สีทาบ้านยี่ห้อไหนดี ดูอะไรนอกจากชื่อแบรนด์ก่อนตัดสินใจเลือก

คำถามว่าสีทาบ้านยี่ห้อไหนดี ต้องถามกลับก่อนว่าทาตรงไหน ผนังนอกด้านที่โดนแดดบ่าย ห้องนอนลูก หรือรั้วที่โดนฝนสาด เพราะยี่ห้อรายใหญ่ในไทยทุกเจ้ามีสีหลายเกรดในชั้นเดียวกัน รุ่นประหยัดของยี่ห้อหนึ่งกับรุ่นพรีเมียมของอีกยี่ห้อเทียบกันไม่ได้ สิ่งที่ควรทำคือเทียบรุ่นต่อรุ่นด้วยข้อมูลที่ตรวจได้ ไม่ใช่เทียบโลโก้หน้าถัง ผมจึงไม่จัดอันดับยี่ห้อในที่นี้ แต่จะบอกว่าต้องดูอะไรบนถังและในเอกสาร เพื่อให้เลือกได้เองทุกครั้งที่ไปร้าน

ทำไมเทียบยี่ห้ออย่างเดียวไม่พอ

ในตลาดไทยมีผู้ผลิตสีรายใหญ่ทั้งบริษัทไทยและบริษัทข้ามชาติ แต่ละเจ้ามีสีทาภายนอก สีทาภายใน สีรองพื้น และสีพิเศษอย่างสีกันร้อนหรือสีกันเชื้อรา แยกเป็นหลายระดับราคา ระดับล่างมักใช้เรซินผสมและมีเนื้อสีของแข็งน้อยกว่า ระดับบนใช้เรซินอะคริลิกเกรดสูงและมีสารเติมแต่งมากกว่า ความต่างระหว่างเกรดในยี่ห้อเดียวกันจึงมักมากกว่าความต่างระหว่างยี่ห้อในเกรดเดียวกัน

อีกเรื่องคือสีที่ดีที่สุดยังเสียได้ถ้าทาบนผนังชื้น รองพื้นผิดชนิด หรือผสมน้ำเกิน ผนังที่ทาสีรุ่นท็อปอาจพองในปีแรกได้ ขณะที่ผนังที่ทาสีเกรดกลางอาจอยู่ได้หลายปีเพราะเตรียมผิวดี การเลือกยี่ห้อจึงเป็นแค่ส่วนหนึ่งของผลลัพธ์

ยี่ห้อยังมีประโยชน์อยู่สองเรื่อง เรื่องแรกคือความต่อเนื่องของเฉดสี ถ้าบ้านเคยทาด้วยยี่ห้อหนึ่งแล้วมีรหัสเฉดเก็บไว้ การซ่อมเฉพาะจุดด้วยยี่ห้อเดิมจะได้สีใกล้เคียงกว่า เรื่องที่สองคือบริการหลังการขาย ผู้ผลิตบางรายมีทีมเทคนิคที่มาดูหน้างานเมื่อเกิดปัญหา ซึ่งช่วยได้มากเวลาต้องเคลมสี

ห้าเรื่องที่ใช้เทียบสีได้จริง

สิ่งที่ดู	ดูจากที่ไหน	บอกอะไร
เลข มอก.	ฉลากถัง	สีถังนี้ผ่านมาตรฐานประเภทไหน ภายในหรือภายนอก
ชนิดเรซิน	TDS ของรุ่นนั้น	อะคริลิกแท้หรือเรซินผสม มีผลต่อความทนแดดฝน
เนื้อสีของแข็งและอัตราการทา	TDS	หนึ่งลิตรได้ฟิล์มหนาเท่าไร ทาได้กี่ตารางเมตร
ค่า VOC	ฉลากหรือ TDS หรือตราฉลากเขียว	กลิ่นและสารระเหยในบ้าน
เงื่อนไขรับประกัน	เว็บไซต์หรือเอกสารผู้ผลิต	ต้องใช้ระบบไหน ทาอย่างไร ถึงจะได้สิทธิ์

