ผิวไม่เรียบเนียน ขรุขระ แก้ยังไง ไล่จากชนิดของตุ่มที่คุณคลำเจอ

ผิวขรุขระแก้ได้เร็วหรือช้าขึ้นกับว่าสิ่งที่นูนอยู่ใต้ปลายนิ้วคืออะไร ถ้าเป็นขุยผิวแห้งสะสม มอยส์เจอไรเซอร์กับกรดอ่อนจะทำให้เนียนขึ้นภายในสองถึงสามสัปดาห์ ถ้าเป็นสิวอุดตันเม็ดเล็ก ต้องใช้กรด BHA หรือเรตินอยด์ต่อเนื่องหลายเดือน ส่วนหลุมสิวและตุ่มขาวแข็งที่เรียกว่ามิเลีย การขัดหรือกรดที่บ้านแทบไม่ช่วย ต้องไปหาแพทย์

คนจำนวนมากซื้อสครับมาขัดทุกวันเพราะคิดว่าผิวหยาบคือมีเซลล์ตายมากเกินไป ซึ่งถูกแค่บางกรณี และในกรณีที่ผิดมันทำให้ผิวอักเสบ แดง และขรุขระกว่าเดิม ขั้นแรกจึงเป็นการคลำและดูให้ออกก่อน

คลำแล้วดู แยกห้าแบบที่พบบ่อย

ล้างหน้าแล้วรอ 15 นาทีให้ผิวแห้ง ไม่ทาอะไร ใช้แสงไฟส่องจากด้านข้างหน้ากระจก แสงเฉียงทำให้เห็นพื้นผิวชัดกว่าแสงจากด้านหน้า

แบบ	คลำแล้วรู้สึก	ดูแล้วเห็น	ตำแหน่งที่เจอบ่อย
สิวอุดตันเม็ดเล็ก (closed comedones)	ตุ่มนูนเล็กๆ สม่ำเสมอ ไม่เจ็บ	สีเดียวกับผิว เห็นชัดเวลาแสงเฉียง	หน้าผาก คาง กรอบหน้า
ขุยผิวแห้งสะสม	สากเป็นแผ่น ไม่เป็นตุ่ม	รองพื้นเกาะเป็นคราบ ผิวหมอง	แก้ม ข้างจมูก
รูขุมขนกว้าง	ผิวไม่นูน แต่ไม่เรียบ	รูเปิดเป็นจุด เรียงตามแนว	กลางหน้า จมูก แก้มด้านใน
หลุมสิว	เป็นแอ่ง บางหลุมขอบชัด	เงาเป็นหลุมตามแสง	แก้ม ขมับ
มิเลีย	ตุ่มแข็งเหมือนเม็ดทราย	สีขาวมุก ไม่มีหัวเปิด	ใต้ตา โหนกแก้ม

ถ้ามีตุ่มแดงอักเสบหรือหัวหนองร่วมด้วย นั่นคือสิวอักเสบ คนละโจทย์กับผิวขรุขระ ควรจัดการสิวก่อน และถ้าเจอตุ่มแดงเล็กๆ ที่แก้มคู่กับต้นแขนด้านนอก มักเป็นขนคุด ซึ่งดูแลคล้ายผิวแห้งแต่ต้องอดทนกว่า

สิวอุดตันเม็ดเล็ก ต้องใช้ตัวที่ลงไปในรูขุมขน

สิวอุดตันเม็ดเล็กคือรูขุมขนที่มีเคราตินและน้ำมันอัดแน่นอยู่โดยปากรูยังปิด การขัดด้วยเม็ดสครับไม่ถึงจุดนั้น ตัวที่ได้ผลจริงมีสองกลุ่ม

กลุ่มแรกคือ salicylic acid หรือ BHA ละลายในน้ำมันจึงซึมเข้าไปในรูขุมขนได้ ความเข้มข้นในผลิตภัณฑ์ทั่วไปอยู่ราว 0.5 ถึง 2 เปอร์เซ็นต์ เริ่มจากโทนเนอร์หรือเซรั่ม 2 เปอร์เซ็นต์ วันเว้นวัน ตอนเย็น

กลุ่มที่สองคือเรตินอยด์ ซึ่งช่วยให้เซลล์ผิวผลัดตัวสม่ำเสมอ ปากรูขุมขนจึงอุดตันน้อยลง สถาบันโรคผิวหนังอเมริกัน (AAD) แนะนำให้เริ่มจากสูตรที่อ่อนที่สุด ใช้วันเว้นวันแล้วค่อยเพิ่ม ใช้ตอนกลางคืน และป้องกันแดดตอนกลางวัน เพราะเรตินอยด์ทำให้ผิวไวต่อแดดขึ้น คนท้องห้ามใช้เรตินอยด์

