สรุปสั้นๆ
- ทิชชู่เปียกสำหรับเช็ดผิวจัดเป็นเครื่องสำอางควบคุม ต้องมีฉลากภาษาไทย เลขที่ใบรับจดแจ้ง ส่วนประกอบ วันผลิต และผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า
- กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์เคยสุ่มตรวจทิชชู่เปียก 44 ตัวอย่าง พบ 2 ตัวอย่างมีเชื้อจุลินทรีย์เกินเกณฑ์ ซื้อจากร้านที่เชื่อถือได้และดูวันผลิต
- สารกันเสียกลุ่มเมทิลไอโซไทอะโซลิโนน (MI และ MCI) ทำให้ผิวแพ้ได้ทั้งเด็กและพ่อแม่ที่เช็ดให้ ถ้าผิวแพ้ง่ายให้เลือกสูตรที่ไม่มีสารนี้
- ทิชชู่เปียกฆ่าเชื้อสำหรับพื้นผิวไม่ใช่ของเช็ดผิว ห้ามใช้เช็ดหน้า เช็ดก้นเด็ก หรือเช็ดจุดซ่อนเร้น
- ทิชชู่เปียกทุกแบบทิ้งถังขยะ แม้ห่อจะเขียนว่าทิ้งลงชักโครกได้ก็ตาม
ทิชชู่เปียกที่ดีสำหรับบ้านเราคือห่อที่ผ่านด่านฉลากก่อน แล้วค่อยมาดูเรื่องความนุ่มและราคา ด่านฉลากมีสามข้อ มีฉลากภาษาไทยพร้อมเลขที่ใบรับจดแจ้ง มีรายการส่วนประกอบให้อ่านได้ และมีวันผลิตกับชื่อผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า ห่อไหนขาดข้อใดข้อหนึ่ง วางคืนชั้นได้เลย ไม่ว่าจะลดราคาแค่ไหน
เหตุผลที่ต้องเข้มขนาดนี้คือทิชชู่เปียกเป็นแผ่นผ้าชุ่มน้ำที่ถูกปิดไว้ในห่อนานหลายเดือน ถ้าผลิตไม่ดี มันคืออาหารชั้นดีของเชื้อ และเราใช้มันเช็ดผิวที่บอบบางที่สุดในบ้าน
ทิชชู่เปียกคือเครื่องสำอาง ไม่ใช่กระดาษ
ข่าวของ Thai PBS ที่รายงานผลตรวจของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ระบุว่าทิชชู่เปียกที่ใช้เช็ดทำความสะอาดผิวจัดเป็นเครื่องสำอางควบคุม การสุ่มตรวจครั้งนั้นตรวจ 44 ตัวอย่าง พบ 2 ตัวอย่างมีปริมาณแบคทีเรีย ยีสต์ และราเกินเกณฑ์ หรือราว 4.5 เปอร์เซ็นต์ ฟังดูน้อย แต่ถ้าบ้านไหนซื้อห่อนั้นมาเช็ดก้นลูกทุกวันก็ไม่น้อยเลย
ข่าวเดียวกันแนะนำให้ดูฉลากก่อนซื้อ ต้องเป็นภาษาไทย มีชื่อผลิตภัณฑ์ เลขที่ใบรับจดแจ้ง ส่วนประกอบ วันผลิต และชื่อกับที่ตั้งผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า ถ้าใช้แล้วมีผื่นแดงหรือคัน ให้หยุดใช้และไปพบแพทย์
