไหล่มีต่อมไขมันหนาแน่นและผิวหนา เมื่อเจอเหงื่อ ความอับ และการเสียดสีจากเสื้อหรือเป้ จึงอุดตันและอักเสบลึกได้ง่าย
- ตุ่มเล็กขนาดเท่ากันที่คันมาก ไม่มีหัวดำหัวขาว มักเป็นรูขุมขนอักเสบจากเชื้อรา ซึ่งยาสิวทั่วไปไม่ช่วย
- AAD แนะนำโฟมล้างเบนโซอิลเพอรอกไซด์ทุกวัน ทิ้งไว้บนหลัง 2-5 นาทีก่อนล้างออก เริ่มที่ 5.3% เพราะระคายน้อยกว่า 10%
- อาบน้ำและเปลี่ยนเสื้อทันทีหลังเหงื่อออก เลี่ยงใยขัด แปรงขัดหลัง และสบู่ฆ่าเชื้อที่ทำให้สิวแย่ลง
- ผลแรกเห็นได้ใน 6-8 สัปดาห์ และหายเต็มที่อาจใช้ 3-4 เดือน ถ้า 8 สัปดาห์ไม่ต่างควรพบแพทย์ผิวหนัง
สิวที่หลังเกิดจากกลไกเดียวกับสิวที่หน้า คือรูขุมขนอุดตันด้วยน้ำมันและเซลล์ผิว แล้วแบคทีเรียทำให้อักเสบ สิ่งที่ทำให้หลังเป็นหนักกว่าคือผิวบริเวณนี้มีต่อมไขมันหนาแน่น ผิวหนา และอยู่ใต้เสื้อผ้าทั้งวัน เหงื่อจึงถูกกักไว้พร้อมการเสียดสีจากเสื้อ สายเป้ และสายชุดชั้นใน อีกกลุ่มที่คนมักเข้าใจผิดว่าเป็นสิวคือรูขุมขนอักเสบจากเชื้อรา ซึ่งต้องแก้คนละแบบ
ทำไมหลังและไหล่ถึงเป็นสิวง่ายกว่าตัว
หลังส่วนบน ไหล่ และหน้าอก เป็นบริเวณที่มีต่อมไขมันมากรองจากใบหน้า เมื่อรูขุมขนตรงนี้อุดตัน เม็ดที่เกิดมักลึกและใหญ่กว่าบนหน้า เพราะผิวหนากว่าและหัวสิวโผล่ขึ้นมายากกว่า
ปัจจัยที่สองคืออากาศ ในเมืองไทยเหงื่อออกได้ทั้งวันแม้ไม่ได้ออกกำลังกาย เสื้อที่แนบหลังทำให้เหงื่อระเหยไม่ได้ ผิวจึงชื้นและร้อนอยู่หลายชั่วโมง ปากรูขุมขนที่ชื้นนาน ๆ บวมและอุดง่าย
ปัจจัยที่สามคือคนมองไม่เห็นหลังตัวเอง หลายคนรู้ตัวว่าเป็นตอนที่มีรอยดำเต็มหลังแล้ว หรือเพราะเจ็บเวลาพิงเก้าอี้ ถ้าคุณสงสัยว่ามีสิวที่หลัง ให้ใช้กระจกสองบานหรือถ่ายรูปด้วยโทรศัพท์ทุกสองสัปดาห์ จะได้ตามผลได้จริง
เจ็ดต้นเหตุ เรียงจากที่แก้ได้ง่ายที่สุด
| ต้นเหตุ | เกิดอะไรขึ้นกับผิว | ใครเสี่ยง | แก้ได้เร็วแค่ไหน |
|---|---|---|---|
| เหงื่อค้างใต้เสื้อ | รูขุมขนชื้นและบวมจนอุด | ออกกำลังกาย ทำงานกลางแจ้ง ขี่มอเตอร์ไซค์ | เห็นผลภายในไม่กี่สัปดาห์ |
| การเสียดสีจากเป้และสายกระเป๋า | แรงกดและถูทำให้อักเสบตามแนวสาย | นักเรียน คนสะพายเป้ทุกวัน | เร็ว ถ้าเปลี่ยนวิธีถือกระเป๋า |
| ครีมนวดผมและครีมอาบน้ำตกค้าง | ฟิล์มมันเคลือบหลังหลังอาบน้ำ | คนผมยาว คนใช้ทรีตเมนต์ผมหนัก | เร็ว ถ้าเปลี่ยนลำดับการอาบน้ำ |
| โลชั่นหรือกันแดดที่มัน | น้ำมันอย่างเชียบัตเตอร์หรือโกโก้บัตเตอร์อุดรู | คนทาบำรุงผิวกายทุกวัน | ปานกลาง |