กรอบเวลาที่ควรรู้ สิวอุดตันเม็ดเล็กจะเริ่มลดลงหลัง 6 ถึง 8 สัปดาห์ ช่วงสี่สัปดาห์แรกบางคนจะเห็นสิวผุดมากขึ้นจากการที่สิวที่อุดอยู่แล้วถูกดันขึ้นมา ถ้าสิวผุดเฉพาะจุดที่เคยมีสิวอุดตันและค่อยๆ ลดลง เป็นไปตามคาด ถ้าผุดในจุดที่ไม่เคยเป็นหรือแสบแดงทั้งหน้า ให้ลดความถี่ ใครสงสัยว่ากำลังเจอแบบไหน อ่าน สิวผิวหรือผิวพัก แยกยังไง

สิ่งที่ทำควบคู่ คือเช็กผลิตภัณฑ์ที่ใช้อยู่ ครีมกันแดดเนื้อหนัก น้ำมันบำรุงผม และไพรเมอร์ซิลิโคนหนา เป็นตัวการพบบ่อยของสิวอุดตันที่หน้าผากและกรอบหน้า วิธีจัดการสิวอุดตันแบบละเอียดอยู่ใน รูขุมขนอุดตันแก้ยังไง

ขุยแห้งสะสม แก้ด้วยความชุ่มชื้นก่อนการผลัด

ผิวที่ขาดน้ำผลัดเซลล์ไม่สม่ำเสมอ เซลล์ที่ควรหลุดจึงเกาะเป็นแผ่น ทางแก้ลำดับแรกคือเติมความชุ่มชื้น ไม่ใช่เพิ่มการขัด

1. เปลี่ยนโฟมล้างหน้าที่ล้างแล้วตึงเป็นคลีนเซอร์เนื้อครีมหรือเจลอ่อน
2. ทามอยส์เจอไรเซอร์ที่มีกลีเซอรีนและเซราไมด์ตอนผิวยังหมาดน้ำ ภายในหนึ่งนาทีหลังล้าง
3. ทำแบบนี้สองสัปดาห์ ถ้าผิวยังสากอยู่ ค่อยเพิ่ม AHA

AHA ที่ใช้บ่อยคือ lactic acid และ glycolic acid สำนักงานอาหารและยาสหรัฐ (FDA) อ้างอิงข้อสรุปของคณะผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยของส่วนผสมเครื่องสำอางว่า ผลิตภัณฑ์ AHA ที่ผู้บริโภคใช้เองปลอดภัยเมื่อความเข้มข้นไม่เกิน 10 เปอร์เซ็นต์ pH ไม่ต่ำกว่า 3.5 และมีการปกป้องแดดหรือมีคำแนะนำให้ใช้กันแดดทุกวัน สำหรับผิวแห้ง lactic acid 5 เปอร์เซ็นต์เป็นจุดเริ่มที่อ่อนโยนกว่า glycolic เพราะโมเลกุลใหญ่กว่าและช่วยดึงน้ำเข้าผิวด้วย

รูขุมขนกว้าง ทำให้ดูเล็กลงได้ ปิดถาวรไม่ได้

รูขุมขนกว้างจากพันธุกรรมและต่อมไขมันที่ทำงานมาก ไม่มีครีมไหนปิดได้ถาวร สิ่งที่ทำได้คือทำให้ขอบรูไม่หนาจากเคราติน และทำให้ผิวรอบรูแน่นขึ้นจากคอลลาเจน

• BHA ช่วยให้ในรูสะอาด รูจึงไม่ถูกดันให้ขยาย
• ไนอะซินาไมด์ 4 ถึง 5 เปอร์เซ็นต์ช่วยเรื่องความมันและผิวดูเรียบขึ้น
• เรตินอยด์ระยะยาวช่วยทั้งการผลัดเซลล์และคอลลาเจน
• กันแดดทุกวัน เพราะคอลลาเจนที่เสียจากแดดทำให้ขอบรูหย่อนจนดูเป็นวงรี

ถ้าอยากรู้ว่ารูของคุณกว้างจากความมันหรือจากผิวหย่อน ดูรูปทรง รูกลมที่กลางหน้ามักมาจากความมัน รูรีเป็นหยดน้ำที่แก้มด้านนอกมักมาจากผิวเสียความยืดหยุ่น รายละเอียดอยู่ใน รูขุมขนกว้างดูแลยังไง

