หน้าต่างอลูมิเนียม เลือกความหนา สีผิว และกระจกให้คุ้มกับบ้านร้อน

ใบเสนอราคาหน้าต่างอลูมิเนียมสามใบสำหรับบ้านหลังเดียวกัน อาจต่างกันมาก เช่น ตั้งแต่ 90,000 ถึง 260,000 บาท (ตัวเลขสมมติเพื่อให้เห็นภาพ) ทั้งที่ทุกใบเขียนว่า "หน้าต่างอลูมิเนียมบานเลื่อน กระจกเขียว 5 มม." เหมือนกันเกือบทุกคำ ความต่างไปซ่อนอยู่ในสิ่งที่ไม่ได้เขียน เช่น ความหนาของเนื้ออลูมิเนียม ระบบบาน ยี่ห้อล้อและกลอน และวิธีติดตั้ง ถ้าเจ้าของบ้านไม่รู้ว่าต้องถามอะไร ก็เลือกได้แค่จากตัวเลขสุดท้าย ซึ่งมักพาไปเจอปัญหาในปีที่สองหรือสาม

ทำไมบ้านไทยส่วนใหญ่ใช้อลูมิเนียม

อลูมิเนียมเบา แต่แข็งพอจะทำกรอบบางรับกระจกบานใหญ่ได้ ไม่ผุ ไม่เป็นอาหารปลวก ไม่บวมน้ำเหมือนไม้ และไม่เป็นสนิมแดงแบบเหล็ก ช่างหน้าต่างอลูมิเนียมมีทุกอำเภอ อะไหล่หาง่าย ซ่อมได้เร็ว เหล่านี้คือเหตุผลที่มันครองตลาดมาหลายสิบปี

ข้อเสียหลักมีสามเรื่อง อลูมิเนียมนำความร้อนดี กรอบจึงร้อนเมื่อโดนแดด รุ่นราคาประหยัดใช้ผนังบางจนบิดตัวเมื่อบานใหญ่หรือลมแรง และผิวที่เคลือบไม่ดีจะซีดหรือเป็นฝ้าขาวเร็วในพื้นที่ใกล้ทะเลหรือมีมลภาวะ ทั้งสามเรื่องแก้ได้ด้วยการเลือกสเปกให้ถูก ไม่จำเป็นต้องหนีไปใช้วัสดุอื่น ถ้าอยากเทียบกับทางเลือกอื่นโดยตรง ดูได้ใน หน้าต่าง uPVC

ห้าสิ่งที่ทำให้ราคาต่างกันหลายเท่า

สิ่งที่ต่าง	รุ่นราคาประหยัด	รุ่นที่ผมแนะนำสำหรับบ้านอยู่ยาว
ความหนาผนังโปรไฟล์	บาง กดด้วยนิ้วโป้งที่ขอบรางแล้วยุบได้	หนาพอที่สกรูยึดอุปกรณ์กินเนื้อแน่น ร้านระบุตัวเลขเป็นมิลลิเมตรได้
ระบบหรือซีรีส์	โปรไฟล์ทั่วไปที่ร้านประกอบเองหลายเจ้าใช้ร่วมกัน	ระบบที่ผู้ผลิตออกแบบทั้งชุด มีรางระบายน้ำ ยาง และอุปกรณ์ที่เข้ากัน
อุปกรณ์ ล้อ กลอน บานพับ	ล้อพลาสติก กลอนสังกะสีหล่อ	ล้อลูกปืนปรับระดับได้ อุปกรณ์สแตนเลสหรืออะลูมิเนียมเกรดดี
ยางและขนแปรง	ขนแปรงบาง ยางแข็งตัวเร็ว	ขนแปรงมีครีบกลาง ยาง EPDM
กระจก	กระจกใสหรือเขียว 5 มม.	ตามทิศและความเสี่ยง ตั้งแต่กระจกเขียว 6 มม. ถึงกระจกสองชั้น

