วิธีโกนหนวด ให้เรียบเนียนไม่ระคายเคือง ทีละขั้นตั้งแต่ก่อนลงมีด

การโกนหนวดให้เรียบโดยไม่แสบ อยู่ที่สามเรื่อง ขนต้องนุ่มก่อนลงมีด ใบมีดต้องคม และคุณต้องลากตามทิศที่ขนงอก ไม่ใช่ย้อนขนเพื่อเอาความเกลี้ยง คนส่วนใหญ่ที่หน้าแดงหลังโกนทำพลาดอย่างน้อยหนึ่งในสามข้อนี้ทุกเช้า โดยไม่รู้ตัว

โกนตอนไหนของวัน ผิวพร้อมที่สุด

American Academy of Dermatology (AAD) แนะนำให้โกนหลังอาบน้ำ เพราะตอนนั้นผิวอุ่น ชื้น และมันน้อย ขนหนวดที่โดนน้ำอุ่นนานพอจะพองตัวและนุ่มลง ใบมีดตัดได้ด้วยแรงน้อยกว่า ผิวจึงถูกขูดน้อยกว่า

ในทางปฏิบัติ วิธีที่ได้ผลคือโกนเป็นขั้นตอนสุดท้ายก่อนออกจากห้องน้ำ หรือโกนในห้องน้ำที่ยังมีไอน้ำ ถ้าคุณโกนตอนเช้าก่อนอาบน้ำ หรือโกนแห้งระหว่างแต่งตัว นั่นคือสาเหตุแรกที่ต้องแก้

คนที่อาบน้ำตอนเย็นแล้วอยากโกนตอนเช้า ใช้ผ้าขนหนูชุบน้ำอุ่นบิดหมาดวางบนแนวหนวด 2-3 นาทีแทนได้ ผลใกล้เคียงกัน

สามนาทีก่อนลงมีดที่คนส่วนใหญ่ข้าม

1. ล้างหน้าด้วยคลีนเซอร์อ่อนโยน เพื่อเอาความมันออกจากโคนขน น้ำจะซึมเข้าเส้นขนได้ดีขึ้น
2. ปล่อยให้ขนเปียกน้ำอุ่นต่ออีก 2-3 นาที ขนแข็งหรือหนวดยาวเกินสามวันต้องใช้เวลานานกว่าขนสั้น
3. ถ้าหนวดยาวกว่า 3-4 มม. เล็มด้วยปัตตาเลี่ยนให้สั้นก่อน ใบมีดตลับไม่ได้ออกแบบมาตัดขนยาว ขนจะติดค้างระหว่างใบมีดและถูกดึงแทนที่จะถูกตัด
4. ทาครีมหรือเจลโกนหนวดให้ทั่ว ทิ้งไว้ราว 1 นาทีก่อนเริ่ม

ถ้าคุณยังไม่มีโฟมล้างหน้าที่อ่อนพอสำหรับคนโกนทุกวัน อ่านวิธีเลือกจากสารชำระล้างใน โฟมล้างหน้าผู้ชาย ยี่ห้อไหนดี ได้เลย

ครีม เจล โฟมกระป๋อง หรือสบู่

AAD แนะนำให้ใช้ครีมหรือเจลโกนหนวด และถ้าผิวแห้งหรือแพ้ง่าย ให้เลือกตัวที่ระบุว่าสำหรับผิวแพ้ง่าย (sensitive skin)

สิ่งที่ใช้ทา	ข้อดี	ข้อเสีย	เหมาะกับ
ครีมโกนหนวด	หนา ลื่นนาน เคลือบผิวดี	มองแนวขนไม่ค่อยเห็น	ขนแข็ง ผิวแห้ง
เจลใส	เห็นแนวเครา ตกแต่งขอบได้แม่น	บางสูตรผสมแอลกอฮอล์	เล็มขอบเครา ตกแต่งรูปทรง
โฟมกระป๋อง	ทาเร็ว สะดวก	ยุบเร็ว แห้งไว	ขนอ่อน โกนเร็วๆ
สบู่หรือโฟมล้างหน้า	มีอยู่แล้ว	ลื่นน้อย ล้างความมันจนผิวแห้ง	ใช้แค่ตอนฉุกเฉิน
น้ำเปล่า	ไม่มีต้นทุน	ใบมีดฝืด แสบแน่นอน	ไม่แนะนำ

