วิธีบีบสิวให้ถูกวิธี สิวแบบไหนบีบได้ แบบไหนห้ามแตะ

ตอบตรงๆ ก่อนว่าทั้ง AAD และ NHS แนะนำให้ไม่บีบสิวเลย ไม่ได้มีวิธีบีบที่แพทย์รับรองว่าปลอดภัยสำหรับทำเองที่บ้าน แต่เราก็รู้ว่าเวลาเห็นหัวขาวกลางหน้าผากก่อนออกจากบ้าน คำแนะนำว่าห้ามบีบไม่ได้ช่วยเท่าไหร่ สิ่งที่ช่วยได้จริงคือรู้ว่าสิวเม็ดไหนบีบแล้วพังแน่ เม็ดไหนรอได้ และมีวิธีไหนทำให้ยุบเร็วกว่าการบีบ

บีบแล้วเกิดอะไรขึ้นใต้ผิว

สิวคือรูขุมขนที่อุดตันด้วยน้ำมันและเซลล์ผิว บางเม็ดมีเชื้อและการอักเสบร่วมด้วย ผนังรูขุมขนบางกว่าที่คิด เวลาเราใช้นิ้วกดสองข้าง แรงกดไม่ได้ส่งของออกทางปากรูอย่างเดียว ส่วนหนึ่งดันลงไปด้านล่างและด้านข้าง

AAD อธิบายว่าการบีบสิวดันหนองและแบคทีเรียลึกลงไปในผิว ผลที่ตามมาคือการอักเสบเพิ่มขึ้น เจ็บมากขึ้น และเสี่ยงเป็นแผลเป็น NHS ก็ระบุตรงกันว่าการบีบสิวทำให้แย่ลงและทิ้งรอยได้

สำหรับผิวคนไทย ผลที่เห็นบ่อยที่สุดหลังบีบคือรอยดำที่ค้างหลายเดือน ยิ่งบีบแรง ยิ่งอักเสบนาน รอยก็ยิ่งเข้ม เรื่องรอยดำอธิบายละเอียดใน รอยดำจากสิว หายเองได้ไหม

แยกสิวเป็นสามกลุ่มก่อนยกมือ

เกณฑ์ที่เราใช้แบ่งสิวคือ มีหัวโผล่ถึงผิวหรือยัง และเจ็บลึกแค่ไหน

ชนิดสิว	หน้าตา	แตะได้ไหม	เพราะอะไร
สิวหัวขาวตื้น	จุดขาวเล็กบนผิว ไม่บวมแดงรอบๆ	ความเสี่ยงต่ำที่สุดในกลุ่ม แต่ยังควรให้คลินิกทำ	ของอยู่ใกล้ผิว
สิวหัวดำ	จุดดำบนรูขุมขน ไม่อักเสบ	ไม่ต้องบีบด้วยนิ้ว ใช้ BHA หรือให้คลินิกกด	บีบด้วยนิ้วทำให้รูขยายและแดง
สิวตุ่มแดงไม่มีหัว	นูนแดง กดเจ็บ ไม่มีจุดขาว	ห้าม	ยังไม่มีอะไรพร้อมออก
สิวหนองหัวใหญ่ที่บวมแดงรอบๆ	หัวเหลืองขาว ฐานแดงกว้าง	ไม่ควร	อักเสบลึกกว่าที่หัวบอก
สิวอักเสบเม็ดใหญ่ใต้ผิว สิวหัวช้าง	ก้อนแข็งเจ็บ ลึก อาจอยู่ได้หลายสัปดาห์	ห้ามเด็ดขาด	เสี่ยงติดเชื้อ รอยดำ และหลุม

ถ้าสิวเม็ดนั้นตอบว่าห้ามหรือไม่ควร ให้ข้ามไปที่หัวข้อทางเลือกแทนการบีบเลย ส่วนสิวหัวดำที่ไม่อักเสบ วิธีที่ได้ผลระยะยาวกว่าบีบอยู่ใน วิธีเอาสิวหัวดำออก

