สรุปสั้นๆ
- คิ้วกระเบื้องคือแถบโปรไฟล์โลหะหรือพีวีซีที่ปิดขอบกระเบื้องส่วนที่ตัดแล้วเห็นเนื้อ และป้องกันขอบบิ่นแตกตรงมุมและรอยต่อ
- จุดที่ใช้บ่อยคือมุมนอกของผนัง ขอบบนของผนังกระเบื้อง รอยต่อระหว่างพื้นกระเบื้องกับพื้นวัสดุอื่น จมูกบันได และมุมเข้าระหว่างพื้นกับผนัง
- ตัวคิ้วมีปีกยึดที่ต้องฝังในปูนกาวใต้กระเบื้อง จึงต้องเลือกรุ่นและวางตำแหน่งตั้งแต่ก่อนปูกระเบื้อง
- เลือกขนาดตามความหนากระเบื้อง ผิวหน้าของคิ้วต้องเสมอผิวกระเบื้องหรือต่ำกว่าไม่เกินประมาณ 1 มม.
- วัสดุมีทองเหลืองชุบโครเมียม อลูมิเนียม สแตนเลส และพีวีซี แต่ละแบบมีข้อควรระวังตอนทำความสะอาดต่างกัน
คิ้วกระเบื้องคือแถบโปรไฟล์ที่ใช้ปิดและป้องกันขอบกระเบื้อง ทำจากโลหะหรือพีวีซี มีปีกเจาะรูที่ฝังไว้ในปูนกาวใต้กระเบื้อง และมีส่วนหน้าที่โผล่ออกมาปิดขอบที่ตัด จุดที่พบบ่อยที่สุดคือมุมนอกของผนัง ขอบบนของผนังกระเบื้อง รอยต่อระหว่างพื้นกระเบื้องกับพื้นวัสดุอื่น และจมูกบันได เพราะทุกจุดนี้ขอบกระเบื้องเสี่ยงบิ่นหรือเห็นเนื้อด้านในที่ไม่สวย
ข้อมูลทั้งหมดข้างล่างอ้างจากเอกสารของผู้ผลิตโปรไฟล์ปูกระเบื้องรายใหญ่รายหนึ่ง (Schluter-Systems) สินค้าที่ขายในไทยมีหลายยี่ห้อและหลายรูปทรงกว่านั้น แต่หลักการเลือกและลำดับติดใช้ตรวจใบเสนอราคากับช่างได้
คิ้วกระเบื้องใช้ตรงไหนบ้าง
ผู้ผลิตแบ่งโปรไฟล์ตามตำแหน่งที่ใช้ ผมเรียงเป็นตารางให้เทียบกับห้องในบ้านได้ง่าย
| ตำแหน่ง | คิ้วทำหน้าที่อะไร | ตัวอย่างห้อง |
|---|---|---|
| มุมนอกของผนังกระเบื้อง | ปิดขอบกระเบื้องสองด้านที่มาชนกัน กันบิ่น | มุมกำแพงห้องน้ำ มุมเสาครัว |
| ขอบบนของผนังกระเบื้อง | เก็บเส้นตัดบนสุดให้เรียบ | ผนังกระเบื้องเหนืออ่างอาบน้ำ แบ็คสแปลช |
| รอยต่อพื้นกระเบื้องกับพื้นวัสดุอื่น | ป้องกันขอบกระเบื้อง และเชื่อมสองระดับพื้น | ประตูห้องน้ำ ทางเข้าห้องนอนที่ปูไม้หรือพรม |
| จมูกบันได | เก็บขอบขั้นบันไดกระเบื้อง | บันไดภายในและภายนอก |
| มุมเข้าระหว่างพื้นกับผนัง | ทำมุมโค้งให้ล้างง่าย ลดการยาแนวซิลิโคนที่มุม | ห้องน้ำ ห้องครัว |
| รอยต่อสำหรับการเคลื่อนตัว | ปกป้องขอบกระเบื้องและกันน้ำซึมผ่านผิว | ตำแหน่งที่วิศวกรหรือช่างกำหนดให้มีรอยต่อ |
จากหน้าข้อมูลของผู้ผลิต แถวสุดท้ายสองแถวมีชื่อเรียกแยก โปรไฟล์ทรงโค้งสำหรับมุมระหว่างพื้นกับผนังเรียกว่าโปรไฟล์ทรงโค้งหรือคอฟ ผู้ผลิตระบุว่าใช้สร้างผิวที่ล้างง่ายและไม่ต้องยาแนวซิลิโคนที่มุม ส่วนรอยต่อสำเร็จรูปสำหรับการเคลื่อนตัวของพื้นช่วยป้องกันขอบกระเบื้อง และกันน้ำซึมผ่านผิวพื้นด้วย

