สรุปประเด็นสำคัญ
- ผู้ขายต้องรับผิดต่อความชำรุดบกพร่องของสินค้า แม้ไม่รู้ว่ามีความชำรุด ตาม ป.พ.พ. มาตรา 472 ที่ สคบ. อ้างถึง
- สินค้าที่ซื้อแบบตลาดแบบตรงบอกเลิกสัญญาได้ด้วยหนังสือภายใน 7 วันนับแต่วันรับสินค้า และผู้ประกอบการต้องคืนเงินภายใน 15 วันหลังได้รับหนังสือ
- สินค้าเก็บเงินปลายทางเปิดดูก่อนจ่ายได้ ปฏิเสธการรับของที่ไม่ตรงหรือชำรุดได้ และขอคืนสินค้ากับเงินภายใน 5 วัน
- ร่างกฎหมาย Lemon Law ที่ครม. อนุมัติเมื่อ 16 มิถุนายน 2569 เป็นร่างที่กำลังเข้าสู่สภา ยังไม่ใช่กฎหมายตามข่าว สคบ.
- ถ่ายรูปสินค้าทุกมุม แจ้งผู้ขายทันที แล้วร้องเรียนที่สายด่วน 1166 หรือ complaint.ocpb.go.th เมื่อเจรจาไม่ได้ผล
สินค้าชำรุดเปลี่ยนหรือคืนเงินได้ แต่เวลาและวิธีขึ้นกับว่าซื้อมายังไง สคบ. ระบุว่าผู้ขายต้องรับผิดต่อความชำรุดบกพร่องแม้ไม่รู้ว่าสินค้ามีตำหนิ ถ้าซื้อแบบตลาดแบบตรงมีเวลา 7 วันนับแต่รับสินค้า ถ้าซื้อแบบเก็บเงินปลายทางเปิดดูก่อนจ่ายได้และมี 5 วันขอคืน ส่วนข่าว Lemon Law ที่ให้เปลี่ยนสินค้าได้ใน 7 หรือ 14 วัน ยังเป็นร่างกฎหมาย ไม่ใช่กฎหมายที่ใช้อยู่
ซื้อมาแบบไหน มีสิทธิอะไร
หน้าของ สคบ. ไม่ได้ให้สูตรเดียวใช้ทุกกรณี เราจัดตามวิธีซื้อเพื่อให้เทียบง่าย
| วิธีซื้อ | สิทธิที่ สคบ. ระบุ | เวลา |
|---|---|---|
| ซื้อทั่วไป พบว่าชำรุดบกพร่อง | ผู้ขายต้องรับผิดตาม ป.พ.พ. มาตรา 472 แม้ไม่รู้ว่าชำรุด | หน้าที่เปิดอ่านไม่ระบุเวลา |
| ตลาดแบบตรง | บอกเลิกสัญญาและขอเงินคืนได้ | แจ้งเป็นหนังสือภายใน 7 วันนับแต่รับสินค้า คืนเงินภายใน 15 วัน |
| เก็บเงินปลายทาง | เปิดดูก่อนจ่าย ปฏิเสธรับสินค้าที่ไม่ตรงหรือชำรุดได้ ขอคืนสินค้าและเงินได้ | แจ้งภายใน 5 วัน ผู้ประกอบธุรกิจคืนเงินภายใน 15 วันหลังได้รับแจ้ง |
| ฟ้องคดีผู้บริโภค | ศาลอาจสั่งให้เปลี่ยนสินค้าใหม่แทนการซ่อม | ตาม พ.ร.บ.วิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค มาตรา 41 |
ซื้อเครื่องใช้ในบ้านแล้วชำรุด ทำตามนี้
สคบ. แนะนำขั้นตอนไว้สำหรับสินค้าชำรุดบกพร่อง เรานำมาเรียงใหม่และใส่เวลาประมาณ
- ถ่ายรูปสินค้าทุกมุม และแจ้งผู้ขายทันที (ภายในวันที่พบ)
- เก็บหลักฐานให้ครบ ได้แก่ ใบสั่งซื้อหรือใบเสร็จ ข้อความสนทนา หลักฐานการโอนเงิน และรูปสินค้า (ราว 10 นาที)
- ทำตามขั้นตอนเคลมของเว็บไซต์หรือร้านค้า ถ้าซื้อผ่านโซเชียลมีเดียให้เจรจากับร้านก่อน
- ถ้าไม่ได้ผล ให้เตรียมหลักฐานแล้วร้องเรียน ช่องทางอยู่ในหัวข้อถัดไป

ช่องทางร้องเรียนที่หน้า สคบ. ระบุไว้
| ช่องทาง | รายละเอียดที่ปรากฏ |
|---|---|
| สายด่วน สคบ. | 1166 |
| ร้องทุกข์ออนไลน์ | complaint.ocpb.go.th |
| แอปพลิเคชัน | OCPB Connect และแชตบอต |
| Line | @ocpbconnect |
| ศูนย์ดำรงธรรม | ทั่วประเทศ |
| ยื่นด้วยตนเองในกรุงเทพ | ศูนย์ราชการฯ ถนนแจ้งวัฒนะ เขตหลักสี่ |
