ของใช้ในบ้าน

หลอดไฟกระพริบเกิดจากอะไร เช็กขั้วหลอด ดิมเมอร์ และไฟตก

| อ่าน 11 นาที

หลอดไฟกระพริบเกิดจากอะไร เช็กขั้วหลอด ดิมเมอร์ และไฟตก

สรุปประเด็นสำคัญ

  • สาเหตุที่พบบ่อยของหลอดไฟกระพริบมี 3 อย่าง คือหลอดหรือขั้วหลวม ดิมเมอร์ไม่เข้ากับหลอด LED และแรงดันไฟไม่นิ่ง
  • ให้ปิดสวิตช์และรอหลอดเย็นก่อน แล้วขันหลอดให้แน่น วิธีนี้ใช้เวลาไม่ถึง 5 นาทีและแก้ได้หลายกรณี
  • ถ้ากระพริบเฉพาะตอนหรี่ไฟ ให้ดูว่าดิมเมอร์รองรับ LED และกำลังไฟรวมของหลอดไม่เกินที่ดิมเมอร์รับได้
  • ถ้ากระพริบทุกครั้งที่เครื่องใช้ไฟฟ้ากินไฟมากเริ่มทำงาน อาจเป็นวงจรโหลดเกิน ให้ช่างไฟตรวจ
  • หลอดไฟอัจฉริยะอาจกระพริบเพราะเชื่อมต่อหลุดหรือเฟิร์มแวร์เก่า ไม่ได้เสียที่สายไฟเสมอไป

หลอดไฟกระพริบมักเกิดจาก 3 เรื่อง คือหลอดหรือขั้วหลวม ดิมเมอร์ที่ใช้ร่วมกับหลอด LED ไม่ได้ และแรงดันไฟที่ไม่นิ่ง ให้ปิดสวิตช์ รอให้หลอดเย็น ขันหลอดให้แน่นก่อน แล้วค่อยดูว่ากระพริบตอนไหน ถ้ากระพริบเฉพาะตอนหรี่ไฟ ปัญหาอยู่ที่ดิมเมอร์ ถ้ากระพริบทุกหลอดพร้อมกัน ปัญหาอาจอยู่ที่วงจรไฟ

ข้อมูลในหน้านี้มาจากคู่มือของผู้ผลิต 2 แห่ง คือ Philips Hue และ Legrand เป็นหน้าภาษาอังกฤษของตลาดอเมริกาเหนือ หลักการเรื่องหลอดหลวมและดิมเมอร์ใช้กับบ้านเราได้ แต่ชื่อรุ่นและค่ากำลังไฟควรดูจากฉลากของอุปกรณ์ที่ใช้อยู่จริง

ดูอาการก่อน แล้วค่อยเลือกวิธีแก้

อาการที่เห็นช่วยบอกทิศทางได้เร็วกว่าการเปลี่ยนหลอดมั่วๆ

อาการ เป็นไปได้ว่า เริ่มจากตรงไหน
กระพริบเฉพาะหลอดเดียว ขยับหลอดแล้วเปลี่ยนไป หลอดหรือขั้วหลวม ปิดสวิตช์ ขันหลอดให้แน่น
กระพริบตอนหรี่ไฟ หรือหรี่ต่ำสุด ดิมเมอร์ไม่เข้ากับหลอด เช็กฉลากดิมเมอร์และหลอด
กระพริบทุกหลอดในห้อง หรือกระพริบตอนเครื่องใช้ไฟฟ้าใหญ่เริ่มทำงาน แรงดันไม่นิ่ง หรือวงจรโหลดเกิน ลองปิดเครื่องใช้ไฟฟ้า แล้วเรียกช่างไฟ
หลอดอัจฉริยะกะพริบหลังตั้งค่า ตั้งค่าอยู่ หรือเชื่อมต่อหลุด ดูแอปและรอสักครู่

ขั้นที่ 1 ปิดไฟ แล้วเช็กหลอดกับขั้ว (ราว 5 นาที)

Philips Hue และ Legrand ตรงกันว่าสาเหตุแรกที่ควรเช็กคือหลอดหลวม ซึ่งแก้ได้ง่ายที่สุด

  1. ปิดสวิตช์ผนัง และรอให้หลอดเย็น
  2. ขันหลอดให้แน่นพอดี อย่าฝืนจนเกลียวเสีย
  3. ดูว่าขั้วหลอดมีคราบสนิมหรือคราบดำหรือไม่ Philips Hue แนะนำให้ตรวจโคมที่หลวมและขั้วที่กัดกร่อนเป็นประจำ
  4. เปิดไฟดู ถ้ายังกระพริบ ให้ลองย้ายหลอดไปโคมอื่น ถ้าหลอดเดิมกระพริบทุกที่ แสดงว่าหลอดมีปัญหา ถ้าหลอดกระพริบเฉพาะโคมเดิม ปัญหาอยู่ที่โคมหรือสาย
ขันหลอด LED ให้แน่นหลังปิดสวิตช์