ทางเดียวที่จะเทียบราคาได้จริงคือขอให้ทุกร้านกรอกข้อมูลห้าแถวนี้ให้ครบ ถ้าร้านไหนตอบไม่ได้ว่าโปรไฟล์หนาเท่าไรหรือใช้ล้อยี่ห้ออะไร ให้ถือว่าใบเสนอราคานั้นเทียบไม่ได้

ความหนาผนังโปรไฟล์ที่เหมาะขึ้นกับขนาดบานและระบบ ผมเลยไม่ยกตัวเลขตายตัว แต่วิธีดูหน้างานง่ายมาก ขอดูชิ้นตัวอย่างที่ตัดขวาง ดูว่าเนื้ออลูมิเนียมบริเวณรางล่างและเสากลางหนาแค่ไหน และลองบีบดูว่าสั่นหรือยุบหรือไม่

อโนไดซ์ กับพ่นสีฝุ่น

ผิวหน้าต่างอลูมิเนียมที่ขายในบ้านเรามีสองแบบหลัก

อโนไดซ์คือการทำให้ผิวอลูมิเนียมเกิดชั้นออกไซด์หนาด้วยไฟฟ้า ชั้นนี้เป็นเนื้อเดียวกับโลหะ ไม่ลอกออกเป็นแผ่น สีที่ได้มีจำกัด เช่น สีอลูมิเนียมธรรมชาติ สีชา และสีดำ ผิวทนรอยขีดข่วนดี แต่ถ้าชั้นอโนไดซ์บาง ในที่มีความชื้นและเกลือจะเกิดฝ้าขาวเป็นจุดได้

พ่นสีฝุ่นหรือพาวเดอร์โค้ตคือการพ่นผงสีแล้วอบให้ละลายเป็นฟิล์ม เลือกสีได้แทบทุกสี รวมถึงลายไม้ ผิวเรียบสม่ำเสมอ แต่ถ้าการเตรียมผิวก่อนพ่นไม่ดี หรือขอบที่ตัดหลังพ่นไม่ได้รับการป้องกัน สีจะลอกเริ่มจากขอบและมุม

เรื่อง	อโนไดซ์	พ่นสีฝุ่น
ทางเลือกสี	จำกัด	หลากหลาย รวมลายไม้
ทนรอยขีดข่วน	ดี	ปานกลาง ถ้าลึกถึงเนื้อจะเริ่มลอกตรงนั้น
เมื่อเสื่อม	ซีดหรือเป็นฝ้า	ลอกเป็นแผ่นเล็กที่ขอบ
ซ่อมสีหน้างาน	ยาก	แต้มสีได้แต่เห็นรอย
สิ่งที่ต้องถาม	ความหนาชั้นอโนไดซ์	ความหนาชั้นสีและเกรดผงสีสำหรับภายนอก

ทั้งสองแบบมีระดับคุณภาพที่ต่างกันมากภายในแบบเดียวกัน คำถามที่ใช้แยกร้านคือ ชั้นเคลือบหนาเท่าไร วัดได้ไหม และรับประกันสีกี่ปีเป็นลายลักษณ์อักษร

กรอบนำความร้อน แต่ตัวหลักคือกระจก

คนมักเลือกหนีอลูมิเนียมเพราะได้ยินว่านำความร้อน ข้อนี้จริง แต่ต้องดูสัดส่วน หน้าต่างบ้านทั่วไปมีกรอบเป็นสัดส่วนน้อยของพื้นที่ทั้งบาน ส่วนที่เหลือเป็นกระจก และกระจกคือทางที่แดดส่องตรงเข้ามาในห้อง

ตารางในประกาศกระทรวงพลังงาน พ.ศ. 2552 แสดงค่า SHGC ของกระจกหนา 6 มม. กระจกใสชั้นเดียวอยู่ที่ 0.73 กระจกเขียว 0.54 กระจกสะท้อนแสงไทเทเนียม 30% อยู่ที่ 0.35 กระจกสองชั้นใสคู่ใสอยู่ที่ 0.60 กระจกสองชั้นเขียวประสิทธิภาพสูงคู่ใส 0.33 และถ้าจับคู่กับ low-e จะเหลือ 0.27 ตัวเลขเหล่านี้บอกว่าการเปลี่ยนกระจกจากใสเป็นเขียวลดความร้อนจากแดดได้มากกว่าการเปลี่ยนวัสดุกรอบหลายเท่า

