ของใช้ในบ้าน

วิธีไล่นกพิราบออกจากบ้าน กันนกเกาะระเบียงและหลังคา

| อ่าน 11 นาที

วิธีไล่นกพิราบออกจากบ้าน กันนกเกาะระเบียงและหลังคา

สรุปสั้นๆ

  • กรมอนามัยระบุว่ามูลนกพิราบมีเชื้อรา Cryptococcus neoformans ที่ก่อโรคทางเดินหายใจได้ จึงควรรู้ความเสี่ยงก่อนเริ่มไล่นก
  • วิธีกันนกทำรังตามคำแนะนำของกรมอนามัยคือใช้ตาข่าย มุ้งลวด หรือขึงเส้นเอ็นตามจุดที่นกเกาะ
  • ตอนทำความสะอาดมูลนกให้สวมหน้ากากอนามัยและล้างมือให้สะอาดหลังเสร็จ
  • CDC ระบุว่าเชื้อราที่ปนในมูลนกและดินแพร่ทางการหายใจ คนส่วนใหญ่ไม่ป่วย แต่ผู้ที่ภูมิคุ้มกันอ่อนแอเสี่ยงอาการหนัก
  • ตัดแหล่งอาหารและที่เกาะก่อน แล้วค่อยกันพื้นที่ด้วยตาข่าย นกจะย้ายไปหาที่อื่นเอง

นกพิราบที่มาเกาะระเบียงคอนโดหรือหลังคาบ้านดูน่ารักแค่ช่วงแรก พอเริ่มทำรัง มูลนกก็กองเต็มราวตาก ผ้าที่ตากไว้ก็เปื้อน เสียงขู่คำรามตอนเช้าก็รบกวนการนอน เรื่องที่มักถูกมองข้ามคือมูลนกแห้งเป็นฝุ่นที่ลอยเข้าจมูกได้ การไล่นกจึงต้องทำสองเรื่องควบกัน คือกันไม่ให้นกกลับมา และจัดการมูลที่ทิ้งไว้ให้ปลอดภัย

บทความนี้ใช้ข้อมูลจากกรมอนามัยและ CDC เป็นหลัก ทั้งสองแหล่งเน้นเรื่องความเสี่ยงต่อสุขภาพและการทำความสะอาด ส่วนเรื่องอุปกรณ์กันนกบางอย่างเป็นแนวปฏิบัติทั่วไปที่เราจะบอกให้ชัดเมื่อถึงหัวข้อนั้น

ทำไมต้องระวังมูลนกพิราบ

กรมอนามัยระบุว่ามูลนกพิราบมีเชื้อรา Cryptococcus neoformans เมื่อมูลแห้งและแตกเป็นฝุ่น เราอาจหายใจเอาเชื้อเข้าไปในปอดโดยไม่รู้ตัว อาการที่หน้าข่าวของกรมอนามัยกล่าวถึงมีปวดหัว เวียนหัว ไอ และมีไข้ กลุ่มที่ควรระวังเป็นพิเศษคือเด็ก ผู้สูงอายุ ผู้เป็นหอบหืด และผู้ที่ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ

CDC เล่าเรื่องใกล้เคียงกันในหน้าเกี่ยวกับโรคฮิสโตพลาสโมซิส ซึ่งเกิดจากเชื้อราอีกชนิดที่อยู่ในมูลนกและค้างคาวที่ปนอยู่ในดิน สปอร์ของเชื้อลอยในอากาศและเข้าสู่ร่างกายทางการหายใจ CDC ระบุว่าคนส่วนใหญ่ที่สูดเชื้อเข้าไปไม่ป่วย แต่ผู้ที่ภูมิคุ้มกันอ่อนแออาจเป็นโรคที่รุนแรงกว่า หน้าของ CDC อธิบายพื้นที่เสี่ยงในสหรัฐอเมริกา จึงอย่านำไปสรุปว่าเชื้อชนิดนี้พบในบ้านเราเท่ากัน เราใช้หน้านี้เพื่อยืนยันกลไกการแพร่เท่านั้น

สิ่งที่ควรรู้ สรุปจากแหล่งที่เปิดอ่าน
เชื้อที่เกี่ยวกับมูลนกพิราบ Cryptococcus neoformans (กรมอนามัย)
ช่องทางรับเชื้อ สูดหายใจเข้าปอด (กรมอนามัย, CDC)
อาการที่กล่าวถึง ปวดหัว เวียนหัว ไอ มีไข้ (กรมอนามัย)
กลุ่มเสี่ยง เด็ก ผู้สูงอายุ ผู้เป็นหอบหืด ผู้ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ (กรมอนามัย, CDC)

