ดูแลผิวช่วงสงกรานต์ ทำยังไง ก่อนเล่นน้ำ ระหว่างวัน และหลังกลับบ้าน

สงกรานต์คือวันที่ผิวเจอแดดเดือนเมษายน น้ำที่สาดใส่ทั้งวัน และแป้งที่ปะบนหน้าพร้อมกัน วิธีดูแลผิวที่ได้ผลจึงแบ่งเป็นสามช่วง ก่อนออกจากบ้านให้เตรียมกันแดดกันน้ำในปริมาณที่พอ ระหว่างวันให้ทาซ้ำตามเวลาและปกป้องตา หู ปาก และเมื่อกลับบ้านให้ล้างและปลอบผิวโดยไม่ขัด เราจัดเป็นเช็กลิสต์ที่หยิบไปใช้ได้ทันที

อ่านดัชนียูวีก่อนวางแผนวันเล่นน้ำ

ดัชนียูวีเป็นตัวเลขที่บอกความแรงของรังสียูวีในแต่ละวัน แอปพยากรณ์อากาศหลายตัวแสดงค่านี้ องค์การอนามัยโลก (WHO) แบ่งคำแนะนำไว้ดังนี้

ดัชนียูวี	คำแนะนำของ WHO	ความหมายสำหรับวันเล่นน้ำ
0 ถึง 2	ไม่ต้องป้องกันเป็นพิเศษ	พบได้ช่วงเช้ามืดหรือเย็นมาก
3 ถึง 7	หาที่ร่มช่วงเที่ยง ใส่เสื้อ ทากันแดด ใส่หมวก	ช่วงสายและบ่ายแก่
8 ขึ้นไป	เลี่ยงอยู่กลางแจ้งช่วงเที่ยง และป้องกันเต็มที่	ช่วงกลางวันของเดือนเมษายนมีโอกาสสูง

วิธีใช้ข้อมูลนี้ในวันจริง คือเช็กค่าดัชนียูวีตอนเช้า ถ้าแอปแสดง 8 ขึ้นไปในช่วงเที่ยง ให้วางแผนเล่นน้ำช่วงเช้าและหลังบ่ายสามโมง ช่วงกลางวันให้อยู่ใต้ร่มหรือในที่มีหลังคา

ก่อนออกจากบ้าน: เตรียมกันแดดให้ถูกตัว

เลือกกันแดดกันน้ำ

กันแดดทั่วไปหลุดง่ายเมื่อโดนน้ำ วันสงกรานต์ควรใช้ตัวที่ระบุว่ากันน้ำ FDA อธิบายว่าในสหรัฐฯ ฉลากกันแดดกันน้ำต้องบอกว่ากันน้ำได้ 40 นาทีหรือ 80 นาที และไม่มีกันแดดตัวไหนกันน้ำได้ตลอด

ฉลาก	ความหมาย	ใช้ในวันสงกรานต์อย่างไร
Water resistant 40 minutes	คงประสิทธิภาพเมื่อโดนน้ำหรือเหงื่อ 40 นาที	ต้องทาซ้ำบ่อยกว่า
Water resistant 80 minutes	คงประสิทธิภาพเมื่อโดนน้ำหรือเหงื่อ 80 นาที	ตัวเลือกที่สะดวกกว่า
ไม่ระบุว่ากันน้ำ	ไม่ได้ทดสอบเรื่องการโดนน้ำ	ไม่เหมาะกับวันเล่นน้ำ

ฉลากของกันแดดจากญี่ปุ่นหรือเกาหลีอาจเขียนต่างจากนี้ ดูวิธีอ่านเพิ่มเติมได้ใน กันแดดกันน้ำ เลือกอย่างไร

ทาเท่าไหร่ ทาเมื่อไหร่

สมาคมแพทย์ผิวหนังสหรัฐฯ (AAD) ให้ปริมาณไว้ว่า ผู้ใหญ่ส่วนใหญ่ต้องใช้ประมาณ 1 ออนซ์ หรือประมาณหนึ่งแก้วช็อตสำหรับผิวที่โผล่พ้นเสื้อผ้าทั้งตัว และอย่างน้อย 1 ช้อนชาสำหรับหน้า ให้ทาก่อนออกแดดราว 15 นาที เพื่อให้กันแดดเกาะผิว

