ฟอกสีผมยังไงไม่ให้ผมพัง เช็กสภาพผมก่อนลงมือ

ฟอกสีผมแล้วผมเสียในระดับหนึ่งทุกครั้ง เพราะน้ำยาต้องทำลายเม็ดสีในเส้นผมและเปิดเกล็ดผมให้กว้าง สิ่งที่คุณคุมได้มี 4 เรื่อง คือสภาพผมก่อนฟอก จำนวนระดับที่ยก เวลาที่น้ำยาอยู่บนผม และการดูแลในสองสัปดาห์หลังฟอก ถ้าคุมสี่เรื่องนี้ได้ ผมที่ฟอกแล้วยังนุ่มพอจัดทรงและไม่ขาดเป็นท่อน

ผมแบบไหนฟอกได้ และแบบไหนควรรอก่อน

ก่อนเลือกสี ให้เช็กผมของตัวเองก่อน เพราะผมที่เสียอยู่แล้วฟอกซ้ำจะไม่ได้สีสวยขึ้น มีแต่ขาดมากขึ้น

สภาพผม	ฟอกได้ไหม	สิ่งที่ควรทำก่อน
ผมธรรมชาติ ไม่เคยผ่านเคมี	ได้	ทดสอบเส้นผมและผิวก่อน
เคยย้อมสีเข้มมาแล้ว	ได้แต่สีจะไม่สม่ำเสมอ	ปรึกษาช่าง เพราะสีเก่าจะค้างเป็นปื้น
เคยฟอกมาแล้วเกิน 3 เดือน	พอได้ถ้าผมยังนุ่ม	ฟอกเฉพาะโคนที่งอกใหม่
เพิ่งยืด ดัด หรือโกรกมาไม่เกิน 2-3 เดือน	ไม่ควร	รอ ตัดปลายที่เสียออกก่อน
ผมเปียกแล้วยืดเหมือนหนังยาง หรือขาดทันที	ไม่ควร	พักเคมีทั้งหมด ทำทรีตเมนต์
หนังศีรษะเป็นแผล ระคายเคือง หรือไหม้แดด	ไม่ควร	รอหายสนิท

ทดสอบความยืดหยุ่นได้ที่บ้าน ดึงผมเปียกหนึ่งเส้นเบาๆ จากหลังหู ถ้ายืดเล็กน้อยแล้วกลับเข้าที่ แสดงว่าผมแข็งแรงพอ ถ้ายืดยาวแล้วไม่กลับ หรือเหนียวเป็นเมือก อย่าฟอก

AAD ระบุว่าควรทำเคมีทีละอย่างเท่านั้น ถ้าต้องทำสองอย่างให้ดัดหรือยืดก่อนแล้วทำสีทีหลังประมาณ 2 สัปดาห์ ส่วน FDA ระบุให้รออย่างน้อย 14 วันหลังฟอก ยืด หรือดัดก่อนย้อมสี การนัดฟอกกับยืดในวันเดียวกันจึงเป็นความเสี่ยงที่ไม่คุ้ม

ฟอกสีผมทำอะไรกับเส้นผม และทำไมผมถึงออกส้ม

น้ำยาฟอกประกอบด้วยผงฟอกและไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ (developer) ผสมกันให้มีฤทธิ์เป็นด่าง ด่างเปิดเกล็ดผมให้น้ำยาเข้าไปทำลายเมลานินที่เป็นเม็ดสีตามธรรมชาติ ยิ่งอยู่นานเมลานินยิ่งหายไปมาก แต่โปรตีนในเส้นผมก็ถูกทำลายตามไปด้วย ผมจึงบางลง กรอบขึ้น และดูดน้ำง่ายขึ้น

เม็ดสีผมไม่หายพร้อมกัน ผมดำธรรมชาติเมื่อโดนฟอกจะไล่สีตามลำดับด้านล่างนี้ ซึ่งเป็นเหตุผลที่ฟอกครึ่งทางแล้วเห็นสีส้ม