เราใช้เกณฑ์นี้ทั้งกับห่อในห้างและห่อที่ซื้อออนไลน์ สินค้านำเข้าหิ้วที่ไม่มีฉลากไทยอาจเป็นของดีในประเทศต้นทาง แต่เราตรวจสอบไม่ได้ว่าผ่านการจดแจ้งในไทยหรือไม่ และไม่รู้ว่าเก็บในโกดังร้อนมานานแค่ไหน
ทิชชู่เปียกห้าแบบ ใช้ผิดงานแล้วมีปัญหา
| แบบ | ใช้กับ | ข้อควรรู้ |
|---|---|---|
| สำหรับเด็ก | ผิวเด็ก ก้น มือ หน้า | มักเป็นสูตรน้ำ ไม่มีแอลกอฮอล์ เลือกแบบไม่มีน้ำหอม |
| สำหรับผู้ใหญ่ เช็ดผิว | มือ หน้า ตัว ระหว่างเดินทาง | หลายสูตรใส่น้ำหอม อ่านส่วนประกอบก่อน |
| เช็ดเครื่องสำอาง | ใบหน้า รอบดวงตา | มีสารทำความสะอาดที่ต้องล้างหน้าตามบางสูตร |
| ผสมแอลกอฮอล์ สำหรับมือ | มือ ตอนไม่มีน้ำและสบู่ | ดูชนิดและความเข้มข้นของแอลกอฮอล์บนฉลาก |
| ฆ่าเชื้อพื้นผิว | โต๊ะ ลูกบิด รถเข็น ของเล่นพลาสติก | ไม่ใช่ของเช็ดผิว ใช้ตามฉลากผลิตภัณฑ์ฆ่าเชื้อ |
แถวสุดท้ายคือแบบที่อันตรายที่สุดถ้าหยิบผิด ทิชชู่ฆ่าเชื้อพื้นผิวมีสารฆ่าเชื้อที่ไม่ได้ทำมาให้สัมผัสผิวนาน ๆ เราเก็บไว้คนละที่กับทิชชู่เด็ก และไม่ใส่ในกระเป๋าใบเดียวกัน หลักการใช้น้ำยาฆ่าเชื้อกับพื้นผิวให้ได้ผล ดูได้ในวิธีใช้น้ำยาฆ่าเชื้อให้ได้ผล
ส่วนทิชชู่แอลกอฮอล์สำหรับมือ ความเข้มข้นคือทุกอย่าง ถ้าฉลากเขียนแค่ "มีแอลกอฮอล์" โดยไม่บอกตัวเลข เราไม่นับว่าใช้ฆ่าเชื้อได้ เรื่องความเข้มข้นที่เหมาะอยู่ในแอลกอฮอล์ 70 กับ 95 ต่างกันอย่างไร
อ่านส่วนประกอบ สามกลุ่มที่ต้องรู้จัก
ส่วนประกอบบนห่อทิชชู่เปียกยาวและเป็นชื่อเคมี ไม่ต้องจำทั้งหมด ดูแค่สามกลุ่มนี้
สารกันเสีย: ทิชชู่เปียกทุกห่อต้องมีสารกันเสีย เพราะเป็นของเปียกที่เก็บนาน สารที่คนผิวแพ้ง่ายควรรู้จักคือ methylisothiazolinone (MI) และ methylchloroisothiazolinone (MCI) ข่าว Thai PBS ระบุว่า MCI ทำให้เกิดอาการแพ้ได้ ส่วนรายงานในวารสารการแพทย์ของออสเตรเลีย (MJA) อธิบายเคสผื่นแพ้สัมผัสจาก MI ในทิชชู่เปียกเด็ก ซึ่งเกิดที่มือของพ่อแม่ที่ใช้เช็ดให้ลูก ไม่ใช่เฉพาะที่ผิวเด็ก
น้ำหอม: บนฉลากมักเขียนว่า fragrance หรือ parfum เป็นอีกกลุ่มที่ทำให้ผิวแพ้ได้บ่อย บ้านที่มีเด็กเล็กหรือคนผิวแพ้ง่ายเลือกสูตรไม่มีน้ำหอม คำว่า "กลิ่นอ่อน" ไม่ได้แปลว่าไม่มีน้ำหอม
