สรุปสั้นๆ
- ผมไม่จัดอันดับยี่ห้อเมทัลชีท เพราะไม่พบการทดสอบเทียบยี่ห้อโดยหน่วยงานกลางที่เปิดผลได้ จึงให้เกณฑ์ที่ตรวจจากเอกสารผู้ผลิตแทน
- ตารางของ NS BlueScope Thailand แสดงชัดว่ายี่ห้อในเครือเดียวกันยังต่างกันที่ชั้นเคลือบ AZ150, AZ90 และ AZ70 ระยะรับประกันการกัดกร่อนที่ระบุจึงตั้งแต่ไม่เกิน 35 ปีลงมาถึงไม่เกิน 3 ปี
- เมทัลชีทแบบเคลือบสีมีมาตรฐาน มอก.2753-2559 และแบบเคลือบสังกะสีมี มอก.50-2561 ให้ถามว่ารุ่นที่ซื้อใช้มาตรฐานข้อไหน ชั้นเคลือบเลขอะไร และความหนาที่บอกวัดแบบไหน
- ใบรับประกันทุกใบมีเงื่อนไขของผู้ผลิต ตัวเลขปีบนตารางไม่ใช่สิทธิ์ที่ได้อัตโนมัติ ต้องอ่านเงื่อนไขก่อนจ่ายเงิน
ผมไม่จัดอันดับยี่ห้อเมทัลชีท เพราะไม่พบการทดสอบเทียบยี่ห้อโดยหน่วยงานกลางที่เปิดผลให้ดูได้ สิ่งที่ตรวจได้จริงคือชั้นเคลือบ ความหนาและวิธีวัด มาตรฐานที่อ้าง และเงื่อนไขรับประกันที่ผู้ผลิตเขียนไว้ ถ้ายี่ห้อไหนตอบสี่ข้อนี้เป็นลายลักษณ์อักษรได้ครบ ยี่ห้อนั้นอยู่ในรายชื่อที่ควรเอามาเทียบราคาต่อ
บทความนี้ใช้ตารางที่ NS BlueScope Thailand เผยแพร่บนหน้า Our Brands เป็นตัวอย่างหลัก เพราะเป็นหน้าเดียวที่ผมเปิดแล้วเห็นชั้นเคลือบ ความหนา สี และปีรับประกันเรียงข้างกันครบ ผมไม่ได้บอกว่ายี่ห้อในตารางดีกว่ายี่ห้ออื่นนอกตาราง ผู้ผลิตรายอื่นควรถูกถามด้วยคำถามชุดเดียวกัน
ตารางของผู้ผลิตรายหนึ่ง อ่านแล้วเห็นอะไร
NS BlueScope Thailand ลงตารางกลุ่มหลังคาและผนังไว้สี่ยี่ห้อ ทั้งสี่ใช้โลหะเคลือบแบบอะลูมิเนียมสังกะสี 55 เปอร์เซ็นต์ (ตามที่ตารางเขียน) ตัวเลขที่ต่างกันคือชั้นเคลือบ ความหนา และปีรับประกัน
| ยี่ห้อในตาราง | ชั้นเคลือบ | ความหนาที่ตารางระบุ (APT) | สี | รับประกันกัดกร่อน | รับประกันสี |
|---|---|---|---|---|---|
| COLORBOND | AZ150 | 0.39, 0.44, 0.51 มม. | 20 สีมาตรฐาน | ไม่เกิน 35 ปี | ไม่เกิน 18 ปี |
| ZINCALUME | AZ150 | 0.35, 0.40, 0.47 มม. | โลหะเปล่า | ไม่เกิน 25 ปี | ไม่มี |
| BlueScope Zacs | AZ90 | 0.30, 0.35, 0.40 มม. | โลหะเปล่าและ 16 สี | ไม่เกิน 15 ปี | ไม่เกิน 8 ปี |
| JingJoe Lek | AZ70 | 0.25, 0.28, 0.30 มม. | โลหะเปล่าและ 16 สี | ไม่เกิน 3 ปี | ไม่เกิน 1 ปี |
ที่มา: หน้า Our Brands ของ NS BlueScope Thailand ตารางด้านล่างหน้า ผมจัดคอลัมน์ใหม่เท่านั้น ไม่ได้เติมตัวเลข และท้ายตารางมีหมายเหตุว่าการรับประกันทั้งหมดอยู่ภายใต้เงื่อนไขของ NS BlueScope (Thailand)