ระบบอลูมิเนียมรุ่นสูงมีโปรไฟล์ที่มีตัวคั่นกันความร้อนอยู่กลางเนื้อ แยกด้านนอกกับด้านในออกจากกัน ระบบนี้คุ้มเมื่อใช้คู่กับกระจกสองชั้นในห้องที่เปิดแอร์ทั้งวัน ถ้ากระจกยังเป็นชั้นเดียว ความร้อนก็ยังไหลผ่านกระจกได้สบาย การจ่ายเพิ่มสำหรับกรอบอย่างเดียวจึงไม่ค่อยคุ้ม

คู่มือของกระทรวงพลังงานสหรัฐฯ ให้หลักที่ตรงกัน ในเขตอากาศร้อนให้เลือกหน้าต่างที่ SHGC ต่ำ และให้ดูค่าของทั้งบานที่รวมกรอบแล้ว แทนค่ากลางแผ่นกระจก ถ้าร้านมีผลทดสอบทั้งบานได้ยิ่งดี ถ้ากระจกเดิมยังดีอยู่และอยากลดร้อนโดยไม่เปลี่ยนหน้าต่าง ฟิล์มกรองแสง เป็นทางเลือกที่ถูกกว่า

บ้านใกล้ทะเล ต้องคุยอีกชุดหนึ่ง

บ้านริมทะเลหรือบ้านที่ห่างทะเลไม่กี่กิโลเมตรมีละอองเกลือในอากาศตลอดเวลา อลูมิเนียมไม่เป็นสนิมแดง แต่ผิวที่ไม่ดีจะเกิดจุดกัดกร่อนสีขาว และจุดที่เสียก่อนเพื่อนมักเป็นอุปกรณ์มากกว่ากรอบ

สิ่งที่ผมกำหนดในงานบ้านชายทะเลคือ สกรูทุกตัวที่โดนอากาศภายนอกต้องเป็นสแตนเลส ล้อและกลอนใช้วัสดุที่ทนเกลือ ผิวเคลือบใช้เกรดสำหรับภายนอกที่ผู้ขายรับประกันเป็นลายลักษณ์อักษร และเจ้าของบ้านล้างกรอบด้วยน้ำจืดเป็นระยะ โดยเฉพาะส่วนที่ฝนไม่ชะ เช่น ใต้กันสาด ซึ่งเกลือสะสมมากที่สุด

กระจกในกรอบอลูมิเนียม เลือกตามตำแหน่ง

นอกจากเรื่องความร้อน กระจกยังเป็นเรื่องความปลอดภัย หน้าต่างที่ขอบล่างใกล้พื้น บานใหญ่ที่คนเดินชนได้ หรือบานที่อยู่ข้างบันได ควรใช้กระจกนิรภัย มอก. 965-2560 กำหนดว่ากระจกเทมเปอร์ทุกแผ่นต้องมีเครื่องหมายบอกประเภท ความหนา และผู้ทำ ตรวจได้ที่มุมกระจก รายละเอียดเรื่องนี้อยู่ใน กระจกเทมเปอร์

ชนิดบานก็มีผลต่อการเลือกกระจก บานเลื่อนรับน้ำหนักบนล้อ ถ้าเปลี่ยนเป็นกระจกสองชั้นหรือลามิเนตหนา บานจะหนักขึ้นมากจนล้อรุ่นเดิมรับไม่ไหว ต้องถามว่าระบบนั้นรองรับกระจกหนาสุดเท่าไร ดูข้อจำกัดเพิ่มเติมของบานเลื่อนได้ใน หน้าต่างบานเลื่อน

