ดูแลผิวหน้าหน้าหนาว ทำยังไง ในอากาศแห้งแบบไทย

หน้าหนาวในไทยทำร้ายผิวด้วยความแห้งมากกว่าความเย็น ลมเหนือพัดอากาศแห้งลงมา ผิวที่เคยชินกับความชื้นสูงเกือบทั้งปีจึงเสียน้ำเร็วจนตึงและลอกภายในไม่กี่วัน การดูแลจึงเน้นสามเรื่อง คือ ล้างหน้าให้เบาลง เพิ่มเนื้อครีมให้หนักขึ้น และกักน้ำไว้ในผิวทันทีหลังล้าง ส่วนกันแดดยังใช้ทุกวันเหมือนเดิม

หน้าหนาวไทยหนาวแค่ไหน และหนาวช่วงไหน

กรมอุตุนิยมวิทยาคาดการณ์ฤดูหนาวปี 2567 ถึง 2568 ว่าจะเริ่มราวปลายสัปดาห์ที่สามของเดือนตุลาคม ช้ากว่าปกติประมาณหนึ่งสัปดาห์ และสิ้นสุดราวกลางเดือนกุมภาพันธ์ อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ยทั้งประเทศอยู่ราว 20 ถึง 21 องศาเซลเซียส ช่วงที่หนาวที่สุดคือต้นเดือนธันวาคมถึงปลายเดือนมกราคม

ตัวเลขที่สำคัญกับผิวคือความต่างระหว่างภูมิภาค

พื้นที่	อุณหภูมิต่ำสุดที่คาดไว้	สิ่งที่ผิวเจอ
กรุงเทพฯ และปริมณฑล	ราว 16 ถึง 18 องศา	เช้าเย็นแห้ง กลางวันยังร้อน อยู่แอร์ทั้งวันผิวแห้งซ้ำ
ภาคเหนือตอนบนและอีสานตอนบน	ราว 6 ถึง 8 องศาในวันที่หนาวจัด	ลมแห้ง ริมฝีปากแตก แก้มแดง
ยอดดอยและเทือกเขาสูง	หนาวถึงหนาวจัด มีน้ำค้างแข็งได้	ลมแรง แดดจัด อากาศเบาบาง
ภาคใต้	หนาวน้อย ฝนยังตกในบางช่วง	แทบไม่ต้องปรับรูทีน

คนที่อยู่กรุงเทพฯ ปรับแค่เล็กน้อยก็พอ แต่ถ้าคุณเดินทางขึ้นเหนือช่วงปีใหม่ หรือย้ายไปทำงานต่างจังหวัดช่วงนี้ ผิวที่เคยใช้เจลบางเบาได้สบายจะต้องการเนื้อครีมมากขึ้นทันที

ทำไมผิวคนไทยถึงแห้งแรงกว่าที่คิดในหน้าหนาว

ผิวชั้นนอกสุดทำหน้าที่เหมือนกำแพงที่กันน้ำไม่ให้ระเหยออก เมื่ออากาศรอบตัวแห้ง น้ำในผิวระเหยออกเร็วขึ้น ผิวที่อยู่ในความชื้นสูงเกือบทั้งปีไม่ได้ปรับตัวรับสภาพนี้ทัน ช่วงต้นฤดูจึงมักเห็นอาการชัดที่สุด

สัญญาณที่บอกว่าผิวเริ่มเสียน้ำมากเกินไป

• รู้สึกตึงภายในไม่กี่นาทีหลังล้างหน้า
• ขุยขาวบริเวณข้างจมูก คิ้ว และคาง
• รองพื้นเกาะเป็นแผ่นตามรอยลอก
• เซรั่มหรือโทนเนอร์ที่เคยใช้ได้ เริ่มแสบตอนทา
• แก้มแดงเป็นปื้นหลังโดนลม