รอยต่อพื้นต่างวัสดุ คิ้วช่วยเรื่องอะไร
ผู้ผลิตอธิบายว่าพื้นกระเบื้องที่ต่อกับพื้นผิวอื่นต้องมีการปกป้องตรงรอยต่อ โปรไฟล์พื้นออกแบบให้เปลี่ยนผ่านระหว่างวัสดุได้ราบรื่นและกันไม่ให้ขอบกระเบื้องบิ่นหรือแตก มีทั้งแบบที่สองพื้นสูงเท่ากันและแบบที่พื้นอีกฝั่งต่ำกว่า ในบ้านก็คือธรณีประตูที่พื้นห้องน้ำกระเบื้องมาพบพื้นไม้หรือพื้นวัสดุอื่นของห้องข้างเคียง ซึ่งเป็นแนวที่คนเดินข้ามทุกวัน
เรื่องเลือกกระเบื้องสำหรับห้องน้ำอ่านต่อได้ที่กระเบื้องห้องน้ำ
วัสดุคิ้วกระเบื้อง ดูแลต่างกันอย่างไร
ตัวอย่างโปรไฟล์ผนังรุ่นหนึ่งของผู้ผลิต มีให้เลือกหลายวัสดุ ได้แก่ ทองเหลืองชุบโครเมียมแบบตัน อลูมิเนียมเคลือบสี อลูมิเนียมอะโนไดซ์ และสแตนเลส อีกรุ่นเป็นพีวีซี การเลือกวัสดุเป็นเรื่องของสีและการดูแลมากกว่าความแข็งแรงของผนัง
- อลูมิเนียม ผิวอลูมิเนียมที่ไม่ได้เคลือบจะเกิดฟิล์มออกไซด์ขึ้นเอง ผู้ผลิตระบุว่าขัดออกได้ด้วยน้ำยาขัดทั่วไปแต่ฟิล์มจะกลับมาอีก รุ่นที่เคลือบสีหรืออะโนไดซ์ห้ามใช้น้ำยาขัดหยาบ
- สแตนเลส ผู้ผลิตแนะนำให้ล้างด้วยน้ำยากลางเป็นระยะ เพื่อลดความเสี่ยงการกัดกร่อน หลีกเลี่ยงกรดแรง เช่น กรดเกลือ และด่างหรือสารฟอกขาว เช่น น้ำยาฟอกขาว แอมโมเนีย และคลอไรด์
- ทองเหลืองชุบโครเมียม ห้ามใช้ของขัดหยาบเช่นกัน เพื่อไม่ให้ผิวชุบถลอก
- พีวีซี เหมาะกับงานที่ไม่ต้องการผิวโลหะ ผู้ผลิตระบุองศาของรุ่นพีวีซีว่าเป็น 87 องศา ซึ่งต่างจากรุ่นโลหะที่เป็น 90 องศา จึงอ่านสเปกให้ครบก่อนสั่ง
ถ้าห้องน้ำของคุณใช้น้ำยาล้างห้องน้ำที่มีกรดแรงหรือคลอรีนเป็นประจำ ข้อควรระวังของสแตนเลสข้างบนเป็นเรื่องที่ต้องคุยกับแม่บ้านหรือผู้ที่ทำความสะอาดด้วย ผู้ผลิตระบุว่าตัวโปรไฟล์ไม่ต้องบำรุงรักษาพิเศษและต้านเชื้อราได้ แต่ควรล้างด้วยน้ำยาที่เป็นกลาง
เลือกขนาดและเสมอระดับให้พอดี
ขั้นแรกของวิธีติดตั้งที่ผู้ผลิตระบุคือเลือกโปรไฟล์ตามความหนาและขนาดของกระเบื้อง กระเบื้องหนาต้องใช้โปรไฟล์ขนาดใหญ่ขึ้น ผู้ผลิตมีรุ่นที่ทำขนาดใหญ่กว่าเป็นพิเศษเพื่อรองรับกระเบื้องหนา
จุดที่ช่างเก็บงานแล้วเห็นความต่างมีสองอย่าง อย่างแรกคือผิวหน้าของคิ้วต้องเสมอผิวกระเบื้อง คู่มือผู้ผลิตระบุว่าตัวโปรไฟล์ไม่ควรสูงกว่าผิวกระเบื้อง แต่ต่ำกว่าได้ไม่เกินประมาณ 1 มม. (1/32 นิ้ว) อย่างที่สองคือร่องยาแนวระหว่างกระเบื้องกับคิ้ว รุ่นที่มีตัวเว้นร่องในตัวจะทำร่องได้สม่ำเสมอ ผู้ผลิตระบุช่วงร่อง 1.5 ถึง 3 มม. ให้เติมยาแนวหรือวัสดุตั้งให้เต็มร่อง ผู้ผลิตระบุด้วยว่ารุ่นสแตนเลสไม่มีตัวเว้นร่องในแนวตั้ง ช่างต้องคุมร่องด้วยตัวเอง