ราคาโดยประมาณ

ราคาด้านล่างเป็นช่วงประมาณรวมกรอบ กระจก อุปกรณ์ และติดตั้ง สำหรับบ้านพักอาศัยทั่วไป ราคาจริงขึ้นกับยี่ห้อ ขนาดงาน สี และความยากของหน้างาน และเปลี่ยนตามราคาอลูมิเนียมในตลาด

ระดับ	ช่วงราคาโดยประมาณต่อตร.ม.	ลักษณะ
ร้านประกอบทั่วไป โปรไฟล์บาง	ประมาณ 2,000 ถึง 3,500 บาท	บ้านเช่า ห้องเก็บของ
โปรไฟล์หนาขึ้น อุปกรณ์เกรดดี	ประมาณ 3,500 ถึง 6,000 บาท	บ้านอยู่เองทั่วไป
ระบบของผู้ผลิตทั้งชุด	ประมาณ 6,000 ถึง 12,000 บาท	ห้องที่ต้องกันฝนและเสียงดีขึ้น
ระบบมีตัวคั่นกันความร้อนกับกระจกสองชั้น	ประมาณ 12,000 บาทขึ้นไป	ห้องเปิดแอร์ทั้งวัน บ้านที่ใส่ใจพลังงาน

รายการที่มักไม่รวมในใบเสนอราคาแต่เจอบ่อยคือ ค่ารื้อหน้าต่างเก่า ค่าซ่อมปูนรอบวงกบ ค่าทาสีผนังใหม่ ค่ามุ้งลวด และค่านั่งร้านสำหรับชั้นสอง ให้ถามให้ครบตั้งแต่แรก

ตรวจของก่อนติดตั้ง และตรวจงานหลังติดตั้ง

คู่มือของกระทรวงพลังงานสหรัฐฯ ระบุว่าหน้าต่างควรติดตั้งโดยช่างที่ผ่านการฝึกตามคำแนะนำของผู้ผลิต ไม่เช่นนั้นการรับประกันอาจไม่คุ้มครอง ข้อนี้ทำให้การตรวจงานติดตั้งสำคัญพอๆ กับการเลือกของ

ก่อนติดตั้ง ผมดูชิ้นงานที่ส่งมาถึงหน้างานตามนี้

• มุมต่อของกรอบสนิท ไม่มีร่อง และมีซีลหรือกาวที่รอยต่อมุม
• ผิวไม่มีรอยถลอกลึกจากการขนส่ง สีเสมอกันทุกชิ้นในล็อตเดียวกัน
• รูระบายน้ำที่รางล่างมีครบตามแบบของระบบ
• ล้อและกลอนตรงยี่ห้อที่ระบุในใบเสนอราคา
• เครื่องหมายบนกระจกนิรภัยตรงกับที่สั่ง

หลังติดตั้ง ผมให้ทดสอบสามเรื่อง เรื่องแรก เปิดปิดทุกบานจนสุดและล็อก ต้องลื่นและล็อกได้โดยไม่ต้องดันบาน เรื่องที่สอง ใช้สายยางฉีดน้ำที่หน้าต่างจากด้านนอกนานสักสองสามนาที แล้วดูขอบวงกบด้านใน เรื่องที่สาม ดูยาแนวรอบวงกบด้านนอกว่าต่อเนื่อง ไม่มีรู และไม่อุดรูระบายน้ำ

บ้านใหม่ที่หน้าต่างติดมาแล้วจากโครงการก็ตรวจด้วยรายการเดียวกันได้ ใช้ร่วมกับรายการตรวจทั้งหลังใน ตรวจรับบ้านใหม่

ถ้าสามร้านที่ขอราคามา ร้านหนึ่งยอมพาไปดูหน้าต่างที่ติดไปแล้วสองสามปีในบ้านลูกค้าเก่า ควรให้น้ำหนักร้านนั้นมากกว่าส่วนต่างราคาเล็กน้อย เพราะหน้าต่างที่เพิ่งติดเสร็จดูดีเหมือนกันหมด ความต่างจะเห็นเมื่อผ่านหน้าฝนไปแล้วสองสามรอบ