สิ่งที่ตารางนี้บอกชัดคือแผ่นที่ดูเหมือนกันจากระยะสิบเมตร อาจมีชั้นเคลือบต่างกันหลายเท่า ในตารางนี้ชั้นเคลือบที่หนักขึ้นไปพร้อมกับปีรับประกันที่ยาวขึ้น แต่ผมอ่านได้เพียงว่าสองอย่างนี้ไปด้วยกัน ตารางไม่ได้อธิบายว่าปีรับประกันคำนวณจากอะไรบ้าง จึงไม่ควรสรุปว่าชั้นเคลือบเป็นเหตุเดียว

เกณฑ์ที่ 1: ถามชั้นเคลือบเป็นเลข ไม่ใช่เป็นคำว่า "เคลือบอย่างดี"
เลขอย่าง AZ150, AZ90 และ AZ70 ในตารางคือค่าที่ผู้ผลิตเรียกว่า Coating mass เมื่อผู้ขายบอกว่า "เหล็กเคลือบอย่างดี" ให้ถามต่อว่า AZ อะไร ถ้าเป็นแผ่นเคลือบสังกะสีธรรมดา ต้องดูเลข Z แทน
มาตรฐานของไทยแยกสองกลุ่มนี้ไว้ชัด จากเอกสารของ สมอ. ที่ผมเปิด
- มอก.2753-2559 เป็นเหล็กแผ่นเคลือบอะลูมิเนียมสังกะสีที่พ่นสีมาก่อน กำหนดชั้นเคลือบเป็นรหัสตั้งแต่ AZ070 ถึง AZ200
- มอก.50-2561 เป็นเหล็กแผ่นเคลือบสังกะสี กำหนดรหัสตั้งแต่ Z060 ถึง Z600 ประกาศลงวันที่ 13 กรกฎาคม 2563
หน้ารายการผลิตภัณฑ์ที่กฎหมายกำหนดให้ต้องเป็นไปตามมาตรฐานของ สมอ. ที่ผมเปิดดูแสดง มอก.50-2565 (เหล็กกล้าทรงแบนรีดเย็นเคลือบสังกะสีโดยกรรมวิธีจุ่มร้อน) และ มอก.2228-2565 (เหล็กกล้าทรงแบนเคลือบอะลูมิเนียม 55% ผสมสังกะสีโดยกรรมวิธีจุ่มร้อน) ว่ามีผลใช้บังคับวันที่ 10 มิถุนายน 2568 ทั้งสองฉบับ จึงเป็นฉบับใหม่กว่าเลขปี 2561 ที่ประกาศหลักเกณฑ์ข้างบนอ้างอยู่ ให้ถามผู้ขายว่ารุ่นที่ซื้ออ้างฉบับไหน และขอดูเลขที่ใบอนุญาต ผมไม่ได้เปิดเนื้อหามาตรฐานทั้งสองฉบับ จึงไม่สรุปว่าข้อกำหนดต่างจากฉบับเดิมอย่างไร
หลักเกณฑ์เหล่านี้เป็นข้อกำหนดสำหรับโรงงานที่ขออนุญาต ไม่ใช่คู่มือเลือกซื้อ แต่บอกให้รู้ว่ารหัสชั้นเคลือบเป็นภาษากลางที่ใช้ระบุสินค้าได้ ผู้ขายที่ตอบเป็นรหัสได้ทันทีมักรู้ว่าตัวเองขายอะไร ผู้ขายที่ตอบเป็นคำโฆษณาควรถูกขอเอกสารผู้ผลิต
เกณฑ์ที่ 2: ความหนาที่บอก วัดแบบไหน
ตารางหลังคาของผู้ผลิตรายนี้ใช้หัวคอลัมน์ว่า APT ส่วนตารางแซนด์วิชแพเนลของรายเดียวกันใช้ BMT ซึ่งตารางไม่ได้อธิบายนิยามของคำเหล่านี้ ผมจึงไม่อ้างว่ามันแปลว่าอะไรแน่ ที่ผมแนะนำคือเวลาเทียบราคาข้ามร้าน ให้ขอให้ระบุในใบเสนอราคาว่าความหนา 0.35 มม. นั้นรวมชั้นเคลือบและสีหรือเป็นเฉพาะเนื้อเหล็ก เพราะตัวเลขเดียวกันอาจหมายถึงของที่ไม่เท่ากัน
