ผ้าเช็ดตัวควรซักบ่อยแค่ไหน แยกตามการใช้งานในบ้านจริง

ผ้าเช็ดตัวผืนใหญ่ที่ใช้หลังอาบน้ำ ควรซักอย่างน้อยสัปดาห์ละครั้ง ผ้าเช็ดมือในห้องน้ำก็เท่ากัน ส่วนผ้าเช็ดหน้าผืนเล็กควรซักอย่างน้อยสัปดาห์ละ 2 ครั้ง นี่คือเกณฑ์ขั้นต่ำที่ Cleveland Clinic ให้ไว้ ถ้าห้องน้ำบ้านคุณอับชื้น หรือผ้าไม่เคยแห้งสนิทระหว่างวัน ให้ถี่ขึ้นเป็น 2 ถึง 3 ครั้งต่อสัปดาห์

เกณฑ์ "หนึ่งสัปดาห์" ใช้ได้กับบ้านที่ตากผ้าถูกวิธี ถ้าผ้าเปียกค้างทั้งคืน ตัวเลขนี้ใช้ไม่ได้ เราจะแยกให้ดูตามสถานการณ์จริงว่าเมื่อไหร่ต้องซักบ่อยขึ้น

ตารางความถี่ แยกตามชนิดผ้า

ผ้า	ความถี่ขั้นต่ำ	ซักถี่ขึ้นเมื่อ
ผ้าเช็ดตัวอาบน้ำ	สัปดาห์ละครั้ง (ใช้ราว 3 ถึง 4 ครั้ง)	ห้องน้ำชื้น ผ้าแห้งไม่ทันใน 1 วัน มีกลิ่นอับ
ผ้าเช็ดมือในห้องน้ำ	สัปดาห์ละครั้ง	มีคนป่วยในบ้าน ใช้หลายคน
ผ้าเช็ดหน้าผืนเล็ก	สัปดาห์ละ 2 ครั้ง	เป็นสิว ผิวแพ้ง่าย ใช้เช็ดเครื่องสำอาง
ผ้าเช็ดตัวยิมหรือว่ายน้ำ	ใช้ครั้งเดียวแล้วซัก	ทิ้งเปียกในกระเป๋านานกว่าไม่กี่ชั่วโมง
ผ้าเช็ดตัวเด็กเล็ก	สัปดาห์ละ 2 ครั้ง	เปื้อนอาเจียน น้ำลาย อุจจาระ ให้ซักทันที
ผ้าเช็ดผมหรือผ้าโพกผม	สัปดาห์ละ 2 ครั้ง	ใช้กับผมที่ลงน้ำมันหรือครีม
ผ้าเช็ดมือในครัว	ทุก 1 ถึง 2 วัน	เช็ดมือหลังจับเนื้อสด

ตัวเลขสามแถวแรกและแถวยิมมาจาก Cleveland Clinic ส่วนแถวอื่นเป็นแนวปฏิบัติที่เราใช้ในบ้าน โดยยึดหลักเดียวกัน คือผ้าที่โดนความชื้นและสิ่งสกปรกมากต้องซักบ่อยกว่า

ผ้าที่เพิ่งอาบน้ำมาเช็ด ทำไมถึงสกปรก

เราใช้ผ้าเช็ดตัวตอนตัวสะอาด ฟังดูเหมือนผ้าไม่น่าสกปรก แต่ทุกครั้งที่เช็ด ผ้าเก็บเซลล์ผิวที่หลุด น้ำมันจากผิว และเชื้อที่อยู่บนผิวคนปกติไว้ด้วย พอผ้าเปียกแขวนในห้องน้ำที่อุ่นและชื้น ผ้ากลายเป็นที่ที่จุลินทรีย์เพิ่มจำนวนได้ดี

Cleveland Clinic ยกตัวอย่างสิ่งที่ส่งต่อกันได้ผ่านผ้าเช็ดตัวที่ไม่สะอาดหรือใช้ร่วมกัน เช่น เชื้อราที่เท้า กลาก หูด อาการผื่นแพ้ผิวหนังกำเริบ เชื้อแบคทีเรีย MRSA และไวรัสโนโร คนส่วนใหญ่ใช้ผ้าตัวเองโดยไม่ป่วยอะไร แต่ถ้ามีแผล ผิวแห้งแตก หรือภูมิคุ้มกันต่ำ ความเสี่ยงจะสูงกว่า

กลิ่นอับเป็นสัญญาณที่บอกได้ชัดที่สุด ถ้าดมแล้วมีกลิ่นเหม็นหืนหรือกลิ่นเปรี้ยว แปลว่าผ้าเปียกนานเกินไปแล้ว ซักทันทีไม่ต้องรอครบสัปดาห์ ถ้าซักแล้วกลิ่นยังติด อ่านวิธีแก้แบบละเอียดได้ที่ผ้าเช็ดตัวเหม็นอับ แก้ยังไง