| ฮอร์โมน | แอนโดรเจนกระตุ้นต่อมไขมันให้ผลิตมากขึ้น | วัยรุ่น ผู้หญิงช่วงก่อนมีประจำเดือน | ช้า มักต้องใช้ยาหรือพบแพทย์ |
| พันธุกรรม | ต่อมไขมันใหญ่และไวในครอบครัว | ญาติใกล้ชิดเคยเป็นสิวรุนแรงจนเป็นแผลเป็น | ช้า ควรพบแพทย์เร็ว |
| เชื้อรามาลาสซีเซีย | เชื้อราบนผิวเติบโตในรูขุมขน | ผิวมัน เหงื่อมาก เพิ่งกินยาปฏิชีวนะ | เร็ว ถ้าใช้ยาต้านเชื้อราตรงจุด |
AAD ระบุว่าฮอร์โมนแอนโดรเจนทำให้ต่อมไขมันขยายและผลิตน้ำมันมากขึ้น และคนที่พ่อแม่หรือญาติใกล้ชิดเป็นสิวรุนแรงจนเป็นแผลเป็นมีความเสี่ยงสูงขึ้น สองข้อนี้เปลี่ยนไม่ได้ แต่ห้าข้อที่เหลือเปลี่ยนได้ด้วยพฤติกรรม เราจึงแนะนำให้เริ่มจากด้านบนของตารางก่อน ภาพรวมของสาเหตุสิวทุกตำแหน่งอยู่ใน สิวเกิดจากอะไร
สิวจริงหรือเชื้อรา ดูจากหน้าตาตุ่ม
DermNet อธิบายรูขุมขนอักเสบจากเชื้อรามาลาสซีเซียว่าเป็นตุ่มเล็กและตุ่มหนองขนาดใกล้เคียงกัน คัน พบมากที่หลังส่วนบนและหน้าอก และไม่มีหัวดำหัวขาว ซึ่งเป็นจุดแยกจากสิวธรรมดา ปัจจัยเสี่ยงคืออากาศร้อนชื้น ผิวมันมาก เหงื่อออกมาก การทาครีมหรือกันแดดที่ปิดผิว และการใช้ยาปฏิชีวนะหรือยาสเตียรอยด์
| ลักษณะ | สิวทั่วไป | รูขุมขนอักเสบจากเชื้อรา |
|---|---|---|
| ขนาดตุ่ม | หลายขนาดปนกัน | เล็กและใกล้เคียงกันเกือบทุกเม็ด |
| หัวดำหัวขาว | มี | ไม่มี |
| อาการคัน | ไม่ค่อยคัน เจ็บมากกว่า | คันเด่น โดยเฉพาะตอนร้อนหรือหลังเหงื่อออก |
| ตอบสนองต่อยาสิว | ค่อย ๆ ดีขึ้นใน 6-8 สัปดาห์ | ไม่ดีขึ้น หรือแย่ลงหลังใช้ยาปฏิชีวนะ |
| การรักษาที่ DermNet กล่าวถึง | ตามชนิดสิว | แชมพูซีลีเนียมซัลไฟด์หรือคีโตโคนาโซล ยาทาต้านเชื้อรา และยากินในบางราย |
ข้อสังเกตเพิ่มคือ DermNet ระบุว่าภาวะนี้กลับเป็นซ้ำบ่อย จึงมักต้องใช้ยาต้านเชื้อราแบบคงระดับ เช่น สัปดาห์ละครั้ง ถ้าตุ่มของคุณเข้ากับคอลัมน์ขวา ให้แพทย์หรือเภสัชกรยืนยันก่อนใช้ยาต้านเชื้อรา ผดร้อนเป็นอีกภาวะที่สับสนได้ ผดเป็นตุ่มใสเล็กมาก ขึ้นหลังร้อนจัดและยุบเองเมื่ออยู่ที่เย็น
โฟมล้างเบนโซอิลเพอรอกไซด์ ใช้กับหลังอย่างไรให้ได้ผล
AAD แนะนำโฟมล้างเบนโซอิลเพอรอกไซด์ที่ซื้อได้เองเป็นตัวหลักของสิวที่หลัง ใช้ทุกวันเพื่อลดแบคทีเรียก่อสิว ความเข้มข้น 5.3% ระคาย แห้ง และลอกน้อยกว่า ถ้าต้องการแรงขึ้นค่อยไปที่ 10% ซึ่งเป็นความเข้มข้นสูงสุดที่ซื้อได้โดยไม่ต้องมีใบสั่ง
จุดที่คนส่วนใหญ่พลาดคือล้างออกเร็วเกินไป AAD ระบุว่าการศึกษาพบว่าเบนโซอิลเพอรอกไซด์ได้ผลดีที่สุดเมื่อทิ้งไว้บนหลัง 2-5 นาที ช่วยให้ยาซึมผ่านผิวหลังที่หนาได้ และเมื่อล้างออกแล้วยาจะไม่ไปฟอกสีผ้าเช็ดตัวกับเสื้อ