เลือกวิธีผลัดเซลล์ให้เข้ากับผิว

AAD แบ่งการผลัดเซลล์ที่บ้านเป็นสองแบบ แบบกลไก คือแปรง ฟองน้ำ ผ้า หรือสครับ และแบบเคมี คือกรด AHA และ BHA ข้อแนะนำหลักคือ ผิวแห้ง ผิวแพ้ง่าย หรือผิวเป็นสิวง่าย ควรใช้ผ้าเช็ดหน้านุ่มๆ กับกรดอ่อน ส่วนผิวมันหรือผิวหนาทนวิธีที่แรงกว่าได้

สภาพผิว	วิธีที่แนะนำ	ความถี่เริ่มต้น	ระวังอะไร
ผิวแห้ง ขุยเยอะ	lactic acid 5%	สัปดาห์ละ 1 ถึง 2 ครั้ง	อย่าทาตามด้วยเรตินอลคืนเดียวกัน
ผิวมัน สิวอุดตัน	salicylic acid 2%	วันเว้นวัน	เช็กว่าไม่แห้งลอกตรงปีกจมูก
ผิวผสม	BHA ที่โซน T, AHA ที่แก้ม	สลับกันคนละคืน	อย่าใช้สองกรดซ้อนในจุดเดียว
ผิวคล้ำหรือมีรอยดำจากสิว	กรดอ่อนสุด หรือ PHA	สัปดาห์ละครั้ง	AAD เตือนว่าการขัดแรงทำให้ผิวคล้ำขึ้นได้
ผิวแพ้ง่าย	ผ้าเช็ดหน้านุ่ม หรือ PHA	สัปดาห์ละครั้ง	หยุดเมื่อแสบเกินหนึ่งนาที

เทคนิคตาม AAD ถ้าใช้สครับหรือกรดแบบล้างออก ให้วนเบาๆ เป็นวงเล็กราว 30 วินาที แล้วล้างด้วยน้ำอุ่น ถ้าใช้แปรงหรือฟองน้ำ ให้ปัดสั้นและเบา ห้ามผลัดเซลล์บนผิวที่มีแผลเปิดหรือไหม้แดด และทามอยส์เจอไรเซอร์ทันทีหลังผลัดเซลล์

AAD ยังเตือนเรื่องที่คนมองข้ามบ่อย ถ้าคุณใช้เรตินอยด์ เรตินอล หรือเบนโซอิลเปอร์ออกไซด์อยู่ การผลัดเซลล์เพิ่มทำให้ผิวแห้งขึ้นหรือเกิดสิวเพิ่มได้ ดังนั้นถ้าใช้เรตินอลอยู่แล้ว ส่วนใหญ่ไม่ต้องเพิ่มกรดอีก ความแตกต่างของกรดแต่ละกลุ่มอ่านต่อได้ใน AHA BHA PHA ต่างกันยังไง

หลุมสิวและมิเลีย งานของแพทย์

หลุมสิวเกิดจากคอลลาเจนในชั้นหนังแท้ถูกทำลายระหว่างที่สิวอักเสบ ผิวชั้นบนที่กรดเข้าถึงไม่ได้เป็นต้นเหตุ การทากรดหรือเรตินอลช่วยให้ผิวรอบหลุมเรียบขึ้นนิดหน่อย แต่หลุมยังอยู่ ทางเลือกที่แพทย์ใช้ ได้แก่ เลเซอร์แบบ fractional การเลาะพังผืดใต้หลุม การกรอผิว และสารเติมเต็มในหลุมบางชนิด แพทย์มักผสมหลายวิธีตามชนิดของหลุม รายละเอียดอยู่ใน ทางเลือกรักษาหลุมสิว

มิเลียคือถุงเคราตินเล็กๆ ใต้ผิว ไม่มีรูเปิด จึงบีบออกเองไม่ได้ และการแคะด้วยเข็มที่บ้านเสี่ยงติดเชื้อและเป็นรอย แพทย์ใช้เข็มปลอดเชื้อเปิดผิวแล้วดันออกในไม่กี่นาที สำหรับป้องกัน ให้ลดครีมเนื้อหนักรอบดวงตา ซึ่งเป็นตัวกระตุ้นที่พบบ่อย