ระดับที่ผมผ่าน	สีที่เห็น	เหมาะกับเป้าหมาย
เริ่มต้น	ดำถึงน้ำตาลเข้ม	ผมธรรมชาติ
ยกไปราว 3-4 ระดับ	น้ำตาลแดงถึงส้ม	ทองแดง น้ำตาลอบอุ่น
ยกไปราว 5-6 ระดับ	เหลืองทอง	บลอนด์ทอง
ยกไปราว 7-8 ระดับ	เหลืองอ่อน	บลอนด์ที่ผ่านโทนเนอร์ได้
ยกถึงเกือบสุด	เหลืองซีดคล้ายเปลือกกล้วย	ขาว เทา พาสเทล

ตัวเลขระดับข้างต้นเป็นแนวทางทั่วไป ผมเส้นหนาและเข้มจะค้างสีส้มนานกว่าผมเส้นเล็ก ช่างดูจากสีที่ออกในแต่ละจังหวะเพื่อตัดสินว่าจะหยุดตรงไหน ข้อนี้อธิบายด้วยว่าทำไมการนั่งรอให้ครบเวลาที่ฉลากเขียนไว้ไม่ใช่วิธีที่ดี สีผมของคุณต่างจากคนอื่น เวลาจึงต่างด้วย

สีส้มและเหลืองที่เหลือหลังฟอกไม่ได้แปลว่าฟอกพลาด มันคือเม็ดสีที่ยังไม่ถูกกำจัด วิธีปรับให้ออกโทนเย็นคือการลงโทนเนอร์ภายหลัง ซึ่งเป็นสีเคลือบบางๆ ไม่ใช่การฟอกเพิ่ม

ยกกี่ระดับถึงจะยังปลอดภัย

AAD แนะนำให้เลือกสีที่ห่างจากสีธรรมชาติไม่เกิน 3 เฉด และระบุว่าการย้อมให้เข้มขึ้นอ่อนโยนกว่าการทำให้อ่อนลง เหตุผลคือการยกมากกว่า 3 ระดับต้องใช้ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ความแรงสูงขึ้น ผมเสียมากขึ้นตามไปด้วย

คนที่ผมดำและอยากได้บลอนด์ต้องยกมากกว่า 3 ระดับแน่นอน ทางที่ผมเสียน้อยที่สุดคือแบ่งทำหลายรอบ

เป้าหมาย	ผมดำธรรมชาติ	วิธีที่ปลอดภัยกว่า
น้ำตาลอ่อนหรือน้ำตาลทอง	ยก 2-3 ระดับ	ฟอกครั้งเดียว ใช้เวลาสั้น
บลอนด์ทอง	ยก 5-6 ระดับ	แบ่ง 2 ครั้ง ห่างกัน 2-4 สัปดาห์
บลอนด์เทาหรือขี้เถ้า	ยก 7-8 ระดับ	แบ่ง 2-3 ครั้ง สลับทรีตเมนต์ และรับว่าผมจะบางลง
ขาวหรือพาสเทลทั้งหัว	ยกสุด	ปรึกษาช่างว่าผมรับไหวหรือไม่ บางคนควรเลือกไฮไลต์แทน

ระยะห่างที่ว่าเป็นค่าประมาณจากการทำงานของช่างทั่วไป ไม่ใช่ตัวเลขที่ตายตัว ถ้าหลังรอบแรกผมยังนุ่ม ผ่านการทดสอบยืดหยุ่น ก็ทำรอบสองได้ ถ้าไม่ผ่านให้รอ

ทางเลือกที่ถูกมองข้ามคือฟอกแค่บางส่วน เช่นไฮไลต์ บาลายาจ หรือโอมเบร ส่วนที่โดนน้ำยามีเพียงเสี้ยวของหัว ผมส่วนที่เหลือยังคงแข็งแรงและโคนผมงอกใหม่ไม่เห็นเส้นแบ่งชัด

ทำที่ร้านหรือทำเองที่บ้าน

ฟอกเองไม่ผิด แต่เหมาะกับสถานการณ์จำกัด

เงื่อนไข	ทำเองได้	ควรไปร้าน
ผมไม่เคยผ่านเคมี ยก 2-3 ระดับ	ใช่
ฟอกเฉพาะโคนที่ขึ้นใหม่ หลังเคยฟอกมาแล้ว	ใช่ ถ้าทาเก่ง
ผมดำสนิทต้องการบลอนด์		ใช่
ผมเคยย้อมเข้ม ย้อมดำ หรือใช้เฮนน่า		ใช่ สีค้างจะทำให้ฟอกไม่เท่ากัน
ผมยาวมาก ทาด้านหลังเองไม่ได้		ใช่
ผมเคยยืดหรือดัดไม่ถึง 3 เดือน		ไม่ควรฟอก