- สระผมและล้างครีมนวดให้เสร็จก่อน
- ล้างหลังด้วยน้ำ แล้วลงโฟมเบนโซอิลเพอรอกไซด์บาง ๆ ทั่วบริเวณที่เป็น
- ทิ้งไว้ 2-5 นาที ระหว่างนั้นล้างส่วนอื่นของตัว
- ล้างออกให้หมด ซับหลังให้แห้งด้วยผ้าสีขาวหรือผ้าที่ไม่กลัวด่าง
- ถ้าแพทย์หรือเภสัชกรแนะนำอะดาพาลีนเจล 0.1% ให้ทาหลังอาบน้ำหรือก่อนนอน AAD ระบุว่าใช้คู่กันช่วยเปิดรูขุมขนให้เบนโซอิลเพอรอกไซด์ทำงานได้ดีขึ้น และใช้ไม้ทาโลชั่นด้ามยาวช่วยทาหลังได้
ถ้าผิวหลังแห้งตึงในสัปดาห์แรก ให้ลดเป็นวันเว้นวันก่อน ส่วนคนที่ชอบตัวยาผลัดผิว กรดซาลิไซลิกในรูปสบู่หรือสเปรย์ก็ใช้กับหลังได้ ดูวิธีเลือกความเข้มข้นที่ กรดซาลิไซลิกช่วยเรื่องสิวได้ไหม
ลำดับการอาบน้ำที่ลดสิวที่หลัง
ครีมนวดผม ทรีตเมนต์ และน้ำมันใส่ผม ไหลลงหลังตอนล้าง แล้วทิ้งฟิล์มมันไว้ ถ้าคุณล้างตัวก่อนแล้วค่อยล้างครีมนวด ฟิล์มนี้จะค้างบนหลังทั้งวัน การสลับลำดับใช้เวลาเพิ่มไม่ถึงนาที
- สระผม ใส่ครีมนวด ล้างออก แล้วรวบผมขึ้น
- ล้างตัวและหลังเป็นขั้นตอนสุดท้าย
- ถ้าใช้ทรีตเมนต์แบบไม่ล้างออก ให้ลงเฉพาะปลายผม และรวบผมไม่ให้ระหลังตอนนอน และล้างครีมนวดผมออกให้หมดก่อนฟอกตัว
- เลี่ยงใยขัด แปรงขัดหลัง และสบู่ฆ่าเชื้อ AAD ระบุว่าทั้งหมดนี้ทำให้สิวแย่ลง
เสื้อผ้า เป้ และการออกกำลังกาย
AAD แนะนำให้ใส่เสื้อออกกำลังกายที่หลวม ระบายอากาศ เป็นผ้าฝ้ายหรือผ้าที่ซับเหงื่อ และซักหลังใช้ทุกครั้ง หลังเหงื่อออกให้อาบน้ำและเปลี่ยนเสื้อทันที ถ้ายังอาบไม่ได้ ให้เช็ดผิวด้วยแผ่นเช็ดทำความสะอาดชนิดปราศจากน้ำมัน
เรื่องการเสียดสี AAD แนะนำให้เลี่ยงสิ่งที่ถูหลัง เช่น เป้ ใช้กระเป๋าถือ หรือคล้องสายกระเป๋าไว้ที่แขนแทนบ่า ถ้าต้องใช้เป้ทุกวัน ให้คลายสายให้เป้ไม่แนบหลังตลอดเวลา และวางเป้ลงทุกครั้งที่นั่ง สิวที่เป็นแนวตรงตามสายเป้หรือสายเสื้อชั้นในเป็นสัญญาณชัดว่าการเสียดสีเป็นตัวหลัก
| สถานการณ์ในวันหนึ่ง | สิ่งที่ทำได้ทันที |
|---|---|
| ขี่มอเตอร์ไซค์หรือเดินกลางแดดไปทำงาน | พกเสื้อตัวสำรอง เปลี่ยนเมื่อถึงที่ทำงาน |
| เข้ายิมตอนเย็น | อาบน้ำภายในครึ่งชั่วโมง ไม่นั่งรอในเสื้อเปียก |
| นอนห้องที่ไม่มีแอร์ | ใช้ปลอกหมอนและผ้าปูผ้าฝ้าย เปลี่ยนสัปดาห์ละครั้ง |
| ทาโลชั่นทั้งตัวทุกวัน | เลือกสูตร non-comedogenic หรือ oil-free และเว้นบริเวณหลังที่เป็นสิว |
ผลจะเห็นเมื่อไร และรอยที่ค้างอยู่