สิวลึก ห้ามแตะแล้วทำอะไรแทน

สิวก้อนลึกที่เจ็บแม้ไม่ได้แตะคือกลุ่มที่บีบแล้วเสียหายมากที่สุด AAD ระบุชัดว่าการบีบหรือแกะสิวกลุ่มนี้เพิ่มความเสี่ยงติดเชื้อ รอยด่างดำซึ่งชัดเป็นพิเศษในผิวโทนเข้ม และแผลเป็น

AAD แนะนำวิธีดูแลที่บ้านไว้เป็นลำดับ

1. ประคบอุ่น ชุบผ้าสะอาดในน้ำร้อน บิดหมาด แล้ววางบนสิว 10 ถึง 15 นาที วันละ 3 ครั้ง และใช้ผ้าผืนใหม่ทุกครั้ง ความอุ่นช่วยให้หนองค่อยๆ ขึ้นมาใกล้ผิวเองโดยไม่ต้องบีบ
2. ทายาบางๆ บนสิว ตัวที่ AAD ระบุคือ adapalene กรดอะเซลาอิก เบนโซอิลเปอร์ออกไซด์ หรือกรดซาลิไซลิก
3. แปะแผ่นไฮโดรคอลลอยด์ ซึ่งช่วยดูดของเหลวและกันมือไปพร้อมกัน
4. ถ้าต้องออกแดด ทากันแดด SPF 30 ขึ้นไปที่ไม่อุดตัน เพื่อไม่ให้ตรงนั้นกลายเป็นรอยดำเข้ม

ถ้าทำแล้วไม่ดีขึ้น หรือมีสิวลึกแบบนี้หลายเม็ด AAD แนะนำให้พบแพทย์ผิวหนัง แพทย์สามารถสั่งยาหรือฉีดยาเข้าที่ตัวสิวเพื่อให้ยุบเร็ว ซึ่งปลอดภัยกว่าการพยายามบีบเองหลายเท่า

ถ้าจะแตะสิวหัวขาวจริงๆ อย่างน้อยให้เสียหายน้อยที่สุด

ข้อนี้เราเขียนจากมุมลดความเสียหาย ไม่ใช่คำแนะนำของแพทย์ที่อ้างถึงข้างต้น ซึ่งยังยืนยันว่าไม่ควรบีบ หากคุณตัดสินใจแตะสิวหัวขาวตื้นที่ไม่มีฐานแดงจริงๆ หลักต่อไปนี้ช่วยลดโอกาสที่มันจะกลายเป็นสิวอักเสบเม็ดใหญ่

• ทำหลังอาบน้ำอุ่น ตอนที่ผิวนุ่มและหัวสิวอ่อนตัวแล้ว ไม่ทำตอนผิวแห้งตึง
• ล้างมือด้วยสบู่ให้สะอาด ห้ามใช้เล็บ เพราะเล็บทำให้ผิวฉีกและเป็นรอยจันทร์เสี้ยว
• ใช้แรงเบามาก ถ้าไม่ออกในการกดเบาๆ ครั้งเดียวถึงสองครั้ง หยุด หมายความว่ายังไม่พร้อม
• เมื่อของออกแล้ว หยุดทันที ไม่ต้องรีดจนมีเลือดหรือน้ำใส การรีดต่อคือจุดที่ทำให้ผิวช้ำ
• เช็ดเบาๆ แล้วแปะแผ่นแปะสิว ไม่ทาแอลกอฮอล์ ไม่ทายาสีฟัน

จุดสำคัญที่สุดคือรู้ตัวว่าเมื่อไหร่ต้องหยุด สิวที่ไม่ยอมออกในการกดเบาๆ คือสิวที่ยังอยู่ลึกเกินไป การฝืนต่อทำให้เม็ดเล็กกลายเป็นเม็ดใหญ่ในวันรุ่งขึ้น