ดูส่วนผสมด้วย ถ้าเห็น Alcohol Denat. หรือ Menthol อยู่ในบรรทัดต้นๆ และคุณแสบง่าย ให้เปลี่ยนเป็นสูตรที่ไม่มีน้ำหอม ครีมโกนหนวดบางสูตรมีน้ำมันซึ่งทำให้เกิดสิวบริเวณกรอบหน้าในคนที่เป็นสิวง่าย ให้มองหาคำว่า non-comedogenic

อ่านทิศทางขนบนหน้าคุณก่อน

ขนหนวดไม่ได้งอกลงข้างล่างทั้งหน้า คนส่วนใหญ่มีขนบนแก้มงอกลง ขนใต้คางงอกลงหรือเฉียง และขนที่คอมักงอกขึ้นหรือหมุนเป็นวง วิธีตรวจคือปล่อยหนวดขึ้น 1-2 วัน แล้วเอานิ้วลูบทีละโซน ทิศที่ลูบแล้วเรียบคือทิศที่ขนงอก ทิศที่ลูบแล้วสากคือย้อนขน

จดไว้ในมือถือหรือวาดบนกระดาษ ทำครั้งเดียวใช้ได้ตลอด

โซน	ทิศขนที่พบบ่อย	วิธีลาก	จุดที่ต้องระวัง
แก้มและจอน	งอกลง	ลากจากบนลงล่าง	ผิวบาง แดงง่ายบริเวณโหนกแก้ม
เหนือริมฝีปาก	งอกลงและเฉียงออกข้าง	เม้มริมฝีปากบน ลากลงสั้นๆ	ใต้จมูกขนแข็งที่สุด ใช้เวลาแช่นานขึ้น
คาง	งอกลงหรือกระจาย	ลากตามความโค้ง ทีละช่วงสั้น	มุมคางตัดผิวได้ง่าย
ใต้คางและคอ	งอกขึ้น ลง หรือหมุนวน	ตามทิศที่ตรวจไว้ ทีละแถบ	จุดเกิดขนคุดมากที่สุด

ลงมีดทีละโซน ลากยังไงไม่ให้แสบ

AAD แนะนำให้โกนตามทิศที่ขนงอก เพื่อลดตุ่มและอาการผิวไหม้จากการโกน และล้างใบมีดหลังลากทุกครั้ง DermNet เพิ่มรายละเอียดสำหรับคนที่เป็นตุ่มบ่อย คือไม่ดึงผิวให้ตึง ลากสั้นๆ ใช้ใบมีดคม และไม่โกนซ้ำบริเวณเดิมสองครั้ง

1. เริ่มจากแก้ม ซึ่งขนนุ่มที่สุด ปล่อยให้ใต้จมูกและคางแช่ครีมนานที่สุด
2. ใช้แรงเท่าน้ำหนักของมีด ไม่ต้องกด ใบมีดหลายใบถูกออกแบบให้ตัดได้โดยไม่ต้องออกแรง
3. ลากยาวไม่เกิน 2-3 ซม. ต่อครั้ง แล้วล้างใบมีดใต้น้ำไหล
4. ถ้ายังมีจุดที่ไม่เรียบ ทาครีมซ้ำที่จุดนั้นก่อนลากอีกครั้ง ไม่โกนบนผิวที่ครีมหมดแล้ว
5. โกนรอบสองแบบขวางแนวขนได้ถ้าผิวทนทาน แต่ถ้าคุณเป็นตุ่มบ่อย ให้หยุดที่รอบแรก

DermNet แนะนำวิธีหนึ่งที่ฟังแปลกแต่ได้ผล คือเอามืออีกข้างไพล่หลังระหว่างโกน เพื่อตัดนิสัยดึงผิวให้ตึง เพราะผิวที่ถูกดึงทำให้ใบมีดตัดขนต่ำกว่าระดับผิว เมื่อผิวคืนตัว ปลายขนที่ถูกตัดเฉียงจะจมอยู่ใต้ผิวและงอกแทงกลับเป็นขนคุด

