ของใช้ในบ้าน

กรดเกลือล้างห้องน้ำ ใช้ยังไงให้ปลอดภัย ก่อนเปิดขวดต้องรู้อะไร

| อ่าน 9 นาที

กรดเกลือล้างห้องน้ำ ใช้ยังไงให้ปลอดภัย ก่อนเปิดขวดต้องรู้อะไร

สรุปสั้นๆ

  • กรดเกลือคือกรดไฮโดรคลอริก ตาม NIOSH ทำให้ตาและผิวหนังไหม้ได้ สูดไอทำให้ระคายจมูก คอ และกล่องเสียง และกลืนต้องพบแพทย์ทันที
  • ห้ามใช้ร่วมกับไฮเตอร์ เพราะเกิดก๊าซคลอรีน ตาม CHOP
  • NIOSH ระบุว่ากรดชนิดนี้กัดกร่อนโลหะส่วนใหญ่ และเข้ากับด่าง ทองแดง ทองเหลือง สังกะสีไม่ได้
  • ถ้าโดนผิวหนังหรือตา MedlinePlus แนะนำให้ล้างด้วยน้ำปริมาณมากอย่างน้อย 15 นาที และรีบขอความช่วยเหลือทางการแพทย์
  • ไม่ควรทำให้อาเจียนเอง เมื่อมีคนกลืนกรด ให้โทรขอคำแนะนำจากศูนย์พิษหรือแพทย์ก่อน

ใช้กรดเกลือล้างห้องน้ำให้ปลอดภัยได้ถ้าทำสามอย่างคือ ใส่ถุงมือและแว่นป้องกันตา เปิดช่องลมให้อากาศถ่ายเท และไม่ผสมกับอะไรทั้งนั้น โดยเฉพาะไฮเตอร์ เพราะกรดเกลือคือกรดไฮโดรคลอริก ตามที่ NIOSH (CDC) ระบุ ทำให้ตาและผิวหนังไหม้ได้ สูดไอแล้วระคายเคืองจมูก คอ และกล่องเสียง

บทความนี้ไม่ให้สัดส่วนการเจือจาง เพราะความเข้มข้นของกรดเกลือที่ขายแต่ละขวดไม่เท่ากัน และเราไม่พบเอกสารทางการที่ให้สัดส่วนสำหรับใช้ในบ้าน ให้ทำตามฉลากของขวดที่ซื้อมา ถ้าไม่มีฉลากหรืออ่านไม่ออก อย่าใช้

กรดเกลือทำอะไรกับร่างกาย

NIOSH อธิบายไฮโดรเจนคลอไรด์ในรูปสารละลาย หรือกรดไฮโดรคลอริก ว่าเข้าสู่ร่างกายได้สามทาง คือหายใจ กลืน และสัมผัสผิวหนังหรือตา อาการที่ระบุมีระคายจมูก คอ และกล่องเสียง ไอ สำลัก ผิวหนังอักเสบ และตากับผิวหนังไหม้เมื่อเป็นสารละลาย

MedlinePlus ลงรายละเอียดตามอวัยวะ ผิวหรือดวงตาเกิดตุ่มพอง ไหม้ ปวด และมองไม่เห็นได้ ถ้าสูดเข้าไปอาจแน่นหน้าอก สำลัก ไอ มึนหัว หายใจสั้น ถ้ากลืนจะไหม้ปากและคอ ปวดมากทั้งท้องและอก และอาเจียนเป็นเลือด ข้อมูลนี้ทำให้เห็นว่าแม้ใช้ล้างห้องน้ำ ก็ต้องปฏิบัติกับขวดนี้เหมือนสารอันตราย ไม่ใช่น้ำยาทั่วไป