ค่าบริการแตกต่างกันตามความยาวผมและจำนวนรอบ ร้านทั่วไปคิดตั้งแต่ราวหลักพันถึงหลายพันบาทต่อครั้ง เป็นช่วงที่ประมาณการณ์ไว้ ควรถามราคาที่รวมโทนเนอร์และทรีตเมนต์ก่อนนัด เพราะบางร้านแยกรายการ

วันฟอก ลำดับที่ปลอดภัย

ลำดับต่อไปนี้ใช้ได้ทั้งตอนไปร้านและทำเอง ถ้าไปร้านให้ดูว่าช่างทำครบหรือไม่

1. ทดสอบเส้นผมหนึ่งเส้นที่ซ่อนอยู่หลังหู ผสมน้ำยาตามอัตราส่วนในฉลาก ทาและจับเวลาเพื่อดูว่าสีออกถึงระดับที่ต้องการในกี่นาที
2. ทดสอบผิวหนังก่อนวันฟอก 48 ชั่วโมงขึ้นไป ทาน้ำยาที่ผสมแล้วจุดเล็กๆ ที่หลังหูหรือข้อพับแขน ปล่อยไม่ปิดทับ ถ้าแดง บวม คัน หรือพองใน 48-72 ชั่วโมง ห้ามใช้ ผลลบไม่ได้การันตีว่าจะไม่แพ้ในครั้งต่อไป เพราะภูมิแพ้เกิดจากการสะสมได้
3. ไม่สระผมก่อนฟอก 1-2 วัน น้ำมันธรรมชาติบนหนังศีรษะช่วยกันระคายเคืองได้บ้าง แต่ไม่ต้องทิ้งไว้นานจนมัน
4. สวมถุงมือ ทาครีมหรือวาสลีนรอบแนวไรผม ใบหู และต้นคอ
5. ทาจากกลางเส้นถึงปลายก่อน เว้นโคนไว้ 1-2 เซนติเมตร เพราะหนังศีรษะให้ความอุ่นทำให้น้ำยาทำงานเร็วกว่าส่วนปลาย แล้วค่อยทาโคนตามหลังในช่วงท้าย
6. ตรวจสีทุก 5-10 นาที ด้วยการเช็ดน้ำยาออกจากเส้นผมหนึ่งช่วงเพื่อดูสีจริง อย่าทาซ้ำชั้นหนาและอย่าใช้ความร้อนช่วย เว้นแต่ช่างจะกำหนด
7. ล้างน้ำอุ่นหรือเย็นจนสะอาด แล้วใช้แชมพูหรือผลิตภัณฑ์หยุดปฏิกิริยาตามที่ผลิตภัณฑ์ระบุ ตามด้วยครีมนวดหรือทรีตเมนต์

ความแรงของ developer มักแบ่งเป็น 10, 20, 30 และ 40 volume ตัวเลขสูงทำงานเร็วแต่ทำร้ายผมและหนังศีรษะมากกว่า ผมที่เปราะบางหรือต้องการยกน้อยมักใช้ 10-20 volume ช่างบางคนเลือกใช้ความแรงต่ำและเวลายาวขึ้นเพื่อคุมผม ตัวเลขนี้เป็นแนวทางที่ใช้กันทั่วไป ให้ยึดตามคำแนะนำของผลิตภัณฑ์ที่ใช้จริง

ถ้าแสบหนังศีรษะ ต้องหยุดหรือรอ

ระหว่างฟอกอาจรู้สึกอุ่นหรือซ่าเล็กน้อยได้ แต่ถ้าแสบเหมือนโดนไฟลวกหรือแสบจนทนไม่ไหว ให้ล้างออกทันทีด้วยน้ำเย็น ไม่ต้องรอให้ครบเวลา ผมที่ยังไม่ขึ้นสีตามเป้าหมายค่อยทำรอบใหม่ได้ ผิวหนังที่ไหม้ฟื้นเร็วไม่ได้