แอลกอฮอล์: ในทิชชู่สำหรับมือเป็นตัวออกฤทธิ์ แต่ในทิชชู่สำหรับผิวเด็กและผิวบริเวณก้นทำให้แห้งและแสบ โดยเฉพาะผิวที่มีผื่นผ้าอ้อมอยู่แล้ว
ลำดับที่เราใช้ตัดสินใจกับห่อใหม่
- หาคำว่า methylisothiazolinone และ methylchloroisothiazolinone ในรายการ ถ้าคนในบ้านเคยแพ้ ให้ข้ามห่อนั้น
- หาคำว่า fragrance หรือ parfum สำหรับห่อที่ใช้กับเด็ก
- ถ้าเป็นห่อสำหรับผิวเด็ก ดูว่ามีแอลกอฮอล์ในลำดับต้น ๆ หรือไม่
- ส่วนประกอบสั้นกว่าไม่ได้แปลว่าดีกว่าเสมอ แต่ช่วยให้รู้ว่าแพ้ตัวไหนได้ง่ายกว่าเวลามีปัญหา
จุดซ่อนเร้น ทิชชู่เปียกไม่ใช่คำตอบ
ทิชชู่เปียกสำหรับผู้หญิงมีขายเยอะ แต่เอกสารดูแลผิวบริเวณอวัยวะเพศหญิงของ The Royal Wolverhampton NHS Trust แนะนำว่าอย่าใช้ทิชชู่เปียก ให้ใช้กระดาษชำระสีขาวที่ไม่มีสีและไม่มีกลิ่นแทน เหตุผลคือผิวบริเวณนี้บางและไวต่อสารกันเสียกับน้ำหอม
ในบ้านเรามีสายฉีดชำระแทบทุกห้องน้ำ ซึ่งช่วยได้มาก ฉีดน้ำทำความสะอาดแล้วซับให้แห้งด้วยกระดาษชำระ เหลือทิชชู่เปียกไว้ใช้ตอนเดินทางเท่านั้น วิธีเลือกกระดาษชำระที่ไม่ระคายเคืองอยู่ในกระดาษทิชชู่ยี่ห้อไหนดี
คำว่า "ทิ้งลงชักโครกได้" เชื่อไม่ได้
ทิชชู่เปียกถูกทำให้เหนียวเวลาเปียก ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่ทำให้มันเช็ดได้ดี และเป็นคุณสมบัติเดียวกันที่ทำให้มันไม่ยุ่ยในท่อ EPA ให้คนทิ้งลงชักโครกได้แค่กระดาษชำระ และระบุว่าการทิ้งสิ่งอื่น รวมถึงทิชชู่เปียกฆ่าเชื้อ ทำความเสียหายให้ท่อในบ้าน ท่อสาธารณะ และบ่อเกรอะ
บ้านเราจำนวนมากใช้ส้วมซึมหรือบ่อเกรอะ และท่อจากชักโครกมีโค้งหลายจุด ทิชชู่เปียกไม่กี่แผ่นที่พันกับเส้นผมหรือไขมันก็พอให้ท่อตันได้ ถ้าชักโครกตันแล้ว ดูวิธีแก้ในชักโครกตันทำอย่างไร
ทางที่ใช้ได้จริงคือวางถังขยะมีฝาเล็ก ๆ ไว้ข้างชักโครก บุถุง และทิ้งทิชชู่เปียกทุกแผ่นลงถังนั้น รวมถึงห่อที่เขียนว่า flushable ด้วย
เปลี่ยนผ้าอ้อมที่บ้าน ไม่จำเป็นต้องใช้ทิชชู่เปียกทุกครั้ง