ก่อนเปิดฝา เตรียมอะไร

  1. ใส่ถุงมือยางหนา และแว่นป้องกันตา NIOSH ระบุให้ป้องกันการสัมผัสทั้งผิวหนังและตา
  2. เปิดประตู หน้าต่าง และพัดลมระบายอากาศ ถ้าเป็นห้องน้ำปิด ให้เปิดประตูค้างไว้
  3. เก็บน้ำยาล้างห้องน้ำและไฮเตอร์ทุกขวดออกจากห้อง เพื่อไม่ให้หยิบผิดมือ
  4. เตรียมน้ำสะอาดไว้ใกล้ตัว สำหรับล้างทันทีถ้าโดนตัว
  5. ให้เด็กและสัตว์เลี้ยงอยู่ห่างจนกว่าห้องจะแห้งและไม่มีกลิ่น

เสื้อผ้าที่เปียกกรด ให้ถอดออก NIOSH ระบุให้ถอดเสื้อผ้าที่เปียกหรือปนเปื้อนสารละลาย และล้างผิวที่โดน

ห้ามผสมและห้ามใช้ต่อกันกับอะไร

CHOP ระบุว่าการผสมไฮเตอร์กับผลิตภัณฑ์ที่มีกรด เช่น น้ำยาล้างห้องน้ำ น้ำยาล้างท่อ น้ำยาล้างเตาอบ และน้ำส้มสายชู ทำให้เกิดก๊าซคลอรีน ซึ่งระคายเคืองตา จมูก คอ และปอด และรุนแรงกว่าคลอรามีน กรดเกลือเป็นกรดชนิดหนึ่ง จึงอยู่ในกลุ่มเดียวกัน อ่านเรื่องคู่อันตรายอื่นเพิ่มได้ที่ น้ำยาทำความสะอาดที่ห้ามผสมกัน

ข้อห้ามที่ใช้ได้จริงในห้องน้ำมีดังนี้

  • ถ้าราดไฮเตอร์ในโถไปแล้ว ให้ล้างด้วยน้ำเปล่าจนไม่มีกลิ่นคลอรีน แล้วค่อยใช้กรดในวันถัดไป
  • ถ้าเพิ่งใช้น้ำยาล้างท่อชนิดด่าง ให้ล้างท่อด้วยน้ำปริมาณมากก่อน NIOSH ระบุว่ากรดไฮโดรคลอริกเข้ากับด่างและสารประกอบประเภทไฮดรอกไซด์ไม่ได้
  • ห้ามเทใส่ขวดอื่นที่ไม่ได้ติดฉลาก

การเว้นเป็นวันเป็นวิธีที่เราเลือกใช้เพื่อความปลอดภัย แหล่งข้อมูลที่เปิดอ่านไม่ได้ระบุจำนวนชั่วโมงที่ควรเว้น

โลหะและวัสดุที่ต้องระวัง

NIOSH ระบุว่ากรดไฮโดรคลอริกกัดกร่อนโลหะส่วนใหญ่ และเข้ากับทองแดง ทองเหลือง สังกะสีไม่ได้ ในห้องน้ำจึงควรระวังก๊อกน้ำ สายฉีดชำระ หัวฝักบัว และอุปกรณ์ที่ทำจากโลหะ ซึ่งเป็นการโยงข้อมูลของ NIOSH มาใช้เอง แหล่งข้อมูลที่เปิดอ่านไม่ได้แยกว่าอุปกรณ์ชนิดไหนเสียหายเร็วหรือช้า

ส่วนพื้นผิวอื่น เช่น หินธรรมชาติ ยาแนว และไม้ เราไม่มีแหล่งทางการที่ระบุผลของกรดเกลือ ให้อ่านฉลากกรดและคู่มือของวัสดุ ถ้าไม่ได้ระบุไว้ ให้ลองใช้ที่มุมเล็กที่มองไม่เห็นก่อน หรือใช้น้ำยาล้างห้องน้ำที่ฉลากบอกว่าใช้กับวัสดุนั้นได้ ดูตัวอย่างวิธีเลือกใน น้ำยาล้างห้องน้ำ ยี่ห้อไหนดี

