สรุปสั้นๆ
- กระเจี๊ยบเขียว 100 กรัม ให้ใยอาหารราว 4 กรัม วิตามินซีและวิตามินเคราว 26% ของปริมาณที่แนะนำต่อวัน และโฟเลต 15% ตามที่ไทยรัฐรายงาน
- การทบทวนงานวิจัยแบบ systematic review ปี 2023 ที่ไทยรัฐอ้างถึง พบว่ากินกระเจี๊ยบเขียวสัมพันธ์กับน้ำตาลขณะอดอาหารที่ลดลง แต่ไม่เห็นผลต่อ HbA1c
- ผลต้านมะเร็งที่เห็นในข่าวมาจากการทดลองในหลอดทดลอง ยังสรุปในคนไม่ได้
- มีออกซาเลตสูง คนเป็นนิ่วในไตและคนที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาเบาหวาน ควรถามแพทย์หรือเภสัชกรก่อนกินเป็นประจำ
กระเจี๊ยบเขียวเด่นที่ใยอาหาร พลังงานต่ำ โฟเลต วิตามินซี และวิตามินเค ตามตัวเลขที่ไทยรัฐรายงาน 100 กรัมให้ใยอาหารราว 4 กรัม ส่วนเรื่องลดน้ำตาล ลดไขมัน และต้านมะเร็งที่เห็นในข่าวสุขภาพ ควรอ่านโดยแยกว่าหลักฐานแต่ละข้ออยู่ในขั้นไหน เพราะบางข้อมาจากการทบทวนงานวิจัยในคน บางข้อมาจากหลอดทดลองเท่านั้น
บทความนี้เรียงจากตัวเลขสารอาหาร ไปถึงข้อที่หลักฐานพอพูดได้ ข้อควรระวัง และวิธีปรุงให้เมือกน้อยลง ถ้าอยากรู้ว่าผักกินวันละเท่าไรจึงพอ ดูที่ ผักผลไม้ควรกินวันละเท่าไร
ตัวเลขต่อ 100 กรัม
ไทยรัฐระบุข้อมูลของกระเจี๊ยบเขียวต้มหั่น 1 ถ้วย (ราว 100 กรัมตามที่บทความเขียน) ไว้ดังนี้ ตัวเลขเป็นค่าโดยประมาณจากบทความ ผมไม่ได้เทียบกับตารางอาหารทางการ จึงขอใช้เป็นภาพรวมเท่านั้น
| รายการ | ปริมาณ |
|---|---|
| โปรตีน | 3 กรัม |
| ไขมัน | 0 กรัม |
| คาร์โบไฮเดรต | 7 กรัม |
| ใยอาหาร | 4 กรัม |
| น้ำตาล | 4 กรัม |
| วิตามินซี | 26% ของปริมาณที่แนะนำต่อวัน |
| วิตามินเค | 26% |
| โฟเลต | 15% |
| แมกนีเซียม | 14% |
| วิตามินบี 6 | 13% |
| วิตามินเอ | 5% |
บทความระบุพลังงานราว 35 (ตัวเลขในบทความเขียนหน่วยเป็นกรัม ซึ่งน่าจะเป็นกิโลแคลอรี) สรุปได้ว่าเป็นผักพลังงานต่ำที่ให้ใยอาหารค่อนข้างดี

ประโยชน์แต่ละข้อ หลักฐานแค่ไหน
| เรื่องที่มักพูดถึง | ที่แหล่งข้อมูลระบุ | ควรอ่านอย่างไร |
|---|---|---|
| น้ำตาลในเลือด | การทบทวนงานวิจัยปี 2023 พบว่าน้ำตาลขณะอดอาหารลดลงในกลุ่มก่อนเบาหวานและเบาหวานชนิดที่ 2 แต่ไม่พบผลต่อ HbA1c | เป็นข้อมูลระดับคน แต่ผลเฉพาะบางตัวชี้วัด ไม่ใช่ยาแทนอินซูลินหรือยาเบาหวาน |
