ค่าซ่อมหลังคารั่วเท่าไหร่ แยกราคาตามจุดรั่วและชนิดหลังคา

ค่าซ่อมหลังคารั่วขึ้นกับสามเรื่อง คือรั่วที่จุดไหน หลังคาเป็นวัสดุอะไร และต้องรื้อมากแค่ไหนถึงจะเข้าถึงจุดรั่ว งานจุดเล็กอย่างปูนครอบสันร่อนหรือกระเบื้องแตกสองสามแผ่นเป็นงานหลักร้อยถึงหลักพันบาท ส่วนรางตะเฆ่ผุทั้งเส้นหรือเมทัลชีททั้งด้านสนิมกินเป็นงานหลักหมื่น ตัวเลขด้านล่างใช้บัญชีราคาค่าวัสดุก่อสร้างและค่าแรงงานประจำปี 2568 ที่หน่วยงานรัฐใช้ตั้งราคากลางเป็นฐาน แล้วอธิบายว่าราคาช่างจริงจะต่างจากนี้ตรงไหน

ราคากลางคืออะไร และทำไมใบเสนอราคาของช่างสูงกว่า

บัญชีราคาที่ใช้อ้างอิงเป็นเอกสารของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ใช้ตั้งงบซ่อมอาคารเรียน ค่าวัสดุมาจากข้อมูลราคาของกระทรวงพาณิชย์ ส่วนค่าแรงอิงบัญชีค่าแรงของกรมบัญชีกลาง เอกสารระบุเองว่าใช้สำหรับหน่วยงานในสังกัดและราคาในแต่ละพื้นที่ต่างกันได้ ข้อดีของการใช้ตัวเลขชุดนี้คือมันเป็นราคาต้นทุนที่ไม่มีการตลาดปน เหมาะใช้เป็นเส้นฐานเวลาอ่านใบเสนอราคา

ราคาที่ช่างเสนอจริงจะบวกเพิ่มจากต้นทุนนี้ด้วยรายการที่ราคากลางไม่ได้รวมไว้ในแต่ละบรรทัด

• ค่าเปิดงานหรือราคาขั้นต่ำต่อครั้ง เพราะช่างต้องเดินทางและเสียทั้งวันแม้งานจะใช้สองชั่วโมง
• นั่งร้าน บันไดยาว หรือเชือกนิรภัย สำหรับบ้านสองชั้นขึ้นไป
• ค่าขนเศษวัสดุทิ้ง
• กำไรและความเสี่ยงของผู้รับเหมา โดยเฉพาะงานที่ต้องรับประกัน

งานที่รวมกันหลายสิบตารางเมตรจึงมีราคาต่อหน่วยใกล้ราคากลางมากกว่างานจุดเดียว ถ้าใบเสนอราคาซ่อมหลังคาทั้งหลังสูงกว่าราคากลางรวมค่าแรงหลายเท่า นั่นคือสัญญาณให้ขอรายละเอียดเพิ่ม

ตารางราคางานซ่อมที่เจอบ่อย

งาน	ราคากลางปี 2568	หน่วย	หมายเหตุ
ปูนปั้นครอบหลังคา ตะเฆ่สัน	580 บาท รวมค่าแรง	เมตร	รั่วจากครอบสันร่อนเป็นงานที่พบบ่อยที่สุดในหลังคากระเบื้อง
รางน้ำสังกะสีตะเฆ่ราง	390 บาท รวมค่าแรง	เมตร	รางผุเป็นรูต้องเปลี่ยนทั้งท่อน ต้องรื้อกระเบื้องสองข้างราง
แผ่นเสริมรอยต่อกันรั่ว	330 บาท รวมค่าแรง	เมตร	ใช้ตามรอยต่อหลังคากับผนังหรือรอยต่อหลังคาส่วนต่อเติม
ค่าแรงครอบสัน ตะเฆ่ และแผ่นปิดชนผนัง	74 บาท	เมตร	เฉพาะค่าแรง ไม่รวมวัสดุ
ค่าแรงมุงกระเบื้องคอนกรีต	74 บาท	ตร.ม.	ใช้คิดเวลารื้อแล้วมุงใหม่ทั้งส่วน
ค่าแรงมุงกระเบื้องลอนคู่ ทรงจั่ว/ปั้นหยา	45 / 50 บาท	ตร.ม.	หลังคาทรงไทยราว 55 บาท
ค่าแรงมุงสังกะสี	23 บาท	ตร.ม.
รื้อกระเบื้องคอนกรีต กองในที่/ขนทิ้ง	25 / 30 บาท	ตร.ม.
รื้อกระเบื้องลอนคู่ กองในที่/ขนทิ้ง	20 / 25 บาท	ตร.ม.
ท่อน้ำฝนสแตนเลส 4 นิ้ว	520 บาท ค่าแรง 25 บาท	เมตร

