เครื่องซักผ้าฝาบนกับฝาหน้า ต่างกันที่น้ำ ผ้า พื้นที่ และการดูแล

ถ้าต้องการให้ใช้น้ำและไฟน้อย ถนอมผ้า และมีที่ว่างหน้าเครื่อง ฝาหน้าคือคำตอบ ถ้าต้องการเติมผ้ากลางรอบ ไม่อยากก้ม ซักผ้าเปื้อนหนักหรือแช่ผ้าในเครื่อง และไม่อยากเสี่ยงเรื่องกลิ่นที่ยางขอบ ฝาบนตอบโจทย์กว่า ส่วนที่เหลือคือตัวเลข ขนาดห้อง และนิสัยการใช้งานของแต่ละบ้านที่ควรดูก่อนตัดสิน

ต่างกันที่วิธีซักก่อน

เครื่องฝาบนมี 2 แบบย่อย และสองแบบทำงานต่างกันมาก

• ฝาบนแบบมีใบกวน (agitator): แกนกลางมีใบหมุนไปมาดึงผ้าในน้ำ ใช้น้ำมาก ผ้าถูกดึงตลอดรอบ
• ฝาบนแบบจาน (impeller): มีจานเตี้ยๆ หมุนที่ก้นถังให้ผ้าเสียดสีกัน ใช้น้ำน้อยกว่าแบบมีใบกวน
• ฝาหน้า: ถังนอนหมุนยกผ้าขึ้นแล้วปล่อยตกลงในน้ำที่ระดับต่ำ ใช้น้ำน้อยที่สุดในสามแบบ

ENERGY STAR ระบุว่าเครื่องฝาหน้าใช้พลังงานและน้ำน้อยกว่าเครื่องฝาบนแบบมีใบกวนแบบเดิมราว 50% และเครื่องฝาบนแบบจานมีประสิทธิภาพกว่าแบบมีใบกวน ดังนั้นคำว่า "ฝาบน" ครอบคลุมเครื่องหลายระดับ เวลาเปรียบเทียบจึงต้องถามก่อนว่ารุ่นที่สนใจเป็นแบบใบกวนหรือแบบจาน

ตารางเทียบแบบเห็นภาพ

เรื่อง	ฝาบน	ฝาหน้า
น้ำและไฟต่อรอบ	มากกว่า (แบบมีใบกวนมากที่สุด)	น้อยที่สุดในเครื่องประเภทเดียวกัน
ความถนอมผ้า	ใบกวนดึงผ้ามากกว่า	ยกและตก ผ้าสึกหรอน้อยกว่า
เติมผ้ากลางรอบ	ได้ ยกฝาเติมได้ทันที	ส่วนใหญ่ไม่ได้ ต้องรุ่นที่มีช่องเติมผ้า
ความหมาดของผ้าหลังปั่น	ขึ้นกับรุ่น ดูรอบปั่นสูงสุดในสเปก	รุ่นรอบปั่นสูงทำให้ผ้าหมาดน้อย ตากแห้งเร็วขึ้น
ดูแลกลิ่นอับ	ง่ายกว่า ไม่มียางขอบ	ต้องเช็ดยางขอบ เปิดประตูทิ้งไว้
ผงซักฟอก	ใช้สูตรทั่วไปได้กับแบบมีใบกวน	ใช้สูตรฟองน้อย (HE) เท่านั้น
ระยะเวลาต่อรอบ	สั้นกว่า	ยาวกว่า บางโปรแกรม 1.5 ถึง 3 ชม.
ราคาเครื่อง	ต่ำกว่าโดยทั่วไป	สูงกว่าโดยทั่วไป ขึ้นกับรุ่น
เสียงและการสั่น	ปานกลาง	สั่นแรงถ้าตั้งไม่ได้ระดับ ต้องการพื้นแข็ง

ช่วงเวลาซักและราคาเป็นลักษณะทั่วไปของตลาด แต่ละรุ่นต่างกัน ให้ดูข้อมูลของรุ่นที่สนใจในคู่มือและฉลากของเครื่องจริง

