พันธุ์แมวยอดนิยมในไทย นิสัยต่างกันอย่างไร และแบบไหนเหมาะกับบ้านคุณ

ถ้าถามว่าพันธุ์แมวไหนดีที่สุด คำตอบที่ตรงที่สุดคือพันธุ์ที่เข้ากับเวลา งบ และพื้นที่ของบ้านคุณ แมวขนยาวต้องการคนหวีขนเกือบทุกวัน แมวพลังงานสูงต้องการคนเล่นด้วยทุกเย็น ส่วนบางพันธุ์ที่หน้าตาน่ารักมากมาพร้อมโรคประจำพันธุ์ที่ต้องเผื่อค่ารักษาไว้ทั้งชีวิต รู้สามเรื่องนี้ก่อน รายชื่อพันธุ์ข้างล่างจะเลือกง่ายขึ้นมาก

นิสัยประจำพันธุ์ เชื่อได้แค่ไหน

คำที่เล่าต่อกันว่า "พันธุ์นี้ขี้อ้อน พันธุ์นั้นเย็นชา" เป็นภาพรวมจากแมวจำนวนมาก ไม่ได้รับประกันว่าตัวที่มาอยู่บ้านคุณจะเป็นแบบนั้น จากที่เลี้ยงแมวมาหลายตัว สิ่งที่กำหนดนิสัยจริงมีอยู่สี่เรื่อง

1. พ่อแม่ ลูกแมวที่พ่อแม่ใจเย็นและไม่กลัวคนมักโตมาใจเย็นกว่า นี่คือเหตุผลที่ควรขอดูแม่แมวทุกครั้ง
2. ช่วงสองเดือนแรกของชีวิต ลูกแมวที่ถูกอุ้ม ได้ยินเสียงเครื่องดูดฝุ่น เสียงทีวี และเจอคนหลายแบบตั้งแต่ยังเล็ก จะกลัวน้อยกว่าลูกแมวที่โตในกรงเงียบๆ
3. บ้านใหม่ บ้านที่มีที่ซ่อน ที่สูง และไม่บังคับให้แมวออกมาทักแขก ช่วยให้แมวขี้กลัวกลายเป็นแมวกล้าได้ในไม่กี่เดือน
4. การทำหมัน ตัวผู้ที่ไม่ทำหมันมักพ่นฉี่และทะเลาะมากขึ้น ไม่ว่าจะพันธุ์อะไร เรื่องนี้อ่านเพิ่มได้ใน ทำหมันแมว

ใช้ข้อมูลพันธุ์เป็นตัวกรองรอบแรก แล้วไปเจอแมวตัวจริงสักครั้งก่อนตัดสินใจ ลูกแมวที่เดินเข้ามาดมมือเองโดยไม่หนีไปซ่อน มักปรับตัวกับบ้านใหม่ได้เร็วกว่าตัวที่หลบตลอดเวลา

ถามตัวเองห้าข้อ ก่อนเปิดดูรายชื่อพันธุ์

เขียนคำตอบลงกระดาษก่อน แล้วค่อยเทียบกับตารางข้างล่าง

1. วันหนึ่งมีเวลาหวีขนแมวกี่นาที แมวขนยาวต้องการราว 10-15 นาทีเกือบทุกวัน ถ้าตอบว่า "ไม่แน่ใจ" ให้เริ่มจากขนสั้น
2. อยู่คอนโดหรือบ้านเดี่ยว ห้องขนาด 30 ตร.ม. เลี้ยงแมวได้ แต่แมวพลังงานสูงจะต้องการที่ปีนแนวตั้งมากกว่าแมวนิ่งๆ
3. มีคนในบ้านแพ้ขนแมวหรือเปล่า ไม่มีพันธุ์ไหนที่รับประกันว่าไม่แพ้ ต้องลองอยู่กับแมวจริงหลายชั่วโมง
4. งบค่ารักษาต่อปีเผื่อไว้เท่าไร พันธุ์ที่มีโรคประจำพันธุ์ต้องตรวจเฉพาะ เช่น อัลตราซาวด์หัวใจ ซึ่งแพงกว่าการตรวจสุขภาพทั่วไปหลายเท่า
5. ออกจากบ้านวันละกี่ชั่วโมง แมวที่ติดคนมากอย่างวิเชียรมาศจะร้องเรียกและรื้อของถ้าถูกทิ้งไว้ 10 ชั่วโมงทุกวันโดยไม่มีอะไรทำ