ตัวเลขจุดเด่นของตารางนี้คือส่วนที่เป็นค่าวัสดุมีสัดส่วนน้อยกว่าที่คนส่วนมากคิด กระเบื้องลอนคู่ขนาด 0.50 x 1.20 เมตร หนา 5 มม. ในบัญชีราคาอยู่ราวแผ่นละ 58 บาท แบบสีราว 64 บาท กระเบื้องคอนกรีตตกแผ่นละราว 13 ถึง 16 บาท สิ่งที่ทำให้งานแพงคือแรงงาน การเข้าถึง และงานที่ต้องรื้อออกก่อน

ราคาเปลี่ยนแผ่นหลังคาและฉนวนเมื่อซ่อมจุดเดียวไม่จบ

บางกรณีการซ่อมจุดไม่คุ้ม เช่น เมทัลชีทเก่าที่สนิมกินรอบหัวสกรูทั้งด้าน หรือกระเบื้องลอนคู่ที่เปราะจนเหยียบแล้วแตกต่อ ทางเลือกคือรื้อมุงใหม่ทั้งด้านหรือทั้งหลัง

วัสดุ	ค่าวัสดุ	ค่าแรง	หน่วย
เมทัลชีทอะลูซิงค์เคลือบสี หนา 0.40 มม.	270 บาท	70 บาท	ตร.ม.
เมทัลชีทอะลูซิงค์เคลือบสี หนา 0.47 มม.	320 บาท	70 บาท	ตร.ม.
เมทัลชีทอะลูซิงค์เคลือบสี หนา 0.50 มม.	490 บาท	80 บาท	ตร.ม.
แผ่นหลังคาซิงค์เคลือบสี หนา 0.37 มม.	350 บาท	70 บาท	ตร.ม.
ฉนวน PE หนา 5 มม.	250 บาท	25 บาท	ตร.ม.
ฉนวน PU หนา 25 มม.	200 บาท	25 บาท	ตร.ม.
ฉนวน PU หนา 50 มม.	355 บาท	25 บาท	ตร.ม.

ตัวอย่างคร่าว ๆ หลังคาเมทัลชีทด้านหนึ่ง 40 ตร.ม. ถ้าเปลี่ยนเป็นแผ่นหนา 0.47 มม. ค่าวัสดุและแรงตามราคากลางราว 390 บาท/ตร.ม. รวมราว 15,600 บาท บวกค่ารื้อของเดิม ครอบสัน แผ่นปิดชนผนัง สกรูใหม่ และค่าเปิดงานของช่าง งานจริงจึงมักขยับไปมากกว่านี้ ส่วนวิธีเลือกความหนาและชนิดแผ่น ผมเขียนแยกไว้ในหลังคาเมทัลชีท

ถ้ากำลังจะรื้อหลังคาอยู่แล้ว เป็นจังหวะดีที่จะเพิ่มฉนวนไปพร้อมกัน ค่าแรงติดฉนวนตอนหลังคาเปิดถูกกว่ามาเติมทีหลังจากใต้ฝ้า รายละเอียดเรื่องชนิดฉนวนอยู่ในฉนวนกันความร้อนหลังคา

ค่าซ่อมแยกตามอาการรั่ว

อาการรั่วกับค่าซ่อมสัมพันธ์กันมาก ผมแยกตามจุดที่เจอในบ้านไทยบ่อย ๆ ตัวเลขทั้งหมดคือราคากลางที่คูณปริมาณงานโดยประมาณ ไม่ได้รวมค่าเปิดงานของช่าง