จุดที่คนลืมทาบ่อยตาม AAD คือหู คอ หลังเท้า และริมฝีปาก ให้ใช้ลิปบาล์มที่มีค่า SPF 30 ขึ้นไป ถ้าอยากเห็นภาพปริมาณเป็นตัวอย่าง ดู ทากันแดดเท่าไหร่ถึงพอ

เตรียมของในกระเป๋ากันน้ำ

1. กันแดดกันน้ำขวดเล็กสำหรับทาซ้ำ
2. ลิปบาล์มที่มี SPF
3. แว่นกันแดดหรือแว่นกันน้ำ
4. ผ้าขนหนูผืนเล็กสำหรับซับหน้าก่อนทาซ้ำ
5. น้ำดื่ม
6. เสื้อสำรองแห้งหนึ่งตัว

ระหว่างวัน: ทาซ้ำและปกป้องจุดเปราะบาง

นับเวลาทาซ้ำ

FDA แนะนำให้ทากันแดดซ้ำอย่างน้อยทุก 2 ชั่วโมง และ AAD แนะนำให้ทาซ้ำหลังว่ายน้ำหรือเหงื่อออก ในวันสงกรานต์ที่โดนน้ำแทบตลอด ให้ใช้เวลาตามฉลากกันน้ำเป็นตัวตั้ง

สมมติว่าคุณทากันแดดกันน้ำ 80 นาทีตอนสิบโมงเช้า แล้วเล่นน้ำต่อเนื่อง ตารางนี้คือรอบทาซ้ำโดยประมาณ

เวลา	ทำอะไร
09.45	ทากันแดดที่บ้าน ทั้งหน้าและตัว
10.00	เริ่มเล่นน้ำ
11.20	ครบ 80 นาที ซับให้แห้ง ทาซ้ำ
12.00 ถึง 15.00	ช่วงยูวีสูง พักในร่ม ถ้ายังเล่นต่อ ทาซ้ำทุก 80 นาที
หลังเช็ดตัวทุกครั้ง	ทาซ้ำทันที เพราะการเช็ดถูทำให้กันแดดหลุด

ตัวเลขในตารางนี้เป็นตัวอย่างสมมติเพื่อแสดงวิธีนับ ไม่ได้เป็นตารางที่กำหนดไว้โดยหน่วยงานใด

ต้องพกกันแดดไปเท่าไหร่

คำถามที่หลายคนไม่ได้คิดคือ ขวดเล็กที่พกไปพอไหม ลองคำนวณจากปริมาณที่ AAD และ FDA แนะนำ คือประมาณ 1 ออนซ์ต่อการทาทั้งตัวหนึ่งครั้ง ซึ่ง 1 ออนซ์ของเหลวเท่ากับประมาณ 30 มิลลิลิตร

สมมติว่าคุณใส่เสื้อแขนสั้นกับกางเกงขาสั้น ผิวที่โผล่จึงเป็นส่วนหนึ่งของทั้งตัว ไม่ใช่ทั้งหมด ตัวเลขด้านล่างเป็นการประมาณคร่าว ๆ เพื่อใช้วางแผน

ช่วง	ทาที่ไหน	ปริมาณประมาณ
ก่อนออกจากบ้าน	หน้า หู คอ แขน ขา หลังเท้า	15 ถึง 20 มล.
ทาซ้ำครั้งที่ 1	เหมือนเดิม	15 ถึง 20 มล.
ทาซ้ำครั้งที่ 2	เหมือนเดิม	15 ถึง 20 มล.
ทาซ้ำครั้งที่ 3 ถ้าเล่นถึงบ่าย	เหมือนเดิม	15 ถึง 20 มล.
รวมทั้งวัน		ประมาณ 60 ถึง 80 มล.

