ใจความสำคัญ
- เลือกกันสาดหน้าบ้านจากสามคำถามก่อน คือต้องการแสงลงหน้าบ้านแค่ไหน ใต้กันสาดใช้ทำอะไร และทนเสียงฝนได้แค่ไหน
- เมทัลชีทบุฉนวนเย็นและเงียบที่สุดในกลุ่มหลังคาเบา แต่หน้าบ้านจะมืดลง
- โพลีคาร์บอเนตสีโอปอลให้แสงผ่านราว 30 เปอร์เซ็นต์ ส่วนสีใสให้ราว 80 เปอร์เซ็นต์ และร้อนกว่ามาก
- กระจกที่ใช้ทำหลังคาควรเป็นกระจกนิรภัยหลายชั้นตาม มอก. 1222 ซึ่งมีวัสดุคั่นกลางยึดเศษกระจกไม่ให้หล่นเมื่อแตก
- กันสาดหน้าบ้านที่เกิน 5 ตารางเมตรหรือมีเสาใหม่ ไม่เข้าข้อยกเว้นของกฎกระทรวงฉบับที่ 11
กันสาดหน้าบ้านที่ดีที่สุดขึ้นกับว่าคุณยอมแลกอะไร ถ้าเน้นเย็นและเงียบ เมทัลชีทบุฉนวนชนะ ถ้าเน้นให้หน้าบ้านสว่าง โพลีคาร์บอเนตสีโอปอลหรือกระจกนิรภัยหลายชั้นเหมาะกว่า ถ้าอยากปรับแสงได้ตามเวลา ระแนงอลูมิเนียมแบบปรับมุมหรือผ้าใบพับเก็บตอบโจทย์ ผมเทียบทั้งหกแบบไว้ด้านล่าง พร้อมเงื่อนไขที่ทำให้แต่ละแบบเหมาะหรือไม่เหมาะกับหน้าบ้านของคุณ
ถามตัวเองสามข้อ ก่อนดูวัสดุ
ก่อนไปดูแคตตาล็อก ให้ตอบสามข้อนี้ให้ได้ก่อน
ข้อแรก หน้าบ้านต้องการแสงแค่ไหน ถ้าห้องนั่งเล่นอยู่ติดหน้าบ้านและมีหน้าต่างบานใหญ่ กันสาดทึบยาวตลอดแนวจะทำให้ห้องมืดทั้งวัน ถ้าหน้าบ้านหันทิศตะวันตกและแดดบ่ายแรง ความมืดกลับเป็นข้อดี
ข้อสอง ใต้กันสาดใช้ทำอะไร ถ้าเป็นที่จอดรถหรือที่ถอดรองเท้า ต้องกันฝนได้เต็มที่ ถ้าเป็นมุมนั่งเล่นตอนเย็น ต้องคิดเรื่องความร้อนสะสมใต้หลังคาด้วย ถ้าเป็นทางเดินจากประตูรั้วถึงประตูบ้าน กันสาดแคบและยาวก็พอ
ข้อสาม ทนเสียงฝนได้แค่ไหน หลังคาเบาทุกชนิดดังเวลาฝนตกหนัก ต่างกันแค่ดังมากหรือดังน้อย ถ้าห้องนอนอยู่ชั้นล่างติดหน้าบ้าน เรื่องนี้สำคัญกว่าที่คิด
เทียบหกวัสดุในตารางเดียว
| วัสดุ | แสงลงหน้าบ้าน | ความร้อนใต้หลังคา | เสียงฝน | การดูแล |
|---|---|---|---|---|
| เมทัลชีทบุฉนวน | มืด | เย็นที่สุดในกลุ่มหลังคาเบา | เงียบลงมากเมื่อมีฉนวน | ล้างรางน้ำ ตรวจสกรู |
| โพลีคาร์บอเนต | ใสสว่างมาก โอปอลนุ่ม เทามืดลง | ใสร้อน โอปอลกับเทาร้อนน้อยลง | ดังปานกลาง | ล้างคราบ ตรวจด้านกันยูวี |
| กระจกนิรภัยหลายชั้น | สว่างและเห็นท้องฟ้า | ร้อนถ้าไม่มีฟิล์มหรือระแนงช่วย | ดังน้อยกว่าแผ่นบาง | เช็ดคราบน้ำบ่อย |
| ระแนงอลูมิเนียมปรับมุม | ปรับได้ตามเวลา | เย็น เพราะเปิดระบายอากาศได้ | ปิดสนิทแล้วดังพอสมควร | ดูแลกลไกและมอเตอร์ |
| ผ้าใบพับเก็บ | ปรับได้ พับเก็บได้ | บังแดดได้ดี | เงียบ | ต้องเก็บเมื่อลมแรง ผ้าซีดตามเวลา |
| คอนกรีต | มืด | เย็นและเงียบ | เงียบมาก | ทากันซึมผิวบน เป็นงานโครงสร้าง |