ข้อสุดท้ายสำคัญ ผิวที่แห้งจนเกราะป้องกันบางลงจะไวต่อทุกอย่าง ทั้งกรดผลัดเซลล์ น้ำหอม และแอลกอฮอล์ ถ้าเห็นอาการแสบ ให้ถอยสารออกฤทธิ์ลงก่อน แทนที่จะเพิ่มผลิตภัณฑ์ใหม่

ปรับรูทีนหน้าหนาว ทีละขั้น

การล้างหน้าและอาบน้ำ

AAD แนะนำให้อาบน้ำหรือแช่น้ำ 5 ถึง 10 นาที ใช้น้ำอุ่นแทนน้ำร้อน และซับผิวให้แห้งเบาๆ แทนการถู คำแนะนำนี้ตรงกับนิสัยหน้าหนาวของคนไทยที่ชอบเปิดเครื่องทำน้ำอุ่นแรงสุดและยืนนานกว่าปกติ น้ำร้อนละลายไขมันที่ผิวเร็วกว่าน้ำอุ่นมาก

สำหรับผิวหน้า เปลี่ยนจากโฟมล้างหน้าที่ล้างแล้วเอี๊ยดเป็นคลีนเซอร์เนื้อครีม เจล หรือแบบไม่มีฟอง ตอนเช้าถ้าผิวไม่มันและคืนก่อนไม่ได้ทาอะไรหนัก ล้างด้วยน้ำเปล่าก็เพียงพอสำหรับหลายคน

มอยส์เจอไรเซอร์ ทาตอนไหน ใช้เนื้อไหน

AAD ให้ทามอยส์เจอไรเซอร์ภายในไม่กี่นาทีหลังอาบน้ำหรือล้างหน้า ขณะผิวยังหมาด เพื่อกักน้ำที่ยังค้างบนผิวไว้ และระบุว่าครีมหรือขี้ผึ้งช่วยผิวแห้งได้ดีกว่าโลชั่น เพราะโลชั่นมีน้ำเป็นส่วนใหญ่

เนื้อผลิตภัณฑ์	ใช้ในหน้าหนาวเมื่อไหร่
เจล เจลครีม	ผิวมันในกรุงเทพฯ ที่แห้งแค่บางจุด
โลชั่น	ผิวผสม ใช้กลางวันใต้กันแดด
ครีม	ผิวปกติถึงแห้ง ใช้ทั้งเช้าและเย็น
บาล์ม ขี้ผึ้ง ปิโตรเลียมเจลลี่	แต้มจุดลอก ข้างจมูก มุมปาก หรือทับครีมก่อนนอนบนดอย

ส่วนผสมที่มองหาในฉลาก ได้แก่ กลีเซอรีน กรดไฮยาลูโรนิก เซราไมด์ เชียบัตเตอร์ ปิโตรลาทัม และไดเมทิโคน ถ้าอยากเทียบตัวเลือกแบบละเอียด ดูได้ที่ มอยส์เจอไรเซอร์ เลือกยังไงให้ตรงผิว

สารออกฤทธิ์ ลดหรือหยุด

เรตินอล AHA BHA และวิตามินซีความเข้มข้นสูงยังใช้ต่อได้ถ้าผิวไม่แสบ แต่ช่วงหนาวจัดให้ลดความถี่ เช่น จากทุกคืนเหลือวันเว้นวัน และทามอยส์เจอไรเซอร์ก่อนหรือหลังเพื่อลดการระคายเคือง ถ้าผิวแสบหรือลอกเป็นแผ่น หยุดสารออกฤทธิ์ทั้งหมด 1 ถึง 2 สัปดาห์ ใช้แค่คลีนเซอร์อ่อน ครีม และกันแดด จนผิวกลับมาก่อน