เรื่องเดียวกันมีอธิบายต่อในบทความเรื่องเมทัลชีทหลังคา ว่าทำไมต้องถามก่อนว่า "หนา" นับจากอะไร และความหนาควรสัมพันธ์กับระยะแปอย่างไร
เกณฑ์ที่ 3: มาตรฐานที่อ้าง ตรงกับสินค้าที่ได้หรือไม่
ในตารางเดียวกัน คอลัมน์มาตรฐานของแต่ละยี่ห้อไม่เหมือนกัน ยี่ห้อหนึ่งอ้าง มอก.2753-2559 และ AS/NZS 2728-2013 อีกยี่ห้ออ้าง มอก.2228-2565 และมีสองยี่ห้อที่อ้างทั้ง มอก.2753-2559 กับ มอก.2228-2565 ผมไม่ได้เปิดเอกสาร มอก.2228-2565 ฉบับเต็ม จึงบอกได้แค่ว่าเลขนี้ปรากฏในตารางของผู้ผลิต และไม่ขอสรุปว่ามาตรฐานสองตัวต่างกันตรงไหน
วิธีที่ผมใช้คือขอเลขมาตรฐานของรุ่นที่จะซื้อ แล้วเช็กกับผู้ผลิตหรือ สมอ. ว่าเลขนั้นครอบคลุมสินค้าประเภทนั้นจริง เช่น แผ่นที่พ่นสีมาแล้วควรอ้างมาตรฐานของแผ่นพ่นสี ไม่ใช่มาตรฐานของแผ่นเคลือบสังกะสีเปล่า ถ้าผู้ขายอ้างเลขที่ไม่ตรงกับชนิดสินค้า ให้ถามว่าอ้างมาจากเอกสารไหน

เกณฑ์ที่ 4: อ่านเงื่อนไขรับประกันก่อนอ่านจำนวนปี
ตัวเลข "ไม่เกิน 35 ปี" ในตารางเป็นเพดาน ไม่ใช่ค่ารับประกันที่ทุกหลังได้ และหมายเหตุของผู้ผลิตเองเขียนว่าการรับประกันทั้งหมดอยู่ภายใต้เงื่อนไขของบริษัท ก่อนจ่ายมัดจำ ผมแนะนำให้ขอสำเนาเงื่อนไขของรุ่นที่ซื้อ แล้วหาคำตอบสี่ข้อ
- รับประกันการกัดกร่อนหรือการหลุดลอกของสี หรือทั้งสองอย่าง และนับจากวันไหน
- ผู้รับประกันคือผู้ผลิตแผ่น ผู้รับเหมา หรือร้านค้า
- ต้องลงทะเบียนหรือมีใบกำกับของวัสดุจึงจะเคลมได้หรือไม่
- เงื่อนไขพื้นที่ เช่น ระยะห่างจากทะเล หรือการติดตั้งที่ผู้ผลิตรับรอง
ข้อสุดท้ายสำคัญสำหรับบ้านใกล้ชายฝั่ง ผมไม่พบตัวเลขระยะห่างจากทะเลในหน้าที่เปิด จึงไม่ใส่ตัวเลขใด ๆ ให้ ถามผู้ผลิตตรง ๆ และขอคำตอบเป็นข้อความ
เกณฑ์ที่ 5: แผ่นดีแต่ติดตั้งผิด ก็ไม่ผ่านเงื่อนไข
หลังคารั่วจำนวนมากเริ่มที่สกรู ปะเก็น รอยต่อ หรือความลาดเอียงต่ำเกินไป ซึ่งไม่ใช่ตัวแผ่น จึงควรถามว่าเงื่อนไขรับประกันครอบคลุมจุดเหล่านี้หรือไม่ เรื่องนี้ต่อกับการซ่อมหลังคารั่ว ซึ่งไล่จุดรั่วตามชนิดหลังคา และกับต้นเหตุเสียงลั่นของหลังคาเมทัลชีท ที่ส่วนใหญ่เกิดจากแผ่นขยับตามอุณหภูมิ ไม่ใช่ยี่ห้อ
ถ้ารับประกันของผู้ผลิตกำหนดวิธีติดตั้ง ให้ขอคู่มือติดตั้งของยี่ห้อนั้นมาให้ช่างอ่านก่อนเริ่มงาน และให้ช่างเขียนไว้ในสัญญาว่าจะติดตั้งตามคู่มือ
เกณฑ์ที่ 6: เทียบราคาต่อเมื่อเอกสารเท่ากันแล้ว