เปรียบเทียบค่าน้ำและค่าไฟแบบมีตัวเลข

ENERGY STAR ระบุว่าเครื่องที่ได้การรับรองขนาดเต็มใช้น้ำราว 14 แกลลอน (ประมาณ 53 ลิตร) ต่อรอบ เทียบกับ 20 แกลลอน (ประมาณ 76 ลิตร) ของเครื่องมาตรฐาน ผลต่างราว 23 ลิตรต่อรอบ ถ้าซักปีละ 312 ครั้ง ซึ่งเป็นฐานที่ กฟผ. ใช้คำนวณค่าไฟของเครื่องซักผ้า จะต่างกันราว 7,200 ลิตรต่อปี ส่วนอีกสิ่งที่ประหยัดได้คือความร้อน เพราะ ENERGY STAR ระบุว่าการทำน้ำให้ร้อนกินราว 90% ของพลังงานที่เครื่องใช้ น้ำน้อยจึงต้องใช้พลังงานทำความร้อนน้อยลงตามไปด้วย

ค่าไฟต่อรอบจริงของแต่ละเครื่องดูได้จากฉลากเบอร์ 5 หรือคู่มือ และคำนวณค่าไฟเป็นบาทต่อปีด้วยสูตรในเครื่องซักผ้ากินไฟไหม

ตัวเลข 50% เป็นค่าเฉลี่ยของเครื่องที่ได้รับรองเทียบกับเครื่องรุ่นเก่า รุ่นใหม่แต่ละตัวอาจต่างจากนี้ ถ้าเครื่องตัวที่สนใจมีฉลากเบอร์ 5 หลายดาว ให้เทียบวัตต์-ชั่วโมงต่อรอบบนฉลากแทน

ฉลากเบอร์ 5 เทียบข้ามชนิดไม่ได้ตรงๆ

กฟผ. กำหนดระดับประสิทธิภาพของเครื่องซักผ้าเป็นเบอร์ 5 ถึงเบอร์ 5 สามดาว แต่เกณฑ์แยกตามชนิดเครื่อง ในเอกสารของ กฟผ. ค่าประสิทธิภาพวัดเป็นวัตต์-ชั่วโมงต่อกิโลกรัม และกำหนดช่วงของแต่ละระดับต่างกันระหว่างถังตั้ง (ฝาบน) และถังนอน (ฝาหน้า)

ชนิดเครื่อง	เบอร์ 5	เบอร์ 5 สามดาว (สูงสุด)
ถังตั้ง ถังเดี่ยวหรือถังคู่	12.80 ถึง 11.71	7.10 หรือต่ำกว่า
ถังนอน (ฝาหน้า)	170.00 ถึง 135.01	65.00 หรือต่ำกว่า

ตัวเลขข้างต้นเป็นเกณฑ์สำหรับเครื่องขนาดไม่เกิน 30 กก. ตามเอกสารของ กฟผ. ที่ระบุว่าอ้างอิงมาตรฐานวัดสมรรถนะ มอก. 2537-2562 ซึ่งหมายความว่าเครื่องฝาหน้ากับฝาบนที่ได้ห้าดาวเหมือนกัน ไม่ได้บอกว่าใช้ไฟเท่ากัน ให้เทียบแบบเดียวกัน คือฝาบนกับฝาบน ฝาหน้ากับฝาหน้า และดูค่าพลังงานต่อรอบบนฉลากของรุ่นนั้นประกอบ

กฟผ. ยังระบุว่าเครื่องที่ติดฉลากต้องผ่านมาตรฐานความปลอดภัย มอก. 1463-2556 ซึ่งเป็นสิ่งที่เช็กได้ทันทีจากป้ายบนตัวเครื่องก่อนซื้อ

ผ้าแบบไหน เครื่องแบบไหนดีกว่า

ผ้าหรือสถานการณ์	ที่เหมาะ	เหตุผล
ผ้าบอบบาง ผ้าไหม ชุดชั้นใน	ฝาหน้า	แรงดึงต่ำ ผ้าไม่พันกัน
ผ้าเปื้อนหนัก ชุดช่าง ชุดฟุตบอลเด็ก	ฝาบนแบบมีใบกวนหรือฝาหน้าโปรแกรมหนัก	ใบกวนขัดคราบแรง ฝาหน้าใช้เวลานานกว่า
ผ้าเด็กเปื้อนบ่อย ซักวันละหลายรอบ	ฝาหน้าที่ซักเร็วหรือฝาบน	ดูรอบสั้นของเครื่อง
ผ้าเช็ดตัว ผ้าปู ผ้านวม	ฝาหน้า (ถังใหญ่)	ถังโล่ง ปั่นแรง ผ้านวมดูวิธีซักผ้านวม
คนที่ลืมเสื้อ ต้องเติมกลางรอบบ่อย	ฝาบน หรือฝาหน้ารุ่นมีช่องเติมผ้า	เติมได้ทันที
ผู้สูงอายุ คนปวดหลัง	ฝาบน หรือฝาหน้าที่ยกฐานสูง	ไม่ต้องก้ม