ตารางนี้เป็นภาพรวม รายละเอียดของแต่ละวัสดุยังมีเงื่อนไขย่อยอีกมาก
เมทัลชีทบุฉนวน เย็นและเงียบ แต่หน้าบ้านมืด
เมทัลชีทเป็นตัวเลือกพื้นฐานของบ้านเรา ราคาเข้าถึงง่าย ช่างทำเป็นทุกพื้นที่ เวอร์ชันที่ผมแนะนำสำหรับหน้าบ้านคือแบบบุฉนวนพียูหรือโฟมใต้แผ่น หรือแผ่นแซนด์วิชที่มีฉนวนอยู่ตรงกลาง เพราะเมทัลชีทเปล่าจะร้อนมากใต้หลังคาและดังเหมือนตีกลองเวลาฝนตก
ข้อจำกัดคือแสง ถ้าหน้าบ้านลึกและมีกันสาดทึบยาวตลอด ห้องด้านหน้าจะมืดจนต้องเปิดไฟตอนกลางวัน ทางแก้ที่นิยมคือเว้นแผ่นโปร่งแสงเป็นช่วงๆ หรือทำกันสาดทึบเฉพาะช่วงที่จอดรถและทางเข้า เรื่องลอน ความหนา และสกรูของเมทัลชีท อยู่ในบทความหลังคาเมทัลชีท
โพลีคาร์บอเนต สว่าง ราคากลาง แต่ต้องเลือกสีให้ถูก
ข้อมูลของ Palram สำหรับแผ่นลอนกลวงรุ่น SUNLITE ระบุค่าแสงผ่านของแผ่นใสสองชั้นราว 80 เปอร์เซ็นต์ บรอนซ์ราว 35 โอปอลราว 30 และเทาราว 20 เปอร์เซ็นต์ ความต่างระดับนี้รู้สึกได้ชัดเวลายืนใต้หลังคาตอนบ่าย
สำหรับหน้าบ้าน ผมเลือกโอปอลบ่อยที่สุด เพราะแสงกระจายนุ่ม ไม่แสบตา และมองไม่เห็นใบไม้หรือคราบฝุ่นที่ค้างบนแผ่นจากด้านล่าง ส่วนแผ่นใสดูสะอาดตาเฉพาะช่วงแรกที่เพิ่งติดตั้ง พอผ่านไปไม่กี่เดือน คราบน้ำและใบไม้จะเห็นชัดทุกจุด
จุดที่ต้องระวังคือชั้นกันยูวี ต้องหันด้านที่เคลือบขึ้นรับแดด และต้องติดตั้งเผื่อการยืดหด รายละเอียดการติดตั้งทั้งหมดอยู่ในหลังคาโพลีคาร์บอเนต
กระจกนิรภัยหลายชั้น สวยที่สุด แต่ต้องเลือกให้ถูกชนิด
กันสาดกระจกให้หน้าบ้านดูโปร่งและหรู เห็นท้องฟ้าได้ชัดกว่าวัสดุอื่น แต่กระจกบนหลังคามีความเสี่ยงที่ต่างจากกระจกหน้าต่าง ถ้าแตก เศษจะตกใส่คนที่อยู่ข้างใต้
เพราะเหตุนี้ กระจกหลังคาควรเป็นกระจกนิรภัยหลายชั้น มาตรฐาน มอก. 1222-2560 นิยามกระจกชนิดนี้ว่าประกอบด้วยกระจกตั้งแต่สองชั้นขึ้นไป ประกบกันโดยมีวัสดุคั่นกลาง ซึ่งเมื่อกระจกแตก ร้าว หรือราน วัสดุคั่นกลางจะยึดเศษกระจกไม่ให้หลุดออกมา มาตรฐานแบ่งแผ่นเรียบเป็นชนิด I และชนิด II โดยชนิด II ต้องผ่านการทดสอบแรงกระแทกทะลุเพิ่มด้วย และกำหนดให้กระจกทุกแผ่นต้องแสดงสัญลักษณ์ ความหนา และชื่อผู้ทำหรือเครื่องหมายการค้า
ข้อเสียของกันสาดกระจกคือราคาสูงกว่า โครงต้องแข็งแรงกว่าเพราะกระจกหนัก และร้อนกว่าที่หลายคนคิดถ้าไม่ใช้กระจกลดความร้อนหรือไม่มีระแนงช่วยบัง คราบน้ำบนกระจกก็เห็นชัดกว่าวัสดุอื่น ต้องเช็ดล้างบ่อย
ระแนงอลูมิเนียมปรับมุม ยืดหยุ่นที่สุด
ระบบนี้มีใบระแนงที่หมุนได้ เปิดให้ลมและแสงผ่านตอนอากาศดี ปิดให้กันแดดกันฝนตอนจำเป็น บางรุ่นใช้มอเตอร์และเซนเซอร์ฝนปิดเองเมื่อฝนเริ่มตก