พันธุ์ขนสั้นที่พบบ่อยในบ้านคนไทย

วิเชียรมาศ (Siamese)

แมวไทยดั้งเดิมที่โด่งดังไปทั่วโลก ลำตัวเพรียว ขนสั้นละเอียด สีตัวอ่อน ส่วนหู หน้า เท้า และหางเข้ม ตาสีฟ้า ขึ้นชื่อเรื่องพูดเก่งและติดเจ้าของ เสียงร้องค่อนข้างดัง เหมาะกับคนที่อยู่บ้านบ่อยและชอบคุยกับแมว ถ้าทิ้งไว้ลำพังนาน มักร้องเรียกหรือหาเรื่องสนุกเอง เช่น เปิดตู้ ดึงทิชชู จึงควรมีของเล่นแบบไขปริศนาและมุมปีนป่ายให้ คอนโดที่ผนังบางต้องคิดเรื่องเสียงร้องตอนกลางคืนด้วย

โคราช (Korat)

แมวไทยขนสีเทาอมฟ้าปลายขนสีเงิน ตาสีเขียว หน้าเป็นรูปหัวใจ เงียบและฉลาด ผูกพันกับเจ้าของแต่ไม่เรียกร้องความสนใจตลอดเวลา ไวต่อเสียงดังและการเปลี่ยนแปลงในบ้าน บ้านที่มีเด็กเล็กวิ่งเสียงดังทั้งวัน หรือบ้านที่ย้ายบ่อย แมวโคราชมักเครียดง่ายกว่าแมวบ้านทั่วไป

บริติช ช็อตแฮร์ (British Shorthair)

ตัวกลมแน่น หน้ากลม ขนหนาแน่นนุ่ม นิสัยโดยรวมสงบ ชอบอยู่ใกล้เจ้าของแต่ไม่ชอบถูกอุ้มนาน เหมาะกับคนทำงานนอกบ้าน จุดที่ต้องระวังคือน้ำหนักเกินง่าย เพราะไม่ค่อยซน ต้องชั่งอาหารและหาเวลาเล่นให้ออกแรงวันละ 10-15 นาที ศูนย์สุขภาพแมวคอร์เนลล์ระบุว่าบริติช ช็อตแฮร์เป็นหนึ่งในพันธุ์ที่พบโรคกล้ามเนื้อหัวใจหนา (HCM) บ่อยกว่าแมวทั่วไป รายละเอียดเฉพาะพันธุ์อยู่ใน แมวบริติช ช็อตแฮร์

สก็อตติช โฟลด์ (Scottish Fold)

พันธุ์นี้ต้องพูดตรงๆ ยีนที่ทำให้หูพับไปเปลี่ยนวิธีสร้างกระดูกอ่อนทั้งตัว ไม่ได้กระทบแค่หู Cats Protection องค์กรสวัสดิภาพแมวของอังกฤษ ระบุว่ายีนนี้ส่งผลกับแมวทุกตัวที่เกิดจากสก็อตติช โฟลด์ ทำให้เกิดภาวะกระดูกและกระดูกอ่อนเจริญผิดปกติ (osteochondrodysplasia) ซึ่งรักษาไม่หาย และอาการเดินกะเผลกเริ่มได้ตั้งแต่อายุ 4-6 เดือน

สิ่งที่ทำให้เจ้าของไม่รู้ตัวคือแมวซ่อนความเจ็บเก่งมาก หน้าเดียวกันชี้ว่านิสัยนิ่งๆ ไม่ค่อยกระโดดที่คนชอบในพันธุ์นี้ บางครั้งมาจากความเจ็บข้อ ถ้าตัดสินใจเลี้ยงหรือมีอยู่แล้ว ให้สังเกตว่าแมวลังเลก่อนกระโดดขึ้นโซฟาไหม หางแข็งงอได้น้อยไหม และขอให้สัตวแพทย์ประเมินข้อเป็นระยะ ข้อมูลการดูแลเพิ่มเติมอยู่ใน สก็อตติช โฟลด์