ขั้นที่ 2 ถ้ากระพริบตอนหรี่ไฟ ให้ดูดิมเมอร์

ถ้าห้องมีดิมเมอร์หรือสวิตช์หรี่ไฟ นี่คือตัวต้องสงสัยอันดับต้นๆ Philips Hue ระบุว่าดิมเมอร์รุ่นเก่าที่ทำมาสำหรับหลอดไส้ทำให้ LED กระพริบได้ และแก้ด้วยการเปลี่ยนเป็นดิมเมอร์ที่รองรับ LED

Legrand ให้เช็กไว้ 4 ข้อ

  • ดิมเมอร์รองรับชนิดหลอดที่ใช้ ไม่ว่าจะเป็น LED ฮาโลเจน หรือหลอดไส้
  • ดิมเมอร์รองรับแรงดันไฟเท่ากับระบบไฟที่ใช้
  • กำลังไฟรวมของหลอดทั้งหมดไม่เกินกำลังสูงสุดที่ดิมเมอร์รับได้
  • ถ้ากระพริบตอนหรี่ต่ำสุด ให้ปรับระดับหรี่ต่ำสุดให้สูงขึ้นกว่าจุดที่เริ่มกระพริบ

เรื่องระดับหรี่ต่ำสุด Legrand อธิบายว่าหลอด LED หลายรุ่นถูกออกแบบให้หรี่ได้ถึงระดับหนึ่งเท่านั้น แต่ดิมเมอร์อาจพยายามหรี่ต่ำกว่าที่หลอดรับได้ จนกระพริบ ดิมเมอร์บางรุ่นตั้งระดับต่ำสุดเองได้ ถ้ารุ่นที่ใช้อยู่ไม่มีเมนูนี้ ให้ดูคู่มือ

อีกจุดที่ควรรู้คือชนิดของการหรี่ Legrand ระบุว่ามีทั้งแบบ forward phase และ reverse phase ถ้าใช้ชนิดผิด หลอดก็กระพริบได้ ข้อมูลนี้อยู่ในสเปกของหลอดหรือไดรเวอร์ ถ้าอ่านไม่เข้าใจ ให้ถามร้านที่ซื้อหรือช่างไฟ

โคมที่มีหม้อแปลงแยก เช่น ไฟรางหรือไฟเส้น Legrand บอกว่าดิมเมอร์ต้องระบุว่ารองรับหม้อแปลงชนิดนั้น การเขียนแค่ "LED 150W" บนดิมเมอร์ยังไม่พอ

ขั้นที่ 3 ถ้ากระพริบเป็นพักๆ ทั้งห้อง ให้สงสัยแรงดันหรือวงจร

Philips Hue ระบุว่าไฟที่จ่ายไม่สม่ำเสมอหรือมีสัญญาณรบกวนทำให้กระพริบได้ และแนะนำให้ช่างไฟตรวจระบบสาย ส่วน Legrand ระบุว่าวงจรโหลดเกิน เกิดจากเสียบเครื่องใช้ไฟฟ้าหลายตัวทำงานพร้อมกัน ถ้าไฟกระพริบสม่ำเสมอ รุนแรง และเกิดซ้ำทุกครั้งที่เครื่องใช้ไฟฟ้าเริ่มทำงาน ควรตรวจสอบต่อ

ทดสอบง่ายๆ แบบไม่ต้องแตะสายไฟคือสังเกตว่ากระพริบพร้อมกับเสียงเครื่องใช้ไฟฟ้าเริ่มทำงานหรือไม่ เช่น ตู้เย็นหรือเครื่องปรับอากาศ ถ้าใช่ ให้จดเครื่องที่เป็นต้นเหตุไว้บอกช่าง ถ้าอยากรู้ว่าเครื่องไหนกินไฟมาก ดู เครื่องใช้ไฟฟ้าที่กินไฟมากที่สุดในบ้าน และถ้าเสียบปลั๊กพ่วงร่วมกันหลายตัว ดู ปลั๊กพ่วงต่อกี่วัตต์ได้

หลอดอัจฉริยะ กระพริบเพราะสัญญาณได้

Philips Hue แยกกรณีหลอดอัจฉริยะไว้ต่างหาก หลอดแบบนี้กระพริบเพราะ 3 เรื่อง

  • เชื่อมต่อหลุด ตรวจว่าบริดจ์หรือฮับมีไฟและต่อเราเตอร์อยู่ และ WiFi ใช้งานได้
  • เฟิร์มแวร์เก่า อัปเดตผ่านแอป
  • อยู่ในโหมดตั้งค่าหรือรีเซ็ต รอสักครู่ ถ้ายังกระพริบ ให้รีเซ็ตตามคู่มือของยี่ห้อ