ข้อดีคือใต้หลังคาไม่สะสมความร้อน เพราะเปิดระบายได้ เหมาะกับมุมนั่งเล่นหน้าบ้าน ข้อเสียคือราคาสูงที่สุดในกลุ่มนี้ มีกลไกที่ต้องดูแล และเมื่อปิดสนิท น้ำจะไหลลงรางที่ซ่อนในโครง รางนี้ต้องล้างใบไม้สม่ำเสมอ ไม่อย่างนั้นน้ำจะล้นออกด้านข้าง
ผ้าใบพับเก็บ เหมาะกับร่มเงามากกว่ากันฝน
กันสาดผ้าใบแบบแขนพับหรือแบบม้วนเก็บ เหมาะกับหน้าบ้านที่ต้องการร่มเงาเป็นช่วงเวลา เช่น บังแดดบ่ายให้ประตูกระจกหน้าบ้าน หรือร้านค้าหน้าบ้าน ข้อดีคือติดตั้งง่าย ไม่ต้องตั้งเสา และพับเก็บได้
แต่ผ้าใบไม่ได้ออกแบบให้รับฝนหนักต่อเนื่องหรือลมพายุ ต้องพับเก็บเมื่อมีลมแรง และผ้าจะซีดหรือมีคราบราตามอายุ ถ้าต้องการกันฝนถาวรสำหรับที่จอดรถ ผ้าใบไม่ใช่คำตอบ
คอนกรีต ทนที่สุด แต่เป็นงานโครงสร้าง
กันสาดคอนกรีตเสริมเหล็กเหมาะกับบ้านที่สร้างใหม่และออกแบบไว้ตั้งแต่ต้น เพราะต้องยื่นออกจากคานหรือพื้นของบ้าน การเพิ่มกันสาดคอนกรีตภายหลังเป็นงานโครงสร้างจริงจังที่ต้องมีวิศวกรออกแบบ ส่วนเจ้าของบ้านที่มีกันสาดคอนกรีตอยู่แล้ว เรื่องที่ต้องดูแลคือกันซึมผิวบน ผมเขียนเรื่องระยะยื่น ความลาด และการซ่อมกันสาดเดิมไว้ในหลังคากันสาด
จับคู่วัสดุกับสถานการณ์หน้าบ้าน
| สถานการณ์ | วัสดุที่ผมแนะนำ |
|---|---|
| หน้าบ้านทิศตะวันตก แดดบ่ายแรง | เมทัลชีทบุฉนวน หรือโพลีคาร์บอเนตสีเทา |
| ห้องนั่งเล่นติดหน้าบ้าน ต้องการแสง | โพลีคาร์บอเนตสีโอปอล หรือกระจกนิรภัยหลายชั้นพร้อมระแนงบัง |
| มุมนั่งเล่นหน้าบ้านตอนเย็น | ระแนงอลูมิเนียมปรับมุม |
| ที่จอดรถหน้าบ้าน | เมทัลชีทบุฉนวน อาจผสมช่วงโปร่งแสง |
| หน้าร้านหรือบังแดดบางเวลา | ผ้าใบพับเก็บ |
| บ้านสไตล์โมเดิร์น อยากได้ความโปร่ง | กระจกนิรภัยหลายชั้นกับโครงเหล็กเรียบ |
กันสาดหน้าบ้านต้องดูเข้ากับประตูทางเข้าด้วย ถ้ากำลังเปลี่ยนประตูหน้าบ้านพร้อมกัน ลองดูแนวทางที่ประตูหน้าบ้าน
ความสูงและน้ำฝน สองเรื่องที่วัสดุไหนก็หนีไม่พ้น
ไม่ว่าจะเลือกวัสดุอะไร กันสาดหน้าบ้านต้องตอบเรื่องความสูงกับทางไปของน้ำฝนให้ได้ ความสูงขอบล่างของกันสาดต้องพ้นศีรษะคนและพ้นประตูรั้วหรือรถที่สูงที่สุด แต่ถ้าสูงเกินไป ฝนจะสาดเข้าใต้หลังคาได้ง่าย ผมมักวางขอบล่างให้สูงกว่าวงกบประตูบ้านเล็กน้อย แล้วยื่นออกให้พอบังมุมฝนสาด
น้ำฝนจากกันสาดหน้าบ้านต้องมีที่ลง ถ้าปล่อยตกตรงหน้าประตู คนที่เดินเข้าออกจะเจอม่านน้ำทุกครั้งที่ฝนตก ทางที่ดีคือให้หลังคาลาดไปด้านข้างหรือด้านที่ไม่ใช่ทางเดิน แล้วรับด้วยรางน้ำและท่อลงที่ซ่อนตามเสา กันสาดกระจกและระแนงมักใช้รางซ่อนในโครง ส่วนเมทัลชีทและโพลีคาร์บอเนตใช้รางแขวนที่ชายคา