แมวไทยพื้นเมืองและแมวบ้าน

แมวบ้านที่พบทั่วไปในไทยมักแข็งแรง ทนอากาศร้อนชื้นได้ดี ค่าใช้จ่ายรับเลี้ยงต่ำ และหลายตัวอยู่ในศูนย์พักพิงรอบ้านใหม่ เรื่องสีมีความรู้เล็กๆ ที่ใช้ได้จริง แมวสามสีและแมวกระดองเต่าเกือบทั้งหมดเป็นตัวเมีย เพราะยีนสีส้มกับดำอยู่บนโครโมโซม X ส่วนแมวสีส้มล้วนส่วนใหญ่เป็นตัวผู้ ถ้าคนขายบอกว่าลูกแมวสามสีเป็นตัวผู้ ให้ขอให้สัตวแพทย์ดูเพศอีกครั้ง

พันธุ์ขนยาวและกึ่งขนยาว

เปอร์เซีย (Persian)

หน้าแบน ขนยาวหนาฟู นิสัยเรียบร้อย ไม่ค่อยปีนป่าย ดูแลหนักกว่าทุกพันธุ์ในรายการนี้ ต้องหวีขนทุกวัน เช็ดคราบน้ำตาที่หัวตา และทำความสะอาดรอยพับบนหน้า Cats Protection อธิบายว่าแมวหน้าแบนมักมีปัญหาหายใจ ท่อน้ำตาสั้นจนน้ำตาไหลเรื้อรัง ฟันเรียงไม่ตรงจนกัดเคี้ยวลำบาก และระบายความร้อนได้ไม่ดี

ข้อสุดท้ายสำคัญมากในเมืองไทย เปอร์เซียหน้าแบนจัดไม่ควรอยู่ในห้องปิดไม่มีแอร์ช่วงเมษายน ต้องมีน้ำและมุมพื้นกระเบื้องเย็นให้นอน ถ้าได้ยินเสียงกรนดังหรือเห็นแมวอ้าปากหายใจหลังเล่นไม่กี่นาที ให้พาไปตรวจทางเดินหายใจ ตอนเลือกลูกแมว ให้เลือกตัวที่จมูกไม่สั้นจนรูจมูกแคบเป็นขีด ดูเพิ่มที่ แมวเปอร์เซีย

เมนคูน (Maine Coon)

แมวตัวใหญ่ที่สุดกลุ่มหนึ่ง ตัวผู้โตเต็มที่หนักกว่าแมวบ้านทั่วไปเกือบเท่าตัว ขนยาวพริ้ว นิสัยเป็นมิตร เข้ากับเด็กและสุนัขได้ดี ชอบเล่นน้ำและปีนป่าย ใช้พื้นที่เยอะ ต้องมีกระบะทรายขนาดใหญ่ เสาลับเล็บที่ฐานหนักพอไม่ล้ม และงบค่าอาหารสูงกว่าแมวทั่วไปตามขนาดตัว

คอร์เนลล์ระบุว่าเมนคูนและแร็กดอลล์อยู่ในกลุ่มพันธุ์ที่พบ HCM บ่อยกว่า และมีการพบการกลายพันธุ์ของยีนหัวใจในแมวบางตัว ปัจจุบันมีการตรวจยีนช่วยบอกความเสี่ยง แต่คอร์เนลล์เตือนว่าแมวที่มียีนไม่ได้ป่วยทุกตัว ต้องอ่านผลร่วมกับสัตวแพทย์ ส่วนการยืนยันโรคใช้อัลตราซาวด์หัวใจ (echocardiography)

แร็กดอลล์ (Ragdoll)

ตัวใหญ่ ขนกึ่งยาวนุ่ม ตาสีฟ้า ขึ้นชื่อว่าผ่อนคลายและยอมให้อุ้ม เหมาะกับครอบครัวที่มีเด็กโต แต่ต้องสอนเด็กให้อุ้มโดยประคองก้นเสมอ เพราะแมวตัวใหญ่ที่ห้อยขาหลังจะดิ้นแล้วข่วน ขนพันกันง่ายใต้ท้องและหลังหู แร็กดอลล์อยู่ในกลุ่มเสี่ยง HCM เช่นเดียวกับเมนคูน คำถามเรื่องผลตรวจหัวใจของพ่อแม่จึงใช้กับพันธุ์นี้ด้วย

เบงกอล และพันธุ์ที่พลังงานล้น

เบงกอลมีลายคล้ายเสือดาว กล้ามเนื้อแน่น ว่องไวและฉลาด ต้องการกิจกรรมเยอะมาก ถ้าเบื่อจะรื้อบ้านหรือปีนทุกซอก เหมาะกับเจ้าของที่เล่นด้วยได้ทุกวันวันละสองรอบ รอบละ 15 นาทีขึ้นไป และมีพื้นที่แนวตั้งให้ปีน คนที่ทำงานกลับดึกทุกวัน เบงกอลมักเป็นแมวที่ทำให้เหนื่อยมากกว่าทำให้หายเหนื่อย