อาการ	จุดที่มักเป็นต้นเหตุ	ปริมาณงานโดยประมาณ	ราคากลางรวมค่าแรง
น้ำหยดตรงกลางห้องใต้แนวสันหลังคา	ปูนครอบสันร่อนหรือแตก	ซ่อม 5 เมตร	ราว 2,900 บาท
น้ำซึมตามมุมห้องใต้รางตะเฆ่	รางตะเฆ่ผุ เศษใบไม้อุด	เปลี่ยน 6 เมตร	ราว 2,340 บาท บวกค่ารื้อและมุงกระเบื้องสองข้างราง
คราบน้ำตามแนวผนังที่ต่อกับหลังคาส่วนต่อเติม	แผ่นปิดรอยต่อกับผนังหลุดหรือไม่มี	ทำใหม่ 4 เมตร	ราว 1,320 บาท
น้ำหยดเป็นจุดกระจาย หลังคาลอนคู่เก่า	แผ่นแตกร้าวจากคนเดินหรือกิ่งไม้หล่น	เปลี่ยน 5 แผ่น	ค่าแผ่นไม่ถึง 400 บาท ส่วนใหญ่เป็นค่าแรงและค่าเปิดงาน
น้ำหยดตามหัวสกรู หลังคาเมทัลชีท	ยางรองหัวสกรูเสื่อม สนิมรอบรู	เปลี่ยนสกรูและอุดทั้งด้าน	ราคากลางไม่ได้แยกรายการนี้ ให้ขอราคาเป็นต่อจุดหรือต่อตารางเมตร

ถ้ายังไม่รู้ว่ารั่วจากไหน การจ่ายเงินซ่อมจะเหมือนเดาสุ่ม วิธีไล่หาจุดรั่วจากใต้หลังคาอยู่ในหลังคารั่วซ่อมอย่างไร และถ้าเป็นหลังคาดาดฟ้าคอนกรีต การคิดราคาต่างไปอีกแบบ ดูได้ที่ดาดฟ้ารั่วซ่อมอย่างไร

ส่วนที่ไม่อยู่บนหลังคาแต่ต้องจ่ายด้วย

ค่าซ่อมหลังคารั่วที่หลายบ้านไม่ได้เผื่อคือของที่เปียกน้ำอยู่ข้างล่าง

• ฝ้ายิปซัมที่อมน้ำจะยวบ เป็นคราบ และเปราะ ฝ้ายิปซัมหนา 9 มม. บนโครงเหล็กในบัญชีราคาราว 281 บาท/ตร.ม. บวกค่าแรง 75 บาท ถ้าเปลี่ยนเป็นแผ่นทนชื้นราว 327 บาท บวกค่าแรง 75 บาท
• ฉนวนใยแก้วที่วางบนฝ้าแล้วเปียกน้ำจะยุบตัวและเสียประสิทธิภาพ ส่วนมากต้องเปลี่ยน
• สีฝ้าและสีผนังที่มีคราบน้ำ ต้องทารองพื้นกันคราบก่อนทาสีทับ
• โครงหลังคาไม้ที่เปียกซ้ำหลายปีมีโอกาสผุและเป็นที่อยู่ของปลวก

คู่มือเรื่องราและความชื้นของสำนักงานปกป้องสิ่งแวดล้อมสหรัฐ (EPA) แนะนำให้ทำความสะอาดและทำให้วัสดุที่เปียกน้ำแห้งภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมงเพื่อป้องกันราขึ้น และระบุว่าวัสดุที่ดูดซับน้ำเมื่อขึ้นราแล้ว เช่น ฝ้าเพดาน อาจต้องเปลี่ยนทิ้ง ในทางปฏิบัติ ถ้าน้ำรั่วลงฝ้าแล้วไม่มีใครขึ้นไปดูภายในวันสองวัน ให้นับค่าเปลี่ยนฝ้าบริเวณนั้นไว้ในงบเลย วิธีซ่อมฝ้าที่เสียหายจากน้ำผมแยกไว้ในฝ้ารั่วซ่อมอย่างไร