อาการแพ้ต่างจากอาการแสบ DermNet อธิบายอาการแพ้สารกลุ่มย้อมผมว่า ผื่นแห้งคันที่เปลือกตาบนหรือขอบหู และในรายรุนแรงจะแดง บวม พุพองที่เปลือกตา หนังศีรษะ ใบหน้า และลำคอ โดยมักเริ่มภายในไม่กี่ชั่วโมงถึงไม่กี่วันหลังสัมผัส ถ้าคุณมีอาการเหล่านี้ให้พบแพทย์ผิวหนัง และถ้าหน้าบวมหรือหายใจลำบากให้ไปห้องฉุกเฉินทันที

FDA ระบุว่าไม่ควรย้อมหรือทำเคมีเมื่อหนังศีรษะระคายเคือง ไหม้แดด หรือมีแผล และห้ามใช้ผลิตภัณฑ์ย้อมผมกับขนคิ้วหรือขนตา เพราะเสี่ยงต่อดวงตา รายละเอียดการปฐมพยาบาลอาการแพ้จากครีมหรือเคมีเบื้องต้นอ่านได้ที่ วิธีปฐมพยาบาลเมื่อแพ้ครีม

สองสัปดาห์แรกหลังฟอก

ผมที่เพิ่งฟอกมีเกล็ดผมเปิดอยู่ ดูดน้ำและสีง่าย แต่ก็คายน้ำง่ายด้วย ช่วงนี้ให้ถือเป็นช่วงฟื้นตัว

ช่วงเวลา	สิ่งที่ทำ	สิ่งที่งด
48 ชั่วโมงแรก	ล้างด้วยน้ำเย็นถึงอุ่น ใช้ครีมนวด	น้ำร้อนจัด ที่หนีบ ไดร์ความร้อนสูง
สัปดาห์ที่ 1	ทรีตเมนต์ 1-2 ครั้ง ซับผมเบาๆ หวีด้วยหวีซี่ห่างตอนผมหมาด	รัดผมแน่น ว่ายน้ำสระที่มีคลอรีน
สัปดาห์ที่ 2	สระเว้นวัน ใช้ลีฟอินที่ปลายผม ปรึกษาช่างเรื่องโทนเนอร์ถ้าสีเหลืองเกิน	ย้อมสี ยืด ดัด

AAD แนะนำให้ใช้ครีมนวดหลังสระทุกครั้ง ถูแชมพูเฉพาะหนังศีรษะ ใช้ความร้อนสัปดาห์ละครั้งหรือน้อยกว่าด้วยอุณหภูมิต่ำสุดที่ทำได้ และสวมหมวกปีกกว้างเมื่อออกแดด เพราะแดดทำให้ผมที่ผ่านการฟอกอ่อนแอและสีซีดเร็ว วิธีเลือกครีมนวดสำหรับผมเสียอยู่ที่ ครีมนวดผมเลือกตามเส้นผม และแผนฟื้นฟูต่อเนื่องอยู่ที่ ผมแห้งเสียดูแลยังไง

แชมพูม่วงช่วยลดโทนเหลืองได้ในผมบลอนด์ ใช้แทนแชมพูปกติเพียง 1 ครั้งต่อสัปดาห์หรือทุก 1-2 สัปดาห์ตามฉลาก ใช้บ่อยเกินไปผมจะแห้งและเป็นสีหม่น

ทำสีทับหลังฟอก ต้องรอนานแค่ไหน

ถ้าต้องการสีแฟนซีอย่างชมพู ฟ้า หรือเทา ต้องฟอกก่อนและย้อมทับ ลำดับที่ปลอดภัยคือ

1. ฟอกและรอให้ผมกลับมานุ่มและผ่านการทดสอบความยืดหยุ่น
2. รอครบอย่างน้อย 14 วัน ตามที่ FDA แนะนำก่อนย้อม
3. เลือกสีแบบกึ่งถาวร (semi-permanent) ที่ไม่มีแอมโมเนียและไม่ต้องผสมน้ำยาเปอร์ออกไซด์ ซึ่งเคลือบผิวเส้นผมมากกว่าเจาะเข้าไป แม้จะซีดเร็วกว่า
4. ทดสอบผิวหนังก่อนทุกครั้ง แม้ใช้ยี่ห้อเดิมก็ตาม

FDA ระบุว่าต้องทดสอบผิวหนังก่อนใช้ทุกครั้ง แม้เคยย้อมแล้วไม่มีปัญหา เพราะความไวต่อสารเกิดขึ้นได้จากการสัมผัสซ้ำ และสูตรผลิตภัณฑ์อาจเปลี่ยนไป