ริมฝีปากแตก จัดการยังไง

ริมฝีปากไม่มีต่อมไขมันแบบผิวหน้า จึงแห้งก่อนส่วนอื่น AAD สรุปวิธีดูแลไว้ชัดเจน

• เลือกลิปบาล์มที่มีปิโตรลาทัม เซราไมด์ เชียบัตเตอร์ มิเนอรัลออยล์ หรือไดเมทิโคน
• เลี่ยงส่วนผสมที่ทำให้แสบหรือแห้งซ้ำ ได้แก่ การบูร ยูคาลิปตัส เมนทอล น้ำหอม สารแต่งรส และกรดซาลิไซลิก
• กลางวันใช้ลิปบาล์มที่มี SPF 30 ขึ้นไป ทาซ้ำทุก 2 ชั่วโมงเมื่ออยู่กลางแจ้ง
• หยุดเลียริมฝีปาก น้ำลายระเหยแล้วดึงความชื้นออกไปด้วย
• อย่าแกะหรือกัดขุย

ลิปบาล์มกลิ่นมิ้นต์ที่ให้ความรู้สึกเย็นซ่าเป็นตัวที่หลายคนพกไปเที่ยวดอย แต่ส่วนผสมที่ให้ความเย็นคือกลุ่มที่ AAD แนะนำให้เลี่ยง ถ้าทาแล้วรู้สึกต้องทาซ้ำบ่อยมาก นั่นคือสัญญาณว่าตัวนั้นไม่ได้ช่วย ตามแนวทางของ AAD อาการริมฝีปากแตกควรดีขึ้นใน 2 ถึง 3 สัปดาห์ ถ้าไม่ดีขึ้นควรพบแพทย์ผิวหนัง ดูตัวเลือกลิปบาล์มตามเกณฑ์นี้ได้ใน ลิปบาล์ม เลือกยังไงให้ริมฝีปากไม่แตก

กันแดดในหน้าหนาว ยังต้องทาไหม

ต้องทา ความรู้สึกว่าแดดอ่อนในหน้าหนาวมาจากอุณหภูมิที่ต่ำลง ไม่ได้แปลว่ารังสียูวีลดลงตามไปด้วยเท่ากัน ไทยอยู่ใกล้เส้นศูนย์สูตร แดดตอนสายถึงบ่ายยังแรงตลอดปี และบนดอยที่อยู่สูง อากาศใสไม่มีเมฆ ผิวโดนแดดตรงนานกว่าในเมือง คนที่ไปตั้งแคมป์หลายคนกลับมาพร้อมหน้าแดงทั้งที่ไม่รู้สึกร้อนเลย

ในหน้าหนาว เลือกกันแดดเนื้อครีมหรือโลชั่นที่ให้ความชุ่มชื้นในตัว แทนสูตรเจลแอลกอฮอล์ที่เหมาะกับหน้าร้อน ถ้าทามอยส์เจอไรเซอร์ก่อน รอให้ซึมสักครู่แล้วค่อยทากันแดดทับ

ถ้าผิวคุณเป็นแบบนี้ ปรับตรงไหนก่อน

สภาพผิวในหน้าหนาว	ปรับอะไรก่อน
ผิวมัน แต่ตึงหลังล้าง	เปลี่ยนคลีนเซอร์เป็นสูตรอ่อน เก็บเจลมอยส์เจอไรเซอร์ไว้ เพิ่มครีมเฉพาะจุดแห้ง
ผิวผสม แก้มลอก ทีโซนยังมัน	ทาครีมเฉพาะแก้ม ทีโซนใช้โลชั่น
ผิวแห้งอยู่แล้ว	เปลี่ยนเป็นครีมหรือบาล์มทั้งหน้า ก่อนนอนแต้มปิโตรเลียมเจลลี่บางๆ บนจุดลอก
ผิวแพ้ง่าย แก้มแดงง่าย	ตัดผลิตภัณฑ์ที่มีน้ำหอม เลี่ยงล้างหน้าด้วยน้ำร้อน หลบลมตรง
ผิวเป็นสิวและใช้ยาทาสิวอยู่	อย่าหยุดยาเอง ปรึกษาแพทย์เรื่องความถี่ และเพิ่มมอยส์เจอไรเซอร์