ข้อแรกเร็วที่สุด ข้อกำหนดฉลากเขียวผลิตภัณฑ์สีของสถาบันสิ่งแวดล้อมไทยแนบรายชื่อมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมของสีไว้ ตัวที่เจ้าของบ้านควรรู้คือ มอก. 272 สีอิมัลชันใช้งานทั่วไป สำหรับงานภายใน และ มอก. 2321 สีอิมัลชันทนสภาวะอากาศ สำหรับผนังภายนอก นอกจากนี้ยังมี มอก. 1123 สีรองพื้นสำหรับงานปูน และ มอก. 2514 สีอิมัลชันลดความร้อนจากแสงอาทิตย์ ถังที่ระบุ มอก. ตรงกับงานคือขั้นต่ำที่ควรผ่านก่อนดูเรื่องอื่น

ข้อสองและสามต้องเปิดเอกสารข้อมูลทางเทคนิคหรือ TDS ผู้ผลิตรายใหญ่เผยแพร่ไว้บนเว็บไซต์ ถ้าหาไม่เจอให้ขอจากร้านหรือตัวแทน รุ่นที่ไม่มี TDS ให้ดูเลย ผมถือว่าเสียคะแนนไปข้อหนึ่ง

อัตราการทาและราคาต่อตารางเมตร

ราคาต่อถังหลอกตาได้ เพราะแต่ละรุ่นทาได้พื้นที่ไม่เท่ากัน วิธีที่ยุติธรรมกว่าคือคิดเป็นราคาต่อตารางเมตรต่อสองเที่ยว ดูลักซ์ให้ค่าเฉลี่ยไว้ว่าสีหนึ่งลิตรทาได้ราว 4 ตารางเมตรสำหรับสองเที่ยว ถ้าสองรุ่นราคาต่างกันแต่อัตราการทาใน TDS ต่างกันด้วย ให้หารราคาถังด้วยพื้นที่ที่ทาได้จริงก่อนเทียบ

ตัวอย่างการคิด สมมติรุ่น ก ถัง 9 ลิตร TDS ระบุว่าทาได้มากกว่ารุ่น ข ที่ขนาดเท่ากัน ถ้าทั้งคู่ต้องทาสองเที่ยว รุ่นที่ทาได้มากกว่าจะใช้จำนวนถังน้อยกว่า และค่าแรงช่างไม่ได้เปลี่ยน ส่วนต่างราคาถังจึงอาจหายไปเมื่อคิดทั้งหลัง การคิดปริมาณสีทั้งบ้านแบบละเอียด ผมเขียนไว้ในคำนวณปริมาณสีทาบ้าน

ข้อมูลที่ต้องมี	ได้มาจาก
ราคาต่อถังและขนาดถัง	ร้านหรือใบเสนอราคา
อัตราการทาต่อลิตรต่อเที่ยว	TDS
จำนวนเที่ยวที่ผู้ผลิตแนะนำ	TDS หรือฉลาก
พื้นที่ผนังรวม	วัดจากหน้างานหรือแบบ

ค่า VOC และเรื่องอากาศในบ้าน

สีน้ำมีกลิ่นน้อยกว่าสีน้ำมันก็จริง แต่สีน้ำก็ยังมีสารอินทรีย์ระเหยง่ายอยู่บ้าง สำนักงานปกป้องสิ่งแวดล้อมสหรัฐฯ ระบุว่าสีเป็นแหล่งสารอินทรีย์ระเหยง่ายในบ้าน และระดับสารบางชนิดในบ้านเฉลี่ยสูงกว่านอกบ้าน 2 ถึง 5 เท่า คำแนะนำคือระบายอากาศให้มากที่สุดระหว่างและหลังทา ไม่เก็บสีที่เปิดแล้วไว้ในบ้าน และซื้อเท่าที่ใช้