ผลคือหลอดขนาด 30 ถึง 50 มล. ที่หลายคนพกไปมักไม่พอสำหรับทั้งวัน ถ้าเล่นหลายวันติด ให้เตรียมขวดใหญ่ไว้ที่บ้านแล้วแบ่งใส่ขวดเล็กแต่ละวัน และเสื้อแขนยาวบางกับหมวกช่วยลดพื้นที่ที่ต้องทาได้มาก

ผิวกายและเท้า

การเดินทั้งวันด้วยรองเท้าแตะเปียกและกางเกงเปียกทำให้เกิดปัญหาที่คนมองข้าม

• ผิวเสียดสีที่ต้นขาด้านในและใต้วงแขน ให้ทาบาล์มหรือปิโตรเลียมเจลลี่บาง ๆ ตรงจุดที่เสียดสีก่อนออกจากบ้าน
• เท้าแช่น้ำนานทำให้ผิวเปื่อยและพองง่าย เลือกรองเท้าแตะที่รัดส้นและพื้นไม่ลื่น เปลี่ยนเป็นรองเท้าแห้งเมื่อพัก
• เมื่อกลับบ้าน ล้างซอกนิ้วเท้าและเช็ดให้แห้ง ถ้ามีแผลจากการเดิน ให้ล้างด้วยน้ำสะอาดและปิดแผล
• เสื้อผ้าเปียกที่ใส่ทั้งวันทำให้ผิวอับชื้น ถ้าเป็นไปได้ให้เปลี่ยนชุดแห้งในช่วงพักกลางวัน

ตา หู จมูก ปาก

กรมควบคุมมลพิษติดตามคุณภาพน้ำในแหล่งเล่นน้ำสงกรานต์ยอดนิยม และแนะนำให้ระวังไม่ให้น้ำเข้าตา หู จมูก และปาก อาบน้ำทำความสะอาดร่างกายทันทีหลังเล่นน้ำ และถ้ามีอาการคันหรือผื่นให้หยุดเล่นแล้วล้างออก น้ำที่สาดกันบนถนนมาจากหลายแหล่งซึ่งเราไม่รู้คุณภาพ ข้อนี้ใช้ได้กับทุกที่

• ใส่แว่นกันน้ำหรือแว่นกันแดดแบบรัดสาย
• ถ้าใส่คอนแทกต์เลนส์ ให้เปลี่ยนเป็นแว่นสายตาในวันเล่นน้ำ
• ปิดปากเวลาโดนสาด อย่ากลืนน้ำ
• ถ้าแสบตา ให้ล้างด้วยน้ำดื่มสะอาด อย่าขยี้

แป้งที่ถูกปะหน้า

แป้งผสมน้ำที่ปะหน้าเมื่อแห้งจะดึงความชื้นออกจากผิวและเกาะกันแดดที่ทาไว้ เมื่อมีโอกาส ให้ล้างแป้งออกด้วยน้ำสะอาด ซับแห้ง แล้วทากันแดดใหม่ ถ้าแป้งเข้าตาให้ล้างด้วยน้ำมาก ๆ ถ้ายังแสบหรือตาแดงต่อเนื่อง ให้ไปพบแพทย์

ถ้าอยากแต่งหน้าไปเล่นน้ำ

การแต่งหน้าในวันที่โดนน้ำทั้งวันทำได้ ถ้าลดชั้นให้น้อยที่สุด ลำดับที่ใช้ได้

1. ทามอยส์เจอไรเซอร์เนื้อบาง รอให้ซึม
2. ทากันแดดกันน้ำให้ครบปริมาณ รอประมาณ 15 นาที
3. ถ้าต้องการปกปิด ใช้คอนซีลเลอร์เฉพาะจุด แทนรองพื้นทั้งหน้า
4. คิ้วและขนตาใช้สูตรกันน้ำ
5. ข้ามแป้งฝุ่นและบลัชเนื้อฝุ่น เพราะโดนน้ำแล้วเป็นคราบ

ข้อควรระวังคือการทาซ้ำกันแดดทับเครื่องสำอาง ซึ่งทำได้ยาก ถ้าจะเล่นน้ำนานหลายชั่วโมง การแต่งหน้าน้อยที่สุดทำให้ล้างและทาซ้ำได้ง่ายกว่า

หลังกลับบ้าน: ล้างและปลอบผิว

กันแดดกันน้ำ แป้ง และคราบเหงื่อที่สะสมทั้งวันล้างออกยากกว่าวันปกติ ลำดับที่ผมแนะนำ