ไล่นกให้ได้ผล ต้องตัดสาเหตุก่อน

นกมาเกาะเพราะมีสิ่งที่ต้องการ ได้แก่ อาหาร ที่หลบแดดฝน และมุมปลอดภัยสำหรับทำรัง ข้อสังเกตนี้มาจากหลักการทั่วไปของการจัดการสัตว์รบกวน ไม่ได้ระบุไว้ในสองหน้าที่เราเปิดอ่านโดยตรง แต่สอดคล้องกับคำแนะนำของกรมอนามัยเรื่องการป้องกันไม่ให้นกทำรังและการรักษาความสะอาด

ลำดับที่ใช้ได้จริงในบ้านเรามีดังนี้

  1. หยุดให้อาหารและเก็บเศษอาหารบนระเบียง ทั้งเมล็ดพืช ขนมปัง และอาหารสัตว์เลี้ยงที่วางทิ้งไว้
  2. ดูว่านกเกาะจุดไหนบ่อย เช่น ขอบราวตากผ้า ชายคา หลังเครื่องปรับอากาศ ช่องเซอร์วิส
  3. ทำความสะอาดมูลเก่าและรังเก่าให้หมด เพราะนกมักกลับไปที่ที่เคยทำรังไว้
  4. กันพื้นที่เหล่านั้นด้วยตาข่ายหรือเส้นเอ็น

กันนกทำรังด้วยตาข่ายและเส้นเอ็น

กรมอนามัยแนะนำให้ป้องกันไม่ให้นกทำรังโดยใช้ตาข่าย มุ้งลวด หรือขึงเส้นเอ็น บริเวณที่นกเกาะหรือเข้าไปทำรัง ข้อนี้เป็นคำแนะนำหลักของเรื่องนี้ ส่วนขนาดตาข่ายและวัสดุแบบละเอียดไม่ปรากฏในหน้าข่าวดังกล่าว

จุดที่นกชอบเกาะ วิธีกันที่สอดคล้องกับคำแนะนำ ข้อควรระวัง
ระเบียงที่เปิดโล่ง ขึงตาข่ายหรือมุ้งลวดปิดช่องที่นกเข้าได้ ตรวจขอบให้แน่น อย่าให้นกลอดเข้าไปติดข้างใน
ราวตากผ้าและขอบราว ขึงเส้นเอ็นให้นกลงเกาะไม่สะดวก ขึงให้ตึงและอยู่ในระดับที่นกจะลง
ชายคาและมุมหลังคา ปิดช่องโล่งด้วยตาข่าย ถ้าสูงมากให้ช่างหรือผู้เชี่ยวชาญทำ อย่าปีนเอง
หลังเครื่องปรับอากาศ ปิดช่องว่างที่นกซุกทำรังได้ อย่าบังช่องระบายความร้อนของเครื่อง

ตาข่ายที่ขึงหลวมหรือเป็นรูใหญ่อาจทำให้นกติดและบาดเจ็บ จึงควรตรวจเป็นระยะ ข้อนี้เป็นความระมัดระวังจากการใช้งานจริง ไม่ได้มาจากแหล่งทางการที่เราอ้างอิง

นกพิราบเกาะราวระเบียงบ้านที่ต้องการกันนก
สวมหน้ากากอนามัยตอนทำความสะอาดมูลนกบนระเบียง

ทำความสะอาดมูลนกอย่างปลอดภัย

กรมอนามัยแนะนำให้สวมหน้ากากอนามัยตอนทำความสะอาด และล้างมือให้สะอาดหลังเสร็จงาน ซึ่งตรงกับหลักการที่ว่าเชื้อเข้าทางการหายใจ สิ่งที่ต้องไม่ทำคือกวาดมูลแห้งแรงๆ เพราะทำให้ฝุ่นฟุ้งขึ้นมา

ขั้นตอนที่เหมาะกับการเก็บมูลนกบนระเบียง มีดังนี้

  1. สวมหน้ากากอนามัยและถุงมือ
  2. ใช้น้ำพรมมูลให้ชื้นก่อนเก็บ เพื่อลดฝุ่น (เป็นหลักปฏิบัติทั่วไปเพื่อลดฝุ่นฟุ้ง ไม่ได้มาจากหน้าที่เราเปิดอ่านโดยตรง)
  3. ตักหรือเก็บใส่ถุงพลาสติก มัดปากให้แน่นก่อนทิ้ง
  4. ล้างพื้นด้วยน้ำสะอาดหรือน้ำยาทำความสะอาดทั่วไป
  5. ถอดถุงมือ ทิ้งถุงมือ แล้วล้างมือด้วยสบู่

ถ้ามูลสะสมหนาหรือเป็นกองใหญ่ในพื้นที่อับ เช่น ช่องฝ้าหรือห้องใต้หลังคา แนะนำให้ติดต่อผู้ให้บริการทำความสะอาดมืออาชีพ แทนการลงมือเอง