ตารางเทียบพันธุ์ยอดนิยม

พันธุ์	ความยาวขน	เวลาหวีขนโดยประมาณ	พลังงาน	เรื่องสุขภาพที่ควรถาม
วิเชียรมาศ	สั้น	สัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง	สูง	เสียงดัง ติดคน
โคราช	สั้น	สัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง	ปานกลาง	ไวต่อเสียงและความเครียด
บริติช ช็อตแฮร์	สั้นหนา	สัปดาห์ละ 2-3 ครั้ง	ต่ำ	น้ำหนักเกิน หัวใจ (HCM)
สก็อตติช โฟลด์	สั้นหรือยาว	สัปดาห์ละ 2-3 ครั้ง	ต่ำถึงปานกลาง	กระดูกอ่อนและข้อผิดปกติทุกตัว
เปอร์เซีย	ยาว	ทุกวัน	ต่ำ	หายใจ น้ำตา ฟัน ความร้อน
เมนคูน	ยาว	เกือบทุกวัน	ปานกลาง	หัวใจ (HCM) ขนาดตัว
แร็กดอลล์	กึ่งยาว	วันเว้นวัน	ต่ำถึงปานกลาง	หัวใจ (HCM)
เบงกอล	สั้น	สัปดาห์ละครั้ง	สูงมาก	ต้องการกิจกรรมสูง
แมวบ้าน	หลากหลาย	ตามความยาวขน	หลากหลาย	ตรวจสุขภาพทั่วไปตามวัย

ตัวเลขเวลาหวีขนเป็นค่าที่ใช้ได้กับแมวที่ไม่มีขนพันกันอยู่แล้ว ถ้าปล่อยจนเป็นสังกะตัง เวลาที่ใช้จะเพิ่มขึ้นหลายเท่าและบางครั้งต้องไถขนที่คลินิก

เลือกตามสภาพบ้านจริง

สถานการณ์	พันธุ์ที่มักเข้ากันได้	สิ่งที่ต้องเตรียม
คอนโดเล็ก ทำงานนอกบ้านทั้งวัน	บริติช ช็อตแฮร์ โคราช แมวบ้านนิสัยสงบ	ของเล่นที่เล่นเองได้ ที่ปีนในห้อง
มีเด็กเล็กในบ้าน	แร็กดอลล์ เมนคูน แมวบ้านที่เข้าคนง่าย	สอนเด็กอุ้มให้ถูก มีที่สูงให้แมวหนี
มีคนแพ้ขนสัตว์	ลองใช้เวลากับแมวจริงก่อน	ไม่มีพันธุ์ที่ปลอดภัย 100% ถามแพทย์ผู้รักษา
ชอบเล่น อยู่บ้านบ่อย	วิเชียรมาศ เบงกอล	เวลาเล่นวันละ 30 นาทีขึ้นไป
บ้านไม่มีแอร์ ร้อนตอนกลางวัน	แมวบ้านขนสั้น วิเชียรมาศ	เลี่ยงพันธุ์หน้าแบนและขนยาวหนา
งบจำกัด	แมวบ้านหรือรับเลี้ยงจากศูนย์พักพิง	เผื่องบวัคซีนและทำหมันไว้ล่วงหน้า

บ้านที่เป็นห้องชุด การจัดพื้นที่สำคัญพอๆ กับการเลือกพันธุ์ ต้องมีที่สูง ที่ลับเล็บ และมุมซ่อนตัวให้พอ

ก่อนจ่ายเงิน ถามผู้เพาะหรือศูนย์พักพิงเรื่องอะไรบ้าง

ไม่ว่าจะพันธุ์ไหน คำถามชุดนี้ช่วยกรองแหล่งที่ไม่โปร่งใสออกได้เยอะ

• ลูกแมวได้วัคซีนรวมกี่เข็มแล้ว มีสมุดบันทึกที่มีลายเซ็นคลินิกไหม และเข็มถัดไปนัดวันไหน
• ถ่ายพยาธิครั้งล่าสุดเมื่อไร ด้วยอะไร
• ลูกแมวอายุเท่าไร ลูกแมวที่ถูกแยกจากแม่ก่อนกินอาหารแข็งได้ดี มักมีปัญหาทั้งสุขภาพและพฤติกรรม
• สำหรับเมนคูน แร็กดอลล์ บริติช ช็อตแฮร์ พ่อแม่เคยตรวจอัลตราซาวด์หัวใจหรือตรวจยีนไหม ขอดูผล
• สำหรับเปอร์เซีย ขอดูว่าพ่อแม่หายใจเสียงดังหรือน้ำตาไหลมากไหม
• ขอดูที่เลี้ยงจริง ไม่ใช่นัดรับลูกแมวหน้าห้าง