เมื่อได้ใบเสนอราคาหลายร้านที่ระบุผู้ผลิต ชั้นเคลือบ ความหนา มาตรฐาน และเงื่อนไขรับประกันครบเหมือนกัน จึงเอาราคาต่อเมตรหรือต่อตารางเมตรมาเทียบกัน ถ้าเอกสารไม่เท่ากัน ส่วนต่างราคามักเป็นส่วนต่างของสินค้า ไม่ใช่ความได้เปรียบของร้าน
สำหรับกรอบงบทั้งหลังคา ดูตัวอย่างเทียบกับกระเบื้องในบทความราคากระเบื้องหลังคาต่อแผ่น และถ้าห่วงเรื่องความร้อนที่ตามมาจากโลหะ ให้อ่านเรื่องฉนวนกันความร้อนหลังคา ควบคู่ เพราะยี่ห้อของแผ่นไม่ได้แก้ความร้อนด้วยตัวเอง

ก่อนจ้างช่างถามสิ่งนี้
- แผ่นนี้ผลิตโดยใคร ชั้นเคลือบรหัสอะไร ความหนาในใบเสนอราคาวัดแบบไหน
- เลขมาตรฐานของรุ่นนี้คืออะไร และตรงกับชนิดสินค้าหรือไม่
- ใครเป็นผู้รับประกัน นับจากวันไหน และเงื่อนไขที่ทำให้หมดสิทธิ์มีอะไรบ้าง
- ช่างติดตั้งตามคู่มือของผู้ผลิตหรือไม่ และเขียนไว้ในสัญญาไหม
- สกรู ปะเก็น และอุปกรณ์ครอบในใบเสนอราคาเป็นชุดที่ผู้ผลิตแนะนำหรือเปล่า
ผมไม่อยากให้ใครซื้อหลังคาเพราะเชื่อชื่อยี่ห้อล้วน ๆ เอกสารของผู้ผลิตที่ขอได้ก่อนจ่ายเงินบอกได้มากกว่าชื่อบนป้าย
คำถามที่พบบ่อย
เมทัลชีทแบบไหนใช้ทำหลังคาบ้านพักอาศัย
ตารางของ NS BlueScope Thailand จัดแบบมีสีและโลหะเปล่าในกลุ่มหลังคาและผนังเหมือนกัน เกณฑ์ที่ผมใช้คือดูชั้นเคลือบและระยะรับประกันที่ระบุ แล้วเทียบกับระยะห่างจากทะเลและอายุที่ตั้งใจให้หลังคาอยู่ ถ้าบ้านอยู่ใกล้ทะเลหรือมีไอเคมี ให้ถามผู้ผลิตโดยตรงว่ารุ่นนั้นรับประกันในพื้นที่แบบนั้นไหม
เลข AZ150 กับ AZ70 ต่างกันตรงไหน
ในตารางของ NS BlueScope Thailand เลขนี้คือค่าที่เรียกว่า Coating mass ซึ่งเป็นชั้นเคลือบโลหะอะลูมิเนียมสังกะสี รุ่นที่ใช้ AZ150 ระบุรับประกันการกัดกร่อนได้ถึง 35 ปีหรือ 25 ปี ส่วนรุ่นที่ใช้ AZ70 ระบุไม่เกิน 3 ปี ทั้งหมดอยู่ภายใต้เงื่อนไขของผู้ผลิต
ซื้อแผ่นไม่มียี่ห้อแปะที่แผ่นได้ไหม
ไม่ควรซื้อก่อนรู้ที่มา ให้ขอให้ผู้ขายระบุชื่อผู้ผลิตเหล็กแผ่น ชั้นเคลือบ ความหนา และเลขมาตรฐานเป็นลายลักษณ์อักษรในใบเสนอราคา ถ้าตอบไม่ได้ ให้ถือว่าเทียบราคากับแผ่นที่ระบุครบไม่ได้
แหล่งอ้างอิง
- Our Brands (ตารางชั้นเคลือบ ความหนา สี การรับประกัน และมาตรฐานของแต่ละยี่ห้อ) | NS BlueScope (Thailand)
- ผลิตภัณฑ์ที่กฎหมายกำหนดให้ต้องเป็นไปตามมาตรฐาน (รายการ มอก.50-2565 และ มอก.2228-2565) | สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.)