| ไขมันในเลือด | เมือกและใยอาหารจับคอเลสเตอรอลระหว่างย่อย แล้วขับออกทางอุจจาระ | เป็นกลไกที่ข่าวอธิบาย ไม่ได้ระบุว่าลดได้เท่าไร |
| ต้านมะเร็ง | เลกตินในกระเจี๊ยบเขียวยับยั้งเซลล์มะเร็งเต้านมในหลอดทดลอง | หลอดทดลองเท่านั้น ไทยรัฐเองระบุว่าต้องวิจัยในคนก่อนสรุป |
| หญิงตั้งครรภ์ | โฟเลต 100 กรัมให้ 15% ของที่ผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์ควรได้ (400 ไมโครกรัมต่อวัน) | โฟเลตมีประโยชน์ในช่วงตั้งครรภ์ แต่ผักชนิดเดียวไม่พอ ควรปรึกษาแพทย์ผู้ดูแลครรภ์เรื่องโฟเลต |
| ระบบย่อย | เดลินิวส์ระบุว่าใยที่ละลายน้ำช่วยการขับถ่าย ลดท้องอืด | ส่วนที่เกี่ยวกับกรดไหลย้อนและแผลกระเพาะ เป็นคำอ้างในบทความ ยังไม่มีงานวิจัยที่อ้างอิงให้ตรวจ |
บทความเดลินิวส์ยังพูดถึงการใช้ยางจากฝักสดทาแผล ผมไม่แนะนำให้ทำ เพราะไม่มีหลักฐานรองรับในแหล่งข้อมูลที่เปิดอ่าน ถ้าเป็นแผลให้ล้างและดูแลตามคำแนะนำของพยาบาลหรือแพทย์
ภาพรวมที่ปลอดภัยคือ กระเจี๊ยบเขียวเป็นผักที่ช่วยเพิ่มใยอาหารและวิตามินในมื้อ อย่ามองเป็นอาหารรักษาโรค สำหรับผู้ที่คุมเบาหวาน อ่านแนวทางอาหารรวมใน อาหารสำหรับผู้เป็นเบาหวาน
ข้อควรระวังที่ไม่ควรข้าม
ทั้งสองสื่อหยิบเรื่องเดียวกันมาเตือน และมีบางข้อที่เดลินิวส์เพิ่มเอง
- ออกซาเลต กระเจี๊ยบเขียวมีออกซาเลตสูง ทำให้ดูดซึมแคลเซียมได้น้อยลง และเป็นปัจจัยเสี่ยงของนิ่วในไตชนิดแคลเซียมออกซาเลตถ้ากินมากเกินไป
- ยาเบาหวาน ไทยรัฐระบุว่าการกินมากเกินไปอาจรบกวนการทำงานของยาเมตฟอร์มิน
- ยาต้านการแข็งตัวของเลือด เดลินิวส์ระบุว่ามีวิตามินเค จึงไม่ควรกินมากเกินไปถ้าใช้ยากลุ่มนี้
- ลำไส้และแก๊ส เดลินิวส์ระบุว่าอาจทำให้ท้องอืด ปวดบีบท้อง หรือท้องเสียในคนที่มีปัญหาลำไส้
- สารตกค้าง ไทยรัฐเตือนให้ล้างให้สะอาดก่อนกิน ดูวิธีล้างผักใน วิธีล้างผักให้สะอาด
ถ้าอยู่ในกลุ่มที่ใช้ยาเบาหวาน ยาต้านการแข็งตัวของเลือด หรือเคยเป็นนิ่ว ให้ถามแพทย์หรือเภสัชกรผู้จ่ายยาว่ากินกระเจี๊ยบเขียวได้บ่อยแค่ไหน แหล่งข้อมูลที่เปิดอ่านไม่ได้ระบุปริมาณต่อวันที่ปลอดภัย ผมจึงไม่ให้ตัวเลข
เลือก เก็บ และปรุงให้เมือกน้อยลง
ไทยรัฐแนะนำให้เลือกฝักสีเขียว ผิวเรียบ นุ่ม ไม่มีจุดสีน้ำตาลและปลายไม่แห้ง เก็บในตู้เย็นได้นานถึง 4 วันก่อนนำมาทำอาหาร ถ้าเก็บผักอื่นด้วย ดูเคล็ดลับเพิ่มใน วิธีเก็บผักผลไม้ให้สดนาน