ผิวที่แห้งมากจนลอกเป็นแผ่นหรือแตกเป็นร่อง มีวิธีดูแลแบบละเอียดใน ผิวแห้ง ดูแลยังไง

ห้องนอน แอร์ และเครื่องทำความชื้น

คนกรุงเทพฯ จำนวนมากยังเปิดแอร์ทั้งคืนแม้ในหน้าหนาว แอร์ดึงความชื้นออกจากอากาศ ผิวจึงแห้งซ้ำทุกคืน ลองตั้งอุณหภูมิให้สูงขึ้น หรือเปิดพัดลมแทนในคืนที่อากาศเย็นพอ

AAD แนะนำให้ใช้เครื่องทำความชื้นในห้องนอน และย้ำให้ทำความสะอาดตามคู่มือของเครื่องอย่างสม่ำเสมอ เพราะถังน้ำที่ไม่ล้างเป็นที่สะสมเชื้อ ถ้าไม่มีเครื่อง วางกะละมังน้ำในห้องไม่ได้ช่วยมากนักในห้องที่เปิดแอร์ ทางที่ได้ผลกว่าคือทาครีมหนาขึ้นก่อนนอน

ผิวกายก็ต้องปรับเหมือนกัน

ผิวกายที่แห้งที่สุดในหน้าหนาวมักเป็นหน้าแข้ง ข้อศอก และหลังมือ หลายคนเริ่มคันจนเกาเป็นรอยตอนกลางคืน วิธีที่ใช้ได้กับผิวหน้าใช้กับผิวกายได้เหมือนกัน คืออาบน้ำอุ่นไม่ร้อน ไม่ขัดตัวแรง และทาโลชั่นหรือครีมทั้งตัวภายในไม่กี่นาทีหลังซับตัว ถ้าคันมากจนนอนไม่หลับ หรือผิวเป็นวงแดง ควรพบแพทย์เพราะอาจเป็นผื่นภูมิแพ้ผิวหนังที่กำเริบตามฤดู ดูขั้นตอนดูแลผิวกายแห้งคันได้ที่ ผิวกายแห้งคัน แก้ยังไง

มือเป็นอีกจุดที่แห้งเร็ว โดยเฉพาะคนที่ล้างมือหรือใช้เจลแอลกอฮอล์บ่อย วางครีมทามือไว้ข้างอ่างล้างมือและบนโต๊ะทำงาน ทาทุกครั้งหลังล้างมือ จะเห็นผลชัดกว่าการทาครีมหนาครั้งเดียวก่อนนอน

รูทีนหน้าหนาวที่เราใช้จริง

ช่วงเวลา	กรุงเทพฯ ผิวผสม	ขึ้นดอย ผิวปกติถึงแห้ง
เช้า	น้ำเปล่าหรือคลีนเซอร์อ่อน, เซรั่มไฮยาลูโรนิก, โลชั่น, กันแดด	คลีนเซอร์อ่อน, ครีม, กันแดดเนื้อครีม, ลิปบาล์ม SPF
ระหว่างวัน	ลิปบาล์มตามต้องการ	ทากันแดดและลิปบาล์มซ้ำทุก 2 ชั่วโมง
เย็น	คลีนเซอร์อ่อน, สารออกฤทธิ์วันเว้นวัน, ครีม	ล้างด้วยน้ำอุ่น, ครีมหนา, แต้มปิโตรเลียมเจลลี่จุดลอก
ก่อนนอน	ลดแอร์หรือเปิดพัดลม	ลิปบาล์มเนื้อหนา

เมื่อเข้ากลางเดือนกุมภาพันธ์และความชื้นกลับมา ให้ค่อยๆ ถอยเนื้อครีมกลับเป็นโลชั่นหรือเจล ผิวที่ทาครีมหนาต่อเนื่องเข้าหน้าร้อนมักเริ่มมีสิวอุดตัน การเปลี่ยนกลับทีละสัปดาห์ช่วยให้เห็นว่าผิวต้องการแค่ไหนในแต่ละช่วง