ถ้าลองทุกอย่างแล้วยังกระพริบ Hue ระบุว่าอาจเป็นฮาร์ดแวร์เสีย ให้ย้ายหลอดไปขั้วอื่นและติดต่อศูนย์บริการของยี่ห้อ ถ้ายังอยู่ในประกัน

เมื่อไหร่ต้องหยุดแก้เอง

หยุดแก้เองเมื่อเจอข้อใดข้อหนึ่ง

  • ขันหลอดแน่นแล้ว เปลี่ยนหลอดแล้ว แต่ยังกระพริบ
  • กระพริบหลายหลอดพร้อมกัน หรือทุกครั้งที่เครื่องใช้ไฟฟ้าตัวใหญ่ทำงาน
  • ต้องเปิดโคม แกะสวิตช์ หรือจับสายไฟ
  • ได้กลิ่นไหม้ หรือขั้วและเต้ารับร้อนผิดปกติ ให้ปิดเบรกเกอร์ก่อนเรียกช่าง

Legrand สรุปว่าถ้าตัดสาเหตุจากหลอด วงจรโหลดเกิน และดิมเมอร์ไม่เข้ากันออกแล้ว ถึงเวลาเรียกผู้เชี่ยวชาญ และให้ระวังเรื่องความปลอดภัยทางไฟฟ้าไว้ก่อน

เรื่องความประหยัดและการเลือกหลอด ดูต่อได้ที่ หลอดไฟ LED ประหยัดไฟจริงไหม และ หลอดไฟแสงขาวกับแสงวอร์มต่างกันอย่างไร

ช่างไฟตรวจสายไฟโคมไฟเพดาน

ทำและไม่ทำเมื่อไฟกระพริบ

ควรทำ ไม่ควรทำ
ปิดสวิตช์และรอหลอดเย็นก่อนจับหลอด จับหลอดตอนเปิดไฟหรือยังร้อน
ขันหลอดให้แน่น แล้วลองย้ายหลอดไปโคมอื่น ซื้อหลอดใหม่ซ้ำหลายครั้งโดยไม่เช็กขั้ว
เช็กฉลากดิมเมอร์ว่ารองรับ LED และรับกำลังไฟรวมได้ ใช้ดิมเมอร์รุ่นเก่าจากหลอดไส้กับ LED
จดว่ากระพริบตอนไหนและกับเครื่องใช้ไฟฟ้าตัวไหน แกะโคมหรือต่อสายเอง
เรียกช่างไฟเมื่อกระพริบหลายหลอด หรือหลังเปลี่ยนหลอดแล้วยังไม่หาย ปล่อยทิ้งไว้เมื่อมีกลิ่นไหม้หรือขั้วร้อน

เรื่องที่ควรให้ช่างไฟยืนยันก่อนลงมือ คือการเลือกดิมเมอร์ให้ตรงกับหลอดและโคมที่ใช้ เพราะรุ่นและชนิดการหรี่ต่างกัน และต้องดูจากสเปกของอุปกรณ์จริง

คำถามที่พบบ่อย

หลอด LED กระพริบแปลว่าหลอดเสียไหม

ไม่จำเป็น คู่มือของ Philips Hue ระบุว่าส่วนใหญ่แก้ได้ง่าย ไม่ต้องรีบเปลี่ยนหลอด ให้ลองขันหลอดให้แน่น ลองย้ายหลอดไปขั้วอื่น และดูว่าใช้กับดิมเมอร์หรือไม่ ก่อนสรุปว่าหลอดเสีย

ทำไม LED กระพริบง่ายกว่าหลอดไส้

Legrand อธิบายว่า LED ไวต่อการเปลี่ยนแรงดันไฟมากกว่า จึงเห็นอาการกระพริบได้ง่ายกว่า โดยเฉพาะเมื่อใช้ร่วมกับดิมเมอร์รุ่นเก่า

ขันหลอดเองได้ไหม

ได้ ถ้าปิดสวิตช์แล้วและหลอดเย็นพอ แต่ถ้าขันแล้วยังกระพริบ หรือเจอปัญหาที่สายและขั้วหลอดภายในโคม ควรให้ช่างไฟตรวจ

แหล่งอ้างอิง

  1. Why is my LED bulb flickering? | Philips Hue
  2. Why are my Dimmer Lights Flickering? | Legrand

อ่านเรื่องอื่นในหมวดของใช้ในบ้าน

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดของใช้ในบ้าน