แผน 12 สัปดาห์สำหรับผิวขรุขระที่ไม่มีหลุม

สมมติว่าคุณมีผิวผสม หน้าผากมีสิวอุดตันเม็ดเล็ก แก้มสากเป็นขุยเวลาลงรองพื้น และไม่เคยใช้กรดหรือเรตินอลมาก่อน แผนนี้ค่อยๆ เพิ่มทีละอย่าง เพื่อให้รู้ว่าตัวไหนทำให้ผิวดีขึ้นหรือแย่ลง

สัปดาห์	เช้า	เย็น	สิ่งที่ควรเห็น
1 ถึง 2	คลีนเซอร์อ่อน มอยส์เจอไรเซอร์ กันแดด SPF 30 ขึ้นไป	คลีนเซอร์อ่อน มอยส์เจอไรเซอร์	แก้มสากน้อยลง
3 ถึง 4	เหมือนเดิม	เพิ่ม BHA 2% ที่หน้าผาก วันเว้นวัน	หน้าผากอาจมีสิวผุดบ้าง
5 ถึง 8	เหมือนเดิม	BHA วันเว้นวัน และ lactic acid ที่แก้มสัปดาห์ละครั้งในคืนที่ไม่ใช้ BHA	รองพื้นเกาะผิวเรียบขึ้น
9 ถึง 12	เหมือนเดิม	เปลี่ยนคืนกรดเป็นเรตินอลอ่อน 2 คืนต่อสัปดาห์ เว้นคืนกรด	สิวอุดตันลดชัด ถ่ายรูปเทียบกับสัปดาห์ที่ 1

ทุกขั้นถ้าผิวแสบแดงนานเกินหนึ่งวัน ให้ถอยกลับไปขั้นก่อนหน้าสองสัปดาห์ ก่อนเริ่มผลิตภัณฑ์ใหม่ทุกตัวควรทดสอบที่ท้องแขนก่อน

สิ่งที่ทำให้ผิวกลับมาขรุขระทั้งที่ทำทุกอย่างถูก

• แกะหรือบีบสิวอุดตัน ทำให้เกิดการอักเสบและรอยดำ ผิวยิ่งไม่สม่ำเสมอ
• เปลี่ยนผลิตภัณฑ์ทุกสองสัปดาห์ ทำให้ไม่มีตัวไหนได้ทำงานครบรอบ
• ทาครีมกันแดดน้อยเกินไป ทั้งที่ใช้กรดหรือเรตินอยด์อยู่ ผิวจะคล้ำขึ้นเป็นจุดๆ และดูหยาบกว่าเดิม
• ใช้ผ้าขนหนูผืนเดียวกับตัว ถูหน้าแรงๆ ทุกเช้า
• ห้องแอร์เย็นจัดทั้งคืนโดยไม่ทามอยส์เจอไรเซอร์ ผิวแห้งเป็นขุยใหม่ทุกเช้า

เริ่มจากตรงไหน ตามสิ่งที่คุณคลำเจอ

• ถ้าเจอตุ่มนูนเล็กๆ สม่ำเสมอที่หน้าผากหรือคาง ให้เริ่มที่ BHA 2% วันเว้นวัน แล้วค่อยเพิ่มเรตินอยด์ในเดือนที่สาม
• ถ้าสากเป็นแผ่นและรองพื้นเป็นคราบ ให้เริ่มที่มอยส์เจอไรเซอร์และ lactic acid สัปดาห์ละครั้ง
• ถ้าเห็นรูเป็นจุดชัดแต่ผิวไม่นูน ให้เริ่มที่ไนอะซินาไมด์กับกันแดด และอย่าคาดหวังว่ารูจะหายไป
• ถ้าเป็นแอ่งหรือหลุม ข้ามการซื้อกรดไปเลย ใช้งบปรึกษาแพทย์ผิวหนังเรื่องเลเซอร์หรือการเลาะพังผืด
• ถ้าเป็นตุ่มขาวแข็งใต้ตา ให้แพทย์เปิดออก และลดครีมเนื้อหนาที่รอบตา

เมื่อไปพบแพทย์ผิวหนัง ให้ถ่ายรูปใต้แสงเฉียงไปด้วยและจดชื่อผลิตภัณฑ์ทุกตัวที่ใช้อยู่ ถามให้ชัดว่าตุ่มที่เห็นเป็นสิวอุดตัน ขนคุด มิเลีย หรือหลุม เพราะคำตอบนี้กำหนดว่าเงินก้อนต่อไปควรลงที่ครีมหรือหัตถการ