ระหว่างรอช่าง ค่าใช้จ่ายชั่วคราวที่คุ้ม

ช่วงหน้าฝนช่างหลังคาคิวยาว บางบ้านต้องรอเป็นสัปดาห์ ระหว่างนั้นมีของราคาไม่กี่ร้อยบาทที่ช่วยลดความเสียหายได้มาก

• ผ้าใบหรือแผ่นพลาสติกหนาคลุมจุดที่รู้ว่ารั่ว ถ้าขึ้นถึงได้อย่างปลอดภัย ยึดด้วยกระสอบทรายแทนการตอกตะปูทะลุหลังคา
• ถังหรือกะละมังรองใต้ฝ้า พร้อมเจาะรูเล็กตรงจุดที่ฝ้ายวบให้น้ำไหลลงถัง แทนที่จะปล่อยให้น้ำขังบนฝ้าจนแผ่นหล่นทั้งแผ่น
• พัดลมเป่าฝ้าและผนังที่เปียกหลังฝนหยุด เพื่อให้แห้งเร็วตามช่วงเวลาที่ EPA แนะนำ
• ย้ายของไฟฟ้าและเฟอร์นิเจอร์ไม้ออกจากใต้จุดรั่ว ถ้าน้ำหยดใกล้โคมไฟหรือปลั๊ก ให้ตัดเบรกเกอร์วงจรนั้นแล้วรอช่างไฟฟ้า

ซ่อมเฉพาะจุดหรือเปลี่ยนทั้งหลัง ตัดสินอย่างไร

ใช้หลักง่าย ๆ สามข้อ

1. ถ้าเป็นครั้งแรกที่รั่ว และหาจุดรั่วได้ชัด ซ่อมเฉพาะจุดก่อนเสมอ
2. ถ้าซ่อมจุดใหม่ทุกปีมาสามปีติด และจุดรั่วย้ายไปเรื่อย ๆ แปลว่าวัสดุทั้งผืนเสื่อมแล้ว ให้เทียบค่าซ่อมสะสมกับค่ามุงใหม่
3. ถ้าแผ่นหลังคาเปราะจนช่างเหยียบแล้วแตกต่อ การซ่อมจุดจะสร้างจุดรั่วใหม่ทุกครั้งที่ขึ้นไป ให้พิจารณาเปลี่ยนทั้งด้าน

ค่ามุงใหม่ไม่ได้มีแค่แผ่นหลังคา ต้องรวมค่ารื้อ ค่าครอบ ค่าแผ่นปิดชนผนัง และอาจรวมค่าแก้แปหรือจันทันที่ผุด้วย ถ้าช่างบอกว่าต้องเปลี่ยนโครงด้วย ขอให้ถ่ายรูปไม้หรือเหล็กที่ผุให้ดูก่อนตกลง

ก่อนจ้างช่างซ่อม ขอให้ใบเสนอราคาแยกบรรทัดเหล่านี้

• จุดรั่วที่ช่างพบ พร้อมรูปถ่ายก่อนซ่อม
• ปริมาณงานแต่ละรายการเป็นเมตรหรือตารางเมตร ไม่ใช่เหมารวมคำเดียวว่า "ซ่อมหลังคารั่ว"
• ชื่อและสเปกวัสดุ เช่น ความหนาของแผ่น ยี่ห้อวัสดุกันซึม
• ค่ารื้อและขนทิ้งแยกจากค่างานใหม่
• งานฝ้าและฉนวนที่ต้องเปลี่ยน ถ้ามี
• ระยะรับประกันการรั่วซ้ำ และเงื่อนไขว่าครอบคลุมเฉพาะจุดที่ซ่อมหรือทั้งหลัง

เมื่อได้ใบเสนอราคาแบบแยกบรรทัด ให้เอาปริมาณงานคูณราคากลางในตารางข้างบน แล้วเทียบกับยอดที่ช่างเสนอ ส่วนต่างที่สมเหตุสมผลคือค่าเปิดงาน นั่งร้าน และกำไร ถ้าส่วนต่างสูงจนอธิบายไม่ได้ ให้ถามช่างตรง ๆ ว่ารายการไหนทำให้แพงขึ้น และทุกครั้งหลังซ่อม ให้รอฝนตกหนักครั้งแรกแล้วขึ้นไปดูใต้หลังคาอีกรอบก่อนจ่ายงวดสุดท้าย