ทำไมโกนเกลี้ยงเกินไปถึงเป็นตุ่ม

ขนหนวดของผู้ชายหลายคนหยาบและหยิก ถ้าตัดชิดผิวมาก ปลายขนที่แหลมจะม้วนกลับแทงผิว DermNet อธิบายภาวะนี้ว่า pseudofolliculitis barbae หรือตุ่มจากการโกน ร่างกายมองว่าขนเป็นสิ่งแปลกปลอมและเกิดการอักเสบ DermNet แนะนำให้คนที่เป็นบ่อยเหลือตอขนไว้ราว 1 มม. ซึ่งปัตตาเลี่ยนหรือเครื่องโกนไฟฟ้าทำได้ง่ายกว่าใบมีด ถ้าคุณกำลังชั่งใจเรื่องนี้ มีตารางเทียบใน เครื่องโกนหนวดไฟฟ้า ยี่ห้อไหนดี

จำนวนใบมีด และเปลี่ยนใบมีดเมื่อไร

มีดโกนหลายใบ (3-5 ใบ) ตัดได้เรียบในการลากรอบเดียว ส่วนมีดใบเดียวหรือสองใบตัดชิดน้อยกว่า ทั้งสองแบบมีข้อดีต่างกัน คนผิวทนทานที่อยากได้หน้าเกลี้ยงใช้หลายใบได้ คนที่เป็นตุ่มบ่อยมักดีขึ้นเมื่อใช้ใบน้อยลงหรือเปลี่ยนไปใช้ไฟฟ้า

สิ่งที่สำคัญกว่าจำนวนใบคือความคม AAD แนะนำให้เปลี่ยนใบมีดหรือทิ้งมีดแบบใช้แล้วทิ้งหลังโกน 5-7 ครั้ง ถ้าคุณโกนทุกวัน แปลว่าราวสัปดาห์ละหนึ่งใบ ใบมีดทื่อต้องใช้แรงกดมากขึ้น ลากซ้ำหลายรอบ และดึงขนแทนการตัด ซึ่งเป็นต้นเหตุของอาการแสบมากกว่ายี่ห้อมีด

AAD ยังแนะนำให้เก็บมีดโกนให้แห้งระหว่างการใช้ และไม่วางไว้ในห้องอาบน้ำหรือขอบอ่างที่เปียก เพื่อลดเชื้อแบคทีเรีย สะบัดน้ำออก วางไว้บนชั้นที่อากาศถ่ายเท ถ้าห้องน้ำบ้านคุณชื้นตลอดเวลา เก็บไว้นอกห้องน้ำเลยก็ได้

สองนาทีหลังโกน ทำอะไรต่อ

1. ล้างครีมออกด้วยน้ำอุ่นพอดีหรือน้ำเย็น ไม่ใช้น้ำร้อน
2. ซับด้วยผ้าสะอาด ไม่ถู ปล่อยให้ผิวยังชื้นเล็กน้อย
3. ทามอยส์เจอไรเซอร์ คอนดิชันเนอร์หนวด หรือน้ำมันหนวดทันที ตามที่ AAD แนะนำในคำแนะนำการดูแลเครา
4. ตอนเช้าตามด้วยกันแดด SPF 30 ขึ้นไป ผิวที่เพิ่งโกนไวต่อแดดมากกว่าปกติเล็กน้อย

อาฟเตอร์เชฟที่มีแอลกอฮอล์สูงให้ความรู้สึกเย็นซ่าก็จริง แต่ทำให้ผิวที่เพิ่งถูกขูดแห้งและแสบ ถ้าคุณชอบกลิ่นของมัน ลองเปลี่ยนเป็นอาฟเตอร์เชฟบาล์มไม่มีแอลกอฮอล์ หรือใช้มอยส์เจอไรเซอร์ธรรมดาที่เหมาะกับผิวคุณ วิธีเลือกเนื้อครีมที่ไม่เหนอะหนะอยู่ใน ครีมบำรุงหน้าผู้ชาย เลือกยังไง