1. อาบน้ำอุ่นพอสบาย ไม่ร้อน ฟอกสบู่อ่อนทั้งตัว
2. ล้างหน้าสองขั้น ขั้นแรกด้วยคลีนซิ่งออยล์หรือบาล์มเพื่อละลายกันแดดกันน้ำ ขั้นที่สองด้วยคลีนเซอร์อ่อน
3. ซับให้แห้ง ไม่ถู
4. ทามอยส์เจอไรเซอร์ทั้งหน้าและตัวตอนผิวยังหมาด ๆ
5. ถ้าผิวแดงหรือแสบ งดกรดผลัดเซลล์ เรตินอยด์ และสครับทั้งหมด 2 ถึง 3 วัน
6. ทาลิปบาล์มก่อนนอน ถ้าริมฝีปากแห้งลอก ดูวิธีดูแลเพิ่มใน ปากแห้งแตก ดูแลอย่างไร

ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยในวันสงกรานต์

ความเชื่อ	ความจริง
ตัวเปียกตลอด ผิวเย็น จึงไม่ไหม้	ความเย็นจากน้ำทำให้ไม่รู้สึกร้อน แต่รังสียูวียังทำร้ายผิวเท่าเดิม ผิวจึงไหม้ได้โดยไม่รู้ตัว
ทากันแดดค่า SPF สูงครั้งเดียวพอทั้งวัน	FDA แนะนำให้ทาซ้ำอย่างน้อยทุก 2 ชั่วโมง และกันแดดกันน้ำมีเวลาจำกัดตามฉลาก
ทาบาง ๆ ก็ได้ เพราะเดี๋ยวโดนน้ำออก	ทาบางทำให้ได้ค่าป้องกันต่ำกว่าบนฉลาก ต้องทาให้พอตั้งแต่แรก
ผิวคล้ำอยู่แล้ว ไม่ต้องทา	ผิวทุกสีไหม้แดดได้ และความร้อนกับแดดทำให้รอยดำเดิมเข้มขึ้น
อยู่ใต้หลังคาทั้งวันไม่ต้องทา	แสงสะท้อนจากพื้นถนนและน้ำยังมาถึงผิว ทาไว้ก่อนออกจากบ้านเสมอ

วันรุ่งขึ้นและสัปดาห์ต่อมา

สงกรานต์ส่วนใหญ่เล่นกันหลายวันติด ผิวที่ล้างหนักและโดนแดดซ้ำทุกวันจะแห้งและไวขึ้นเรื่อย ๆ

วัน	สิ่งที่ควรทำ
เช้าวันถัดไป	ล้างหน้าด้วยคลีนเซอร์อ่อนครั้งเดียว ทามอยส์เจอไรเซอร์และกันแดดก่อนออกไปเล่นน้ำรอบใหม่
ระหว่างเทศกาล	ใช้รูทีนพื้นฐานสามขั้น ล้าง บำรุง กันแดด งดเพิ่มผลิตภัณฑ์ใหม่
หลังเทศกาล 2 ถึง 3 วัน	ถ้าผิวไม่แดงแล้ว ค่อยกลับมาใช้เซรั่มหรือเรตินอยด์ตามปกติ
สัปดาห์ต่อมา	ถ้ามีผื่นคันที่ไม่ดีขึ้น หรือสิวอักเสบเพิ่มมาก ให้ไปพบแพทย์

ถ้าผิวคุณเป็นแบบนี้ ให้เริ่มที่...

• ผิวมัน เป็นสิวง่าย: เลือกกันแดดกันน้ำเนื้อน้ำนมหรือเจล และล้างหน้าสองขั้นตอนตอนเย็นให้หมด ไม่ต้องใช้สครับ
• ผิวแห้ง: ทามอยส์เจอไรเซอร์ก่อนกันแดดตอนเช้า และทาโลชั่นทั้งตัวหลังอาบน้ำทุกคืน
• ผิวแพ้ง่าย: ใช้กันแดดตัวที่เคยใช้แล้วไม่แพ้ อย่าเปิดตัวใหม่ในวันเล่นน้ำ ถ้าต้องซื้อใหม่ ให้ทดสอบที่ท้องแขนล่วงหน้าหลายวัน
• ผิวเคยไหม้แดดง่าย: เลือกเล่นช่วงเช้าและเย็น ใส่เสื้อแขนยาวบางและหมวก ใช้กันแดดเป็นชั้นเสริม
• ถ้าจะต่อเที่ยวทะเลหลังสงกรานต์: เตรียมตัวดูแลผิวที่ล้าแดดต่อเนื่องตาม ดูแลผิวหลังเที่ยวทะเล