สามกรณีที่ต้องตัดสินใจต่างกัน

กรณีผมดำ ผมหนา อยากได้บลอนด์เทา. ผมเส้นหนาและเข้มจะค้างสีส้มนาน ควรแบ่งฟอก 2-3 รอบห่างกันหลายสัปดาห์ รอบสุดท้ายลงโทนเนอร์ ถ้าผมไม่ผ่านการทดสอบความยืดหยุ่นหลังรอบแรก ให้ถอยมาที่เป้าหมายบลอนด์ทองหรือไฮไลต์

กรณีเพิ่งยืดผมมาเมื่อเดือนก่อน. ผมเส้นนี้ผ่านเคมีแรงแล้ว ควรรออย่างน้อย 2-3 เดือนและตัดปลายที่เสียออกก่อน หากจำเป็นต้องเปลี่ยนสีจริงๆ ให้ขอย้อมสีอ่อนกว่าธรรมชาติเล็กน้อยด้วยสีที่ไม่ต้องฟอก

กรณีผมเคยฟอกแล้วโคนขึ้นใหม่. ให้ฟอกเฉพาะโคนที่ขึ้นใหม่ ทาน้ำยาไม่ซ้อนทับผมเก่า รอบนี้ช่างมักผสมให้อ่อนกว่าเดิม เพราะผมที่ฟอกแล้วเริ่มบางและไวต่อน้ำยา ส่วนความยาวที่เหลือใช้โทนเนอร์ปรับสีแทนการฟอกเพิ่ม

ผมที่เสียไปแล้ว ตัดสินใจอย่างไร

ผมที่ฟอกจนยืดแล้วไม่กลับ แตกปลายยาว หรือเหนียวเป็นเมือกตอนเปียก ไม่มีผลิตภัณฑ์ใดซ่อมให้กลับมาเหมือนเดิม ครีมนวดและทรีตเมนต์ทำให้ผมนุ่มชั่วคราวเพราะเคลือบเกล็ดผม ไม่ได้สร้างโปรตีนใหม่ แนวทางที่ใช้ได้คือ

• ตัดส่วนที่เสียที่สุดออกเป็นระยะ ทีละ 1-3 เซนติเมตร
• งดเคมีและความร้อนจนกว่าผมจะผ่านการทดสอบความยืดหยุ่น
• ใช้ทรีตเมนต์สัปดาห์ละครั้งและครีมนวดทุกครั้ง
• ดูแลสุขภาพหนังศีรษะ เพราะผมใหม่ที่งอกจะเป็นผมที่แข็งแรงที่สุด

ถ้าฟอกแล้วผมร่วงเป็นกระจุกพร้อมหนังศีรษะอักเสบ ให้ดู สาเหตุผมร่วงที่พบบ่อย และพบแพทย์ผิวหนังเพื่อแยกว่าเป็นผมขาดหรือผมร่วงจากรากผม

ถ้าผมของคุณเป็นแบบนี้ ให้เริ่มที่...

สภาพผมตอนนี้	เริ่มที่	ตัวเลือกสี
ผมธรรมชาติ แข็งแรง	ทดสอบเส้นผมและผิว	ยก 2-3 ระดับรอบเดียวได้
ผมดำ อยากบลอนด์	ปรึกษาช่างเรื่องแบ่งหลายรอบ	บลอนด์ทอง แล้วค่อยปรับโทน
ผมเคยย้อมดำหรือเฮนน่า	ให้ช่างทดสอบสีค้างก่อน	อาจต้องรอสีจางหรือเลือกไฮไลต์
ผมเพิ่งยืดหรือดัด	รอ 2-3 เดือน	ย้อมสีเข้มกว่าธรรมชาติแทน
ผมยืดหยุ่นไม่ผ่านการทดสอบ	หยุดเคมีและความร้อน	ไม่ฟอก
มีประวัติแพ้ย้อมผม	พบแพทย์ผิวหนังเพื่อทดสอบ	ตามคำแนะนำของแพทย์

ผู้ที่เคยมีผื่นแพ้สีย้อมผมควรพบแพทย์ผิวหนังก่อนฟอก และถามช่างว่าผลิตภัณฑ์ที่ใช้มีสารกลุ่มพาราฟีนิลีนไดอะมีน (PPD) หรือไม่