AAD ระบุว่าผลแรกใช้เวลา 6-8 สัปดาห์ และกว่าสิวที่หลังจะหายเต็มที่อาจใช้ 3-4 เดือน ช่วงแรกจึงไม่ควรเปลี่ยนผลิตภัณฑ์ไปมา AAD ยังระบุว่าแดดทำให้สิวคล้ำขึ้นและอยู่นานขึ้น ถ้าใส่เสื้อเปิดหลังหรือว่ายน้ำ ให้ทากันแดด broad spectrum SPF 30 ขึ้นไปที่ทนน้ำและไม่อุดตัน
รอยดำและรอยแดงหลังสิวที่หลังจางช้ากว่าบนหน้า และเป็นเรื่องแยกจากการคุมสิว วิธีจางรอยตามสีอยู่ใน รอยสิว ทำยังไงให้จาง ส่วนหลุมหรือแผลเป็นนูนที่หลังและไหล่ต้องให้แพทย์ประเมิน ดูตัวเลือกใน วิธีรักษาหลุมสิว ห้ามบีบหรือแกะเม็ดที่หลัง เพราะ AAD ระบุว่าทำให้สิวแย่ลง และบริเวณไหล่เป็นจุดที่เกิดแผลเป็นนูนได้ง่ายในบางคน
ถ้าหลังของคุณเป็นแบบนี้ ให้เริ่มที่
- สิวขึ้นตามแนวสายเป้หรือสายเสื้อชั้นใน: ลดการเสียดสีก่อน แล้วเพิ่มโฟมเบนโซอิลเพอรอกไซด์ 5.3%
- หัวดำหัวขาวกับตุ่มแดงปนกัน: โฟมเบนโซอิลเพอรอกไซด์ทุกวัน ทิ้งไว้ 2-5 นาที และปรับลำดับการอาบน้ำ
- ตุ่มเล็กเท่ากัน คันมาก ไม่มีหัว: สงสัยเชื้อรา ให้แพทย์หรือเภสัชกรยืนยันก่อนใช้ยาต้านเชื้อรา
- ขึ้นหนักหลังเริ่มยาใหม่หรืออาหารเสริมเพาะกาย: ถามแพทย์ผู้สั่งยา ห้ามหยุดยาเอง
- ผู้หญิงที่สิวขึ้นตามรอบเดือนร่วมกับประจำเดือนไม่สม่ำเสมอ: ดูแนวทางใน สิวฮอร์โมน และนัดแพทย์
ควรพบแพทย์ผิวหนังเมื่อเป็นก้อนลึกเจ็บจำนวนมาก เริ่มมีแผลเป็นหรือหลุม ดูแลเองครบ 6-8 สัปดาห์แล้วไม่ต่าง หรือผิวรอบสิวร้อนแดงลามพร้อมมีไข้ ให้นำรายชื่อผลิตภัณฑ์ที่ใช้และรูปหลังที่ถ่ายไว้ไปด้วย คนที่ตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรควรถามแพทย์ก่อนใช้ตัวยาทุกชนิด
คำถามที่พบบ่อย
ใช้ผลิตภัณฑ์สิวหน้ากับหลังได้ไหม
ใช้ตัวยาเดียวกันได้ เช่น กรดซาลิไซลิกหรือเบนโซอิลเพอรอกไซด์ แต่รูปแบบที่เหมาะกับหลังคือแบบล้างหรือสเปรย์ เพราะทาครีมทั่วหลังเองได้ยาก ผิวหลังหนากว่าหน้าจึงทนได้มากกว่า แต่ยังควรเริ่มความถี่ต่ำ
สิวที่หลังจะทิ้งแผลเป็นได้ไหม
ได้ โดยเฉพาะเม็ดอักเสบลึกและเม็ดที่ถูกบีบ ผิวหลังและไหล่เป็นตำแหน่งที่บางคนเกิดแผลเป็นนูนหรือคีลอยด์ได้ง่าย ถ้าเริ่มเห็นแผลเป็นนูนแข็ง ให้พบแพทย์ก่อนที่จะลามใหญ่ขึ้น
สิวที่หลังเกี่ยวกับอาหารไหม
อาหารบางอย่างทำให้สิวแย่ลงได้ในบางคน แต่ไม่ใช่ปัจจัยหลักของสิวที่หลังในคนส่วนใหญ่ เหงื่อ การเสียดสี และผลิตภัณฑ์ที่ตกค้างมักเป็นจุดที่แก้แล้วเห็นผลเร็วกว่า
แหล่งอ้างอิง
- Back acne: How to see clearer skin | American Academy of Dermatology (AAD)
- Acne: Who gets and causes | American Academy of Dermatology (AAD)
- Malassezia folliculitis | DermNet