ห้าสถานการณ์ที่ต้องขยับตารางให้ถี่ขึ้น

ห้องน้ำไม่มีหน้าต่าง หรือพัดลมระบายอากาศเสีย

EPA ให้หลักการทั่วไปว่าวัสดุที่เปียกควรแห้งภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมงเพื่อป้องกันเชื้อรา ผ้าเช็ดตัวที่แขวนในห้องน้ำปิดทึบ บางครั้งยังไม่แห้งเลยก่อนจะถูกใช้อีกรอบ ในกรณีนี้ Cleveland Clinic แนะนำให้ซัก 2 ถึง 3 ครั้งต่อสัปดาห์ หรือย้ายไปตากนอกห้องน้ำหลังใช้

หน้าฝน

อากาศชื้นทั้งวัน ผ้าแห้งช้าลงทั้งในและนอกบ้าน ใช้หลักเดียวกับข้อแรก ถ้าบ้านเริ่มมีปัญหาตากผ้าไม่แห้งทั้งตะกร้า ดูเทคนิคได้ที่ตากผ้าหน้าฝนให้แห้งไม่เหม็นอับ

ไปยิมหรือว่ายน้ำ

Cleveland Clinic แนะนำว่าผ้าที่เปียกเหงื่อแล้วอัดในกระเป๋ายิม ให้ใช้ผืนสะอาดทุกวัน กลับถึงบ้านให้ดึงออกมาคลี่ตากทันที ถ้ายังไม่ซักวันนั้น อย่าทิ้งในกระเป๋าข้ามคืน

มีคนป่วยในบ้าน

ช่วงที่มีคนท้องเสีย ไข้หวัด หรือติดเชื้อที่ผิวหนัง ให้แยกผ้าของผู้ป่วย เปลี่ยนผ้าเช็ดมือในห้องน้ำทุกวัน และซักผ้าของผู้ป่วยแยกจากผ้าอื่น

ผิวมีปัญหา

คนที่เป็นสิว ผื่นแพ้ผิวหนัง หรือมีแผล ควรใช้ผ้าเช็ดหน้าผืนใหม่ทุกวันหรือวันเว้นวัน ผ้าผืนเล็กราคาไม่แพงและซักรวมกับผ้าอื่นได้ เตรียมไว้ 7 ผืนก็พอสำหรับหนึ่งสัปดาห์

ใช้ผ้าเช็ดตัวร่วมกันได้แค่ไหน

Cleveland Clinic ตอบข้อนี้ไว้ตรง ๆ ว่าใช้ผ้าเช็ดตัวร่วมกับคู่ชีวิตได้ ถ้าทั้งสองคนไม่ป่วยและไม่มีปัญหาผิวหนัง ส่วนเด็กควรมีผ้าเช็ดตัวของตัวเอง และผ้าเช็ดหน้าผืนเล็กไม่ควรใช้ร่วมกับใครเลย

ในบ้านหลายคน วิธีที่เราใช้แล้วได้ผลคือแยกสีผ้า ให้แต่ละคนมีสีของตัวเอง ห้องน้ำรวมก็ไม่ต้องจำว่าผืนไหนของใคร เด็ก ๆ จำสีได้เร็วกว่าจำชื่อ

ผ้าเช็ดมือหน้าซิงก์ในห้องน้ำเป็นข้อยกเว้นที่ทุกคนใช้ร่วมกันอยู่แล้ว ถ้ามีแขกมาค้างหรือมีคนป่วย ให้เปลี่ยนเป็นทุกวัน หรือวางกระดาษเช็ดมือไว้ใช้ชั่วคราว

เกณฑ์สัปดาห์ละครั้งคิดจากผ้าที่ใช้ 3 ถึง 4 ครั้งแล้วตากแห้งทุกครั้ง ถ้าคุณอาบน้ำวันละสองรอบ ผ้าหนึ่งผืนจะถูกใช้ราว 14 ครั้งต่อสัปดาห์ ให้ซักทุก 3 ถึง 4 วันแทน

ตากหลังใช้ให้ถูก สำคัญพอ ๆ กับความถี่

ผ้าที่แห้งเร็วจะสะอาดอยู่ได้นานกว่า Cleveland Clinic แนะนำให้คลี่ผ้าตากบนราว แทนการแขวนกับตะขอ เพราะตะขอทำให้ผ้าพับซ้อนกันหลายชั้น อากาศเข้าไม่ถึง