คนสวมถุงมือยางเทน้ำยาทำความสะอาดลงโถส้วม

ถ้าโดนตัวหรือสูดไอ

ข้อมูลข้างล่างมาจาก MedlinePlus ไม่ใช่คำแนะนำทดแทนแพทย์

เหตุการณ์ สิ่งที่ MedlinePlus แนะนำ
กรดโดนผิวหนังหรือตา ล้างด้วยน้ำปริมาณมากอย่างน้อย 15 นาที และรีบขอความช่วยเหลือทางการแพทย์
สูดไอเข้าไป พาออกไปที่อากาศบริสุทธิ์
กลืนเข้าไป ให้น้ำหรือนมได้เว้นแต่แพทย์สั่ง แต่ไม่ควรให้ถ้าผู้ป่วยอาเจียน ชัก หรือซึม และไม่ทำให้อาเจียนเอง เว้นแต่ศูนย์พิษหรือแพทย์สั่ง

MedlinePlus ให้เบอร์สายด่วนพิษของสหรัฐฯ ซึ่งใช้ในไทยไม่ได้ ในไทยให้ติดต่อโรงพยาบาลหรือศูนย์พิษวิทยาของโรงพยาบาลในพื้นที่ เบอร์ที่ใช้ได้ต้องตรวจจากเว็บไซต์ของโรงพยาบาลนั้นๆ

ถ้ากลัวกรดแรงเกินไป มีทางเลือกอะไร

กรดเกลือไม่ใช่ทางเดียวในการล้างห้องน้ำ คราบน้ำกระด้างและคราบหินปูนบนพื้นผิวบางชนิดใช้กรดอ่อนอย่างกรดซิตริกได้ ดูวิธีใช้และพื้นผิวที่ห้ามใช้ใน กรดซิตริกขจัดคราบ ส่วนขั้นตอนล้างห้องน้ำทั้งห้อง รวมการขัดกระเบื้องและพื้น อ่านที่ ล้างห้องน้ำ

ลำดับที่เราแนะนำ คือเริ่มจากน้ำยาที่อ่อนที่สุดที่ได้ผลก่อน แล้วค่อยขยับไปหากรดที่แรงกว่า เมื่อทดลองแล้วไม่ได้ผลจริง ไม่ใช่เริ่มจากกรดแรงเพราะกลัวเสียเวลา

หน้าต่างห้องน้ำเปิดเพื่อระบายอากาศขณะทำความสะอาด

คำถามที่พบบ่อย

กรดเกลือกับน้ำยาล้างห้องน้ำทั่วไปต่างกันอย่างไร

กรดเกลือคือกรดไฮโดรคลอริก ส่วนน้ำยาล้างห้องน้ำสำเร็จรูปแต่ละยี่ห้อใช้กรดและสารเสริมไม่เหมือนกัน ให้ดูสารสำคัญและวิธีใช้บนฉลาก MedlinePlus ระบุว่ากรดไฮโดรคลอริกพบในน้ำยาทำความสะอาดโถส้วมและกระเบื้องเคลือบบางชนิด

ทิ้งกรดเกลือที่เหลือลงโถส้วมได้ไหม

แหล่งที่เราเปิดอ่านไม่ได้พูดถึงการทิ้ง ให้ถามสำนักงานเขตหรือเทศบาลเรื่องการทิ้งสารเคมีครัวเรือน และอย่าเทลงท่อที่เพิ่งใช้ไฮเตอร์หรือน้ำยาล้างท่อ

แหล่งอ้างอิง

  1. NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards: Hydrogen chloride | CDC, NIOSH
  2. Hydrochloric acid poisoning | MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine
  3. Household Cleaners | Children's Hospital of Philadelphia (CHOP), Poison Control Center

อ่านเรื่องอื่นในหมวดของใช้ในบ้าน

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดของใช้ในบ้าน