ลำดับติดตั้ง ตัดสินใจก่อนปูกระเบื้อง
คิ้วแบบมีปีกยึดไม่ใช่ของที่แปะเพิ่มทีหลัง ผู้ผลิตระบุว่าปีกยึดเจาะรูต้องฝังในปูนกาวใต้กระเบื้อง ลำดับงานโดยสรุปคือ
- เลือกรุ่นและขนาดตามความหนากระเบื้อง
- ปาดปูนกาวด้วยเกรียงฟันหวีในจุดที่จะวางคิ้ว ถ้าเป็นมุมนอก ให้ปูกระเบื้องผนังด้านแรกให้เสร็จก่อน แล้วปาดปูนกาวเพิ่มทับบริเวณมุมของผนังด้านที่สอง
- กดปีกยึดของคิ้วลงในปูนกาวและจัดแนวให้ตรง
- ปาดปูนกาวทับปีกยึดอีกชั้นเพื่อให้ขอบกระเบื้องมีปูนรองเต็ม
- วางกระเบื้องให้แน่น ผิวเสมอกับคิ้ว และตั้งร่องตามตัวเว้นร่อง
- ยาแนวให้เต็มร่อง
เพราะลำดับเป็นแบบนี้ ผมถือว่าเจ้าของบ้านต้องสั่งคิ้วและบอกตำแหน่งให้ช่างก่อนวันเริ่มปู ไม่ใช่รอให้ปูเสร็จแล้วค่อยนึกถึง ผู้ผลิตมีมุมสำเร็จรูปแบบเสียบเข้ากับตัวคิ้วสำหรับมุมนอกด้วย เรื่องเลือกปูนกาวและยาแนวอ่านต่อได้ที่ปูนกาวกระเบื้องและยาแนวกระเบื้อง

ถ้าปูกระเบื้องเสร็จแล้วและขอบบิ่น
ถ้าปูไปแล้วและขอบบิ่น แนวทางซ่อมอยู่ในซ่อมกระเบื้องแตก ส่วนงานที่ยังไม่เริ่มปู ภาพรวมขั้นตอนอยู่ที่พื้นฐานงานปูกระเบื้อง
ก่อนจ้างช่างปูกระเบื้อง ถามสิ่งนี้
- มุมนอกและขอบบนของผนังกระเบื้องแต่ละห้อง ช่างจะเก็บด้วยคิ้ว หรือวิธีอื่น และราคาในใบเสนอรวมคิ้วหรือยัง
- คิ้วที่จะใช้ทำจากวัสดุอะไร และน้ำยาล้างห้องน้ำที่บ้านใช้ทำให้วัสดุนั้นเสียหายได้หรือไม่
- ความหนากระเบื้องที่เลือกกี่มิลลิเมตร และคิ้วรุ่นนั้นรองรับความหนานี้หรือไม่
- ช่างวางคิ้วพร้อมการปูกระเบื้องตามลำดับที่ผู้ผลิตแนะนำหรือเปล่า
- ถ้ามีรอยต่อพื้นต่างระดับหรือพื้นกว้างมาก ช่างเสนอรอยต่อรับการขยายตัวหรือคิ้วเปลี่ยนระดับหรือไม่
ผมแนะนำให้ถ่ายรูปหน้าตัดของคิ้วที่ร้านวัสดุเสนอมาให้ช่างดูก่อนสั่ง หน้าตัดบอกชัดกว่าชื่อเรียกว่าเป็นคิ้วมุมนอก คิ้วเปลี่ยนระดับ หรือคิ้วจมูกบันได
คำถามที่พบบ่อย
คิ้วกระเบื้องจำเป็นต้องมีทุกมุมไหม
ไม่จำเป็นทุกมุม จุดที่คิ้วมีประโยชน์ที่สุดคือมุมนอกและขอบที่ตัดแล้วเปิดเห็นเนื้อกระเบื้อง ส่วนวิธีเก็บมุมแบบอื่น เช่น ตัดกระเบื้องเฉียงมาชนกัน ควรคุยกับช่างก่อนเริ่มปู
ติดคิ้วหลังปูกระเบื้องเสร็จได้ไหม
วิธีติดที่ผู้ผลิตระบุคือฝังปีกยึดในปูนกาวตอนปูกระเบื้อง ปีกยึดจึงอยู่ใต้ขอบกระเบื้อง ถ้าปูเสร็จแล้วควรถามช่างและผู้ขายว่ามีวิธีติดอื่นไหม และงานแบบนั้นรับประกันหรือเปล่า