เทคนิคลดเมือกที่ไทยรัฐรวมไว้ มีดังนี้
- ใช้ความร้อนสูง และอย่าใส่ลงกระทะแน่น เพราะความร้อนจะลดลงและเมือกออกมากขึ้น
- หั่นแล้วอบ หรือย่างให้เกรียมเล็กน้อย
- ปรุงกับรสเปรี้ยว เช่น ซอสมะเขือเทศ
- ดองอาจช่วยลดเมือก
เมนูที่ไทยรัฐเสนอมีทั้งลวกจิ้มน้ำพริก ผัดไข่ ผัดน้ำมันหอย ผัดพริกแกง แกงส้ม ยัดไส้หมูสับแล้วนึ่ง และอบหรือย่างคลุกน้ำมันมะกอก เกลือ พริกไทยเป็นของว่างแทนเฟรนช์ฟรายส์ ถ้าอยากเริ่มจากเมนูผัด ดูพื้นฐานการผัดผักใน ผัดผักให้กรอบ ไม่เละ
สรุป
- ใยอาหาร 4 กรัมต่อ 100 กรัม วิตามินซีและเคราว 26% และโฟเลต 15% ตามตัวเลขที่ไทยรัฐรายงาน
- เรื่องน้ำตาลในเลือด มีการทบทวนงานวิจัยในคนที่เห็นผลต่อน้ำตาลขณะอดอาหาร แต่ไม่เห็นผลต่อ HbA1c ส่วนผลต้านมะเร็งยังเป็นแค่หลอดทดลอง
- ออกซาเลต ยาเบาหวาน และวิตามินเคเป็นสามเรื่องที่ควรถามแพทย์หรือเภสัชกรก่อนกินเป็นประจำ
- ปรุงด้วยความร้อนสูง ย่าง อบ หรือใส่รสเปรี้ยว เมือกจะน้อยลง
คำถามที่พบบ่อย
กระเจี๊ยบเขียวช่วยลดน้ำตาลในเลือดจริงไหม
ไทยรัฐอ้างการทบทวนงานวิจัยปี 2023 ว่าการกินกระเจี๊ยบเขียวสัมพันธ์กับน้ำตาลขณะอดอาหารที่ลดลงในกลุ่มก่อนเบาหวานและเบาหวานชนิดที่ 2 แต่ไม่พบผลต่อค่า HbA1c จึงเป็นผักที่เสริมการควบคุมอาหารได้ ไม่ใช่ตัวแทนยา ผู้ที่ใช้ยาเบาหวานควรถามแพทย์หรือเภสัชกรก่อนกินเป็นประจำ
กระเจี๊ยบเขียวทำให้เป็นนิ่วได้ไหม
ทั้งไทยรัฐและเดลินิวส์ระบุว่ากระเจี๊ยบเขียวมีออกซาเลตสูง ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงของนิ่วในไตชนิดแคลเซียมออกซาเลตถ้ากินมากเกินไป คนที่เคยเป็นนิ่วควรถามแพทย์ว่าควรกินได้แค่ไหน
ทำอย่างไรให้กระเจี๊ยบเขียวเมือกน้อยลง
ไทยรัฐแนะให้ใช้ความร้อนสูง ไม่ใส่ลงกระทะแน่นเกินไป อบหรือย่างให้เกรียมเล็กน้อย ปรุงกับของเปรี้ยวเช่นซอสมะเขือเทศ หรือดอง
เก็บกระเจี๊ยบเขียวในตู้เย็นได้นานเท่าไร
ไทยรัฐระบุว่าเก็บในตู้เย็นได้นานถึง 4 วันก่อนนำมาทำอาหาร ควรเลือกฝักสีเขียวผิวเรียบ นุ่ม ไม่มีจุดสีน้ำตาลและปลายไม่แห้ง
แหล่งอ้างอิง
- เปิดสรรพคุณ “กระเจี๊ยบเขียว” ผักรสชาติอร่อย ทำได้หลายเมนู | ไทยรัฐออนไลน์
- “กระเจี๊ยบเขียว” ซูเปอร์ฟู้ดลดเบาหวาน เปิดงานวิจัย ช่วยคุมน้ำตาล-ลดไขมันได้จริงหรือ | ไทยรัฐออนไลน์
- เรื่องน่ารู้ : กระเจี๊ยบเขียว | เดลินิวส์