| ต่างจังหวัด | คณะอนุกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคประจำจังหวัด (ศาลากลางจังหวัด) |
หน้าเก่าของ สคบ. ปี 2565 ยังมีเบอร์ของหน่วยงานอื่น เช่น กรมการค้าภายใน 1569 และมูลนิธิเพื่อผู้บริโภค แต่หน้าปี 2567 กับปี 2569 เน้น 1166 เป็นหลัก ถ้าปัญหาคือร้านออนไลน์ไม่แสดงราคา หน้าปี 2565 ให้ร้องเรียนกรมการค้าภายใน
เก็บเงินปลายทาง สิทธิที่หลายคนมองข้าม
ประกาศที่ สคบ. ซักซ้อมความเข้าใจเมื่อ 23 สิงหาคม 2567 เกี่ยวกับธุรกิจขนส่งที่เก็บเงินปลายทาง ให้สิทธิผู้บริโภคไว้ดังนี้
- เปิดดูสินค้าก่อนชำระเงินได้
- ถ้าพบว่าสินค้าไม่ตรงที่สั่ง เป็นสินค้าที่ไม่ได้สั่ง หรือชำรุดบกพร่อง มีสิทธิปฏิเสธการชำระเงินและไม่รับสินค้า
- ถ้าจ่ายไปแล้ว แจ้งขอคืนสินค้าและเงินภายใน 5 วัน ถ้าผู้ประกอบธุรกิจตรวจแล้วพบว่าเป็นไปตามที่แจ้ง ต้องคืนเงินภายใน 15 วันนับจากวันที่ได้รับแจ้ง
- ผู้ให้บริการขนส่งต้องออกหลักฐานการรับเงินให้ทันที พร้อมข้อมูลผู้ส่ง และถือเงินไว้ 5 วันนับจากวันที่ผู้บริโภครับสินค้า ก่อนส่งให้ผู้ขาย
- ข้อสัญญาที่ห้ามใช้ในธุรกิจนี้ ได้แก่ ข้อห้ามเปลี่ยนหรือคืนสินค้าในทุกกรณี และข้อไม่คืนเงินที่ชำระแล้วในทุกกรณี
พูดง่าย ๆ คือถ้าพนักงานส่งของยื่นกล่องให้ ให้ขอเปิดดูก่อนจ่าย ถ้าเป็นสินค้าที่ไม่ตรงปก ปฏิเสธรับได้ และไม่ต้องรอจนเงินหลุดมือไปแล้วค่อยตามคืน
Lemon Law คืออะไร และตอนนี้ใช้ได้หรือยัง
ข่าว สคบ. วันที่ 16 มิถุนายน 2569 รายงานว่าคณะรัฐมนตรีอนุมัติร่าง พ.ร.บ.ความรับผิดต่อสินค้าชำรุด (ที่สื่อเรียก Lemon Law) และข่าววันที่ 24 มิถุนายน 2569 ระบุว่ารัฐมนตรีเสนอร่างต่อสภา ข่าวทั้งสองระบุชัดว่าเป็นร่างกฎหมาย ยังไม่ใช่กฎหมาย
เนื้อหาในร่างตามข่าวมีดังนี้
- ถ้าสินค้าเสียภายในระยะเวลาที่กำหนด ให้สันนิษฐานว่าชำรุดมาตั้งแต่ส่งมอบ ผู้ขายเป็นฝ่ายพิสูจน์ ไม่ใช่ผู้ซื้อ
- ระยะสันนิษฐานคือ 6 เดือนสำหรับสินค้าทั่วไป และ 1 ปีสำหรับรถยนต์
- ผู้ซื้อเลือกซ่อม เปลี่ยน ลดราคา หรือบอกเลิกสัญญาได้
- ถ้าชำรุดร้ายแรง ขอเปลี่ยนสินค้าได้ภายใน 7 วันนับแต่รับสินค้า และ 14 วันสำหรับเครื่องใช้ไฟฟ้ากับอิเล็กทรอนิกส์
- ซ่อมต้องเสร็จภายใน 60 วันสำหรับสินค้าทั่วไป และ 90 วันสำหรับรถยนต์
- ข่าวหนึ่งระบุว่าไม่ครอบคลุมสินค้ามือสอง สัตว์มีชีวิต และการซื้อขายระหว่างผู้บริโภคด้วยกัน
ตัวเลขเหล่านี้ใช้อ้างกับร้านวันนี้ไม่ได้ จนกว่าร่างจะผ่านและประกาศใช้ ข่าวที่เราเปิดอ่านล่าสุดคือ 24 มิถุนายน 2569 ถ้าผ่านมานานแล้ว ให้ตรวจสถานะที่ ocpb.go.th ก่อน

ก่อนซื้อ ลดโอกาสต้องเคลม
เครื่องใช้ขนาดใหญ่ในบ้านแพงพอที่จะตรวจก่อนจ่าย ลองใช้แนวนี้
- เปิดดูสินค้าตอนรับ ถ้าเป็นของใหญ่ให้ลองเปิดเครื่องที่ร้านหรือหน้าบ้านก่อนพนักงานกลับ
- เก็บกล่องและใบเสร็จไว้จนพ้นช่วงรับประกัน
- อ่านเงื่อนไขเปลี่ยนคืนของร้านก่อนจ่าย เพราะสิทธิคืนเพราะเปลี่ยนใจขึ้นกับร้าน