ทิชชู่เปียกสะดวกที่สุดตอนอยู่นอกบ้าน แต่ที่บ้านมีน้ำสะอาดอยู่แล้ว บ้านที่ลูกมีผื่นผ้าอ้อมบ่อย หรือผิวแดงง่าย ลองสลับมาใช้วิธีที่ไม่มีสารกันเสียเลยสำหรับการเปลี่ยนผ้าอ้อมในบ้าน
- เตรียมชามน้ำอุ่นสะอาดกับสำลีแผ่นใหญ่หรือผ้าฝ้ายนุ่มไว้ข้างที่เปลี่ยนผ้าอ้อม ใช้เวลาเตรียม 1 นาที
- ชุบสำลีให้เปียกพอหมาด เช็ดจากด้านหน้าไปด้านหลัง เปลี่ยนแผ่นใหม่ทุกครั้งที่เปื้อน
- ซับให้แห้งด้วยผ้าสะอาด อย่าถู ผิวที่ยังชื้นใต้ผ้าอ้อมคือจุดเริ่มต้นของผื่น
- เปลี่ยนน้ำในชามทุกครั้ง ไม่ใช้น้ำชามเดิมข้ามรอบ
- ล้างมือหลังเปลี่ยนผ้าอ้อมเสร็จ
ทิชชู่เปียกยังมีที่ทางของมัน เช่น ตอนเดินทาง ตอนกลางคืนที่ต้องรีบ หรือคราบที่สำลีกับน้ำเอาไม่ออก การใช้น้อยลงหมายความว่าผิวลูกและมือพ่อแม่สัมผัสสารกันเสียน้อยลงด้วย ถ้าผื่นผ้าอ้อมไม่ดีขึ้นใน 2 ถึง 3 วัน หรือมีตุ่มหนอง ให้พาไปพบแพทย์
ความคุ้มค่า คิดต่อแผ่น และดูขนาดแผ่น
ห่อทิชชู่เปียกเขียนจำนวนแผ่นไว้ชัดเจน คิดราคาต่อแผ่นได้ง่าย ราคาห่อหารด้วยจำนวนแผ่น แต่อย่าลืมดูขนาดแผ่นและความหนา
- แผ่นเล็กและบางต้องใช้สองสามแผ่นต่อครั้ง ราคาต่อแผ่นถูกแต่ต่อการใช้งานแพง
- แผ่นที่ชุ่มน้ำมากเกินไปจะหยดและเปียกเสื้อผ้า แผ่นที่แห้งเกินไปเช็ดคราบไม่ออก
- ห่อใหญ่ 80 ถึง 100 แผ่นคุ้มเมื่อใช้หมดเร็ว เช่น บ้านที่มีเด็กใส่ผ้าอ้อม ถ้าใช้นาน ๆ ครั้ง ห่อเล็กดีกว่า เพราะห่อที่เปิดทิ้งไว้นานจะแห้ง
ก่อนเหมาซื้อลังใหญ่ ให้ลองห่อเล็กของสูตรนั้นก่อนหนึ่งถึงสองสัปดาห์ ดูทั้งผิวคนในบ้านและมือคนที่ใช้เช็ด ทิชชู่เปียกที่ราคาต่อแผ่นถูกที่สุดจะกลายเป็นของแพงทันทีถ้าต้องทิ้งทั้งลังเพราะลูกมีผื่น หรือพ่อแม่มีผื่นที่มือจนต้องไปหาหมอ ห่อทดลองจึงเป็นค่าใช้จ่ายที่คุ้ม และพอเจอสูตรที่บ้านใช้ได้ดีแล้ว ให้จดชื่อรุ่นและส่วนประกอบไว้ เพราะห่อหน้าตาเดิมบางครั้งเปลี่ยนสูตรได้
ฝาปิดสำคัญกว่าที่คิด ฝาแข็งแบบกดเปิดปิดเก็บความชื้นได้ดีกว่าแถบกาวที่เหนียวน้อยลงทุกครั้งที่เปิด ถ้าซื้อห่อแถบกาว ให้วางคว่ำห่อลงเพื่อให้น้ำไหลไปทางแผ่นด้านบน
เก็บอย่างไรให้ใช้จนหมดห่อ