ไล่นกแล้วกลิ่นและแมลงตามมาไหม

หลังเก็บมูลนกและรังเสร็จ กลิ่นอับมักยังค้างตามผนังและพื้นระเบียง ลองดูแนวทางจัดการกลิ่นอับในบ้านและการกำจัดเชื้อรา ส่วนใครที่กังวลว่ารังเก่าจะมีปรสิตหรือแมลงตามมา สามารถอ่านภาพรวมได้ที่กำจัดแมลงในบ้านแยกตามชนิด และถ้าพบรอยกัดแทะหรือมูลสัตว์อื่นปนกัน อาจเป็นสัตว์รบกวนอย่างอื่น เช่นหนู ดูเพิ่มที่วิธีกำจัดหนู

สรุปทางเลือกแบบ ทำ และ ไม่ทำ

ควรทำ ไม่ควรทำ
หยุดให้อาหารและเก็บเศษอาหารบนระเบียง โปรยอาหารให้นกแล้วหวังว่านกจะไม่กลับมา
ขึงตาข่ายหรือเส้นเอ็นตามจุดที่นกเกาะและทำรัง ปล่อยรังเก่าทิ้งไว้ให้นกกลับมาใช้ซ้ำ
สวมหน้ากากและล้างมือเมื่อทำความสะอาดมูลนก กวาดมูลแห้งแรงๆ จนฝุ่นฟุ้ง
ให้ผู้ที่แข็งแรงเป็นคนทำความสะอาด ให้เด็กหรือผู้สูงอายุเข้าไปเก็บมูลนก
ปรึกษาแพทย์เมื่อมีอาการทางเดินหายใจต่อเนื่อง ซื้อยาเองเมื่อมีอาการไอและไข้

ข้อจำกัดของข้อมูลชุดนี้

คำแนะนำเรื่องตาข่าย มุ้งลวด และเส้นเอ็นมาจากข่าวกรมอนามัยปี 2017 เพียงหน้าเดียว และหน้านั้นเขียนถึงผู้เลี้ยงนกเป็นหลัก ไม่ได้เจาะจงเรื่องนกพิราบป่าที่มาเกาะบ้านคน ส่วนหน้า CDC อธิบายเชื้อราและช่องทางแพร่ ไม่ได้พูดถึงวิธีไล่นกหรือวิธีทำความสะอาด ขั้นตอนที่ระบุว่าเป็นหลักปฏิบัติทั่วไปเป็นส่วนที่เราเสริมเพื่อให้ทำตามได้จริง ถ้าปัญหาใหญ่ เช่น นกอยู่เป็นฝูงหรืออยู่ในพื้นที่สูงของอาคาร ควรติดต่อสำนักงานเขต เทศบาล หรือนิติบุคคลอาคารชุดเพื่อหาผู้ที่ทำงานนี้เป็นอาชีพ

คำถามที่พบบ่อย

มูลนกพิราบอันตรายแค่ไหน

กรมอนามัยระบุว่ามูลนกพิราบมีเชื้อรา Cryptococcus neoformans การหายใจเอาเชื้อเข้าปอดอาจทำให้ปวดหัว เวียนหัว ไอ และมีไข้ กลุ่มเสี่ยงคือเด็ก ผู้สูงอายุ ผู้เป็นหอบหืด และผู้ที่ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ ถ้าสงสัยว่าป่วยให้ไปพบแพทย์

ใช้น้ำยาเคมีฉีดไล่นกได้ไหม

แหล่งข้อมูลที่เราเปิดอ่านไม่ได้แนะนำสารเคมีในการไล่นกพิราบ คำแนะนำของกรมอนามัยเน้นการกันไม่ให้นกทำรังด้วยตาข่ายหรือเส้นเอ็น และการทำความสะอาดมูลนกให้ถูกวิธี

ให้อาหารนกพิราบที่ระเบียงได้ไหม ถ้าอยากไล่

ถ้าอยากให้นกย้ายไปที่อื่นก็ไม่ควรให้อาหารเลย เพราะอาหารเป็นเหตุผลหลักที่นกกลับมา ข้อนี้เป็นหลักปฏิบัติทั่วไป ไม่ได้มาจากแหล่งข้อมูลทางการที่เราอ้างอิง

เจอรังนกที่มีไข่หรือลูกนกบนระเบียง ควรทำอย่างไร

แหล่งที่เราเปิดอ่านไม่ได้พูดถึงเรื่องนี้โดยเฉพาะ หากไม่มั่นใจ ควรสอบถามสำนักงานเขตหรือเทศบาลในพื้นที่ว่ามีบริการจัดการสัตว์ปีกหรือไม่ แล้วสวมหน้ากากและถุงมือทุกครั้งที่เข้าใกล้รังและมูลนก

แหล่งอ้างอิง

  1. กรมอนามัย แนะผู้เลี้ยงนก หมั่นทำความสะอาดกรงนกอยู่เสมอ ลดเสี่ยงสูดหายใจเชื้อโรคเข้าปอด | กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข
  2. About Histoplasmosis | Centers for Disease Control and Prevention (CDC)

อ่านเรื่องอื่นในหมวดของใช้ในบ้าน

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดของใช้ในบ้าน