- เทียบสเปกจากฉลากจริง เช่น ฉลากเบอร์ 5 คืออะไร และอ่านรีวิวหมวดที่ตรงกับของที่จะซื้อ เช่น เครื่องซักผ้ายี่ห้อไหนดี หรือ ปลั๊กพ่วงยี่ห้อไหนดี
สรุปเป็นตาราง
| ทำ | ไม่ทำ |
|---|---|
| เปิดดูสินค้าก่อนจ่ายตอนรับของเก็บเงินปลายทาง | จ่ายก่อนแล้วค่อยเปิดกล่อง |
| ถ่ายรูปทุกมุมและแจ้งผู้ขายทันที | รอหลายสัปดาห์แล้วค่อยแจ้ง |
| เก็บใบเสร็จ แชต สลิป และรูปไว้ในที่เดียว | ลบแชตหลังตกลงกันด้วยวาจา |
| ร้องเรียนผ่าน 1166 หรือ complaint.ocpb.go.th เมื่อเจรจาไม่ได้ผล | โพสต์ด่าร้านด้วยข้อความรุนแรงบนโซเชียล |
| ตรวจสถานะ Lemon Law ก่อนอ้างตัวเลขในร่าง | อ้างว่ามีสิทธิเปลี่ยนใน 7 วันเพราะเห็นข่าว |
หน้าของ สคบ. ปี 2565 เตือนว่าไม่ควรโพสต์ข้อความรุนแรงบนโซเชียลมีเดีย เพราะอาจเข้าข่ายผิดกฎหมายเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์และหมิ่นประมาท บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ถ้าต้องการคำแนะนำทางกฎหมายเฉพาะเรื่อง ให้ปรึกษา สคบ. หรือทนายความ
คำถามที่พบบ่อย
ซื้อมาแล้วเปลี่ยนใจ ขอคืนได้ไหม
หน้าของ สคบ. ที่เปิดอ่านพูดถึงสินค้าชำรุด สินค้าไม่ตรงปก และการซื้อแบบตลาดแบบตรง ไม่ได้ระบุสิทธิคืนสินค้าเพราะเปลี่ยนใจในร้านค้าทั่วไป กรณีนี้จึงขึ้นกับนโยบายของร้าน ให้ถามร้านก่อนจ่ายเงินและเก็บใบเสร็จไว้
ร่าง Lemon Law ใช้บังคับแล้วหรือยัง
ข่าว สคบ. ลงวันที่ 24 มิถุนายน 2569 ระบุว่าเป็นร่างกฎหมายที่เสนอสภา ยังไม่ใช่กฎหมาย เราไม่ได้เปิดอ่านข่าวที่ใหม่กว่านั้น จึงควรตรวจสถานะล่าสุดที่เว็บไซต์ ocpb.go.th ก่อนอ้างตัวเลขในร่าง
ถ้าร้านปฏิเสธไม่รับเรื่อง ไปที่ไหนต่อ
สคบ. ระบุช่องทางร้องเรียนไว้หลายทาง ได้แก่ สายด่วน 1166 เว็บไซต์ complaint.ocpb.go.th แอป OCPB Connect และศูนย์ดำรงธรรมทั่วประเทศ ในต่างจังหวัดยื่นที่คณะอนุกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคประจำจังหวัดได้
แหล่งอ้างอิง
- ๓. ประเด็นปัญหา (ฐานข้อมูลกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภค ด้านพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์) | สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.)
- สคบ. จัดโครงการซักซ้อมความเข้าใจเกี่ยวกับประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญา เรื่อง ให้ธุรกิจการให้บริการขนส่งสินค้าโดยเรียกเก็บเงินปลายทางเป็นธุรกิจที่ควบคุมรายการในหลักฐานการรับเงิน พ.ศ. 2567 | สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.)
- สิ้นสุดการรอคอย กว่า 10 ปี! ศุภมาส ดัน Lemon Law ผ่าน ครม. พลิกเกมคุ้มครองผู้บริโภคยุคใหม่ | สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.)
- ศุภมาส เสนอร่าง พ.ร.บ.สินค้าชำรุด (Lemon Law) ต่อรัฐสภา | สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.)