แผ่นแปะสิวกับการกดที่คลินิก

ทางเลือกที่ปลอดภัยกว่าการบีบเองมีสองทางหลัก

ทางเลือก	เหมาะกับ	ข้อดี	ข้อจำกัด
แผ่นไฮโดรคอลลอยด์	สิวหัวขาว สิวหนองที่เริ่มมีหัว สิวที่เพิ่งแตก	ดูดของเหลว กันมือ กันเชื้อจากภายนอก	ไม่ช่วยสิวที่ไม่มีหัวลึกใต้ผิวมาก
แผ่นแปะที่มีตัวยา	สิวตุ่มแดงระยะแรก	ส่งยาตรงจุด	บางตัวระคายเคืองผิวแพ้ง่าย
กดสิวที่คลินิก	สิวอุดตันจำนวนมาก สิวหัวขาวที่ไม่หลุดเอง	เครื่องมือปลอดเชื้อ ผู้ทำรู้มุมกด	ต้องเลือกคลินิกที่มีแพทย์ดูแล
ฉีดยาที่ตัวสิวโดยแพทย์	สิวอักเสบเม็ดใหญ่ เร่งด่วนก่อนงานสำคัญ	ยุบเร็วภายในไม่กี่วัน	ต้องให้แพทย์ประเมินเท่านั้น

แผ่นแปะใช้ได้กับสิวหลายแบบ แต่เลือกชนิดให้ตรงกับระยะของสิวถึงจะได้ผล ดูวิธีเลือกใน แผ่นแปะสิว ใช้ยังไง

เลือกที่กดสิวยังไงให้ไม่ได้แผลกลับมา

การกดสิวที่คลินิกปลอดภัยกว่าทำเอง ก็ต่อเมื่อคลินิกทำถูกวิธี เราใช้คำถามเหล่านี้เช็กก่อนนั่งลงบนเตียง

• มีแพทย์ประจำและเป็นคนประเมินว่าเม็ดไหนควรกด เม็ดไหนควรรักษาด้วยยาแทน
• ใช้ที่กดสิวที่ฆ่าเชื้อแล้ว หรือเปิดซองใหม่ต่อหน้าคุณ
• ผู้ทำสวมถุงมือ และเช็ดผิวด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อก่อนกด
• ไม่กดสิวตุ่มแดงที่ไม่มีหัว และไม่กดสิวก้อนลึก ถ้ามีคนเสนอจะกดสิวกลุ่มนี้ ให้ถือเป็นสัญญาณเตือน
• ไม่ทำทรีตเมนต์ผลัดผิวแรงๆ ต่อในวันเดียวกันโดยไม่มีเหตุผล
• บอกวิธีดูแลหลังกดชัดเจน เช่น ช่วงไหนเลี่ยงแดด ช่วงไหนงดกรดผลัดผิว

ถ้ากดแล้วหน้าแดงช้ำเป็นจุดๆ ทุกครั้ง หรือมีรอยดำใหม่หลังกดทุกรอบ แปลว่าวิธีนั้นไม่เหมาะกับผิวคุณ การกดเป็นแค่การเอาของที่อุดออก ไม่ได้ทำให้สิวหยุดขึ้น ถ้าต้องกดทุกเดือน แผนรักษาสิวหลักควรถูกทบทวนใหม่

มีงานสำคัญอีกไม่กี่วัน สิวเพิ่งขึ้น

สถานการณ์นี้คือสาเหตุอันดับหนึ่งที่ทำให้คนบีบสิว ทั้งที่การบีบในเวลานี้เสี่ยงที่สุด เพราะถ้าพลาด เม็ดเล็กจะกลายเป็นก้อนแดงช้ำพอดีวันงาน