อีกจุดคือแนวที่กันสาดชนผนังหน้าบ้าน ควรมีแผ่นปิดรอยต่อสอดเข้าร่องผนัง เพราะผนังหน้าบ้านมักโดนฝนสาดเต็มๆ น้ำที่ไหลลงผนังจะลงตรงรอยต่อพอดี ถ้ารอยต่อพึ่งซิลิโคนอย่างเดียว อีกไม่กี่ปีจะเริ่มมีน้ำหยดตรงหน้าประตู
ขนาดกับกฎหมาย คิดก่อนสั่งของ
กฎกระทรวงฉบับที่ 11 (พ.ศ. 2528) กำหนดว่าการเพิ่มเนื้อที่หลังคารวมไม่เกิน 5 ตารางเมตรโดยไม่เพิ่มหรือลดเสาคาน ไม่ถือเป็นการดัดแปลงอาคาร กันสาดเหนือประตูทางเข้าขนาดเล็กส่วนใหญ่อยู่ในเกณฑ์นี้ แต่กันสาดที่คลุมหน้าบ้านทั้งแนวหรือคลุมที่จอดรถมักใหญ่เกินและมีเสาใหม่ จึงต้องยื่นขออนุญาตดัดแปลงตามปกติ
สิ่งที่ควรเขียนลงในใบเสนอราคา
ไม่ว่าจะเลือกวัสดุไหน ใบเสนอราคาที่ดีควรระบุชื่อรุ่น ความหนา สี และการรับประกันของวัสดุมุง ขนาดและความหนาของเหล็กโครง ระบบสีกันสนิม จุดยึดกับบ้าน แผ่นปิดรอยต่อกับผนัง และรางน้ำ ถ้าเป็นกระจก ให้ระบุว่าเป็นกระจกนิรภัยหลายชั้น ความหนาแต่ละชั้น และชนิดวัสดุคั่นกลาง ถ้าเป็นระแนงอลูมิเนียม ให้ระบุรุ่นมอเตอร์และระยะรับประกันกลไก รายการที่ชัดตั้งแต่ใบเสนอราคา ทำให้ตรวจรับงานได้จริงและตัดปัญหาการเปลี่ยนสเปกหน้างาน
คำถามที่พบบ่อย
กันสาดหน้าบ้านแบบไหนไม่ร้อน
เมทัลชีทที่บุฉนวนหรือหลังคาแซนด์วิชที่มีฉนวนตรงกลางเย็นที่สุดในกลุ่มหลังคาเบา ถ้าต้องการแสงด้วย ให้ใช้โพลีคาร์บอเนตสีโอปอลหรือรุ่นกันความร้อน หรือระแนงอลูมิเนียมปรับมุมได้
กันสาดกระจกอันตรายไหมถ้าแตก
ถ้าใช้กระจกนิรภัยหลายชั้น เมื่อกระจกแตก วัสดุคั่นกลางจะยึดเศษกระจกไว้ไม่ให้หลุดร่วงลงมา ต่างจากกระจกธรรมดาที่แตกเป็นชิ้นคม ตรวจดูเครื่องหมายสัญลักษณ์และความหนาบนแผ่นก่อนรับของ
กันสาดผ้าใบพับเก็บทนแค่ไหน
ผ้าใบเหมาะกับการบังแดดมากกว่ากันฝนหนัก ต้องพับเก็บเมื่อมีลมแรงหรือพายุ และผ้าจะซีดหรือขึ้นราตามเวลา ใช้ได้ดีกับหน้าบ้านที่ต้องการร่มเงาเป็นช่วงเวลา
ทำกันสาดหน้าบ้านต่อจากโรงจอดรถได้ไหม
ทำได้ แต่ควรให้โครงทั้งสองส่วนต่อเนื่องและระบายน้ำทางเดียวกัน ถ้าทำแยกคนละเวลา มักเกิดรอยต่อที่รั่ว ควรวางแผนพร้อมกันตั้งแต่แรก
แหล่งอ้างอิง
- มอก. 1222-2560 กระจกนิรภัยหลายชั้น | สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
- SUNLITE Polycarbonate Multi-wall Sheet | Palram Australia
- กฎกระทรวง ฉบับที่ 11 (พ.ศ. 2528) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 | สมาคมสถาปนิกสยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์