แสบ แดง หรือเป็นตุ่ม แก้ตามอาการ

อาการหลังโกน	สาเหตุที่พบบ่อย	สิ่งที่ปรับได้ทันที
แสบร้อนทั่วแนวหนวด (razor burn)	โกนแห้ง ใบมีดทื่อ อาฟเตอร์เชฟมีแอลกอฮอล์	แช่ขนให้นานขึ้น เปลี่ยนใบมีด เลิกอาฟเตอร์เชฟแอลกอฮอล์
ตุ่มแดงเล็กๆ ที่คอ 1-3 วันหลังโกน	ขนคุดจากการโกนชิดหรือย้อนขน	โกนตามแนวขน เหลือตอ 1 มม. โกนวันเว้นวัน
ตุ่มหนองรอบเส้นขน	รูขุมขนอักเสบ ติดเชื้อ	หยุดโกนบริเวณนั้น ทำความสะอาดมีด ถ้าไม่ดีขึ้นพบแพทย์
ผิวลอกเป็นขุย คัน	ผิวแห้งจากโฟมแรงหรือไม่ทาครีม	เปลี่ยนคลีนเซอร์ ทามอยส์เจอไรเซอร์ทุกครั้งหลังโกน
ผื่นแดงทั่วหน้าหลังเปลี่ยนครีมโกนใหม่	แพ้น้ำหอมหรือสารกันเสีย	หยุดตัวใหม่ กลับไปใช้ตัวเดิม หรือเลือกสูตรไม่มีน้ำหอม

DermNet ระบุว่าการหยุดโกนเป็นทางแก้ตุ่มจากการโกนที่ได้ผลที่สุด แม้ทำได้ยาก ถ้าทำได้ อาการมักสงบลงในราว 4-6 สัปดาห์ ถ้าเลิกโกนไม่ได้ ให้ลดความถี่เป็นวันเว้นวันก่อน สำหรับคนที่เป็นขนคุดซ้ำๆ อ่านวิธีดูแลตุ่มที่มีอยู่และป้องกันระยะยาวได้ที่ ขนคุด แก้ยังไง

โดนมีดบาด ห้ามเลือดยังไง

แผลโกนหนวดส่วนใหญ่ตื้นและเลือดหยุดเองภายในไม่กี่นาที

• ล้างด้วยน้ำสะอาด แล้วกดด้วยกระดาษทิชชูหรือสำลีสะอาด 2-5 นาทีโดยไม่เปิดดู
• ใช้น้ำเย็นหรือก้อนน้ำแข็งห่อผ้าวางบนแผลช่วยให้เลือดหยุดเร็วขึ้น
• ไม่ทาอาฟเตอร์เชฟแอลกอฮอล์ลงบนแผล
• ถ้าเลือดไม่หยุดหลังกด 10-15 นาที หรือแผลลึกและอ้า ควรไปสถานพยาบาล

ถ้าคุณบาดตัวเองแทบทุกครั้ง ปัญหามักอยู่ที่ใบมีดทื่อ การกดแรง หรือการลากยาวผ่านมุมคาง ไม่ใช่มือไม่นิ่ง ลองลากสั้นลงในโซนคางและขากรรไกรก่อน

โกนบ่อยแค่ไหนดี ดูจากผิวของคุณ

ไม่มีความถี่ที่ถูกสำหรับทุกคน ให้ดูจากการตอบสนองของผิว

ผิวและขนของคุณ	ความถี่ที่เริ่มได้	เครื่องมือ
ขนบาง ผิวไม่ค่อยแดง	ทุกวันได้	มีดหลายใบ ครีมโกนหนวดทั่วไป
ขนแข็ง โกนแล้วแดงบ้าง	วันเว้นวัน	มีดหลายใบที่คม หรือเครื่องโกนไฟฟ้า
ขนหยิก เป็นขนคุดบ่อย	2-3 ครั้งต่อสัปดาห์ เหลือตอ 1 มม.	ปัตตาเลี่ยนหรือเครื่องโกนไฟฟ้า
มีสิวอักเสบบนแนวหนวด	เท่าที่จำเป็น เลี่ยงจุดสิว	เครื่องโกนไฟฟ้าหรือมีดใช้แล้วทิ้งที่คม
อยากเลิกโกนทุกวัน	ไว้ขนสั้นแบบหนวดเคราเล็ม	ปัตตาเลี่ยนตั้งระยะ

ถ้าลองปรับวิธีครบทุกข้อแล้ว 4-6 สัปดาห์ยังมีตุ่มแดง ตุ่มหนอง หรือรอยดำเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ให้พบแพทย์ผิวหนัง บอกแพทย์ว่าโกนบ่อยแค่ไหน ใช้อะไรโกน และตุ่มขึ้นตรงไหน แพทย์อาจให้ยาทาลดการอักเสบหรือแนะนำการกำจัดขนด้วยเลเซอร์ในรายที่เป็นเรื้อรัง ส่วนคนที่อยากเลิกโกนแล้วไว้หนวดไปเลย เริ่มต้นได้จาก วิธีไว้หนวดเคราสำหรับมือใหม่