ผ้าที่ปั่นแห้งแรงออกมาหมาดน้อย ช่วยลดเวลาตาก ซึ่งเป็นข้อดีในหน้าฝน ดูวิธีตากผ้าให้แห้งเร็วที่วิธีตากผ้าให้แห้งเร็ว

ความจุกี่กิโลถึงพอ

ขนาดที่ขายมีตั้งแต่ราว 6 ถึง 15 กก. และผู้ผลิตระบุความจุเป็นน้ำหนักผ้าแห้ง ใช้ตัวเลขสำหรับเลือกคร่าวๆ ได้ดังนี้ ซึ่งเป็นแนวทางโดยประมาณ ไม่ใช่มาตรฐาน

คนในบ้าน	ความจุที่มักพอ	หมายเหตุ
1 ถึง 2 คน	7 ถึง 9 กก.	ซักสัปดาห์ละ 3 ถึง 4 รอบ
3 ถึง 4 คน	9 ถึง 12 กก.	มีผ้านวมหรือผ้าปูที่ต้องซักเป็นระยะ
5 คนขึ้นไป หรือมีเด็กเล็ก	12 กก. ขึ้นไป	หรือซื้อสองเครื่อง ซักวันละรอบ

ENERGY STAR ระบุว่าเครื่องซักผ้าใช้พลังงานพอๆ กันไม่ว่าจะโหลดมากหรือน้อย จึงควรซักให้เต็มเมื่อทำได้ แปลว่าถ้าซื้อถังใหญ่เกินเพราะอยากซักผ้านวมปีละครั้ง แล้วซักผ้าไม่กี่ชิ้นทุกวัน จะเสียพลังงานต่อชิ้นมากกว่า ให้เลือกตามผ้าที่ซักบ่อย ไม่ใช่ผ้าที่ซักปีละครั้ง

วัดพื้นที่ก่อนซื้อ

ความผิดพลาดที่เจอบ่อยคือซื้อเครื่องแล้วเข้าที่ไม่ได้ ให้วัดและเผื่อดังนี้

1. ความกว้าง ลึก สูงของพื้นที่วางเครื่อง และเผื่อช่องหลังเครื่อง 5 ถึง 10 ซม. สำหรับท่อน้ำเข้า น้ำทิ้ง และสายไฟ
2. ฝาบน: ต้องมีช่องว่างด้านบนให้ยกฝาและก้มมือเข้าไปได้ ชั้นวางของเหนือเครื่องต้องอยู่สูงพอ
3. ฝาหน้า: ต้องมีที่ว่างหน้าเครื่องให้ประตูเปิดสุดและยืนหรือนั่งยองๆ ได้ ถ้าประตูชนผนัง ให้เลือกรุ่นที่เปิดกลับทางได้
4. ความกว้างทางเข้า ประตู บันได ลิฟต์ ที่เครื่องต้องผ่านมา
5. พื้นต้องเรียบ แข็ง และรับน้ำหนักได้ ขณะเปียกเต็มเครื่องฝาหน้าหนักขึ้นอีกหลายสิบกิโลกรัมและสั่นตอนปั่น
6. จุดน้ำเข้าและท่อระบายน้ำทิ้งต้องอยู่ในระยะที่ท่อของเครื่องถึง ระดับท่อน้ำทิ้งตามคู่มือ

ดูแลต่างกัน และต้นทุนซ่อนที่ต้องรู้

งานดูแล	ฝาบน	ฝาหน้า
หลังซักทุกครั้ง	เปิดฝาทิ้งไว้ให้ระบายความชื้น	เช็ดยางขอบประตู เปิดประตูและถาดผงซักฟอกทิ้งไว้ ตามที่ ENERGY STAR แนะนำให้เปิดประตูไม่ให้เกิดรา
ทุก 1 ถึง 2 เดือน	ล้างถังตามโปรแกรมล้างถัง	ล้างถังและถาดผงซักฟอก ดูวิธีล้างเครื่องซักผ้า
ตะแกรงกรอง	ถอดล้างเศษผ้า	ล้างตะแกรงปั๊มน้ำทิ้งตามคู่มือ
ผงซักฟอก	ดูฉลากเครื่องว่าต้อง HE หรือไม่	ต้อง HE ทุกครั้ง ดูน้ำยาซักผ้า ยี่ห้อไหนดี