เกณฑ์ที่ใช้เทียบได้ในไทยคือฉลากเขียว ข้อกำหนดกำหนดว่าสีอิมัลชันทับหน้าบนผนังปูนหรือยิปซัมชนิดด้านต้องมี VOC ไม่เกิน 40 กรัมต่อลิตร ชนิดกึ่งเงาและเงาไม่เกิน 80 กรัมต่อลิตร และสีรองพื้นอิมัลชันไม่เกิน 40 กรัมต่อลิตร นอกจากนี้ยังห้ามผสมโลหะหนักและฟอร์มาลดีไฮด์ ถ้าทาห้องนอนหรือห้องเด็ก สีรุ่นที่มีตราฉลากเขียวหรือระบุ VOC ต่ำกว่าเกณฑ์นี้ควรเป็นตัวเลือกแรก

เลือกให้ตรงงานแต่ละจุดในบ้าน

ผมแบ่งงานสีในบ้านออกเป็นกลุ่ม แล้วเลือกเกรดตามความหนักของงาน ไม่ใช่ใช้รุ่นเดียวทั้งหลัง

จุดในบ้าน	สภาพที่เจอ	เกรดที่ผมมักเลือก
ผนังนอกด้านตะวันตกและด้านที่โดนฝนสาด	แดดจัด ฝนตรง ความร้อนสูง	สีภายนอกเกรดสูง มอก. 2321 พิจารณาสีกันร้อน
ผนังนอกด้านที่มีชายคาบัง	แดดอ่อน ฝนน้อย	สีภายนอกเกรดกลาง
ห้องนอน ห้องนั่งเล่น	ใช้งานทั่วไป ต้องการกลิ่นน้อย	สีภายในเกรดกลางขึ้นไป VOC ต่ำ ผิวด้านหรือกึ่งด้าน
ห้องน้ำ ห้องครัว	ความชื้นและไอน้ำมัน	สีภายในที่ระบุกันเชื้อราและเช็ดล้างได้
เพดานภายใน	ไม่โดนมือ ไม่โดนน้ำ	สีภายในเกรดประหยัดใช้ได้

การแบ่งแบบนี้ช่วยให้ใช้งบไปตรงที่ต้องการ ผนังนอกที่เป็นหน้าบ้านคือที่ที่ควรจ่ายเกรดสูงสุด รายละเอียดการเลือกสีภายนอกอยู่ในสีทาภายนอก ส่วนเรื่องความเงาว่าห้องไหนควรด้านหรือกึ่งเงา ดูได้ในสีด้านกับสีกึ่งเงา

สีผสมเครื่อง เฉดสี และล็อตการผลิต

สีทาบ้านส่วนใหญ่ที่ขายตอนนี้เป็นสีผสมเครื่อง ร้านจะมีสีเบสหลายชนิดตามความเข้มของเฉด แล้วเครื่องจะเติมแม่สีตามสูตร เรื่องที่เจ้าของบ้านไม่ค่อยรู้คือเฉดเข้มต้องใช้เบสที่มีผงสีขาวน้อยหรือไม่มีเลย สีเบสแบบนี้ปิดผิวได้น้อยกว่า บางเฉดจึงต้องทาสามเที่ยวกว่าจะทึบเรียบ ถ้าเลือกสีแดง น้ำเงิน หรือเขียวเข้มสำหรับผนังใหญ่ ให้ถามร้านว่าเฉดนั้นใช้เบสอะไร และควรรองพื้นสีเทาหรือสีใกล้เคียงก่อนหรือไม่

ล็อตการผลิตก็มีผล สีเฉดเดียวกันที่ผสมคนละวันหรือคนละสาขา อาจต่างกันเล็กน้อยจนเห็นเป็นรอยต่อบนผนังผืนเดียว ผมให้สั่งสีของผนังแต่ละผืนพร้อมกันทีเดียว และถ้าต้องใช้หลายถัง ให้เทรวมในถังใหญ่แล้วคนให้เข้ากันก่อนทา เรียกว่าการบ็อกซ์สี ช่างที่มีประสบการณ์ทำเป็นปกติ

