ส้วมราดไม่ลงหลังน้ำท่วม สาเหตุ และการเช็กระบบน้ำในบ้าน

ส้วมราดไม่ลงหลังน้ำท่วม สาเหตุที่พบบ่อยคือบ่อซึมอิ่มน้ำ เพราะดินรอบบ่อยังชุ่มอยู่ น้ำที่ราดจึงไม่มีที่ไป ถ้าเป็นเพราะน้ำท่วมให้รอดินแห้งก่อน แล้วระบบมักกลับมาใช้ได้เอง แต่ถ้ารอแล้วยังไม่ดีขึ้น ต้องดูสาเหตุอื่น คือระดับท่อ ท่อแตก และท่ออากาศตัน คู่มือความปลอดภัยในการดูแลบ้านหลังน้ำลดของกรมควบคุมโรคแยกไว้เป็น 4 กรณี

สาเหตุที่ 1 บ่อซึมอิ่มน้ำ

ส้วมแบบบ่อเกรอะและบ่อซึมใช้กันมานานทั่วประเทศ ของเสียย่อยสลายแล้วซึมลงดิน เมื่อดินรอบบ่อชุ่มน้ำจากน้ำท่วม บ่อซึมจะไม่ซึมน้ำออก และน้ำที่ท่วมยังไหลย้อนเข้ามาในบ่อและรบกวนระบบย่อยสลายอีกด้วย อาการที่ตามมาคือราดไม่ลง ของเสียลอย และส้วมเต็มบ่อย

คู่มือแยกทางออกเป็นสองทาง

• ถ้าดินชุ่มเพราะน้ำท่วม ให้รอจนดินแห้ง แล้วใช้งานตามปกติ
• ถ้าดินชุ่มชื้นตามธรรมชาติของพื้นที่อยู่แล้ว ควรเปลี่ยนไปใช้ระบบเครื่องกล คือถังส้วมสำเร็จรูป ซึ่งย่อยสลายจนเป็นน้ำสะอาดแล้วปล่อยลงท่อระบายน้ำสาธารณะได้

ถ้าสนใจระบบถังสำเร็จรูป อ่านพื้นฐานที่ถังบำบัดน้ำเสียและบ่อเกรอะ ก่อนคุยกับช่าง

สาเหตุที่ 2 โถส้วมอยู่ต่ำหรือใกล้เคียงระดับถัง

ถ้าโถส้วมอยู่ต่ำกว่าหรือใกล้เคียงกับระดับบ่อเกรอะหรือถังสำเร็จรูป ท่อจะลาดน้อย ของเสียไหลไม่สะดวก และบางครั้งไหลย้อน เมื่อน้ำท่วมระดับน้ำในถังอาจสูงกว่าโถ พอกดน้ำ ในโถจะมีแรงดันสูงขึ้น ถ้าน้ำไม่มีทางลง ก็เกิดแรงดันย้อนกลับของเสีย อาการนี้ไม่หายเพียงเพราะรอ ถ้าเป็นมาตั้งแต่ก่อนน้ำท่วม ต้องให้ช่างดูระดับท่อ

สาเหตุที่ 3 และ 4 ท่อแตก ท่ออากาศตัน

• ท่อส้วมแตก โดยเฉพาะท่อที่ฝังในดินหรือเกือบฝัง ทำให้เหม็นและราดไม่ลง
• ท่ออากาศอุดตันจากความสกปรก หรือเศษวัสดุที่ลอยมากับน้ำท่วมแล้วเข้าไปอุดท่อ

สองข้อนี้ต้องการช่างเปิดตรวจ ถ้าราดไม่ลงเฉพาะส้วมเดียวในบ้าน ลองเทียบกับส้วมกดน้ำไม่ลง สาเหตุและวิธีเช็ก และถ้าท่อในบ้านตันทั้งระบบ ดูวิธีแก้ท่อตัน