เหลือเวลา	สิ่งที่ทำ
5 วันขึ้นไป สิวลึกเจ็บ	นัดแพทย์ผิวหนังเรื่องฉีดยาที่ตัวสิว ระหว่างนี้ประคบอุ่นตามวิธีของ AAD
3 ถึง 4 วัน สิวเริ่มมีหัว	ประคบอุ่น แปะแผ่นไฮโดรคอลลอยด์ข้ามคืน ปล่อยให้หัวขึ้นมาเอง
1 ถึง 2 วัน	ไม่แตะเลย ทายาบางๆ แล้วแต่งหน้าพรางด้วยคอนซีลเลอร์เนื้อแน่นที่ไม่อุดตัน
วันงาน	แปะแผ่นบางแบบใสใต้เมคอัพ หรือแต้มคอนซีลเลอร์ แล้วล้างออกให้หมดตอนกลางคืน

สิวที่ยังนูนแต่ไม่แดงช้ำพรางด้วยเครื่องสำอางได้ง่ายกว่าแผลเปิดจากการบีบมาก แผลเปิดแต่งทับแล้วจะเห็นเป็นสะเก็ดชัดกว่าเดิม

ทำไมมือถึงหยุดไม่ได้

ส่วนใหญ่การบีบสิวไม่ได้เกิดจากความตั้งใจ แต่เกิดจากนิสัย ส่องกระจกในห้องน้ำแสงจ้า เห็นจุดเล็กๆ แล้วมือขึ้นไปเอง ลองตั้งเงื่อนไขที่ทำให้ทำได้ยากขึ้น

• ปรับไฟในห้องน้ำให้ไม่สว่างจ้าตรงหน้ากระจก และเลิกใช้กระจกขยาย
• ตัดเล็บให้สั้นในช่วงที่สิวขึ้นเยอะ
• ติดแผ่นแปะสิวทันทีที่เห็นเม็ดใหม่ เพื่อให้มีอะไรขวางนิ้วไว้
• ถ้าบีบสิวจนเป็นแผลหลายจุดเป็นประจำ และหยุดไม่ได้แม้อยากหยุด บอกแพทย์ด้วย เพราะเป็นภาวะที่รักษาได้

AAD ยังรวมนิสัยอื่นที่ทำให้สิวแย่ลงไว้ด้วย เช่น ขัดหน้าแรง ล้างหน้าบ่อยเกินไป และเปลี่ยนผลิตภัณฑ์เร็วเกินก่อนครบ 6 ถึง 8 สัปดาห์ ซึ่งมักมาคู่กับการบีบสิว เพราะทั้งหมดเกิดจากความอยากให้สิวหายเร็ว

ดูแลแผลหลังบีบไปแล้ว

ถ้าบีบไปแล้ว สิ่งที่ทำต่อจากนี้กำหนดว่าจะเหลือรอยแค่ไหน

1. ล้างด้วยน้ำสะอาดเบาๆ ซับให้แห้ง ไม่ถู
2. แปะแผ่นไฮโดรคอลลอยด์ไว้ทั้งคืน หรือจนกว่าแผลจะแห้ง ช่วยให้แผลชุ่มและไม่ตกสะเก็ดหนา
3. ไม่แกะสะเก็ด ปล่อยให้หลุดเอง
4. ทากันแดดทุกวันจนกว่าตรงนั้นจะกลับเป็นสีผิวปกติ เพราะผิวที่เพิ่งอักเสบโดนแดดแล้วเกิดรอยดำง่าย
5. ถ้าบวมแดงมากขึ้นในวันรุ่งขึ้น มีหนองใหม่ หรือร้อน ให้หยุดทุกอย่างแล้วไปพบแพทย์

NHS แนะนำว่าถ้าสิวไม่ดีขึ้นจากยาที่ซื้อเอง หรือสิวทำให้คุณกังวลจนกระทบชีวิตประจำวัน ให้ปรึกษาแพทย์ การรักษาสิวให้หยุดขึ้นคือวิธีเดียวที่ทำให้ไม่ต้องคิดเรื่องบีบอีก ถ้าสิวอักเสบเป็นประจำ ดูแนวทางต่อใน สิวอักเสบ ดูแลยังไง