ซื้อสีที่ไหน และดูอะไรบนถัง

ร้านวัสดุใหญ่ ร้านตัวแทนของผู้ผลิต และร้านค้าออนไลน์ทางการของแบรนด์ ต่างก็ขายสีรุ่นเดียวกันได้ สิ่งที่ต่างคือการเก็บรักษา สีที่วางกลางแดดหรือในโกดังร้อนนาน ๆ เนื้อสีเปลี่ยนได้ ก่อนรับของให้ดูวันผลิตบนถัง ดูว่าถังไม่บุบ ฝาไม่เคยถูกเปิด และเมื่อเปิดแล้วสีไม่จับเป็นก้อนหรือแยกชั้นจนคนไม่กลับ ถ้าช่างเป็นคนซื้อสีเอง ให้ขอใบเสร็จที่ระบุรุ่นและจำนวน แล้วตรวจถังที่หน้างานก่อนเปิดใช้

อ่านเงื่อนไขรับประกันก่อนจ่ายเงิน

สีภายนอกเกรดสูงหลายรุ่นโฆษณาระยะรับประกันยาวหลายปี ตัวเลขนี้ดึงดูด แต่เงื่อนไขมักมีรายละเอียดที่ต้องอ่าน เช่นต้องใช้รองพื้นและสีทับหน้าของยี่ห้อเดียวกัน ต้องทาตามจำนวนเที่ยวที่กำหนด ต้องเก็บใบเสร็จ บางรายต้องลงทะเบียนหรือใช้ช่างที่ผ่านการอบรมของผู้ผลิต และการรับประกันมักครอบคลุมเฉพาะอาการที่ระบุ เช่นสีลอกหรือสีซีดเกินเกณฑ์ ไม่ครอบคลุมความเสียหายจากรอยร้าวโครงสร้างหรือน้ำรั่ว

ถ้าการรับประกันเป็นเหตุผลหลักที่จะเลือกรุ่นนั้น ให้ขอเอกสารเงื่อนไขจากผู้ผลิตหรือร้าน และให้ผู้รับเหมาเขียนในสัญญาว่าจะใช้ระบบสีตามเงื่อนไขนั้นทั้งหมด

ก่อนจ้างช่างทาสี ถามสิ่งนี้

• ใบเสนอราคาระบุยี่ห้อ รุ่น และขนาดถังของทั้งรองพื้นและสีทับหน้าหรือไม่
• ทาทับหน้ากี่เที่ยว และตรงกับที่ผู้ผลิตกำหนดหรือไม่
• ถ้าเปลี่ยนรุ่นสีระหว่างงานเพราะของขาด ต้องแจ้งและได้รับอนุญาตก่อน
• ใครเป็นผู้ยื่นเรื่องรับประกันกับผู้ผลิต และต้องใช้เอกสารอะไร
• ค่าแรงรวมการเตรียมผิว ขูดสีเก่า ซ่อมรอยร้าว หรือคิดแยก

ราคาค่าแรงและค่าวัสดุในแต่ละแบบงาน ผมสรุปไว้ในค่าทาสีบ้าน ใช้เป็นกรอบเทียบใบเสนอราคาได้

เช็กลิสต์ก่อนซื้อสีที่ร้าน

• รู้ว่าจะทาจุดไหน ภายในหรือภายนอก และสภาพแดดฝนของผนังนั้น
• ดูเลข มอก. ให้ตรงงาน 2321 สำหรับภายนอก 272 สำหรับภายใน
• เปิด TDS ดูชนิดเรซินและอัตราการทา แล้วคิดราคาต่อตารางเมตร
• ดูค่า VOC หรือตราฉลากเขียว โดยเฉพาะสีสำหรับห้องนอน
• อ่านเงื่อนไขรับประกัน และซื้อรองพื้นในระบบเดียวกันถ้าต้องการสิทธิ์นั้น
• สั่งสีผสมเครื่องจากล็อตเดียวกันให้พอทั้งงาน และจดรหัสเฉดเก็บไว้