ข้อห้ามช่วงนี้

คู่มือห้ามเทสารเคมีลงท่อระบายน้ำทิ้งหรือในห้องน้ำ และเตือนเรื่องที่อับอากาศ ได้แก่ บ่อน้ำ ท่อระบายน้ำ ห้องใต้ดิน ถัง บ่อ หรือหลุม ก๊าซจากการเน่าของน้ำเสีย เช่น ไฮโดรเจนซัลไฟด์ มีกลิ่นคล้ายไข่เน่า และมีเทนซึ่งไวไฟ จึงห้ามก่อประกายไฟบริเวณนั้น ไม่ควรก้มหรือลงไปดูในบ่อเอง ถ้าต้องระบายน้ำเสียออก ให้ทำอย่างเปิดโล่งและเพิ่มการระบายอากาศ

ระบบน้ำใช้ในบ้าน

ส้วมไม่ใช่ปัญหาเดียวของระบบน้ำหลังน้ำท่วม คู่มือมีข้อแนะนำเรื่องประปาในบ้านไว้ด้วย

1. ถ้ามีบ่อเก็บน้ำใต้ดินหรือถังเก็บน้ำที่น้ำท่วมถึง ให้ถือว่าน้ำที่ท่วมสกปรกเสมอ ล้างถังและบ่อให้สะอาด อย่าเสียดายน้ำเดิม แล้วจึงปล่อยน้ำประปาใหม่เข้าเก็บ
2. บ้านที่มีปั๊มน้ำ ให้ฟังเสียงปั๊ม ดูแรงดันน้ำว่าเท่าก่อนน้ำท่วมไหม และดูว่าถังแรงดันอัดความดันได้เหมือนเดิมไหม
3. ถ้าผิดปกติ ให้เช็กเศษผงที่อุดอยู่ ถ้าปั๊มจมน้ำ ให้คาดไว้ก่อนว่าอาจเสีย การใช้ต่อเสี่ยงมอเตอร์ไหม้จากความชื้น ต้องให้ช่างทำให้แห้งตามวิธีทางเทคนิค ไม่ใช่เอาไปตากแดดเฉย ๆ

คู่มือมีวิธีล้างถังเก็บน้ำด้วย ปิดวาล์วน้ำเข้าถัง เปิดก๊อกทุกจุดให้น้ำชะผ่านท่อนาน ๆ แล้วเปิดท่อระบายก้นถังให้ตะกอนดำไหลออกจนหมด ขัดด้วยแปรงพลาสติกด้ามยาว และไม่ควรลงไปในถังเพราะอาจขาดอากาศหายใจ จากนั้นเติมน้ำยาคลอรีนฆ่าเชื้อ คู่มือให้อัตราคลอรีนเข้มข้น 5 เปอร์เซ็นต์ 100 ซีซีต่อน้ำ 1 ลูกบาศก์เมตร (10 เปอร์เซ็นต์ใช้ 50 ซีซี) และใช้เข้มข้นขึ้นเล็กน้อยได้ถ้าสงสัยว่าท่อแตกรั่วปนเปื้อน ส่วนปั๊มที่ไม่ยอมทำงาน ดูปั๊มน้ำไม่ทำงานเช็กอะไรบ้าง ก่อนเรียกช่าง

เช็กลิสต์สั้น ๆ

• ดินรอบบ่อยังแฉะไหม ถ้ายังแฉะ รอและใช้น้ำในส้วมให้น้อยที่สุด
• ราดไม่ลงเฉพาะส้วมชั้นล่างหรือส้วมที่ต่ำกว่าถังไหม ถ้าใช่ ให้สงสัยเรื่องระดับท่อ
• มีกลิ่นเหม็นรุนแรงรอบฝาบ่อไหม ถ้าใช่ อย่าเข้าใกล้จนมั่นใจเรื่องการระบายอากาศ
• ล้างถังน้ำและบ่อน้ำแล้วหรือยัง
• จดอาการและถ่ายรูปไว้ใช้ประกันภัยหรือขอเยียวยา

ถ้ามีใครป่วยหรือมีบาดแผลอักเสบหลังสัมผัสน้ำท่วม ให้ไปพบแพทย์