บ้านที่มักลืมเช็ดยางขอบ หรือห้องซักล้างอับชื้น ฝาบนไม่ต้องเสี่ยงเรื่องนี้ ส่วนฝาหน้าต้องทำเป็นนิสัย ถ้าทำได้ ข้อดีเรื่องน้ำ ไฟ และการถนอมผ้าชนะข้อเสียนี้ ดูรายละเอียดขั้นตอนใช้งานที่วิธีใช้เครื่องซักผ้าฝาหน้า

อ่านสเปกให้เป็นก่อนเทียบสองแบบ

ใบสเปกของร้านมีตัวเลขหลายตัว แต่ที่มีผลกับการใช้จริงมีไม่กี่ตัว

สเปก	อ่านว่าอะไร	ดูอย่างไร
ความจุซัก (กก.)	น้ำหนักผ้าแห้งสูงสุดต่อรอบ	เลือกให้ผ้าที่ซักบ่อยเต็มราว 3 ใน 4 ของถัง ไม่ใช่เต็มสูงสุด
รอบปั่นสูงสุด (รอบต่อนาที)	ปั่นแรงแค่ไหน ผ้าหมาดน้อยแค่ไหน	ฝาหน้ามักสูงกว่า รอบสูงช่วยลดเวลาตาก แต่ผ้าบอบบางต้องลดรอบเอง
ประเภทมอเตอร์	แบบอินเวอร์เตอร์ปรับรอบได้ เงียบและสั่นน้อยกว่าแบบทั่วไป	ถามประกันมอเตอร์ว่ากี่ปี
ปริมาณน้ำต่อรอบ	น้ำมากน้อยจริง	เปรียบเทียบเฉพาะรุ่นที่ระบุตัวเลข
จำนวนโปรแกรม	ผ้าบาง ผ้าหนา ซักเร็ว ล้างถัง	ซักเร็ว 15 ถึง 30 นาทีมีประโยชน์ถ้าซักผ้าเด็กบ่อย
ความดังขณะซัก/ปั่น (เดซิเบล)	ความเงียบ	ถ้าห้องซักติดห้องนอน ให้ดูรุ่นที่ระบุค่านี้

เกณฑ์ที่ควรถามเพิ่มคืออะไหล่และศูนย์บริการใกล้บ้าน เครื่องซักผ้าเป็นของที่ใช้นานกว่าสิบปี และอายุที่ผ่านไปจะสำคัญกว่าความต่างของราคาตอนซื้อ ถ้าเครื่องมีรหัสข้อผิดพลาด ปัญหาส่วนใหญ่ที่แก้เองได้ก็มักเป็นตะแกรงกรองตัน สายน้ำเข้าพับ หรือเครื่องตั้งไม่ได้ระดับ ซึ่งเกิดกับทั้งสองแบบ

เลือกฝาบนหรือฝาหน้า

เลือกฝาหน้า ถ้าบ้านมีผ้าบอบบางหรือผ้าหนาเยอะ อยากประหยัดน้ำและไฟระยะยาว มีที่ว่างหน้าเครื่อง ยอมเช็ดยางขอบหลังซักทุกครั้ง และรับราคาเครื่องที่สูงกว่า

เลือกฝาบน ถ้าซักผ้าเปื้อนหนักบ่อย ต้องการเติมผ้ากลางรอบ มีผู้ใช้ที่ก้มลำบาก อยู่ในห้องซักล้างอับชื้นที่ดูแลยาก หรือมีงบจำกัด และถ้าเป็นไปได้ให้เลือกฝาบนแบบจานที่ฉลากระบุประสิทธิภาพสูง

ก่อนจ่ายเงิน ถามร้านสามข้อ คือระยะประกันมอเตอร์และถัง ศูนย์บริการที่ใกล้บ้านที่สุด และฉลากเบอร์ 5 ของรุ่นนั้นมีกี่ดาวพร้อมค่าพลังงานต่อรอบ