- เก็บในที่ร่ม ไม่ทิ้งไว้ในรถกลางแดด ความร้อนทำให้ห่อแห้งเร็วและเร่งการเสื่อมของส่วนผสม
- ปิดฝาทุกครั้งหลังดึง อย่าเปิดค้างระหว่างเปลี่ยนผ้าอ้อม
- ไม่เติมน้ำลงในห่อที่แห้ง
- ห่อที่มีกลิ่นเปลี่ยน มีจุดดำหรือจุดสีบนแผ่น ให้ทิ้งทั้งห่อ
- จดวันเปิดห่อบนฝา ถ้าฉลากระบุระยะใช้หลังเปิด ให้ทำตามนั้น
ตารางทำ กับห้ามทำ สำหรับทิชชู่เปียกในบ้าน
| ทำ | ห้ามทำ |
|---|---|
| ดูฉลากไทย เลขที่ใบรับจดแจ้ง และวันผลิตก่อนซื้อ | ซื้อห่อไม่มีฉลากไทยเพราะราคาถูก |
| เลือกสูตรไม่มีน้ำหอมและไม่มี MI สำหรับคนผิวแพ้ง่าย | เชื่อคำว่า "อ่อนโยน" หน้าห่อโดยไม่อ่านส่วนประกอบ |
| แยกที่เก็บทิชชู่ฆ่าเชื้อพื้นผิวกับทิชชู่เด็ก | ใช้ทิชชู่ฆ่าเชื้อพื้นผิวเช็ดมือหรือหน้าเด็ก |
| ฉีดน้ำแล้วซับแห้งสำหรับจุดซ่อนเร้น | ใช้ทิชชู่เปียกเช็ดจุดซ่อนเร้นทุกวัน |
| ทิ้งถังขยะมีฝาข้างชักโครก | ทิ้งลงชักโครก แม้ห่อจะเขียนว่า flushable |
| หยุดใช้และไปพบแพทย์ถ้ามีผื่นแดงคัน | เปลี่ยนไปใช้ห่ออื่นทั้งที่ผื่นยังไม่หาย |
คำถามที่พบบ่อย
ทิชชู่เปียกที่เปิดแล้วแห้ง เติมน้ำกลับได้ไหม
ไม่ควรเติม น้ำประปาหรือน้ำดื่มที่เติมเข้าไปทำให้สารกันเสียในห่อเจือจาง และพาเชื้อเข้าไปในห่อที่ชื้นอยู่แล้ว ทิชชู่ที่แห้งใช้เช็ดฝุ่นหรือเช็ดโต๊ะได้ แต่ไม่ใช้เช็ดผิวเด็ก ครั้งหน้าเลือกห่อที่มีฝาแข็งปิดสนิท
ทิชชู่เปียกแอลกอฮอล์ใช้แทนเจลล้างมือได้ไหม
ได้ถ้าฉลากระบุชนิดและความเข้มข้นของแอลกอฮอล์ชัดเจน และเป็นผลิตภัณฑ์สำหรับมือ ทิชชู่ที่เขียนแค่ว่า antibacterial โดยไม่บอกสารออกฤทธิ์ เราไม่นับว่าใช้แทนเจลล้างมือได้ และถ้ามือเปื้อนคราบชัดเจน การล้างด้วยสบู่กับน้ำดีกว่าทั้งสองอย่าง
แหล่งอ้างอิง
- เตือนใช้ "ทิชชู่เปียก" ไม่ได้มาตรฐานเสี่ยงติดเชื้อ | Thai PBS
- Methylisothiazolinone in baby wipes: a rising star among causes of contact dermatitis | The Medical Journal of Australia
- EPA Encourages Americans to Only Flush Toilet Paper | U.S. Environmental Protection Agency (EPA)
- Taking care of your vulval skin | The Royal Wolverhampton NHS Trust