สิ่งที่ทำ	ทำยังไง	ห้ามทำ
หลังอาบน้ำ	คลี่ผ้าเต็มผืนบนราว ไม่ซ้อนกับผ้าคนอื่น	ขยำทิ้งไว้บนเตียงหรือพื้น
ห้องน้ำปิดทึบ	เปิดพัดลมดูดอากาศหรือเปิดประตูทิ้งไว้ หรือย้ายผ้าไปตากที่ระเบียง	แขวนผ้าเปียกในห้องน้ำปิดประตูทั้งวัน
ผ้าหลายผืน	ราวคนละเส้น หรือราวหลายชั้นที่เว้นช่องห่างกัน	ซ้อนผ้าสองผืนบนราวเดียว
ผ้ายิม	ดึงออกจากกระเป๋าทันทีที่ถึงบ้าน	ปิดกระเป๋าข้ามคืน
ผ้าที่ซักเสร็จ	ตากให้แห้งสนิทก่อนพับ ถ้าไม่แน่ใจให้แขวนต่ออีก 1 ถึง 2 ชั่วโมง	พับเก็บตอนยังหมาด

ข้อสุดท้ายสำคัญกับหน้าฝนเป็นพิเศษ ผ้าที่พับเก็บตอนยังชื้นเพียงนิดเดียวจะมีกลิ่นอับในตู้ภายในไม่กี่วัน และกลิ่นนั้นติดไปถึงผ้าผืนอื่นที่วางซ้อนอยู่ด้วย

ซักยังไงให้สะอาดจริง

Cleveland Clinic ให้แนวทางการซักผ้าเช็ดตัวไว้หลายข้อ เราสรุปเป็นขั้นตอนพร้อมเวลา

1. แยกผ้าเช็ดตัวซักกับผ้าเช็ดตัวด้วยกัน ไม่ปนเสื้อผ้าที่มีซิปหรือตะขอซึ่งเกี่ยวห่วงผ้าขาด (2 นาที)
2. เลือกโปรแกรมน้ำอุ่นหรือน้ำร้อนตามที่ป้ายผ้าระบุ หรือใช้โปรแกรมผ้าเช็ดตัวของเครื่องถ้ามี (รอบซักราว 60 ถึง 90 นาที ขึ้นกับเครื่อง)
3. ใส่ผงซักฟอกตามปริมาณบนฉลาก อย่าเผื่อ ผงซักฟอกที่มากเกินล้างออกไม่หมด
4. น้ำยาปรับผ้านุ่ม เม็ดน้ำหอม และน้ำยาขจัดคราบ ใช้น้อยหรืองด Cleveland Clinic ระบุว่าของพวกนี้ทิ้งคราบสะสมบนผ้าได้ วิธีทำผ้าให้นุ่มโดยไม่พึ่งน้ำยาอยู่ในทำผ้าเช็ดตัวให้นุ่ม
5. ถ้าผ้ามีกลิ่น ใช้น้ำส้มสายชูในรอบซัก หรือใช้สารฟอกขาวกับผ้าขาวที่ป้ายอนุญาต (ห้ามใช้น้ำส้มสายชูกับสารฟอกขาวพร้อมกัน)
6. ตากหรืออบให้แห้งสนิทภายในวันเดียว

ผ้าเช็ดตัวผืนใหม่ Cleveland Clinic แนะนำให้ซักก่อนใช้ครั้งแรก เพื่อล้างสารตกแต่งผิวผ้าจากโรงงานออก และผ้าจะซับน้ำดีขึ้นหลังซักไปหนึ่งสองรอบ

ข้อที่คนลืมคือตัวเครื่องซักผ้า เครื่องที่มีคราบสะสมทำให้ผ้าที่ซักใหม่ได้กลิ่นติดกลับมา Cleveland Clinic แนะนำให้ทำความสะอาดเครื่องเป็นระยะ ดูขั้นตอนได้ที่ล้างเครื่องซักผ้าด้วยตัวเอง

บ้านหนึ่งควรมีผ้าเช็ดตัวกี่ผืน

ถ้าซักสัปดาห์ละครั้ง ต้องมีผืนที่ใช้อยู่ ผืนที่อยู่ในตะกร้ารอซัก และผืนสำรองเผื่อซักแล้วแห้งไม่ทัน คิดง่าย ๆ ตามนี้

สมาชิก	ผ้าเช็ดตัว	ผ้าเช็ดหน้า	ผ้าเช็ดมือในห้องน้ำ
ผู้ใหญ่ 1 คน	2 ถึง 3 ผืน	4 ผืน	2 ผืนต่อห้องน้ำ
ผู้ใหญ่ 2 คน	4 ถึง 6 ผืน	8 ผืน	2 ผืนต่อห้องน้ำ
ครอบครัว 4 คน	8 ถึง 12 ผืน	16 ผืน	3 ผืนต่อห้องน้ำ
คนเข้ายิมทุกวัน	เพิ่มผ้ายิม 4 ถึง 5 ผืน