ลูกแมวที่ดีควรมีตาใส ไม่มีขี้ตาเขียว ไม่มีน้ำมูก ก้นสะอาด ไม่มีเม็ดดำในขนซึ่งเป็นมูลหมัด และวิ่งเล่นได้คล่อง หลังรับกลับบ้าน ให้พาไปตรวจสุขภาพภายในสัปดาห์แรก เพื่อหาปรสิตและโรคติดต่อที่มองไม่เห็นจากภายนอก

กับดักตอนเลือกพันธุ์ที่เห็นบ่อย

เลือกจากรูปในโซเชียลอย่างเดียวเป็นกับดักแรก หน้าแบนหรือหูพับน่ารักมากในรูป แต่ค่าตรวจข้อ ตรวจหัวใจ หรือรักษาตาเรื้อรังตลอดชีวิตแมว รวมกันแล้วสูงกว่าค่าตัวแมวได้

ราคาถูกกว่าที่อื่นมากเป็นกับดักที่สอง ลูกแมวราคาต่ำผิดปกติมักถูกแยกจากแม่เร็วเกินไป ไม่มีประวัติวัคซีน หรือมาจากฟาร์มที่เพาะถี่เกินไป

กับดักที่สามคือคิดแค่ค่าตัว ลืมค่าเลี้ยงต่อเดือน อาหาร ทราย วัคซีน ยาป้องกันปรสิต และเงินสำรองค่ารักษา ลองคำนวณงบต่อเดือนก่อน แมวที่เลี้ยงดีอยู่กับเราได้ราวสิบห้าปีขึ้นไป งบรายเดือนจึงสำคัญกว่าค่าตัวมาก

ส่วนความเชื่อว่าแมวขนสั้นไม่ต้องหวี ก็ไม่จริง แมวขนสั้นร่วงทั้งปีในอากาศบ้านเรา การหวีสัปดาห์ละครั้งสองครั้งช่วยลดก้อนขนที่แมวอาเจียนออกมาได้ชัด

ถ้ายังตัดสินใจไม่ได้ ลองรับแมวโต

แมวโตเต็มวัยมีข้อดีที่ลูกแมวไม่มี นิสัยชัดเจนแล้ว คุณเห็นตั้งแต่วันแรกว่าตัวนี้ชอบอุ้มหรือชอบอยู่ห่างๆ ผ่านช่วงซนที่สุดมาแล้ว และหลายตัวทำหมันกับฉีดวัคซีนมาแล้ว ศูนย์พักพิงหลายแห่งยินดีให้มาเยี่ยมหลายครั้งก่อนรับ ถามเรื่องประวัติสุขภาพ การใช้กระบะทราย และท่าทีต่อเด็กหรือสัตว์อื่นให้ละเอียด

เส้นทางตัดสินใจแบบสั้นที่ใช้ได้กับบ้านส่วนใหญ่

ถ้าคุณ...	เริ่มจาก
ไม่มีเวลาหวีขนทุกวัน	แมวขนสั้น
อยู่บ้านที่ร้อนและไม่มีแอร์	ตัดพันธุ์หน้าแบนออก
งบค่ารักษาจำกัด	แมวบ้านหรือพันธุ์ที่ไม่มีโรคประจำพันธุ์เด่น
ต้องการแมวที่รู้นิสัยแน่นอน	แมวโตจากศูนย์พักพิง
อยากได้แมวคุยเก่ง ติดคน และอยู่บ้านบ่อย	วิเชียรมาศ

ถ้าเป็นแมวตัวแรกของบ้าน อ่านเรื่องของที่ต้องเตรียมและสัปดาห์แรกต่อได้ที่ เลี้ยงแมวครั้งแรก และเมื่อได้แมวมาแล้ว ให้ถามสัตวแพทย์ตอนตรวจครั้งแรกว่าพันธุ์นี้ควรตรวจคัดกรองอะไรเพิ่ม และเริ่มตรวจเมื่ออายุเท่าไร