ผ้าเช็ดหน้าคิดจากการซักสัปดาห์ละ 2 ครั้ง ผืนละ 3 ถึง 4 วัน ถ้าคุณใช้ผืนใหม่ทุกวันตามข้อแนะนำสำหรับผิวมีปัญหา ให้มีอย่างน้อย 7 ผืนต่อคน

อย่าลืมพรมเช็ดเท้าหน้าห้องอาบน้ำ ผ้าผืนนี้เปียกทุกครั้งที่มีคนอาบน้ำ และวางราบกับพื้นตลอด ด้านล่างแทบไม่เคยโดนลม เราซักพร้อมผ้าเช็ดตัวทุกสัปดาห์ แล้วยกพาดราวหรือขอบอ่างหลังใช้ในวันที่ห้องน้ำเปียกมาก ถ้าเป็นพรมยางกันลื่น ให้พลิกดูด้านล่างเดือนละครั้ง จุดดำ ๆ ที่ขึ้นตรงนั้นคือเชื้อราที่สะสมจากน้ำค้าง ถ้าขึ้นแล้วให้ขัดล้างและตากแดดให้แห้งสนิท หรือเปลี่ยนผืนใหม่

ผ้าเช็ดมือในครัวก็แยกจากผ้าในห้องน้ำเสมอ ผ้าครัวใช้เช็ดมือหลังจับเนื้อสด ไข่ และผักที่ยังไม่ล้าง เราจึงเปลี่ยนทุก 1 ถึง 2 วัน และซักรวมกับผ้าเช็ดโต๊ะ ไม่เอาไปปนกับผ้าเช็ดหน้า ถ้าวันไหนผ้าครัวเปื้อนน้ำเนื้อดิบ ให้เปลี่ยนทันที ไม่ต้องรอครบวัน

ผ้าเช็ดตัวที่ซักบ่อยจะบางลงตามเวลา ถ้าผ้าซับน้ำไม่ดีแม้ซักเสร็จใหม่ ๆ ห่วงผ้าหลุดเป็นเส้น หรือมีกลิ่นติดแม้ซักน้ำร้อนแล้ว ถึงเวลาลดชั้นเป็นผ้าเช็ดเท้าหรือผ้าขี้ริ้วแล้วซื้อชุดใหม่

รอบซักผ้าเช็ดตัวรายสัปดาห์ของบ้านเรา

ตารางนี้ใช้กับบ้านสองถึงสี่คนที่มีเครื่องซักผ้าหนึ่งเครื่อง ปรับวันให้ตรงกับบ้านคุณได้

วัน	งาน	เวลาโดยประมาณ
ทุกวัน	คลี่ผ้าเช็ดตัวบนราวหลังใช้ ดึงผ้ายิมออกจากกระเป๋า	1 นาที
วันพุธ	ซักผ้าเช็ดหน้าและผ้าเช็ดมือรอบเล็ก	ซัก 60 นาที ตาก 15 นาที
วันเสาร์	ซักผ้าเช็ดตัวทั้งบ้าน น้ำอุ่น แยกจากเสื้อผ้า เปลี่ยนผ้าเช็ดมือชุดใหม่	ซัก 90 นาที ตาก 15 นาที
วันอาทิตย์	เก็บผ้าที่แห้งสนิทเข้าตู้ ดมเช็กกลิ่นก่อนพับ	10 นาที
เดือนละครั้ง	ล้างถังเครื่องซักผ้า เช็กผ้าเก่าที่ควรปลดระวาง	30 นาที
หน้าฝน	ขยับซักผ้าเช็ดตัวเป็นวันพุธและวันเสาร์	เพิ่ม 90 นาที

วันเสาร์เป็นวันเดียวกับที่เราเปลี่ยนผ้าปูที่นอน ถ้าอยากรู้ว่าผ้าปูควรเปลี่ยนถี่แค่ไหนและทำไมไม่ควรซักรวมกับผ้าเช็ดตัว อ่านต่อได้ที่ผ้าปูที่นอนควรซักบ่อยแค่ไหน

ถ้ามีคนในบ้านเป็นผื่นหรือติดเชื้อผิวหนังซ้ำ ๆ ทั้งที่เปลี่ยนผ้าบ่อยแล้ว ให้ไปพบแพทย์ผิวหนังเพื่อหาสาเหตุ เพราะผ้าเช็ดตัวเป็นแค่ปัจจัยหนึ่ง